Rig Veda 1.121.7: Mandala 1, Sukta 121, Mantra 7

Sukta 1.121

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Indra as solar/illumining power in the rite (with Agni-idiom of fuel and kindling in the imagery)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स्विध्मा यद्वनधितिरपस्यात्सूरो अध्वरे परि रोधना गोः । यद्ध प्रभासि कृत्व्याँ अनु द्यूननर्विशे पश्विषे तुराय ॥

Recitation with translationRig Veda 1.121.7

Transliteration

svi-dhmá̄ yád vana-dhítir apasyá̄t sú̄ro adhvaré pári ródhanā góḥ | yád dha pra-bhá̄si kṛ́tvyāṃ ánu dyú̄n ánarviśe paśv-íṣe turá̄ya ||

Translation

సుప్రజ్వలిత సమిధ (స్విధ్మా) తన సేవాక్రియను (అపస్యాత్) సిద్ధం చేసినప్పుడు, యజ్ఞంలో సూర్యుడు గోవు (గోః) యొక్క రోధన—ఆవరణం/వేడి—చుట్టూ పరిభ్రమిస్తాడు. మరియు నీవు ప్రకాశించి వెలుగునిచ్చినప్పుడు, దినదినం కృత్వ్య (రూపకల్పన చేసే శ్రమ) అనుసరణలో, అవిచ్ఛిన్న వృద్ధికై మరియు పశువుల/ధనసంపద యొక్క శీఘ్ర లాభం (తురాయ) కొరకు నీవు వచ్చుచున్నావు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वित्: indeed? / perhaps / whether
• स्वित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्वित् (निपात) अथवा स्विद्

• ध्मा: then / indeed (emphatic particle)
• ध्मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: ध्मा (निपात; ध्मा/ध्मै इति वैदिक-निपातः)

• यत्: when / that which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वनधितिः: the wood-cutter / forest-splitter
• वनधितिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वनधिति (प्रातिपदिक; ‘वन’ + ‘धिति’)

• अपस्यात्: might work / might be active
• अपस्यात्: —
• Type: Verb
• Root: अपस् (धातु: अपस्/अप् ‘to work, be active’)

• सूरः: the Sun (Sūrya)
• सूरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• अध्वरे: in the sacrifice / rite
• अध्वरे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• रोधना: enclosures / barriers
• रोधना: Karma
• Type: Noun
• Root: रोधन (प्रातिपदिक; √रुध् ‘to obstruct, enclose’)

• गोः: of the cow / of cattle
• गोः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• यत्: when / that which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ह: indeed / surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• प्रभासि: you shine forth
• प्रभासि: —
• Type: Verb
• Root: √भास् (भास् ‘to shine’) + प्र-

• कृत्व्यान्: tasks / things-to-be-done
• कृत्व्यान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: कृत्व्य (प्रातिपदिक; ‘to be done/required’, from √कृ)

• अनु: along / after
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• द्यून्: days
• द्यून्: Adhikaraṇa (काल-निर्देश) / Karma (with अनु)
• Type: Noun
• Root: द्यु (प्रातिपदिक; ‘day/sky’)

• अनर्विशे: for the blameless clan/settlement
• अनर्विशे: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: अनर्विश् (प्रातिपदिक; ‘not harming the clan/people’, from नृ/अर्व? + विश् ‘clan’)

• पश्विषे: for cattle-abundance / for prosperity in livestock
• पश्विषे: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective (abstract/quality)
• Root: पश्विष् (प्रातिपदिक; ‘rich in cattle’, from पशु)

• तुराय: for the swift one / for victory-swiftness
• तुराय: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective
• Root: तुर (प्रातिपदिक; ‘swift/overcoming’; also epithet) অথবা √तुर्