Rig Veda 1.127.9: Mandala 1, Sukta 127, Mantra 9

Sukta 1.127

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वमग्ने सहसा सहन्तमः शुष्मिन्तमो जायसे देवतातये रयिर्न देवतातये । शुष्मिन्तमो हि ते मदो द्युम्निन्तम उत क्रतुः । अध स्मा ते परि चरन्त्यजर श्रुष्टीवानो नाजर ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.127.9

Transliteration

tvám agne sáhasā sáhantamaḥ śuṣmíntamo jāyase devá-tātaye rayír ná devá-tātaye | śuṣmíntamo hí te mádo dyumníntama utá krátúḥ | ádha smā te pári caranty ajara śruṣṭī́vāno nā́jara ||

Translation

హే అగ్నీ! నీవు నీ సహసా (పరాక్రమం) చేత అత్యంత జయశీలివి; దేవతాతయే (దేవత్వ-ప్రాప్తి) కొరకు నీవు అత్యంత శుష్మిన్ (బలవంతుడు)గా జన్మిస్తావు—ఆ దేవతాతయే కొరకు రయి (సమృద్ధి) వలె. ఎందుకంటే నీ మద (ఉత్సాహం) అత్యంత బలవంతమైనది; నీ ద్యుమ్న (దీప్తి/యశస్సు) అత్యంత ప్రకాశవంతమైనది; నీ క్రతు (సంకల్ప-శక్తి) అత్యంత ప్రభావశీలమైనది. అప్పుడు, హే అజర (అవృద్ధ/అవినాశి), నీ చుట్టూ శ్రుష్టీవాన (శ్రవణశీల/ఆజ్ఞాపాలక) జనులు పరిచరిస్తారు—అజరుని వలె అజరులై.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सहसा: by might, with force
• सहसा: करण
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• सहन्तमः: most overcoming, most victorious
• सहन्तमः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: सह् (धातु) → सहन्त् (कृदन्त-प्रातिपदिक) + तमप्

• शुष्मिन्तमः: most vigorous, most powerful
• शुष्मिन्तमः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: शुष्मिन् (प्रातिपदिक) + तमप्

• जायसे: you are born / you arise
• जायसे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)

• देवतायतये: for divine worship/for godhood (for the divine purpose)
• देवतायतये: सम्प्रदान (प्रयोजन)
• Type: Noun (dative of purpose)
• Root: देवतायति (प्रातिपदिक: देवता-आतय/आतयि-भाव) → देवतायतय्

• रयिः: wealth, bounty
• रयिः: कर्तृ/उपमान (अत्र उपमेय-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• देवतायतये: for divine worship/for the divine purpose
• देवतायतये: सम्प्रदान (प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: देवतायतय् (प्रातिपदिक)

• शुष्मिन्तमः: most vigorous
• शुष्मिन्तमः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: शुष्मिन् (प्रातिपदिक) + तमप्

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मदः: exhilaration, rapture
• मदः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• द्यु्म्निन्तमः: most splendid, most glorious
• द्यु्म्निन्तमः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: द्यु्म्निन् (प्रातिपदिक) + तमप्

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• क्रतुः: will, resolve, ritual power
• क्रतुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• अध: then, thereafter
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध

• स्म: indeed, just
• स्म: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्म

• ते: to you
• ते: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: परि

• चरन्ति: they move, they go about
• चरन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)

• अजर: O unaging one
• अजर: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative)
• Root: अजर (प्रातिपदिक)

• श्रुष्टीवानः: obedient, attentive (ready to listen)
• श्रुष्टीवानः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: श्रुष्टीवत् (प्रातिपदिक; from √श्रु/श्रुष् + -त्वत्) → श्रुष्टीवान्

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अजर: the unaging (one)
• अजर: उपमान
• Type: Adjective
• Root: अजर (प्रातिपदिक)