Rig Veda 1.40.4: Mandala 1, Sukta 40, Mantra 4
Sukta 1.40
Devata: Iḷā (and the sacrificial economy of giving to the vāghat)
Samhita Patha (Devanagari)
यो वाघते ददाति सूनरं वसु स धत्ते अक्षिति श्रवः । तस्मा इळां सुवीरामा यजामहे सुप्रतूर्तिमनेहसम् ॥
Transliteration
yó vāgháte dádāti sūnáraṃ vásu sá dhatte ákṣiti śrávaḥ | tásmā íḷāṃ su-vī́rām ā́ yajāmahe su-prátūrtim anéhasam ||
Translation
స్తోత్రకర్తకు (గాయకునికి) శ్రేష్ఠమైన ధనాన్ని ఇచ్చేవాడు అక్షయమైన కీర్తిని పొందుతాడు. అతనికోసం మేము ఇళాను యజిస్తాము—సువీరా; శుభమైన గమనం ప్రసాదించేది, దాడిని దాటి చేర్చేది, అలసటలేని ఆధారశక్తి.
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
कर्तृ (यः … स …) / सम्बन्ध-प्रदर्शक
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाor / indeed
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
अघतेto the needy/suppliant (one in distress)
अघते:
सम्प्रदान (ददाति—कस्मै?)
TypeNoun
Rootअघत्- (प्रातिपदिक; ‘अघ’/‘अंहस्’ सम्बन्धी) अथवा √अघ् (अर्थे ‘पापे/अंहसि’) से निष्पन्न नाम
ददातिgives
ददाति:
क्रिया
TypeVerb
Root√दा (दाने)
सूनरम्excellent/noble
सूनरम्:
कर्म (ददाति—किम्?)
TypeAdjective
Rootसूनर- (प्रातिपदिक)
वसुwealth, good
वसु:
कर्म
TypeNoun
Rootवसु- (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ (धत्ते) / प्रत्यवस्थान (यः… सः)
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धत्तेobtains/holds
धत्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने)
अक्षितिःimperishable (undecaying)
अक्षितिः:
कर्म (धत्ते—किम्?)
TypeNoun
Rootअ- + क्षिति- (प्रातिपदिक; √क्षि ‘क्षये’ से ‘क्षिति’), ‘अक्षिति’ = अ-क्षय
श्रवःfame, renown
श्रवः:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रवस्- (प्रातिपदिक)
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान (यजामहे—कस्मै?)
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इळाम्Idā (sacrificial refreshment/oblation)
इळाम्:
कर्म (यजामहे—किम्?)
TypeNoun
Rootइळा- (प्रातिपदिक)
सुवीराम्rich in heroes/strong sons
सुवीराम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु- + वीर- (प्रातिपदिक)
आtowards, forth (intensifier with yajāmahe)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
यजामहेwe worship/sacrifice
यजामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√यज् (देवपूजासंगतिकरणदानेषु)
सुप्रतूर्तिम्having good victory/strong overcoming power
सुप्रतूर्तिम्:
सम्प्रदान-विशेषण
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootसु- + प्रतूर्तिः (प्रातिपदिक; √तॄ/√तुर् ‘अतिक्रमणे/जये’ से ‘तूर्ति’ ‘overcoming, victory’)
अनेहसम्harmless, free from injury/evil
अनेहसम्:
सम्प्रदान-विशेषण
TypeAdjective
Rootअ- + नेहस्- (प्रातिपदिक; ‘नेहस्’ = क्लेश/हानि/विपत्ति), ‘अनेहस’ = अहानिकर/अक्लेश
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.