Adhyaya 12
Brahma KhandaAdhyaya 1264 Verses

Adhyaya 12

Protection of Brāhmaṇas

శౌనకుడు అడిగాడు—పాపముక్తుడైనవాడు హరి ధామాన్ని ఎలా పొందుతాడు? సూతుడు సమాధానమిచ్చాడు—ధనం గానీ ప్రాణం గానీ త్యాగం చేయవలసి వచ్చినా బ్రాహ్మణుని రక్షించేవాడు విష్ణులోకాన్ని పొందుతాడు; దీనిని ఒక కథ ద్వారా వివరించారు। ద్వాపరయుగంలో దీననాథుడు అనే రాజు శక్తిమంతుడైనా సంతానం లేనివాడు; దయగల వారసుణ్ని కోరాడు. గాలవుని సలహాతో నరమేధ యజ్ఞం ఆలోచన వచ్చి, రాజదూతలను తగిన ‘బలి’ కోసం పంపాడు. వారు దాశపురంలో వైష్ణవ బ్రాహ్మణుడు కృష్ణదేవుని ఇంటికి వెళ్లి బంగారం బలవంతంగా తీసుకొని, కుమారుణ్ని పట్టుకెళ్లబోయారు; దుఃఖంతో తల్లిదండ్రులు అంధులయ్యారు। అప్పుడు కరుణామయుడు విశ్వామిత్ర ఋషి వచ్చి సత్య-ధర్మ మార్గాన్ని చూపి, హింస కాక రక్షణే ధర్మమని పరిస్థితిని మలిచాడు. బాలుడు తిరిగి అందించబడాడు, తల్లిదండ్రుల దృష్టి పునఃప్రాప్తమైంది, తరువాత రాజుకూ కుమారప్రాప్తి కలిగింది. చివరలో బ్రాహ్మణ-రక్షణ మహిమను, ఈ కథ శ్రవణ-పఠనాల మోక్షదాయక పుణ్యాన్ని ప్రశంసించారు।

Shlokas

Verse 1

शौनक उवाच । केन पुण्येन भो सूत चान्येन गतपातकः । नरो याति हरेः स्थानं तद्वदस्वानुकंपया

శౌనకుడు పలికెను: 'ఓ సూతా! ఏ పుణ్యకార్యం ద్వారా లేదా మరే ఇతర ఉపాయం ద్వారా పాపవిముక్తుడైన మానవుడు హరి స్థానాన్ని పొందుతాడు? దయతో నాకు దానిని వివరించండి.'

Verse 2

सूत उवाच । ब्राह्मणस्य धनैः प्राणान्प्राणैर्वापि द्विजोत्तम । रक्षां करोति यो मर्त्यो विष्णुलोकं स गच्छति

సూతుడు పలికెను: 'ఓ ద్విजोత్తమా! ఏ మానవుడైతే ధనంతో గానీ లేదా తన ప్రాణాలతో గానీ బ్రాహ్మణుని రక్షిస్తాడో, అతడు విష్ణులోకానికి వెళతాడు.'

Verse 3

पुरा राजा दीननाथो द्वापरे संज्ञके युगे । आसीदपुत्रो बलवान्वैष्णवः स तु याजकः

పూర్వం ద్వాపరయుగమున దీననాథుడు అనే రాజు ఉండెను. అతడు బలవంతుడు గాని సంతానహీనుడు; వైష్ణవుడై యజ్ఞకర్త యాజకుడుగానూ ఉండెను।

Verse 4

एकदा गालवं राजा पप्रच्छ विनयान्वितः । केन पुण्येन जायेत पुत्रो वै करुणार्णव

ఒకసారి రాజు వినయంతో గాలవుని అడిగెను— “ఏ పుణ్యకర్మవలన కరుణాసముద్రమైన కుమారుడు జన్మించును?”

Verse 5

वदस्व मुनिशार्दूल करिष्यामि तवाज्ञया । येषां नृणां नास्ति सुतो जीवनं हि निरर्थकम्

ఓ మునిశార్దూలా, చెప్పుము; నీ ఆజ్ఞ ప్రకారం నేను చేయుదును. పుత్రుడు లేని పురుషుల జీవితం నిజముగా నిరర్థకమే.

Verse 6

गालव उवाच । राजन्शृणुष्वावहितो यत्पृष्टोऽस्मि तवाग्रतः । कथयामि समासेन पुत्रस्योद्भवकारणम्

గాలవుడు పలికెను— ఓ రాజా, శ్రద్ధగా వినుము. నీవు నా సమక్షంలో అడిగినదానికి, నేను సంక్షేపంగా పుత్రజన్మకారణమును చెప్పుదును.

Verse 7

क्रतुं च नरमेधाख्यं कुरुष्व राजसत्तम । तदा ते संततिः स्याद्वै सर्वलक्षणसंयुता

ఓ రాజసత్తమా, ‘నరమేధ’ అనే క్రతువును నిర్వహించుము. అప్పుడు నిశ్చయంగా నీకు సమస్త శుభలక్షణాలతో కూడిన సంతానం కలుగును.

Verse 8

राजोवाच । नरमेधं महायज्ञं यज्ञानां प्रवरं द्विज । कीदृशं नरमानीय करिष्यामि गुरो वद

రాజు పలికెను: ఓ ద్విజుడా, నరమేధము మహాయజ్ఞము మరియు యజ్ఞములలో శ్రేష్ఠమైనది. ఓ గురుదేవా, ఎటువంటి మనిషిని తీసుకువచ్చి నేను దీనిని ఆచరించాలి? చెప్పండి.

Verse 9

गालव उवाच । सुंदरांगः सुवदनः समस्तशास्त्रविद्भवेत् । सत्कुले यदि जातः स तदा यज्ञाय कल्पते

గాలవుడు పలికెను: సుందరమైన అవయవములు, మంచి ముఖము కలిగి, సమస్త శాస్త్రములు తెలిసినవాడై, సత్కులములో జన్మించినట్లయితే, అతడు యజ్ఞమునకు అర్హుడు.

Verse 10

अंगहीनः कृष्णवर्णो मूर्खो योग्यो भवेन्नहि । इत्युक्ते गालवे विप्र स राजा मनुजेश्वरः

"అంగవైకల్యం కలవాడు, నల్లని వాడు మరియు మూర్ఖుడు యజ్ఞమునకు అర్హుడు కాడు." ఓ విప్రుడా, గాలవుడు ఇలా చెప్పగా, మనుజాధిపుడైన ఆ రాజు...

Verse 11

प्रेषयामास दूतांश्च कथयित्वा मुनेर्वचः । द्रविणं बहु दत्वा च गालवप्रमुखान्द्विजान्

ముని మాటలను వివరించి దూతలను పంపెను. మరియు గాలవుడు మొదలైన బ్రాహ్మణులకు প্রচুর ధనమును ఇచ్చెను.

Verse 12

इति श्रीपाद्मे महापुराणे सूतशौनकसंवादे ब्रह्मखंडे ब्राह्मणपालनं । नाम द्वादशोऽध्यायः

ఈ విధంగా శ్రీపాద్మమహాపురాణములోని బ్రహ్మఖండమునందు సూత-శౌనక సంవాదములో 'బ్రాహ్మణ పాలనము' అను పన్నెండవ అధ్యాయము సమాప్తమైనది.

Verse 13

ग्रामे ग्रामे द्विजश्रेष्ठ पत्तनेऽपि समाहिताः । कुत्रापि न प्राप्तवंतो गता जनपदं ततः

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! వారు గ్రామం గ్రామం, పట్టణం పట్టణం శ్రద్ధగా వెదికారు; ఎక్కడా ఆయన లభించక, ఆ జనపదాన్ని విడిచి వెళ్లిపోయారు।

Verse 14

नाम्ना दशपुरं विप्र प्रकीर्णं गुणिभिर्द्विजैः । यत्र नारीः सुकेशीश्च मृगशावक चक्षुषः

హే విప్రా! ‘దశపురం’ అనే నగరం గుణవంతులైన ద్విజులతో నిండివుంది; అక్కడి స్త్రీలు సుకేశులు, వారి కన్నులు మృగశావక కన్నులవంటివి।

Verse 15

दृष्ट्वा मुह्यंति पुरुषाश्चंद्रमुख्यश्च ता यतः । तस्मिन्पुरे मनोरम्ये कृष्णदेव इति द्विजः

వారిని చూచిన వెంటనే పురుషులు—చంద్రముఖ్యులైన అందగాళ్లూ కూడ—మోహితులయ్యేవారు. ఆ మనోహర నగరంలో ‘కృష్ణదేవ’ అనే ద్విజుడు నివసించేవాడు।

Verse 16

आसीत्पुत्रैस्त्रिभिः सार्द्धं भार्यया च सुशीलया । वैष्णवः प्रियवादी च विष्णुपूजारतः सदा

అతడు సుశీలమైన భార్యతోను, ముగ్గురు కుమారులతోను కలిసి నివసించేవాడు; అతడు వైష్ణవుడు, మధురభాషి, సదా విష్ణుపూజలో నిమగ్నుడు।

Verse 17

साग्निकः पितृभक्तश्च वैष्णवानां प्रियंकरः । प्रार्थनां चक्रुरथ ते राज्ञो दूता द्विजोत्तमम्

ఆ రాజదూతలు అగ్నిహోత్రాన్ని కాపాడువారు, పితృభక్తులు, వైష్ణవులకు ప్రియులు; ఆపై వారు ద్విజోత్తమునకు ప్రార్థన చేశారు।

Verse 18

पुत्रं देहीति देहीति वद ब्राह्मणसत्तम । नास्ति राज्ञो द्विजश्रेष्ठ पुत्रः संतापनाशनः

“పుత్రుని దయచేయి—పుత్రుని దయచేయి” అని పలుకు, ఓ బ్రాహ్మణోత్తమా. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, రాజుకు శోకనాశకుడైన కుమారుడు లేడు.

Verse 19

तदर्थं नरमेधाख्ये यज्ञेभव स दीक्षितः । नेष्यामस्तव पुत्रं वै बलिं दातुं महाक्रतौ

ఆ కారణంగా ‘నరమేధ’ అనే యజ్ఞానికి దీక్ష స్వీకరించు. మహాక్రతువులో బలిగా అర్పించుటకు నీ కుమారుని మేము తీసుకెళ్తాము.

Verse 20

सुवर्णानां चतुर्लक्षं ब्रह्मन्नय समाहितः । सुखेन यदि दातव्यो नो पुत्रः पुत्रलालसात्

ఓ బ్రాహ్మణా, సమాహితచిత్తుడై నాలుగు లక్షల బంగారాన్ని తీసుకురా. అది సంతోషంగా, సులభంగా ఇవ్వాలి—పుత్రలాలసతో కాదు.

Verse 21

तदा बलेन नेष्यामो राजाज्ञाकारिणो वयम् । दूतानां वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणौ शोकविह्वलौ

అప్పుడు మేము, రాజాజ్ఞను నిర్వర్తించువారము, బలవంతంగా తీసుకెళ్తాము. దూతల మాటలు విని ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు శోకంతో కలవరపడ్డారు.

Verse 22

अभूतां विगतप्राणाविव संशयमानसौ । किं धनेन सुवर्णेन जीवनेनापि सद्मना । प्रोवाचेदं वचः सोऽपि ब्राह्मणो राजपूरुषान्

వారి మనస్సులు సందేహంతో నిండిపోయాయి; ఏదో అసంభవం జరిగినట్లూ, ప్రాణాలు విడిచినట్లూ. అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడు రాజపురుషులతో ఇలా అన్నాడు—“ధనం, బంగారం ఎందుకు? జీవితం ఎందుకు? గృహం ఎందుకు?”

Verse 23

ब्राह्मण उवाच । यदि दूताः समानेतुं पुत्रं शोकतमोपहम् । आगता निश्चितं यूयं शृणुध्वं वचनं मम

బ్రాహ్మణుడు పలికెను—మీరు నిజముగా నా కుమారుని, నా ఘోర శోకాన్ని హరించువానిని, తిరిగి తీసికొనివచ్చుటకు దూతలుగా వచ్చితిరా? అయితే నా మాట వినుడి।

Verse 24

स्थित्वा पृथिव्यां को भ्रष्टां राजाज्ञां कर्तुमिच्छति । पुत्रं हित्वा किंतु यूयं वृद्धं मां नयत द्विजम्

భూమిపై ఉండి తప్పుదారి పట్టిన రాజాజ్ఞను ఎవడు నిర్వర్తించదలచును? అయినా మీరు నా కుమారుని విడిచి, నన్ను—ఈ వృద్ధ బ్రాహ్మణుని—తీసికొని పోవుచున్నారు।

Verse 25

इति तस्य वचः श्रुत्वा दूताः क्रोधसमन्विताः । बलात्कारेण तद्गेहे सुवर्णानि च तत्यजुः

అతని మాటలు విని దూతలు క్రోధంతో నిండిపోయి, బలాత్కారముగా ఆ ఇంటిలో బంగారమును విసిరివేశారు।

Verse 26

यदा नेतुं मनश्चक्रुस्तत्पुत्रं किल ते क्रुधा । बद्धांजलिपुटोभूत्वा रुदन्प्रोवोच स द्विजः

వారు క్రోధంతో ఆ కుమారుని తీసికొనిపోవాలని నిర్ణయించగా, ఆ బ్రాహ్మణుడు అంజలి బద్ధముగా నిలిచి కన్నీరు కార్చుచూ పలికెను।

Verse 27

पुत्राणां ज्येष्ठपुत्रं मे हित्वान्यं पुत्रमुत्तमम् । नयतेति वचो वक्तुं वक्त्रेनायाति हे जनाः

“నా జ్యేష్ఠ కుమారుని విడిచి మరొక ఉత్తమ కుమారుని తీసికొనిపోతున్నాడు”—ఓ జనులారా, ఇలాంటి మాటలు నా నోటికి వచ్చుచున్నవి।

Verse 28

द्विजस्य वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणीं रुदतीं सतीम् । प्रोचुर्दूताः कनीयांसं पुत्रं देहीति सत्तम

ద్విజుని వచనము విని, కన్నీరు కార్చుచున్న సతీ బ్రాహ్మణిని చూచి దూతలు పలికిరి—“హే సత్తమా, నీ కనిష్ఠ కుమారుని మాకు ఇమ్ము.”

Verse 29

तेषामिति वचः श्रुत्वा ब्राह्मणी भूमितस्तदा । पपात वात्यया सार्द्धं रंभेव भृशदुःखिनी

వారి మాటలు విన్న వెంటనే బ్రాహ్మణి ఆ క్షణమే నేలపై కూలిపోయెను; ఘోర దుఃఖంతో మూర్ఛితమై, వాత్యతో కూడ రంభవలె పడిపోయెను.

Verse 30

मुद्गरं सा समादाय मौलौ चाताडयद्बलात् । कनिष्ठं मत्सुतं दूता नापि दास्यामि सर्वथा

ఆమె ముద్గరమును పట్టుకొని బలంగా తలపై కొట్టుచు పలికెను—“హే దూతా, నా కనిష్ఠ కుమారుని నేను ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ ఇవ్వను.”

Verse 31

एतस्मिन्समये विप्र विप्रस्य मध्यमः सुतः । प्रोवाच विनयाविष्टः प्रणम्य पितरौ रुदन्

ఆ సమయంలో, హే విప్రా, ఆ బ్రాహ్మణుని మధ్య కుమారుడు వినయభావంతో తల్లిదండ్రులకు నమస్కరించి, కన్నీరు కార్చుచు పలికెను.

Verse 32

माता यदि विषं दद्यात्पित्रा विक्रीयते सुतः । राजा हरति सर्वस्वं कस्तत्र पालको भवेत्

తల్లి విషమును ఇస్తే, తండ్రి కుమారుని అమ్మితే, రాజు సర్వస్వమును హరించితే—అటువంటి స్థితిలో రక్షకుడు ఎవడు అవుతాడు?

Verse 33

इत्युक्त्वा तत्सुतो मूर्ध्ना प्रणम्य पितरौ सह । दूतैर्जगाम त्वरितै राज्ञोऽस्य दीक्षितस्य च

ఇట్లు చెప్పి ఆ కుమారుడు శిరస్సు వంచి తల్లిదండ్రులిద్దరికీ ప్రణామం చేసి, వేగవంతమైన దూతలతో కలిసి ఆ రాజుని మరియు దీక్షితుని వద్దకు త్వరగా బయలుదేరెను।

Verse 34

अथ तौ ब्राह्मणौ पुत्रविच्छेदक्लिष्टमानसौ । रुदित्वा च रुदित्वा च अंधभावं प्रजग्मतुः

అప్పుడు ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు కుమారవియోగ దుఃఖంతో మనస్సు బాధపడుతూ, మళ్లీ మళ్లీ ఏడ్చి చివరకు అంధత్వ స్థితిని పొందిరి।

Verse 35

अथ ते पथ्यगच्छंत विश्वामित्रमुनेः किल । आश्रमं शिष्ययुक्तं च सेवितं मृगशावकैः

తర్వాత వారు మార్గమున సాగుతూ—అని చెప్పబడును—మహర్షి విశ్వామిత్రుని ఆశ్రమానికి చేరిరి; అది శిష్యులతో కూడి, జింక పిల్లలచే సేవింపబడుచుండెను।

Verse 36

स मुनी राजपुरुषान्दृष्ट्वा पप्रच्छ सादरम् । के यूयं हो कुत्र गता यथाका वृत्तिरुच्यताम्

రాజపురుషులను చూచి ఆ ముని ఆదరంతో ప్రశ్నించెను—“మీరు ఎవరు? ఎక్కడికి వెళ్లారు? జరిగిన వృత్తాంతాన్ని యథావిధిగా చెప్పండి.”

Verse 37

राजदूता ऊचुः । शृणुष्वावहितो विप्र राज्ञः पुत्रो न जायते । तदर्थं नरमेधाख्ये यज्ञे राजा सुदीक्षितः

రాజదూతలు పలికిరి—“హే విప్రా, అవధానంగా వినుము. రాజునకు కుమారుడు జన్మించుట లేదు. అందుకే ‘నరమేధ’ అనే యజ్ఞమునకు రాజు సువిధిగా దీక్షితుడయ్యెను.”

Verse 38

नयामस्तत्र बल्यर्थमिमं ब्राह्मणपुत्रकम् । इति तेषां वचः श्रुत्वा स विप्रः सदयोऽभवत्

“మేము ఈ బ్రాహ్మణబాలుణ్ని అక్కడ బలి నిమిత్తం తీసుకెళ్తున్నాం”—అని వారి మాటలు విని ఆ విప్రుడు కరుణతో నిండిపోయాడు।

Verse 39

प्राणा ममापि गच्छंतु सुखी भवतु बालकः । बालकार्थे द्विजार्थे च स्वाम्यर्थे ये जना इह

నా ప్రాణాలే పోయినా సరే—ఈ బాలుడు సుఖంగా ఉండుగాక. ఇక్కడ బాలుని కోసం, ద్విజుని కోసం, స్వామి కోసం కార్యం చేసే వారు పూజ్యులు।

Verse 40

त्यजन्ति तृणवत्प्राणांस्तेषां लोकाः सनातनाः । विमृश्येति मुनिः स्वांते स प्रोवाच द्विजर्षभः

తృణంలా ప్రాణాలను త్యజించే వారికి సనాతన లోకాలు లభిస్తాయి. ఇలా హృదయంలో విచారించి ఆ ముని—హే ద్విజశ్రేష్ఠా—అని పలికాడు।

Verse 41

यज्ञे बलिं समादातुमिमं ब्राह्मणबालकम् । हित्वा मां नयथाथाशु ह्ययं बालक उत्तमः

యజ్ఞంలో బలి నిమిత్తం ఈ బ్రాహ్మణబాలుణ్ని తీసుకెళ్లండి. నన్ను వదిలి ఇతనిని వెంటనే తీసుకెళ్లండి; ఎందుకంటే ఈ బాలుడు ఉత్తముడు।

Verse 42

संसारे जन्मसंप्राप्य न लब्धं सुखमत्र च । अनेन बालकेनापि मरिष्यति कथं त्वयम्

ఈ సంసారంలో జన్మ పొందినా ఇక్కడ సుఖం లభించదు. ఈ చిన్న బాలుడూ మరణిస్తాడు—అయితే నీవు ఎలా (మరణం నుంచి) తప్పించుకుంటావు?

Verse 43

आगतेऽस्मिन्गृहाद्दूताः पितरावस्य दुःखितौ । हतभाग्यौ गतो नूनं यमस्येव गृहं प्रति

ఈ ఇంటికి దూతలు రాగానే అతని తల్లిదండ్రులు దుఃఖంతో కలతచెందారు—“అయ్యో, మేమెంత దురదృష్టవంతులం; అతడు నిశ్చయంగా యమధామానికే వెళ్లిపోయాడు।”

Verse 44

एवं तस्य वचः श्रुत्वा दूताः प्रोचुरथ द्विजम् । भूपालस्य विनाज्ञां वै दीननाथस्य भूसुर

అతని మాటలు విని దూతలు ఆ ద్విజునితో అన్నారు—“ఓ భూసురా, దీననాథ భూపాలుని అనుమతి లేకుండా ఇది చేయలేం।”

Verse 45

नेतुं त्वां पलितं प्राज्ञ नेष्यामो हि कथं वयम् । एवमुक्त्वा च ते दूता जग्मू राज्ञः पुरीं तदा

“మీరు వృద్ధులు, జ్ఞానులు; మేము మిమ్మల్ని ఎలా తీసుకెళ్లగలం?” అని చెప్పి ఆ దూతలు అప్పుడు రాజనగరానికి వెళ్లారు।

Verse 46

स मुनिर्दूतसंघैश्च गतवान्यज्ञमंदिरम् । राजानं कथयामासुर्दूता विप्रस्य चेष्टितम्

ఆ ముని దూతసమూహంతో కలిసి యజ్ఞమందిరానికి వెళ్లాడు; దూతలు రాజుకు ఆ బ్రాహ్మణుని ప్రవర్తనను వివరించారు।

Verse 47

तच्छ्रुत्वाशंकितमनाः प्रोवाचेदं वचः स तम् । मुने यद्यपि मे यज्ञे कृते पुत्रो भविष्यति

అది విని అతడు మనసులో ఆందోళనతో మునిని ఉద్దేశించి అన్నాడు—“ఓ మునీ, నేను యజ్ఞం చేస్తే నాకు కుమారుడు కలుగుతాడని చెప్పబడుతున్నా…”

Verse 48

बलिं विनापि भो ब्रह्मन्तदा विप्रसुतं नय

హే బ్రాహ్మణా! బలి లేకున్నా అప్పుడే ఆ విప్రపుత్రుణ్ని తీసుకొని పో।

Verse 49

मुनिरुवाच । यज्ञे त्वया कृते राजन्महापुत्रो भविष्यति । अत्र ते संशयो मा भूदमोघमपि दर्शनम्

ముని పలికెను—హే రాజా! నీవు యజ్ఞం చేసినచో నీకు మహాపుత్రుడు జన్మిస్తాడు. ఇందులో సందేహం పెట్టుకోకు; ఈ దర్శనం వ్యర్థం కాదు.

Verse 50

इति तस्य वचः श्रुत्वा राजात्यंतसहर्षकः । चक्रे पूर्णाहुतिं यज्ञे समस्तैर्मुनिभिः सह

ఆ మాటలు విని రాజు అత్యంత హర్షించాడు; సమస్త మునులతో కలిసి యజ్ఞంలో పూర్ణాహుతి సమర్పించాడు.

Verse 51

अथातः स मुनिः श्रेष्ठो ब्राह्मणस्य सुतं च तम् । गृह्य दशपुरं नाम नगरं गतवांस्तदा

ఆపై ఆ శ్రేష్ఠ ముని ఆ బ్రాహ్మణుని కుమారుణ్ని తీసుకొని అప్పుడే ‘దశపుర’ అనే నగరానికి వెళ్లెను.

Verse 52

भवनं तस्य गत्वा च उक्तवान्वचनं मुनिः । गृहे त्वं तिष्ठसे विप्र तिष्ठामि मृतवन्मुने

అతని గృహానికి వెళ్లి ముని ఇలా పలికెను—‘హే విప్రా! నీవు ఇంట్లోనే ఉండు; నేను, హే మునీ, మృతుడివలె ఉండెదను.’

Verse 53

राजा बलेन मे पुत्रं नीतवान्किं करोम्यहम् । पुत्रे गते च भो विप्र दंपत्योरावयोः पुनः

రాజు బలవంతంగా నా కుమారుణ్ని తీసుకెళ్లాడు—నేను ఏమి చేయగలను? ఓ విప్రా! కుమారుడు వెళ్లిపోయిన తరువాత మేము దంపతులిద్దరికీ మళ్లీ ఏమవుతుంది?

Verse 54

गतानि चांधभावं वै क्रंदनैर्लोचनान्यपि । अथासौ मुनिशार्दूलः पुत्रं पश्य नयेति च

ఎడతెగని ఏడుపుతో అతని కన్నులు నిజంగా అంధత్వస్థితికి చేరాయి. అప్పుడు మునిశార్దూలుడైన ఆ ఋషి అన్నాడు—“చూడు, నన్ను నా కుమారుని వద్దకు తీసుకుపో.”

Verse 55

उक्तवांस्तौ यदा विप्र ब्राह्मणौ जातहर्षकौ । पुत्रायाकारणं कृत्वा गतावेतौ बहिः क्षणात्

ఓ విప్రా! ఆయన అలా చెప్పగానే ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు ఆనందంతో ఉప్పొంగారు. కుమారునికి కావలసిన ఏర్పాట్లు చేసి క్షణంలోనే బయటికి వెళ్లారు.

Verse 56

मुनेर्वचनसिद्धित्वात्तत्क्षणं लोचनं तयोः । आलोकं तु गतं तूर्णं पुत्रस्य दर्शनादपि

ముని వాక్యం సిద్ధించినందున ఆ క్షణమే వారి ఇద్దరి కన్నులకు చూపు తిరిగివచ్చింది. కుమారుని దర్శనంతో వారి దృష్టి-ప్రకాశం వేగంగా పునఃప్రాప్తమైంది.

Verse 57

पुत्रस्य मुखपद्मं तौ लोचनैरलिसंनिभैः । पीत्वा मुनिं चिरंतं च नमस्कृत्य पुनः पुनः

నల్ల తేనెటీగల వంటి కన్నులతో వారు కుమారుని ముఖపద్మాన్ని త్రాగినట్లుగా తిలకించారు. దీర్ఘాయుష్మంతుడైన మునికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరించారు.

Verse 58

प्रोचतुर्वचनं विप्रा ब्राह्मणौ प्रियवादिनौ । अहो मुने जीवदानमावयोः सुकृतं किल

అప్పుడు మధురవాక్యులు అయిన ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణ మునులు ఇలా పలికారు— “అహో మునివర్యా! మాకు లభించిన ఈ జీవదానం నిజముగా పూర్వపుణ్యఫలమే.”

Verse 59

तयोरेव वचः श्रुत्वा स मुनिः करुणार्णवः । दत्वाशिषं च तौ विप्र जगाम निजमाश्रमम्

ఆ ఇద్దరి మాటలు విని కరుణాసముద్రుడైన ఆ ముని, ఓ బ్రాహ్మణా, వారికి ఆశీర్వాదం ఇచ్చి తన ఆశ్రమానికి వెళ్లిపోయాడు।

Verse 60

मुनिः करगतं चैव कृत्वा विष्णोः परं पदम् । तपस्तेपे महाभागो दैवतैरपि दुर्ल्लभम्

ఆ మహాభాగ్య ముని, విష్ణువின் పరమపదాన్ని తన చేతిలో పట్టుకున్నట్లుగా భావించి, దేవతలకూ దుర్లభమైన మహత్తర తపస్సు చేశాడు।

Verse 61

किंचित्काले गते विप्र तस्य राज्ञोऽभवत्सुतः । सुंदरो राजयोग्यश्च इंदुःक्षीरनिधाविव । पुत्रोत्सवे सोऽपि विप्र राजा दत्वा धनानि वै

కొంతకాలం గడిచిన తరువాత, ఓ బ్రాహ్మణా, ఆ రాజుకు ఒక కుమారుడు జన్మించాడు—అందగాడు, రాజ్యానికి తగినవాడు; క్షీరసాగరంపై చంద్రునివలె. కుమారోత్సవంలో ఆ రాజు కూడా, ఓ బ్రాహ్మణా, ధనాన్ని దానంగా ఇచ్చాడు।

Verse 62

बुभुजे देववद्भूम्यां विशोको जातकौतुकः । विप्रान्पालयते यस्तु प्राणान्दत्वा धनान्यपि

అతడు భూమిపై దేవుడివలె సుఖించాడు—శోకరహితుడై, ఆనందోత్సాహంతో. అయితే బ్రాహ్మణులను కాపాడుతూ, అవసరమైతే ప్రాణమును మరియు ధనమును కూడా అర్పించేవాడే నిజంగా ప్రశంసనీయం।

Verse 63

स याति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिदुर्ल्लभम् । पठंति येऽत्र भक्त्या च शृण्वंति विप्रतः कथाम्

ఇక్కడ భక్తితో పఠించి, బ్రాహ్మణుని ముఖమున ఈ పుణ్యకథను శ్రవణం చేసే వాడు, పునర్జన్మకు దుర్లభమైన విష్ణుధామాన్ని పొందును।

Verse 64

आख्यानं श्लोकमेकं वा गच्छंति विष्णुमंदिरम्

ఒక ఆఖ్యానం గానీ, ఒక్క శ్లోకం గానీ పఠించినవాడు విష్ణుమందిరమైన విష్ణుధామాన్ని చేరును।