Rig Veda 1.62.3: Mandala 1, Sukta 62, Mantra 3

Sukta 1.62

Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa) (traditional attribution for RV 1.62)

Devata: Indra (with prominent action of Bṛhaspati and Saramā in the cow-finding myth)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रस्याङ्गिरसां चेष्टौ विदत्सरमा तनयाय धासिम् । बृहस्पतिर्भिनदद्रिं विदद्गाः समुस्रियाभिर्वावशन्त नरः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.62.3

Transliteration

índrasya áṅgirasāṃ ceṣṭáu vidát sáramā tánayāya dhā́sīm | bṛ́haspátir bhínad ádrim vidád gā́ḥ sám usríyābhir vāvaśanta nárāḥ ||

Translation

ఇంద్రుడు మరియు అంగిరసుల నియత అన్వేషణలో సరమా ఆత్మపుత్రునికి దాచబడిన ధాసి (సమృద్ధి/పోషణ)ను కనుగొంది. బృహస్పతి అడ్డంకి శిలను ఛేదించి, దీప్తిమంతమైన గోవులను పొందాడు; ప్రకాశించే జ్యోతులతో ఏకమైన మానవ అన్వేషకులు జాగరణధ్వనితో కేకలేశారు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अङ्गिरसाम्: of the Aṅgirases
• अङ्गिरसाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अङ्गिरस् (प्रातिपदिक)

• चेष्टौ: in the striving/effort
• चेष्टौ: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: चेष्टा (प्रातिपदिक)

• विदत्: found
• विदत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (विदँ) ‘to find/know’

• सरमा: Saramā
• सरमा: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: सरमा (प्रातिपदिक; देवशुनी)

• तनयाय: for (his) offspring/son
• तनयाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• धासिम्: the nourishment/portion
• धासिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: धासि (प्रातिपदिक; ‘portion, nourishment, food’)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• भिनत्: split
• भिनत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भिद् (भिदँ) ‘to split’

• अद्रिम्: the rock
• अद्रिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अद्रि (प्रातिपदिक)

• विदत्: found
• विदत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (विदँ) ‘to find’

• गाः: the cows
• गाः: कर्म
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• सम्: together, fully
• सम्: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• उस्रियाभिः: with the ruddy ones (dawn-rays/cows)
• उस्रियाभिः: करण
• Type: Noun/Adjective (used substantively)
• Root: उस्रिया (प्रातिपदिक; ‘dawn-cows’, ‘ruddy (rays/cows)’)

• वावशन्त: cried aloud/bellowed
• वावशन्त: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वाश्/√वश् (वैदिक) ‘to bellow/cry’ (intensive/reduplicated stem वावश-)

• नरः: the men (heroes)
• नरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)