Adhyaya 1

Verse 1

स्वच्छं चंद्रावदातं करिकरमकरक्षोभसंजातफेनं । ब्रह्मोद्भूतिप्रसक्तैर्व्रतनियमपरैः सेवितं विप्रमुख्यैः । कारालंकृतेन त्रिभुवनगुरुणा ब्रह्मणा दृष्टिपूतं । संभोगाभोगरम्यं जलमशुभहरं पौष्करं वः पुनातु

చంద్రునివలె ప్రకాశమయమైన, నిర్మలమైన పుష్కరజలం—ఏనుగులు, మకరాల కలకలంతో పుట్టిన నురగతో నిండినది—వ్రతనియమపరులైన, బ్రహ్మావిర్భావతత్త్వంలో ఆసక్తి గల శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులచే సేవింపబడినది. త్రిభువనగురువు బ్రహ్మదేవుని దృష్టిచే పవిత్రమైనది, దివ్యశోభతో అలంకృతమైనది, భోగమునకును వైరాగ్యమునకును సమానంగా రమ్యమైనది, అశుభనాశకమైన ఆ జలం మీ అందరినీ పవిత్రం చేయుగాక।

Verse 2

सूतमेकांतमासीनं व्यासशिष्यं महामतिः । लोमहर्षणनामा वा उग्रश्रवसमाह तत्

ఏకాంతంలో కూర్చున్న వ్యాసశిష్యుడైన సూతుని చూసి మహాముని అతనితో ఇలా అన్నాడు—“నీవు లోమహర్షణ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడవు; ఉగ్రశ్రవసు అని కూడా పిలువబడతావు.”

Verse 3

ऋषीणामाश्रमांस्तात गत्वा धर्मान्समासतः । पृच्छतां विस्तराद्ब्रूहि यन्मत्तः श्रुतवानसि

ఓ ప్రియుడా, ఋషుల ఆశ్రమాలకు వెళ్లి ధర్మాన్ని సంక్షేపంగా విచారించు; వారు అడిగినప్పుడు, నీవు నన్ను నుండి విన్నదాన్ని వారికి విస్తారంగా వివరించు।

Verse 4

वेदव्यासान्मया पुत्र पुराणान्यखिलानि च । तवाख्यातानि प्राप्तानि मुनिभ्यो वद विस्तरात्

ఓ కుమారా, వేదవ్యాసుని నుండి నేను సమస్త పురాణాలను పొందాను; నేను నీకు ఉపదేశించిన వాటిని స్వీకరించి, ఇప్పుడు నీవు ఆ మునులకు విస్తారంగా చెప్పు।

Verse 5

प्रयागे मुनिवर्यैश्च यथापृष्टः स्वयं प्रभुः । पृष्टेन चानुशिष्टास्ते मुनयो धर्मकांक्षिणः

ప్రయాగంలో శ్రేష్ఠ మునులు అడిగిన విధంగా స్వయంగా ప్రభువు సమాధానం ఇచ్చాడు; ధర్మాన్ని కోరిన ఆ మునులు, వారు అడిగిన విషయానుసారంగా ఉపదేశింపబడ్డారు।

Verse 6

देशं पुण्यमभीप्संतो विभुना च हितैषिणा । सुनाभं दिव्यरूपं च सत्यगं शुभविक्रमं

పుణ్యదేశాన్ని కోరుతూ, హితైషి సర్వశక్తిమంతుడైన ప్రభువు మార్గదర్శకత్వంలో వారు దివ్యరూపుడైన సునాభుని చేరారు—ఆయన సత్యాచరణుడు, శుభవిక్రమసంపన్నుడు.

Verse 7

अनौपम्यमिदं चक्रं वर्तमानमतंद्रिताः । पृष्टतो यातनियमात्पदं प्राप्स्यथ यद्धितम्

ఈ అనుపమ చక్రం నిరంతరం ప్రవహిస్తోంది. ఆలస్యం చేయకండి; నియమ-సంయమంతో వెనుకనుండి అనుసరించండి, అప్పుడు మీ నిజమైన హితమైన పరమపదాన్ని పొందుతారు.

Verse 8

गच्छतो धर्मचक्रस्य यत्र नेमिर्विशीर्यते । पुण्यः स देशो मंतव्य इत्युवाच स्वयं प्रभुः

చలిచే ధర్మచక్రానికి ఎక్కడ నేమి (అంచు) జీర్ణమై క్షీణిస్తుందో, ఆ దేశాన్ని పరమ పుణ్యభూమిగా భావించాలి—అని స్వయంగా ప్రభువు పలికెను.

Verse 9

उक्त्वा चैवमृषीन्सर्वानदृश्यत्वमगात्पुनः । गंगावर्तसमाहारो नेमिर्यत्र व्यशीर्यत

ఇలా సమస్త ఋషులకు చెప్పి ఆయన మళ్లీ అదృశ్యుడయ్యాడు. గంగానదీ ఆవర్తాల సంగమస్థలంలోనే చక్రనేమి విరిగి చూర్ణమైంది.

Verse 10

ईजिरे दीर्घसत्रेण ऋषयो नैमिषे तदा । तत्र गत्वा तु तान्ब्रूहि पृच्छतो धर्मसंशयान्

అప్పుడు నైమిషారణ్యంలో ఋషులు దీర్ఘ సత్రయాగాన్ని నిర్వహించారు. నీవు అక్కడికి వెళ్లి వారితో మాట్లాడు; వారు ధర్మసందేహాలతో ప్రశ్నిస్తున్నారు.

Verse 11

उग्रश्रवास्ततो गत्वा ज्ञानविन्मुनिपुंगवान् । अभिगम्योपसंगृह्य नमस्कृत्वा कृतांजलिः

అప్పుడు ఉగ్రశ్రవా జ్ఞానసంపన్నులైన మునిపుంగవుల వద్దకు వెళ్లి, వారిని సమీపించి భక్తితో అభివాదం చేసి, అంజలి గట్టి నమస్కరించి ప్రణామం చేశాడు।

Verse 12

तोषयामास मेधावी प्रणिपातेन तानृषीन् । ते चापि सत्रिणः प्रीताः ससदस्या महात्मने

ఆ మేధావి దండవత్ ప్రణామంతో ఆ ఋషులను సంతోషపెట్టాడు; సత్రయాగంలో ఉన్న ఋత్వికులు మరియు సభాసదులందరూ ఆ మహాత్మునిపై ఆనందించారు।

Verse 13

तस्मै समेत्य पूजां च यथावत्प्रतिपेदिरे । ऋषय ऊचुः । कुतस्त्वमागतः सूत कस्माद्देशादिहागतः

వారు అతని వద్దకు చేరి విధివిధానంగా యథోచిత పూజ చేశారు। ఋషులు అన్నారు— “హే సూతా! నీవు ఎక్కడి నుండి వచ్చావు? ఏ దేశం నుండి ఇక్కడికి వచ్చావు?”

Verse 14

कारणं चागमे ब्रूहि वृंदारकसमद्युते । सूत उवाच । पित्राहं तु समादिष्टो व्यासशिष्येण धीमता

“దేవతల సమాన తేజస్సు గలవాడా! ఇక్కడికి వచ్చిన కారణమూ చెప్పు.” సూతుడు అన్నాడు— “నన్ను నా తండ్రి ఆజ్ఞాపించాడు; ఆయన బుద్ధిమంతుడైన వ్యాసశిష్యుడు.”

Verse 15

शुश्रूषस्व मुनीन्गत्वा यत्ते पृच्छंति तद्वद । वदंतु भगवंतो मां कथयामि कथां तु यां

“మునుల వద్దకు వెళ్లి వారి శుశ్రూష చేయి; వారు ఏది అడిగితే అది చెప్పు. భగవంతులైన ఋషులు నన్ను ప్రశ్నించనివ్వండి— అప్పుడు నేను తెలిసిన పవిత్ర కథను వివరిస్తాను.”

Verse 16

पुराणं चेतिहासं वा धर्मानथ पृथग्विधान् । तां गिरं मधुरां तस्य शुश्रुवुरृषिसत्तमाः

అది పురాణమైయినా ఇతిహాసమైయినా, నానావిధ ధర్మవిషయమైయినా—ఆయన మధుర వాక్యాన్ని ఋషిశ్రేష్ఠులు భక్తితో శ్రవణం చేశారు।

Verse 17

अथ तेषां पुराणस्य शुश्रूषा समपद्यत । दृष्ट्वा तमतिविश्वस्तं विद्वांसं लौमहर्षणिं

అప్పుడు వారు ఆ పురాణాన్ని శ్రద్ధగా వినాలని ఉత్సుకులయ్యారు; ఎందుకంటే లోమహర్షణుని కుమారుడు అత్యంత విశ్వసనీయుడూ పండితుడూ అయిన ఋషిగా వారికి దర్శనమయ్యాడు।

Verse 18

तस्मिन्सत्रे कुलपतिस्सर्वशास्त्राविशारदः । शौनको नाम मेधावी विज्ञानारण्यके गुरुः

ఆ సత్రయాగంలో కులపతిగా, సమస్త శాస్త్రాలలో నిపుణుడైన మేధావి శౌనకుడు—విజ్ఞానారణ్య సభకు పూజ్య గురువుగా ఉన్నాడు।

Verse 19

इत्थं तद्भावमालंब्य धर्माञ्छुश्रूषुराह तम् । त्वया सूत महाबुद्धे भगवान्ब्रह्मवित्तमः

ఇలా ఆ భావాన్ని ఆశ్రయించి, ధర్మాన్ని వినాలనే తపనతో బ్రహ్మవిద్యలో శ్రేష్ఠుడైన ఆయన ఇలా పలికాడు—“హే సూతా, హే మహాబుద్ధిమంతుడా! నీ ద్వారా భగవాన్ బ్రహ్మవిత్తముని వాక్యం (మాకు) లభించుగాక।”

Verse 20

इतिहासपुराणार्थं व्यासः सम्यगुपासितः । दुदोहिथमतिं तस्य त्वं पुराणाश्रयां शुभां

ఇతిహాస-పురాణార్థాన్ని వ్యాసుడు సమ్యకంగా ఉపాసించాడు; మరియు నీవు ఆయన బుద్ధిని పాలలా దోహించి, పురాణాశ్రయమైన శుభ జ్ఞానంగా గ్రహించావు।

Verse 21

अमीषां विप्रमुख्यानां पुराणं प्रति सम्प्रति । शुश्रूषाऽस्ते महाबुद्धे तछ्रावयितुमर्हसि

ఓ మహాబుద్ధిమంతుడా! బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులు ఉపదేశించిన ఈ పురాణాన్ని ఇప్పుడు వినాలని నాకు గొప్ప ఆకాంక్ష ఉంది; కావున మీరు దానిని పఠించి వినిపించవలెను.

Verse 22

सर्वे हीमे महात्मानो नानागोत्राः समागताः । स्वान्स्वानंशान्पुराणोक्ताञ्छृण्वन्तु ब्रह्मवादिनः

వివిధ గోత్రాలకు చెందిన ఈ మహాత్ములందరూ ఇక్కడ సమాగమయ్యారు. పురాణాలలో చెప్పబడిన తమ తమ భాగాలను ఈ బ్రహ్మవాదులు ఇప్పుడు వినుగాక.

Verse 23

संपूर्णे दीर्घसत्रेस्मिंस्तांस्त्वं श्रावय वै मुनीन् । पाद्मं पुराणं सर्वेषां कथयस्व महामते

ఈ దీర్ఘ యజ్ఞసత్రం పూర్తైన తరువాత మీరు నిశ్చయంగా ఆ మునులకు దీనిని వినిపించండి; ఓ మహామతీ, అందరి హితార్థం పద్మపురాణాన్ని కథించండి.

Verse 24

कथं पद्मं समुद्भूतं ब्रह्म तत्र कथं न्वभूत् । प्रोद्भूतेन कथं सृष्टिः कृता तां तु तथा वद

పద్మం ఎలా ఉద్భవించింది, అక్కడ బ్రహ్మా ఎలా ప్రత్యక్షమయ్యాడు? ఆయన ఉద్భవించిన తరువాత సృష్టి ఎలా చేయబడింది—అది యథాతథంగా నాకు చెప్పండి.

Verse 25

एवं पृष्टस्ततस्तांस्तु प्रत्युवाच शुभां गिरम् । सूक्ष्मं च न्यायसंयुक्तं प्राब्रवीद्रौमहर्षणिः

ఇలా ప్రశ్నించబడినప్పుడు ఆయన వారికి మంగళకరమైన వాక్యాలతో ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాడు; రౌమహర్షణి సూక్ష్మమైన, న్యాయసమ్మతమైన ఉపదేశాన్ని పలికాడు.

Verse 26

प्रीतोस्म्यनुगृहीतोस्मि भवद्भिरिह चोदनात् । पुराणार्थं पुराणज्ञैः सर्वधर्मपरायणैः

నేను ఆనందించితిని; మీ ఇక్కడి ప్రేరణతో నాపై అనుగ్రహం కలిగింది. పురాణజ్ఞులు, సర్వధర్మపరాయణులు ప్రేరేపించినందున పురాణార్థాన్ని నేను వివరిస్తాను.

Verse 27

यथाश्रुतं सुविख्यातं तत्सर्वं कथयामि वः । धर्म एष तु सूतस्य सद्भिर्दृष्टः सनातनः

నేను వినినట్లుగా, సుప్రసిద్ధమైనదంతా మీకు వివరిస్తాను. సజ్జనులు గుర్తించినట్లుగా ఇదే సూతుని సనాతన ధర్మము.

Verse 28

देवतानामृषीणां च राज्ञां चामिततेजसाम् । वंशानां धारणं कार्यं स्तुतीनां च महात्मनाम्

దేవతల, ఋషుల, అపారతేజస్సు గల రాజుల వంశావళులను సంరక్షించాలి; అలాగే మహాత్ముల స్తుతులను కూడా నిలుపుకోవాలి.

Verse 29

इतिहासपुराणेषु दृष्टा ये ब्रह्मवादिनः । न हि वेदेष्वधीकारः कश्चित्सूतस्य दृश्यते

ఇతిహాసపురాణాలలో బ్రహ్మవాదులు దర్శనమిస్తారు; కాని వేదాలలో సూతునికి ఏ అధికారం కనబడదు.

Verse 30

वैन्यस्य हि पृथोर्यज्ञे वर्त्तमाने महात्मनः । मागधश्चैव सूतश्च तमस्तौतां नरेश्वरम्

మహాత్ముడు వేన్యపుత్రుడు పృథువు యజ్ఞం జరుగుచుండగా, మాగధుడును సూతుడును ఆ నరేశ్వరుని స్తుతించారు.

Verse 31

तुष्टेनाथ तयोर्द्दत्तो वरो राज्ञा महात्मना । सूताय सूतविषयो मगधो मागधाय च

అప్పుడు వారిపై ప్రసన్నుడైన మహాత్మ రాజు వరమిచ్చెను—సూతునికి సూతవిషయాన్ని, మాగధునికి మగధదేశమును కూడా ప్రసాదించెను।

Verse 32

तत्र सूत्यां समुत्पन्नः सूतो नामेह जायते । ऐन्द्रे सत्रे प्रवृत्ते तु ग्रहयुक्ते बृहस्पतौ

అక్కడ సూతీ నుండి ఒకడు జన్మించి ఇక్కడ ‘సూత’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడయ్యెను; ఆ సమయంలో ఇంద్రుని సత్రయాగము జరుగుచుండగా బృహస్పతి గ్రహయోగయుక్తుడై యుండెను।

Verse 33

तमेवेंद्रं बार्हस्पत्ये तत्र सूतो व्यजायत । शिष्यहस्तेन यत्पृक्तमभिभूतं गुरोर्हविः

అక్కడ బృహస్పతి సంబంధిత ఆ కర్మలో ఇంద్రుని నుండే సూతుడు జన్మించెను; శిష్యహస్తముచే కలిపినందున గురువుకు చెందిన హవిస్సు అణచబడినది।

Verse 34

अधरोत्तरधारेण जज्ञे तद्वर्णसंकरम् । येत्र क्षत्रात्समभवन्ब्राह्मण्याश्चैव योनितः

అధమ-ఉత్తమ ధారల సంగమముచే ఆ వర్ణసంకరం జన్మించెను; అక్కడ కొందరు క్షత్రియ పితృవంశమునుండి, బ్రాహ్మణీ గర్భమునుండి పుట్టిరి।

Verse 35

पूर्वेणैव तु साधर्म्याद्वैधर्मास्ते प्रकीर्तिताः । मध्यमो ह्येष सूतस्य धर्मः क्षेत्रोपजीविनः

పూర్వధర్మముతో సాదృశ్యమున్నందున ఆ భేదలక్షణములు చెప్పబడినవి; అయితే క్షేత్రసేవచే జీవించు సూతుని ధర్మము ఇది మధ్యమమైనది।

Verse 36

पुराणेष्वधिकारो मे विहितो ब्राह्मणैरिह । दृष्ट्वा धर्ममहं पृष्टो भवद्भिर्ब्रह्मवादिभिः

ఇక్కడ బ్రాహ్మణులు నాకు పురాణాల విషయమై అధికారాన్ని నియమించారు. నా ధర్మనిష్ఠను చూచి, హే బ్రహ్మవాదులారా, మీరు నన్ను ప్రశ్నించారు.

Verse 37

तस्मात्सम्यग्भुवि ब्रूयां पुराणमृषिपूजितम् । पितॄणां मानसी कन्या वासवं समपद्यत

కాబట్టి నేను భూమిపై ఋషులు పూజించిన ఈ పురాణాన్ని యథార్థంగా ప్రకటిస్తాను. పితృదేవతల మానసకన్య వాసవుడు (ఇంద్రుడు)తో సంయోగం పొందింది.

Verse 38

अपध्याता च पितृभिर्मत्स्यगर्भे बभूव सा । अरणीव हुताशस्य निमित्तं पुण्यजन्मनः

పితృదేవతలచే నిర్లక్ష్యింపబడి ఆమె చేప గర్భంలో ప్రవేశించింది. అగ్నికి అరణి ఎలా కారణమో, అలాగే పుణ్యజన్మకు ఆమె నిమిత్తకారణమైంది.

Verse 39

तस्यां बभूव पूतात्मा महर्षिस्तु पराशरात् । तस्मै भगवते कृत्वा नमः सत्याय वेधसे

ఆమె నుండి పరాశరుని ద్వారా పవిత్రాత్ముడైన మహర్షి జన్మించాడు. ఆ సత్యస్వరూపుడైన సర్వవిధాత భగవంతునికి నమస్కరించి (అతడు) భక్తితో ప్రణమించాడు.

Verse 40

पुरुषाय पुराणाय ब्रह्मवाक्यानुवर्तिने । मानवच्छद्मरूपाय विष्णवे शंसितात्मने

ఆ విష్ణువుకు నమస్కారం—ఆయనే పరమపురుషుడు, పురాతనుడు, బ్రహ్మవాక్యానుసారిగా నడిచేవాడు, మానవఛద్మరూపం ధరించేవాడు, జ్ఞానులచే ప్రశంసిత స్వభావుడు.

Verse 41

जातमात्रं च यं वेद उपतस्थे ससंग्रहः । मतिमंथानमाविध्य येनासौ श्रुतिसागरात्

అతడు జన్మించిన వెంటనే వేదము సంగ్రహములతో కూడి అతని సేవకు వచ్చెను. అతడు బుద్ధిని మథనదండముగా చేసి శ్రుతిసముద్రమునుండి జ్ఞానమును వెలికితీశెను.

Verse 42

प्रकाशो जनितो लोके महाभारत चंद्रमाः । भारतं भानुमान्विष्णुर्यदि न स्युरमी त्रयः

లోకమున వెలుగు పుట్టెను—మహాభారతము చంద్రునివంటిది. భారతము సూర్యరూపుడైన విష్ణువు; ఈ మూడు లేకపోతే ఇంత ప్రకాశం ఎక్కడ?

Verse 43

ततोऽज्ञानतमोंधस्य कावस्था जगतो भवेत् । कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम्

లేకపోతే అజ్ఞానాంధకారముతో అంధమైన జగత్తు ఏ స్థితికి చేరేది? కృష్ణద్వైపాయన వ్యాసుని స్వయంగా ప్రభు నారాయణుడని తెలుసుకొనుము.

Verse 44

को ह्यन्यः पुंडरीकाक्षान्महाभारतकृद्भवेत् । तस्मादहमुपाश्रौषं पुराणं ब्रह्मवादिनः

పుండరీకాక్ష ప్రభువు తప్ప మహాభారతకర్త మరెవరు కావగలరు? అందుకే బ్రహ్మవాదులు ఉపదేశించిన ఈ పురాణమును నేను యథావిధిగా శ్రవణం చేసితిని.

Verse 45

सर्वज्ञात्सर्वलोकेषु पूजिताद्दीप्ततेजसः । पुराणं सर्वशास्त्राणां प्रथमं ब्रह्मणा स्मृतम्

ఈ పురాణము సర్వజ్ఞునికి విదితము, సమస్త లోకాలలో పూజితము, దీప్త తేజస్సుతో ప్రకాశించుచున్నది. బ్రహ్మదేవుడు దీనిని సమస్త శాస్త్రాలలో ప్రథమముగా స్మరించెను.

Verse 46

उत्तमं सर्वलोकानां सर्वज्ञानोपपादकम् । त्रिवर्गसाधनं पुण्यं शतकोटिप्रविस्तरम्

ఇది సమస్త లోకాలకు పరమోత్తమము, సమస్త జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించేది; త్రివర్గము (ధర్మ-అర్థ-కామ) సాధనకు పుణ్యోపాయము, శతకోటి-ప్రమాణ విస్తారముగా ఉన్నది।

Verse 47

निःशेषेषु च लोकेषु वाजिरूपेण केशवः । ब्रह्मणस्तु समादेशाद्वेदानाहृतवानसौ

అప్పుడు కేశవుడు అశ్వరూపము ధరించి, ఏ లోకమును విడువక సమస్త లోకములలో సంచరించి, బ్రహ్మ ఆజ్ఞ ప్రకారం వేదములను తిరిగి తెచ్చెను।

Verse 48

अंगानि चतुरो वेदान्पुराणन्यायविस्तरम् । असुरेणाखिलं शास्त्रमपहृत्यात्मसात्कृतम्

వేదాంగములు, నాలుగు వేదములు, పురాణములు, న్యాయశాస్త్ర విస్తారము—అంటే సమస్త శాస్త్రసంపద—ఒక అసురుడు అపహరించి తనవిగా చేసుకొనెను।

Verse 49

मत्स्यरूपेणाजहार कल्पादावुदकार्णवे । अशेषमेतदवददुदकांतर्गतो विभुः

కల్పారంభమున విభువు మత్స్యరూపము ధరించి జలసముద్రములో (అది) సమస్తమును తిరిగి పొందెను; మరియు జలాంతర్గతుడై ఉండి, ఈ సమస్తమును విస్తారంగా ఉపదేశించెను।

Verse 50

श्रुत्वा जगाद च मुनीन्प्रतिवेदांश्चतुर्मुखः । प्रवृत्तिस्सर्वशास्त्राणां पुराणस्याभवत्तदा

అవి విని చతుర్ముఖ బ్రహ్మ మునులకు మరియు ప్రతి వేదంలో నిపుణులకు ఉపదేశించెను; అప్పుడు సమస్త శాస్త్రముల—ప్రత్యేకించి పురాణమున—పరంపరా ప్రవాహము ప్రారంభమైంది।

Verse 51

कालेनाग्रहणं दृष्ट्वा पुराणस्य तदा विभुः । व्यासरूपस्तदा ब्रह्मा संग्रहार्थं युगे युगे

కాలప్రవాహంలో పురాణం సరిగా గ్రహింపబడకపోవడం చూచి, ప్రభువు బ్రహ్ముడు వ్యాసరూపం ధరించి యుగయుగాలలో సంరక్షణార్థం దానిని సంగ్రహించాడు।

Verse 52

चतुर्लक्षप्रमाणेन द्वापरे द्वापरे जगौ । तदाष्टादशधा कृत्वा भूलोकेस्मिन्प्रकाशितं

ప్రతి ద్వాపరయుగంలో ఇది నాలుగు లక్షల శ్లోక-ప్రమాణంగా పఠింపబడింది; తరువాత దానిని పద్దెనిమిది భాగాలుగా విభజించి ఈ భూలోకంలో ప్రకటించారు।

Verse 53

अद्यापि देवलोकेषु शतकोटिप्रविस्तरम् । तदेवात्र चतुर्लक्षं संक्षेपेण निवेशितम्

ఇప్పటికీ దేవలోకాలలో దాని విస్తారం శతకోటి వరకు ఉంది; అదే ఇక్కడ సంక్షేపంగా నాలుగు లక్షలలో నిక్షిప్తమైంది।

Verse 54

प्रवक्ष्यामि महापुण्यं पुराणं पाद्मसञ्ज्ञितम् । सहस्रं पञ्चपञ्चाशत्पंचखण्डैस्समन्वितम्

నేను మహాపుణ్యప్రదమైన ‘పాద్మ’ అనే పురాణాన్ని ప్రవచిస్తాను; అది యాభై ఐదు వేల శ్లోకాలతో, ఐదు ఖండాలతో సమన్వితమై ఉంది।

Verse 55

तत्रादौ सृष्टिखण्डं स्याद्भूमिखण्डं ततः परम् । स्वर्गखण्डं ततः पश्चात्ततः पातालखण्डकम्

అందులో మొదట సృష్టిఖండం; తరువాత భూమిఖండం. ఆపై స్వర్గఖండం, తదనంతరం పాతాళఖండం అని చెప్పబడింది।

Verse 56

पञ्चमं च ततः ख्यातमुत्तरं खण्डमुत्तमम् । एतदेव महापद्ममुद्भूतं यन्मयं जगत्

అనంతరం ఐదవ భాగము శ్రేష్ఠమైన ‘ఉత్తరఖండం’గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ మహాపద్మమునుండే ఈ జగత్తు ఉద్భవించి, తద్మయమై ఉంది.

Verse 57

तद्वृत्तान्ताश्रयं यस्मात्पाद्ममित्युच्यते ततः । एतत्पुराणममलं विष्णुमाहात्म्यनिर्मलम्

ఆ వృత్తాంతాన్ని ఆధారంగా చేసుకున్నందున ఇది ‘పాద్మం’ అని పిలువబడుతుంది. ఈ పురాణం అమలం—విష్ణు మహాత్మ్యంతో సర్వथा నిర్మలం.

Verse 58

देवदेवो हरिर्यद्वै ब्रह्मणे प्रोक्तवान्पुरा । ब्रह्मणाभिहितं पूर्वं यावन्मात्रं मरीचये

దేవదేవుడైన హరి పూర్వకాలంలో బ్రహ్మకు ఏది ఉపదేశించాడో, బ్రహ్మ కూడా ముందుగా అంతమాత్రమే మరీచికి తెలిపాడు.

Verse 59

एतदेव च वै ब्रह्मा पाद्मं लोके जगाद वै । सर्वभूताश्रयं तच्च पाद्ममित्युच्यते बुधैः

ఇదే బ్రహ్మ లోకంలో ‘పాద్మం’ అని ప్రకటించాడు. ఇది సమస్త భూతాలకు ఆశ్రయమై ఉన్నందున పండితులు దీనిని ‘పాద్మం’ అంటారు.

Verse 60

पाद्मं तत्पंचपंचाशत्सहस्राणीह पठ्यते । पंचभिः पर्वभिः प्रोक्तं संक्षेपाद्व्यासकारितात्

ఈ పాద్మపురాణం ఇక్కడ యాభై ఐదు వేల శ్లోకాలుగా పఠించబడుతుంది. వ్యాసుడు దీనిని సంక్షేపంగా ఐదు పర్వాలుగా విభజించి ఉపదేశించాడు.

Verse 61

पौष्करं प्रथमं पर्व यत्रोत्पन्नः स्वयं विराट् । द्वितीयं तीर्थपर्व स्यात्सर्वग्रहगणाश्रयम्

పుష్కరం మొదటి పర్వము; అక్కడ స్వయంగా విరాట్‌ ప్రత్యక్షమయ్యాడు. రెండవది తీర్థపర్వము, అది సమస్త గ్రహగణాలకు ఆశ్రయమూ ఆధారమూ.

Verse 62

तृतीयपर्वग्रहणा राजानो भूरिदक्षिणाः । वंशानुचरितं चैव चतुर्थे परिकीर्तितम्

మూడవ పర్వంలో వ్రతాచరణ చేసిన, విరివిగా దక్షిణలు ఇచ్చిన రాజుల వర్ణన ఉంది. నాలుగవ పర్వంలో వంశచరిత్రలు మరియు ఇతిహాసాలు చెప్పబడతాయి.

Verse 63

पंचमे मोक्षतत्वं च सर्वतत्वं निगद्यते । पौष्करे नवधा सृष्टिः सर्वेषां ब्रह्मकारिता

ఐదవ పర్వంలో మోక్షతత్త్వమూ సమస్త తత్త్వమూ ఉపదేశించబడతాయి. పుష్కరంలో సృష్టి తొమ్మిది విధాలుగా వర్ణించబడింది—అది సమస్త జీవులకు బ్రహ్మదేవుని కృతీ.

Verse 64

देवतानां मुनीनां च पितृसर्गस्तथापरः । द्वितीये पर्वताश्चैव द्वीपाः सप्त ससागराः

దేవతలు, మునులు, పితృదేవతల సృష్టి కూడా చెప్పబడింది. రెండవ పర్వంలో పర్వతాలు మరియు ఏడు ద్వీపాలు—సముద్రాలతో సహా—వర్ణించబడ్డాయి.

Verse 65

तृतीये रुद्रसर्गस्तु दक्षशापस्तथैव च । चतुर्थे संभवो राज्ञां सर्ववंशानुकीर्त्तनम्

మూడవ పర్వంలో రుద్రసంబంధ సర్గము మరియు దక్షుని శాపము వర్ణించబడతాయి. నాలుగవ పర్వంలో రాజుల ఉద్భవము, సమస్త వంశాల అనుకీర్తనము చెప్పబడుతుంది.

Verse 66

अन्त्येपवर्गसंस्थानं मोक्षशास्त्रानुकीर्त्तनम् । सर्वमेतत्पुराणेऽस्मित्कथयिष्यामि वो द्विजाः

హే ద్విజులారా! ఈ పురాణంలో నేను మీకు సమస్తమును వివరిస్తాను—అంతిమ అపవర్గము (మోక్షము) యొక్క స్థాపనను, మోక్షశాస్త్రాల అనుకీర్తనను కూడా।

Verse 67

इदं पवित्रं यशसो निधानमिदं पितॄणामतिवल्लभं स्यात् इदं च देवस्य सुखाय नित्यमिदं महापातकभिच्च पुंसाम्

ఇది పవిత్రము, యశస్సుకు నిధి; ఇది పితృదేవతలకు అత్యంత ప్రియమగును. ఇది దేవుని నిత్య సుఖార్థము, మరియు మనుష్యుల మహాపాతకములను కూడా నశింపజేయును।