Rig Veda 1.112.5: Mandala 1, Sukta 112, Mantra 5

Sukta 1.112

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa

Devata: Aśvins

Chandas: Jagatī (probable; confirm by scan)

Samhita Patha (Devanagari)

याभी रेभं निवृतं सितमद्भ्य उद्वन्दनमैरयतं स्वर्दृशे । याभिः कण्वं प्र सिषासन्तमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.112.5

Transliteration

yā́bhī rebháṃ nívṛtaṃ sitám adbhyá úd vándanam áirayatam svàr-dṛ́śe | yā́bhiḥ káṇvaṃ prá siṣāsantám ā́vatam tā́bhir ū́ ṣú ūtíbhir aśvínā ā́ gatam ||

Translation

ఏ సహాయాలతో మీరు రేభను—నీళ్లలో మునిగి బంధింపబడినవాడిని—పైకి లేపి రక్షించారో, మరియు వందనను సూర్యలోక దర్శనార్థం పైకి ఎత్తారో; ఏ సహాయాలతో ముందుకు సాగదలచిన కణ్వను కాపాడారో—ఆ త్వరిస్తు ఊతులతో, ఓ అశ్వినౌ, ఇక్కడికి రండి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• याभिः: by which (aids/means)
• याभिः: करण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)

• रेभम्: Rebha (the seer)
• रेभम्: कर्म
• Type: Noun (proper/name)
• Root: रेभ (प्रातिपदिक)

• निवृतम्: restrained/held back
• निवृतम्: कर्म (रेभम् विशेषणम्)
• Type: Participle/Adjective
• Root: नि-√वृत् (वृत्) → निवृत (कृदन्त)

• सितम्: bound/fastened
• सितम्: कर्म (रेभम् विशेषणम्)
• Type: Participle/Adjective
• Root: √सि/स्यै? (Vedic) / ‘सित’ (कृदन्त-विशेषण, ‘bound/fastened’)

• अद्भ्यः: from the waters
• अद्भ्यः: अपादान
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक ‘अप्’)

• उद्वन्दनम्: raising up / lifting out
• उद्वन्दनम्: कर्म (आयरयतम् इत्यस्य)
• Type: Noun (action/result)
• Root: उद्-√वन्द् (वन्द्) → उद्वन्दन (कृदन्त/नाम)

• ऐरयतम्: you two caused to rise / lifted
• ऐरयतम्: क्रिया (कर्तृ: अश्विना)
• Type: Verb
• Root: √ईर्/ईरय् (caus. of √इर्/ईर् ‘to set in motion’) → ईरयति

• स्वर्दृशे: for seeing the sun/sky
• स्वर्दृशे: सम्प्रदान
• Type: Noun/Adjective (compound)
• Root: स्वर् + √दृश् → स्वर्दृश् (प्रातिपदिक; ‘sun/sky-seeing’)

• याभिः: by which (aids)
• याभिः: करण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)

• कण्वम्: Kanva (the seer)
• कण्वम्: कर्म
• Type: Noun (proper/name)
• Root: कण्व (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• सिषासन्तम्: desiring to teach/guide
• सिषासन्तम्: कर्म (कण्वम् विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √शास् (to instruct/command) → desiderative सि-शास- (सिषास-) + शतृ

• आवतं: aided/protected
• आवतं: कर्म (कण्वम् विशेषणम्)
• Type: Participle/Adjective
• Root: आ-√वृ/√अव्? (Vedic) → आवत (कृदन्त/विशेषण ‘helped/protected’)

• ताभिः: with those (aids)
• ताभिः: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘त’)

• ऊ: indeed, and
• ऊ: —
• Type: Indeclinable
• Root: ऊ (निपात)

• षु: quickly, now
• षु: —
• Type: Indeclinable
• Root: षु (निपात)

• ऊतिभिः: with helps/aids
• ऊतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक; from √अव् ‘to help/protect’)

• अश्विना: O Aśvins (you two)
• अश्विना: कर्तृ (सम्बोधन-प्रयोगः)
• Type: Noun (proper, dual)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; dual deity-name)

• गतम्: come, go (hither)
• गतम्: क्रिया
• Type: Verb (imperative via participial injunctive usage) / Adjective
• Root: √गम् → गत (कृदन्त)