Rig Veda 1.180.8: Mandala 1, Sukta 180, Mantra 8

Sukta 1.180

Rishi: Unknown/varied (Ashvin hymn tradition; requires external index for exact rishi of RV 1.180)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

युवां चिद्धि ष्माश्विनावनु द्यून्विरुद्रस्य प्रस्रवणस्य सातौ । अगस्त्यो नरां नृषु प्रशस्तः काराधुनीव चितयत्सहस्रैः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.180.8

Transliteration

yuvā́ṃ cíd dhí ṣmā aśvinā́v ánu dyū́n ví-rudrasya pra-srávaṇasya sātáu | agástyo narā́ṃ nṛ́ṣu práśastaḥ kārādhunī́va citayat sahásraiḥ ||

Translation

హే అశ్వినౌ! దినదినమూ బలంగా ప్రవహించే ప్రస్రవణ (శక్తివంతమైన ధార) సాధనలో మిమ్మల్ని అనుసరిస్తారు. నరులలో ప్రశంసితుడైన అగస్త్యుని వలె, (స్తుతికర్త) సహస్ర ప్రవాహాలతో మ్రోగే కాలువలా అంతఃశ్రవణం మరియు వివేకాన్ని జాగృతం చేస్తాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवाम्: you two
• युवाम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्: indeed, even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• ष्मा: verily, surely (emphatic particle)
• ष्मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: ष्मा (वैदिक निपात/एन्क्लिटिक)

• अश्विनौ: the two Aśvins
• अश्विनौ: कर्तृ (युवाम् इत्यस्य विशेषण/सम्बोधनार्थक-प्रयोगः)
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• अनु: along, after
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• द्यून्: days
• द्यून्: कर्म (अनु + गमन/अनुवर्तन-भावे)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यु (प्रातिपदिक: द्युन् ‘day’)

• विः: apart, forth (prefix ‘vi-’)
• विः: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग) + इः (वैदिक संधि-रूप; ‘वि’ इत्यस्य पदान्त-रूपेण)

• रुद्रस्य: of Rudra
• रुद्रस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• प्रस्रवणस्य: of the outflowing spring/stream
• प्रस्रवणस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: प्र-स्रवण (प्रातिपदिक; ‘flowing forth, spring’)

• सातौ: in the winning (contest/attainment)
• सातौ: अधिकरण (locative: ‘in/at the winning’)
• Type: Noun
• Root: साति (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘winning, gaining, contest’)

• अगस्त्यः: Agastya
• अगस्त्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अगस्त्य (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• नराम्: of men
• नराम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक; ‘man’)

• नृषु: among men
• नृषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• प्रशस्तः: praised, renowned
• प्रशस्तः: कर्तृ-विशेषण (अगस्त्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: प्र-शंस् (कृदन्त-प्रातिपदिक: प्रशस्त ‘praised’)

• काराधुनीव: like a flowing stream of praise
• काराधुनीव: उपमान (simile adjunct)
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: काराधुनी (प्रातिपदिक; ‘praise/chant-stream’, स्त्री) + इव (उपमा)

• चितयत्: stirs, impels
• चितयत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: चित् (धातु; ‘to perceive/notice, set in motion/rouse’ वैदिक)

• सहस्रैः: with thousands
• सहस्रैः: करण
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)