Rig Veda 1.16.9: Mandala 1, Sukta 16, Mantra 9

Sukta 1.16

Rishi: Medhātithi Kāṇva (trad.)

Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

सेमं नः काममा पृण गोभिरश्वैः शतक्रतो । स्तवाम त्वा स्वाध्यः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.16.9

Transliteration

sémam naḥ kā́mam ā́ pṛṇa góbhir áśvaiḥ śatakrato | stávāma tvā svādhyàḥ ||

Translation

ఓ శతక్రతూ, గోవులతోను అశ్వాలతోను మా ఈ కామాన్ని నింపుము. స్వాధ్య (స్వాధీన) బుద్ధితో మేము నిన్ను స్తుతిస్తాము॥

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स: this
• स: विशेषण (कामम् इत्यस्य) / कर्म-निर्देशक
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स (पुं.)

• इमम्: this
• इमम्: कर्म (पृण) / कर्म-निर्देशक
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध (अस्माकम्) / स्वामित्व-सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कामम्: desire, wish
• कामम्: कर्म (पृण)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)

• आ: towards; fully
• आ: क्रियाविशेषण (सम्पूर्णतया/आभिमुख्येन)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• पृण: fill, satisfy
• पृण: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पॄ (पृणाति/पृणोति) ‘पूरणे’

• गोभिः: with cows
• गोभिः: करण (येन पृण)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अश्वैः: with horses
• अश्वैः: करण (येन पृण)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• शतक्रतो: O hundred-powered/ hundred-willed one (Indra)
• शतक्रतो: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun (epithet)
• Root: शत-क्रतु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि ‘शतं क्रतवो यस्य’)

• स्तवाम: we praise
• स्तवाम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्तु (स्तवति) ‘स्तुतौ’

• त्वा: you
• त्वा: कर्म (स्तवाम)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वाध्यः: self-possessed; having good power/skill (as praiser)
• स्वाध्यः: कर्तृ (स्तवाम्) का विशेषण
• Type: Adjective
• Root: स्वाधि/स्वाध्य (प्रातिपदिक; ‘स्वाधी’/‘स्वाध्य’ वैदिक विशेषण) अथवा स्वाधी (यः स्वाधीनः/स्वाधायुक्तः)