Rig Veda 1.162.10: Mandala 1, Sukta 162, Mantra 10

Sukta 1.162

Rishi: Dīrghatamas Aucathya

Devata: Agni/transformative heat implicit; Devas as recipients of the matured offering

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यदूवध्यमुदरस्यापवाति य आमस्य क्रविषो गन्धो अस्ति । सुकृता तच्छमितारः कृण्वन्तूत मेधं शृतपाकं पचन्तु ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.162.10

Transliteration

yád ū́vadhyam udárasyā́pavāti yá ā́masya kravíṣo gandhó ásti | sukṛtā́ tác chamitā́raḥ kṛṇvantū́ta médhaṃ śṛtapā́kaṃ pacantu ||

Translation

ఉదరమునుండి వచ్చే దుర్గంధ వాయువూ, పచ్చి మాంసపు వాసనయూ—వాటిని సుకృత శమితారులు (యజ్ఞ-వ్యవస్థాపకులు) శుభంగా శాంతింపజేసి సువ్యవస్థితం చేయుగాక; మరియు మేధ (యజ్ఞ-మేధా/బుద్ధి-అర్పణ) అనే హవిని శృతపాకంగా—బాగా ఉడికించి పరిపక్వంగా—వండుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: that which
• यत्: सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश (यत्-तत् सम्बन्ध) / कर्म (सन्दर्भानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द

• ऊवध्यम्: the belly/paunch (inner part)
• ऊवध्यम्: कर्म/विशेष्य (यत् … अपवाति—जिसका …)
• Type: Adjective/Noun
• Root: ऊवध्य (प्रातिपदिक; ‘उदर’/‘वध’ से सम्बन्धित वैदिक रूप)

• उदरस्य: of the belly
• उदरस्य: सम्बन्ध (genitive: ‘of the belly’)
• Type: Noun
• Root: उदर (प्रातिपदिक)

• अपवाति: blows out / wafts forth
• अपवाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वा (वाति) उपसर्ग: अप-

• यः: which (that)
• यः: कर्ता (यः … अस्ति)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आमस्य: of the raw (flesh)
• आमस्य: सम्बन्ध (of the raw/uncooked)
• Type: Adjective/Noun
• Root: आम (प्रातिपदिक)

• क्रविषः: of flesh
• क्रविषः: सम्बन्ध (of flesh)
• Type: Noun
• Root: क्रविष् (प्रातिपदिक)

• गन्धः: smell, odor
• गन्धः: कर्ता (अस्ति—‘smell is’)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक)

• अस्ति: is
• अस्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस्

• सुकृताः: the skilled/well-doers
• सुकृताः: कर्ता (कृण्वन्तु)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सु-कृत (कृदन्त/प्रातिपदिक; √कृ)

• तत्: that
• तत्: कर्म (कृण्वन्तु—‘make that…’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शमितारः: the butchers/ritual preparers (carcass-preparers)
• शमितारः: कर्ता (कृण्वन्तु/पचन्तु)
• Type: Noun
• Root: शमितृ (प्रातिपदिक; ‘शमयिता’—शमन/संस्कारकर्ता)

• कृण्वन्तु: let them make/do
• कृण्वन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ

• ऊत: and also
• ऊत: समुच्चय (conjunctive)
• Type: Indeclinable
• Root: ऊत (अव्यय; वैदिक ‘और/तथा/अपि’)

• मेधम्: the sacrificial portion / offering
• मेधम्: कर्म (पचन्तु—‘cook the sacrificial portion’)
• Type: Noun
• Root: मेध (प्रातिपदिक)

• शृतपाकम्: cooked by boiling (well-cooked)
• शृतपाकम्: विशेषण (of मेधम्)
• Type: Adjective
• Root: शृत-पाक (समास; शृत ‘boiled’ + पाक ‘cooking’)

• पचन्तु: let them cook
• पचन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पच्