Rig Veda 1.148.2: Mandala 1, Sukta 148, Mantra 2

Sukta 1.148

Devata: Agni (and implicitly ‘all the gods’ as acceptors)

Samhita Patha (Devanagari)

ददानमिन्न ददभन्त मन्माग्निर्वरूथं मम तस्य चाकन् । जुषन्त विश्वान्यस्य कर्मोपस्तुतिं भरमाणस्य कारोः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.148.2

Transliteration

dadānám ín na dadabhanta mánmā́gnír varū́thaṃ máma tásya cākan | júṣanta víśvāny asya kármopastutíṃ bháramāṇasya kāróḥ ||

Translation

ఆయన దానం చేస్తూనే ఉన్నా నా మననం ఆయనను విడిచి తడబడదు; అగ్ని నాకు ‘వరూథ’—ఆశ్రయం—అవుతాడు; ఆయనలోనే నాకు ఆనందం. హవిని ముందుకు మోసుకెళ్లే గాయక-కవి చేసిన సమస్త కర్మలను, వాటితో కూడిన ఉపస్తుతిని వారు స్వీకరించుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ददानम्: giving, bestowing
• ददानम्: कर्म (अग्निम् विशेषणरूपेण)
• Type: Verb-derived participle
• Root: √दा (दाने) / दा-

• इन्: indeed, just
• इन्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इन् (निपात/एन्क्लिटिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध)

• ददभन्त: they harmed/overpowered
• ददभन्त: क्रिया (कर्तृ-सम्बन्धः: ते/जनाः)
• Type: Verb
• Root: √दभ् (हिंसायाम्/दम्भने)

• मन्म: hymn, thought, intention
• मन्म: कर्म/विषय (ददभन्त इत्यस्य— ‘the hymn/intent’)
• Type: Noun
• Root: मन्मन् (प्रातिपदिकम्; √मन् ‘to think’ से)

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: कर्तā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिकम्)

• वरूथम्: protection, shelter, defense
• वरूथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वरूथ (प्रातिपदिकम्)

• मम: of me, my
• मम: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• तस्य: of him/that
• तस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (समुच्चय)

• आकन्: they were pleased/satisfied
• आकन्: क्रिया (अग्निः/देवा इत्यादि कर्तृ-सम्बन्धः सन्दर्भे)
• Type: Verb
• Root: √कन्/कृ (वेदिक-रूप; ‘to be pleased/satisfy’—चाकन् < चकन्)

• जुषन्त: they enjoyed/accepted
• जुषन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जुष् (सेवने/प्रीतौ)

• विश्वानि: all (things)
• विश्वानि: कर्म
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व (प्रातिपदिकम्)

• अस्य: of this/this one (his)
• अस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• कर्म: deed, rite, action
• कर्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिकम्; √कृ)

• उपस्तुतिम्: praise, eulogy
• उपस्तुतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: उपस्तुति (प्रातिपदिकम्; उप-√स्तु)

• भरमाणस्य: of (him) who is bringing/bearing
• भरमाणस्य: सम्बन्ध (genitive; ‘of the one who is bearing/bringing’)
• Type: Verb-derived participle
• Root: √भृ (भरणे) → भरमाण (शानच्)

• कारोः: of the singer/poet (priest)
• कारोः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: कारु (प्रातिपदिकम्)