Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Protection of Brāhmaṇas

सूत उवाच । ब्राह्मणस्य धनैः प्राणान्प्राणैर्वापि द्विजोत्तम । रक्षां करोति यो मर्त्यो विष्णुलोकं स गच्छति

sūta uvāca | brāhmaṇasya dhanaiḥ prāṇānprāṇairvāpi dvijottama | rakṣāṃ karoti yo martyo viṣṇulokaṃ sa gacchati

సూతుడు పలికెను: 'ఓ ద్విजोత్తమా! ఏ మానవుడైతే ధనంతో గానీ లేదా తన ప్రాణాలతో గానీ బ్రాహ్మణుని రక్షిస్తాడో, అతడు విష్ణులోకానికి వెళతాడు.'

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
ब्राह्मणस्यof a Brahmin
ब्राह्मणस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
धनैःwith wealth
धनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
प्राणान्lives (vital breaths)
प्राणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
प्राणैःwith (one's) lives
प्राणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अवधारण-अव्यय (also/even)
द्विजोत्तमO best of the twice-born
द्विजोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (उत्तमः द्विजः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
रक्षाम्protection
रक्षाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
करोतिdoes/provides
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
मर्त्यःa mortal man
मर्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
विष्णुलोकम्Viṣṇu's world
विष्णुलोकम्:
Gati/Karma (Destination as object/गति-कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विष्णोः लोकः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
गच्छतिgoes
गच्छति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

Sūta

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: सूत उवाच→सूतः उवाच; प्राणान्प्राणैर्वापि→प्राणान् प्राणैः वा अपि.

S
Sūta
B
Brāhmaṇa
V
Viṣṇu (Viṣṇuloka)

FAQs

It states that one who protects a brāhmaṇa—through wealth or even by sacrificing one’s life—attains Viṣṇu’s realm (Viṣṇuloka).

It emphasizes that protection can range from material support to ultimate self-sacrifice; the merit lies in sincere safeguarding of dharma, not merely in the type of resource used.

It upholds reverence for brāhmaṇas and active defense of righteousness, presenting such service as a direct path to Viṣṇu’s abode.