Rig Veda 1.127.2: Mandala 1, Sukta 127, Mantra 2

Sukta 1.127

Rishi: Parucchēpa or related Agni hymn seer-tradition (traditional attribution varies)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यजिष्ठं त्वा यजमाना हुवेम ज्येष्ठमङ्गिरसां विप्र मन्मभिर्विप्रेभिः शुक्र मन्मभिः । परिज्मानमिव द्यां होतारं चर्षणीनाम् । शोचिष्केशं वृषणं यमिमा विशः प्रावन्तु जूतये विशः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.127.2

Transliteration

yajíṣṭhaṃ tvā yájamānā huvema jyéṣṭham áṅgirasāṃ vipra mánmabhir víprebhiḥ śukrá mánmabhiḥ | paríjmānam iva dyā́ṃ hótāraṃ carṣaṇīnā́m | śóciṣkeśaṃ vṛ́ṣaṇaṃ yám imā́ víśaḥ prá avantu jūtáye víśaḥ ||

Translation

హే యజిష్ఠా! యజమానులమైన మేము నిన్ను ఆహ్వానిస్తున్నాం—అంగిరసులలో జ్యేష్ఠుడా, విప్రుడా—మన్‌మ (ప్రేరిత ఆలోచన)తో, ప్రకాశమైన మన్‌మలతో. పరిజ్మాన్ ఆకాశాన్ని చుట్టి సంచరించునట్లు, నీవు ప్రజల హోతావు; శోచిష్కేశ (జ్వాల-కేశుడు), వృషణ (బలవంతుడు)—ఈ విశః (సముదాయాలు/ప్రజలు) అతనిని జూతయే (వేగం/ప్రేరణ) కొరకు ముందుకు నడిపించుగాక, ఈ విశః.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यजिष्ठम्: most worshipful
• यजिष्ठम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: यज् (यज्) / यजिष्ठ (प्रातिपदिक) सुपरलेटिव

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• यजमानाः: the sacrificers
• यजमानाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: यजमान (प्रातिपदिक; यज्-धातोः वर्तमानकृदन्त-आधारित)

• हुवेम: we have invoked / we invoke
• हुवेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ह्वे (ह्वा) / √हू

• ज्येष्ठम्: eldest, most eminent
• ज्येष्ठम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)

• अङ्गिरसाम्: of the Aṅgirases
• अङ्गिरसाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अङ्गिरस् (प्रातिपदिक)

• विप्र: O inspired sage
• विप्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative use) / Adjective
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• मन्मभिः: with hymns / with thoughts
• मन्मभिः: करण
• Type: Noun
• Root: मन्मन् (प्रातिपदिक)

• विप्रेभिः: with the sages
• विप्रेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• शुक्र: O bright/pure one
• शुक्र: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative use)
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)

• मन्मभिः: with hymns / with thoughts
• मन्मभिः: करण
• Type: Noun
• Root: मन्मन् (प्रातिपदिक)

• परिज्मानम्: the far-coursing/encircling one
• परिज्मानम्: कर्म
• Type: Adjective/Noun
• Root: परिज्मन् (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: उपमान
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• द्याम्: heaven, sky
• द्याम्: उपमान (उपमेयस्य)
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• होतारम्: the Hotṛ-priest (invoker)
• होतारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिक)

• चर्षणीनाम्: of the peoples/tribes
• चर्षणीनाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: चर्षणि (प्रातिपदिक)

• शोचिष्केशम्: flame-haired
• शोचिष्केशम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: शोचिस् + केश (तत्पुरुष समास; प्रातिपदिक: शोचिष्केश)

• वृषणम्: the mighty/bull-like one
• वृषणम्: कर्म
• Type: Adjective/Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• यम्: whom
• यम्: कर्म (प्रावन्तु इत्यस्य)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद्

• इमाः: these
• इमाः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• विशः: clans, peoples
• विशः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)

• प्रावन्तु: may (they) aid/protect
• प्रावन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव् (अव्) उपसर्ग: प्र-

• जूतये: for swift help/impulsion
• जूतये: सम्प्रदान (प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: जूति (प्रातिपदिक)

• विशः: the clans, the peoples
• विशः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)