Rig Veda 1.166.11 — Mandala 1, Sukta 166, Mantra 11
Sukta 1.166
Rishi: Agastya
Devata: Maruts (in union with Indra)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
महान्तो मह्ना विभ्वो विभूतयो दूरेदृशो ये दिव्या इव स्तृभिः । मन्द्राः सुजिह्वाः स्वरितार आसभिः सम्मिश्ला इन्द्रे मरुतः परिष्टुभः ॥
Transliteration
mahānto mahnā vi-bhvo vibhūtayo dūre-dṛśo ye divyā iva stṛbhiḥ | mandrāḥ su-jihvāḥ svaritāra āsa-bhiḥ sam-miślā indre marutaḥ pari-stubhaḥ ||
Translation
మహిమచేత మహానులు, తమ విభూతుల్లో సర్వవ్యాపకులు—దూరదర్శులు, ప్రకాశించే రూపాలతో దివ్యులవలె. మధురులు, ‘సుజిహ్వాః’ (శుభ్రజిహ్వలు), తమ నోళ్లతో తమ స్వరాలను మ్రోగించేవారు—మరుతులు ఇంద్రునితో సమ్మిశ్రితులు; స్తుతి-ఛందస్సు (పరిష్టుభ్) వారిని చుట్టుముట్టి ఉంది.
Word by Word
म॒हान्तःgreat (ones)
म॒हान्तः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) < मह्
म॒ह्नाby greatness, by might
म॒ह्ना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहन्/मह्न् (प्रातिपदिक; ‘महन्’ का तृतीया-एकवचन रूप) < मह्
वि॒भ्वःall-pervading, mighty
वि॒भ्वः:
Kartā
TypeAdjective
Rootविभु (प्रातिपदिक) < √भू (भवति) + वि-
विभू॑तयःmanifest powers, mighty manifestations
विभू॑तयः:
Kartā
TypeNoun
Rootविभूति (प्रातिपदिक) < वि- + √भू
दूरे॒दृशःfar-seeing
दूरे॒दृशः:
Kartā
TypeAdjective
Rootदूरे-दृश् (समास; ‘दूर’ + √दृश्) (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दि॒व्याḥheavenly, divine
दि॒व्याḥ:
Kartā
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) < दिव्
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
स्तृभिःwith the stars / with bright lights
स्तृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्तृ (प्रातिपदिक; RV ‘स्तृ’ = तारा/दीप्ति/किरण-सदृश ‘stars/bright ones’)
म॒न्द्राःgladdening, exhilarating
म॒न्द्राः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
सु॑जि॒ह्वाःhaving good tongues (good-voiced)
सु॑जि॒ह्वाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु-जिह्वा (समास; ‘सु’ + जिह्वा) (प्रातिपदिक)
स्वरि॑तारःsingers, chanters
स्वरि॑तारः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्वरितृ (प्रातिपदिक; ‘स्वर’/‘स्वरित’ से ‘स्वरितृ’ = गायक/स्वरकर्ता)
आ॒सभिःwith mouths / with faces
आ॒सभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootआस (प्रातिपदिक; RV ‘आस’ = मुख/आसन/उपकरण-विशेष; यहाँ ‘with mouths’/‘with faces’ अर्थ में)
सम्मि॑श्लाःmingled together, united
सम्मि॑श्लाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसम्-मिश्र (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम् + √मिश्र/मिश् ‘to mix, unite’)
इन्द्रे॑in/with Indra
इन्द्रे॑:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
म॒रुतःthe Maruts
म॒रुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
परि॒ष्टुभःpraisers all around, encircling praisers
परि॒ष्टुभः:
Kartā
TypeNoun (agent) / Adjective
Rootपरि-स्तुभ् (कृदन्त-प्रातिपदिक; परि + √स्तुभ् ‘to praise, hymn’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.