Rig Veda 1.165.10: Mandala 1, Sukta 165, Mantra 10

Sukta 1.165

Rishi: Agastya Māna (traditional)

Devata: Indra (asserted as sovereign) with Maruts addressed

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

एकस्य चिन्मे विभ्वस्त्वोजो या नु दधृष्वान्कृणवै मनीषा । अहं ह्युग्रो मरुतो विदानो यानि च्यवमिन्द्र इदीश एषाम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.165.10

Transliteration

ékasya cin me vibhvā́stv ójo yā́ nu dadhṛṣvā́n kṛṇávai manīṣā́ | aháṁ hy ùgró maruto vidā́nó yā́ni cyávam índra íd ī́śa eṣām ||

Translation

ఒకనికే అయినా నాకు ఆ సర్వవ్యాపి బలం కలుగుగాక; దానితో ధైర్యంగా నా మనీషా (చింతన-శక్తి)ను నేను నిర్మించగలను. ఎందుకంటే, ఓ మరుతులారా, నేను నిజంగా ఉగ్రుడు—తెలిసినవాడు; నేను ఏ ఏదిని కదిలించు/ప్రేరేపించునో, వాటన్నిటిపై ఇంద్రుడే ఏకైక అధిపతి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एकस्य: of one (single)
• एकस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Adjective/Numeral
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• चित्: even, indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय/निपात)

• मे: to me / my
• मे: सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for me; my)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• विभ्वः: of the mighty/omnipresent one
• विभ्वः: सम्बन्ध
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विभु (प्रातिपदिक)

• त्वोजः: strength, vigor
• त्वोजः: कर्तृ/कर्म (contextual: ‘force’ as what is/what is to be made use of)
• Type: Noun
• Root: त्वोजस् (प्रातिपदिक; Vedic)

• या: which
• या: कर्तृ (relative pronoun: ‘which’)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (अव्यय/निपात)

• दधृष्वान्: daring, bold
• दधृष्वान्: कर्तृ (qualifier of speaker/agent)
• Type: Adjective/Participle
• Root: धृष् (धातु) → दधृष्वस्/दधृष्वान् (कृदन्त)

• कृणवै: may I do/make
• कृणवै: कर्तृ (speaker as agent)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• मनीषा: with thought/insight
• मनीषा: करण
• Type: Noun
• Root: मनीषा (प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय/निपात)

• उग्रः: fierce, mighty
• उग्रः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• विदानः: knowing, understanding
• विदानः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle/Adjective
• Root: विद् (धातु) → विदान (कृदन्त; Vedic)

• यानि: which things
• यानि: कर्म (relative object)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• च्यवम्: I set in motion / I caused to fall/move
• च्यवम्: कर्तृ (speaker)
• Type: Verb
• Root: च्यु (धातु)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत्/इद् (अव्यय/निपात; Vedic form)

• ईशे: rules, has power
• ईशे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: ईश् (धातु)

• एषाम्: of these (of them)
• एषाम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम)