Rig Veda 1.185.6: Mandala 1, Sukta 185, Mantra 6

Sukta 1.185

Rishi: Traditionally attributed to an early seer of the Dyāvā-Pṛthivī (Heaven-and-Earth) cycle in RV 1.185 (exact rishi varies by tradition; not supplied in input)

Devata: Dyāvāpṛthivī (with implicit support of the Devas as holders of amṛta)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by metrical scan)

Samhita Patha (Devanagari)

उर्वी सद्मनी बृहती ऋतेन हुवे देवानामवसा जनित्री । दधाते ये अमृतं सुप्रतीके द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.185.6

Transliteration

urvī sádmanī bṛhatī ṛténa huvé devā́nām avásā jánitrī | dadhā́te ye amṛ́taṃ suprátīke dyā́vā rakṣataṃ pṛthivī no ábhvāt ||

Translation

హే జనిత్రీ (పుట్టుకకు తల్లి)! నీవు ఆసనాలలో విశాలమై, మహిమలో మహత్తరమై ఉన్నావు. ఋత (ṛta—సత్యనియమం) ద్వారా దేవుల అవస్ (పోషణశక్తి/అనుగ్రహం) తో నిన్ను నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను. సుప్రతీకే (సుందర తేజోరూపాలలో) అమృతాన్ని ధరించువారివైన—హే ద్యావా-పృథివీ, మమ్మల్ని ‘అభ్వ’ (భయంకర విపత్తు) నుండి రక్షించండి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उर्वी: broad, wide
• उर्वी: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: उर्वी- (प्रातिपदिक)

• सद्मनी: in the seat/dwelling
• सद्मनी: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सद्मन्- (प्रातिपदिक)

• बृहती: great, lofty
• बृहती: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: बृहती- (प्रातिपदिक)

• ऋतेन: by/with ṛta (cosmic order, truth)
• ऋतेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ऋत- (प्रातिपदिक)

• हुवे: I invoke/call
• हुवे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हू (ह्वे) आह्वाने

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (सम्बन्ध-षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• अवसा: with help, by protection
• अवसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अवस्- (प्रातिपदिक)

• जनित्री: the begetter/producer (mother)
• जनित्री: Kartā
• Type: Noun
• Root: जनित्री- (प्रातिपदिक; √जन्-निष्पन्न)

• दधाते: they place/establish
• दधाते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √धा धारणे/स्थापने

• ये: who
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अमृतम्: immortality, ambrosia
• अमृतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अमृत- (प्रातिपदिक)

• सुप्रतीके: in the fair-faced/beautiful-formed (two)
• सुप्रतीके: Adhikaraṇa (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु- + प्रतीक- (प्रातिपदिक)

• द्यावा: Heaven (the two: Heaven-and-Earth as a pair)
• द्यावा: Kartā
• Type: Noun
• Root: द्याव्- (प्रातिपदिक)

• रक्षतम्: protect (you two)!
• रक्षतम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रक्ष् पालने

• पृथिवी: Earth
• पृथिवी: Kartā (समुच्चित-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी- (प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: Sampradāna (हितार्थे) / Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अभ्वात्: from harm, from danger
• अभ्वात्: Apādāna
• Type: Indeclinable
• Root: अभ्व- (प्रातिपदिक) + तसिल् (-आत्)