Valmiki Ramayana 2.50.46: Ayodhya Kanda, Sarga 50, Shloka 46

गङ्गादर्शनम् तथा गुहसमागमः

Vision of the Gaṅgā and Meeting with Guha

Devanagari script

एते हि दयिता राज्ञः पितुर्दशरथस्य मे।एतैस्सुविहितैरश्वै भविष्याम्यहमर्चितः।।2.50.46।।

Sanskrit recitationValmiki Ramayana 2.50.46

Transliteration

ēte hi dayitā rājñaḥ pitur daśarathasya me |

ētaiḥ suvihitair aśvaiḥ bhaviṣyāmy aham arcitaḥ || 2.50.46 ||

Translation

ఈ గుర్రాలు నా తండ్రి రాజు దశరథునికి అత్యంత ప్రియమైనవి. వీటికి సక్రమంగా సేవచేస్తే నేను సమ్యకంగా గౌరవింపబడినవాడనై భావిస్తాను॥

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अश्वानाम्: of the horses
• अश्वानाम्: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• प्रतिपानम्: watering/drink (for them)
• प्रतिपानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतिपान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• खादनम्: fodder
• खादनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: खादन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अन्वशात्: ordered/instructed
• अन्वशात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु-√शास् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• गुहः: Guha
• गुहः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सः’ इत्यस्य समानाधिकरणम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (there)

• एव: itself
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय

• पुरुषान्: men
• पुरुषान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• त्वरितम्: quickly
• त्वरितम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: त्वरित (प्रातिपदिक; √त्वर् + क्त)
• Form: क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverbial accusative: ‘quickly’)

• दीयताम्: let (it) be given
• दीयताम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive: ‘let it be given’)

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरणार्थक-अव्यय (quotative)

Context

If these horses which are the favourites of my father, king Dasaratha are well-fed, I shall consider myself honoured.

Characters & Entities

• Rama
• Guha
• Daśaratha
• horses (aśva)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is expressed as conscientious care for dependents: honoring the king is also honoring what is entrusted to him—here, the horses.

What is the narrative situation?

Rama explains why feeding the horses matters: they are cherished by Daśaratha and should be properly tended.

Which character virtue is emphasized?

Kṛtajñatā (gratitude) and responsibility toward living beings under one’s care.