Rig Veda 1.153.4: Mandala 1, Sukta 153, Mantra 4

Sukta 1.153

Rishi: Dīrghatamas Āucathya

Devata: Mitra–Varuṇa (Aditya sovereignty in background)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उत वां विक्षु मद्यास्वन्धो गाव आपश्च पीपयन्त देवीः । उतो नो अस्य पूर्व्यः पतिर्दन्वीतं पातं पयस उस्रियायाः ॥

Transliteration

utá vāṁ vikṣú madyā́sv ándho gā́va ā́paś ca pīpayanta devī́ḥ | utó no asyá pū́rvyaḥ pátir dán vītáṁ pātáṁ páyasa usríyāyāḥ ||

Translation

మరియు మీ కొరకు, వంశాల మధ్య, మద్యానందాలలో, సోమపానం, గావులు, దివ్య ఆపః (జలాలు) వృద్ధి చెందుతాయి. అలాగే మా కొరకు, ఈ (ఋత-వ్యవస్థ) యొక్క పూర్వ్య ప్రభువు ఈ వరం దయచేయుగాక: రండి—పానంచేయండి; ఉస్రియా (దీప్త) ధేనువు యొక్క పయస్సును పానంచేయండి—పోషక సారం.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उत: and; also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: सम्बन्ध (gen.) / कर्म (acc.)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• विक्षु: among the clans/settlements
• विक्षु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: विś्

• मद्यासु: in the middle (places); amidst
• मद्यासु: अधिकरण
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: मध्यम

• अन्धः: Soma-juice; pressed drink
• अन्धः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: अन्धस्

• गावः: cows
• गावः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: गो

• आपः: waters
• आपः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: अप्

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• पीपयन्त: they caused to swell; they made (it) abound; they refreshed
• पीपयन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (पिबति) / प्या (पीयते) → causative stem पीपय-

• देवीः: the goddesses (esp. the Waters)
• देवीः: कर्म
• Type: Noun
• Root: देवी

• उतो: and also
• उतो: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• नः: of us; our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• अस्य: of this; of him
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• पूर्व्यः: ancient; primeval
• पूर्व्यः: विशेषण (of पतिः)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व्य

• पतिः: lord; master
• पतिः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: पति

• दन्वीतम्: (as) the wide/expansive one; in wide expanse (epithet/qualifier)
• दन्वीतम्: कर्म/अव्ययीभाव (adverbial)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: दन्वीत (epithet; prātipadika)

• पातम्: protect (you two)!; guard!
• पातम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (पिबति) / पा (पालने) → imperative stem पात-

• पयसः: of milk; of nourishment
• पयसः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: पयस्

• उस्रियायाः: of the ruddy cow; of the milch-cow (dawn-colored)
• उस्रियायाः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: उस्रिया