Rig Veda Sukta 166
Mandala 1Sukta 16615 Mantras

Sukta 166

Sukta 1.166

Rishi

Agastya Māna (traditional for RV 1.166)

Devata

Maruts (with implicit linkage to the 'Bull' power, often Indra)

Chandas

Triṣṭubh

ఋగ్వేదం 1.166 మరుతులపై ఉత్సాహభరితమైన స్తోత్రం. ఇందులో వారి ఆవేశభరిత “జననం”, గర్జనతో కూడిన వారి గమనం, అడ్డంకులను తొలగించి ప్రీతిపాత్ర యజమానుని కాపాడే యోధసదృశ శక్తి స్మరించబడుతుంది. అగస్త్యుడు వారి దూరవ్యాప్త పరాక్రమాన్ని ప్రశంసించి, గృహాన్ని—ప్రత్యేకంగా సంతానం మరియు వృద్ధిని—రక్షించమని, అలాగే జీవన పోరాటాల్లో గెలిచేందుకు బలం ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తాడు. స్తోత్రం చివరికి గీతమే ఆహుతిగా సమర్పించబడుతుంది; ఆ గానమార్గం ద్వారా మరుతులు పోషణతోను విజయసామర్థ్యంతోను రావాలని ఆహ్వానించబడతారు.

Mantras

Mantra 1

तन्नु वोचाम रभसाय जन्मने पूर्वं महित्वं वृषभस्य केतवे । ऐधेव यामन्मरुतस्तुविष्वणो युधेव शक्रास्तविषाणि कर्तन ॥

ఇప్పుడు మేము ఆ ఉగ్రవేగ జన్మను, ప్రకాశమయ కేతు (చిహ్నం) నిమిత్తం ఆ వృషభుని (బలవంతుని) ఆద్య మహిమను పలుకుదుము. హే మహానాదముగల మరుతులారా, మీ గమనంలో ప్రజ్వలిత అగ్నివలె; హే శక్రులారా (శక్తిమంతులారా), యుద్ధంలో యోధులవలె, మీరు బలపరాక్రమ కార్యాలను నిర్మించుచున్నారు.

Mantra 2

नित्यं न सूनुं मधु बिभ्रत उप क्रीळन्ति क्रीळा विदथेषु घृष्वयः । नक्षन्ति रुद्रा अवसा नमस्विनं न मर्धन्ति स्वतवसो हविष्कृतम् ॥

నిత్యము, ప్రియపుత్రుని ధరించినట్లుగా, వారు ఆనందపు మధుర మధు-రసాన్ని మోసుకొనుచున్నారు; ఉగ్ర మరుతులు అన్వేషకుల సభలలో (విదథ) క్రీడించుచున్నారు. రుద్రులు తమ అవస్ (సహాయం)తో నమస్కరించే ఉపాసకుని చేరుదురు; స్వబలసంపన్నులైన వారు హవి-కర్తా—అర్పణాన్ని నిర్మించినవానిని—నలిపివేయరు.

Mantra 3

यस्मा ऊमासो अमृता अरासत रायस्पोषं च हविषा ददाशुषे । उक्षन्त्यस्मै मरुतो हिता इव पुरू रजांसि पयसा मयोभुवः ॥

యెవనికి అమృత సహాయకులు (ఊమాస)—అతడు హవితో దానం చేసినందున—రాయస్-పోషం (సంపద-వృద్ధి) మరియు అభివృద్ధిని ప్రసాదించిరో; అతనికి మరుతులు హితులై, పాలవలె, సత్త్వంలోని అనేక రజాంసి (లోక-ప్రదేశాలు)ను పొంగిపొర్లించుచున్నారు—ఆనందం, సౌఖ్యాన్ని కలిగించే శక్తులై.

Mantra 4

आ ये रजांसि तविषीभिरव्यत प्र व एवासः स्वयतासो अध्रजन् । भयन्ते विश्वा भुवनानि हर्म्या चित्रो वो यामः प्रयतास्वृष्टिषु ॥

హే మరుతులారా, మీ తవిషీ (ప్రచండ శక్తి) విస్తారమైన రజాంసి (అంతరిక్ష విస్తారాలు) అంతటా నేయబడినట్లుగా వ్యాపించింది—మీరు నిజంగా ముందుకు, స్వయంచోదితులై, వేగంగా దూసుకుపోతారు. చాపబడిన భాలాల మధ్య మీ నియమిత దాడి బయలుదేరినప్పుడు, మీ చిత్ర (బహురంగ) యామం (గమనం/యాత్ర) కదిలినప్పుడు—సర్వ భువనాలు, దృఢంగా నిలిచిన హర్మ్య (నివాసాలు) కూడ భయపడతాయి.

Mantra 5

यत्त्वेषयामा नदयन्त पर्वतान्दिवो वा पृष्ठं नर्या अचुच्यवुः । विश्वो वो अज्मन्भयते वनस्पती रथीयन्तीव प्र जिहीत ओषधिः ॥

మీరు మీ జ్వలించే వేగంలో, త్వేషా (తీవ్ర ఉగ్రత)తో పర్వతాలను గర్జింపజేస్తారు; నర్య (వీర) శక్తులతో దివః పృష్ఠం (ఆకాశపు పృష్ఠం/విస్తారం) కూడా కదిలిస్తారు—అప్పుడు మీ అజ్మన్ (ప్రచండ దూకుడు) వద్ద ప్రతి వనస్పతి భయపడుతుంది; ఓషధులు రథాల దూకుడుకు లోనైనట్లుగా వంగిపోతాయి.

Mantra 6

यूयं न उग्रा मरुतः सुचेतुनारिष्टग्रामाः सुमतिं पिपर्तन । यत्रा वो दिद्युद्रदति क्रिविर्दती रिणाति पश्वः सुधितेव बर्हणा ॥

హే ఉగ్ర మరుతులారా, సుచేతు (స్పష్ట మార్గదర్శక బుద్ధి) గలవారలారా, విరగని వరుసలతో కూడిన (అరిష్టగ్రామ) దేవగణమా, మాకు సుమతి—శ్రేష్ఠమైన ఆలోచన—నింపండి. మీ మెరుపు పదునైన పన్నులా కరిచి కొరికే చోట, అది అంధకారపు పశువులను తొలగిస్తుంది—బాగా బిగించిన ఆయుధం చీల్చినట్లుగా.

Mantra 7

प्र स्कम्भदेष्णा अनवभ्रराधसोऽलातृणासो विदथेषु सुष्टुताः । अर्चन्त्यर्कं मदिरस्य पीतये विदुर्वीरस्य प्रथमानि पौंस्या ॥

ఓ (మరుత్) స్కంభములవలె ఆధారస్తంభాలారా! దానంలో అవిచ్ఛిన్నులు, దోషరహితులు—మీరు విదథ/సభలలో యథావిధిగా స్తుతింపబడుతారు. మదిర ఆనందపు పానార్థం వారు ఋక్-స్తోత్రాన్ని ఆలపిస్తారు; అంతర్భూత వీరుని (వీరస్య) ప్రథమ పౌరుషబలాలను వారు తెలుసుకొనియున్నారు.

Mantra 8

शतभुजिभिस्तमभिह्रुतेरघात्पूर्भी रक्षता मरुतो यमावत । जनं यमुग्रास्तवसो विरप्शिनः पाथना शंसात्तनयस्य पुष्टिषु ॥

ఓ మరుతులారా! మీ శతభుజాలతో—మీరు అనుగ్రహించే వానిని—అహితపు దాడి/ఆఘాతం నుండి, అనేక పుర/ఆశ్రయాల ద్వారా రక్షించండి. మీరు—ఉగ్రులు, బలవంతులు, దూరవ్యాప్త కార్యశీలులు—ఎవరిని మార్గంలో నడిపిస్తారో, అతనిని స్తుతి-శక్తి (శంసా) చేత, అతని సంతాన సమృద్ధి మరియు పోషణ/వృద్ధి ఫలితాలలో కాపాడండి.

Mantra 9

विश्वानि भद्रा मरुतो रथेषु वो मिथस्पृध्येव तविषाण्याहिता । अंसेष्वा वः प्रपथेषु खादयोऽक्षो वश्चक्रा समया वि वावृते ॥

ఓ మరుతులారా! మీ రథాలపై సమస్త మంగళ శక్తులు స్థాపితమై ఉన్నాయి—పరస్పర బల-పోటీలా. ముందుకు సాగే మార్గాల్లో మీ భుజాలపై పదునైన, కొరికే అంచులు ఉన్నాయి; మీ అక్షం మరియు చక్రాలు కలసి, సమ్యక్ లయలో, నిరంతరం గిర్రున తిరుగుతూ సాగుతాయి.

Mantra 10

भूरीणि भद्रा नर्येषु बाहुषु वक्षस्सु रुक्मा रभसासो अञ्जयः । अंसेष्वेताः पविषु क्षुरा अधि वयो न पक्षान्व्यनु श्रियो धिरे ॥

మీ వీర భుజాలపై అనేక మంగళకరమైన తేజస్సులు ఉన్నాయి; మీ వక్షస్థలాలపై స్వర్ణాభరణాలు, ఓ వేగవంతులారా. మీ భుజసంధులపై అంచుల మీద ఈ పదునైన ‘పవిష్’ (కత్తిరి-ధారల వంటి ఫలకాలు) నిలిపబడ్డాయి; పక్షులు తమ రెక్కలను విప్పినట్లుగా, శ్రియః/శోభలు మీ దేహమంతటా వ్యాపించి స్థితమయ్యాయి.

Mantra 11

महान्तो मह्ना विभ्वो विभूतयो दूरेदृशो ये दिव्या इव स्तृभिः । मन्द्राः सुजिह्वाः स्वरितार आसभिः सम्मिश्ला इन्द्रे मरुतः परिष्टुभः ॥

మహిమచేత మహానులు, తమ విభూతుల్లో సర్వవ్యాపకులు—దూరదర్శులు, ప్రకాశించే రూపాలతో దివ్యులవలె. మధురులు, ‘సుజిహ్వాః’ (శుభ్రజిహ్వలు), తమ నోళ్లతో తమ స్వరాలను మ్రోగించేవారు—మరుతులు ఇంద్రునితో సమ్మిశ్రితులు; స్తుతి-ఛందస్సు (పరిష్టుభ్) వారిని చుట్టుముట్టి ఉంది.

Mantra 12

तद्वः सुजाता मरुतो महित्वनं दीर्घं वो दात्रमदितेरिव व्रतम् । इन्द्रश्चन त्यजसा वि ह्रुणाति तज्जनाय यस्मै सुकृते अराध्वम् ॥

ఓ సుజాత మరుతులారా, ఆ మహత్త్వం మీదే; మీ దానం దీర్ఘకాలం నిలిచేది—అదితి యొక్క ‘వ్రత’ (అచంచల నియమం) వలె. ఇంద్రుడుకూడా బలంతో దానిని తొలగించలేడు; కాబట్టి ‘సుకృత’ (సత్కర్మచేసే) మనుష్యునికి అది లభ్యమయ్యేలా చేసి, మీ ప్రభావవంతమైన సహాయాన్ని అతనికి ప్రసాదించండి.

Mantra 13

तद्वो जामित्वं मरुतः परे युगे पुरू यच्छंसममृतास आवत । अया धिया मनवे श्रुष्टिमाव्या साकं नरो दंसनैरा चिकित्रिरे ॥

హే మరుతులారా, మీ జామిత్వం—బంధుత్వం—పూర్వ యుగంలోనూ ఉండేది; హే అమృతులారా, మీరు అనేకసార్లు ప్రేరిత స్తుతివాక్యాన్ని, ఋషి-వాణిని పోషించారు. ఈ ధియా (అంతర్దృష్టి)తోనే మీరు మనువుకు శ్రుతి—శ్రవణ-శక్తి—మరియు ఉన్ని-ఆవృత రక్షణను ప్రసాదించారు; హే వీర నరులారా, మీ దంసనైః (నైపుణ్య-శక్తులు) ద్వారా దానిని సమేతంగా ప్రకటించారు.

Mantra 14

येन दीर्घं मरुतः शूशवाम युष्माकेन परीणसा तुरासः । आ यत्ततनन्वृजने जनास एभिर्यज्ञेभिस्तदभीष्टिमश्याम् ॥

హే మరుతులారా, ఆ శక్తితోనే మేము దీర్ఘకాలం వృద్ధి చెందుదుము—మా అవతరణలో; హే తురాసులారా, మీ పరిపూర్ణతచేత. మీరు మనుష్యుల జీవన-సంగ్రామమైన ఆ వృజనంలో మీరే విస్తరించినప్పుడు, ఈ యజ్ఞాల ద్వారా మేము ఆ అభీష్టి—కాంక్షిత సిద్ధి—నెరవేర్చుకొందుము.

Mantra 15

एष वः स्तोमो मरुत इयं गीर्मान्दार्यस्य मान्यस्य कारोः । एषा यासीष्ट तन्वे वयां विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

హే మరుతులారా, ఇదే మీ స్తోమం; ఇదే మాన్య కారు—స్తుతికర్త—యొక్క ఈ గీಃ. దీని ద్వారా మీరు మా తన్వే—దేహధారిత్వానికి—పోషణతో కూడి రండి; అప్పుడు మేము ఈ వృజన—సంగ్రామ-క్షేత్రం—ను తెలుసుకొని వశపరచుకొని, జీరదాను—దృఢుడు, దీర్ఘదాన-సమర్థ దాత—ను పొందుదుము.

Frequently Asked Questions

The Maruts are a company of storm-deities—loud, swift, and brilliant—praised as warrior-like helpers who protect the worshipper and drive away harm, often moving in the sphere of Indra’s power.

It asks them to guard the favored person from dangers, to support prosperity—especially children and growth—and to grant strength to win in life’s struggles.

Because in Vedic ritual the stoma (praise-song) is a real offering: the poet presents the mantra as a gift that draws the Maruts near and activates their protection and nourishment.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App