The Description of the Worship of Rāma and Others (Rāmādi-pūjā-vidhāna)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ रामस्य मनवो वक्ष्यंते सिद्धिदायकाः । येषामाराधनान्मर्त्यास्तरंति भवसागरम् ॥ १ ॥

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇప్పుడు నేను శ్రీరాముని సిద్ధిదాయక మంత్రాలను ప్రకటించెదను; వాటి ఆరాధనచేత మానవులు భవసాగరాన్ని దాటుదురు।

Verse 2

सर्वेषु मंत्रवर्येषु श्रेष्ठं वैष्णवमुच्यते । गाणपत्येषु सौरेषु शाक्तशैवेष्वभीष्टदम् ॥ २ ॥

అన్ని ఉత్తమ మంత్రాలలో వైష్ణవ మంత్రం శ్రేష్ఠమని చెప్పబడుతుంది; గాణపత్య, సౌర, శాక్త, శైవ మంత్రాలలోనూ అదే ఇష్టఫలప్రదం।

Verse 3

वैष्णवेष्वपि मंत्रेषु राममंत्राः फलाधिकाः । गाणपत्यादिमंत्रेभ्यः कोटिकोटिगुणाधिकाः ॥ ३ ॥

వైష్ణవ మంత్రాలలోనూ రామమంత్రాలు ఫలప్రదానంలో అధిక శ్రేష్ఠం; గాణపత్యాది మంత్రాలకన్నా అవి కోటి-కోటి రెట్లు అధిక ప్రభావం కలవి।

Verse 4

विष्णुशय्यास्थितो वह्निरिंदुभूषितमस्तकः । रामाय हृदयांतोऽयं महाघौधविनाशनः ॥ ४ ॥

ఈ పవిత్ర వహ్ని విష్ణుశయ్యపై స్థితుడై, చంద్రభూషిత మస్తకుడై ఉన్నాడు; శ్రీరామునకు ఇతడు హృదయాంతర నివాసిగా మారి మహాపాపప్రవాహాన్ని నశింపజేస్తాడు।

Verse 5

सर्वेषु राममंत्रषु ह्यतिश्रेष्टः षडक्षरः । ब्रह्महत्यासहस्राणि ज्ञाताज्ञातकृतानि च ॥ ५ ॥

రామమంత్రాలన్నిటిలోనూ షడక్షర మంత్రం అత్యంత శ్రేష్ఠం; తెలిసి తెలియక చేసిన బ్రహ్మహత్యాసమానమైన వేలాది పాపాలను అది నశింపజేస్తుంది।

Verse 6

स्वर्णस्तेय सुरापानगुरुतल्पायुतानि च । कोटिकोटिसहस्राणि ह्युपपापानि यानि वै ॥ ६ ॥

స్వర్ణచౌర్యం, సురాపానం, గురుపత్నీగమనం వంటి మహాపాతకాలతో కూడి, కోటి కోటి సహస్రాలుగా లెక్కలేనన్ని ఉపపాపాలు కూడా ఉన్నాయి।

Verse 7

मंत्रस्योञ्चारणात्सद्यो लयं यांति न संशयः । ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छंदो रामश्च देवता ॥ ७ ॥

ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించగానే అన్ని విఘ్నాలు వెంటనే లయమవుతాయి—సందేహం లేదు. దీనికి ఋషి బ్రహ్మ, ఛందస్సు గాయత్రీ, దేవత శ్రీరాముడు।

Verse 8

आद्यं बीजं च हृच्छक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये । षड्दीर्घभाजा बीजेन षडंगानि समाचरेत् ॥ ८ ॥

మొదటి అక్షరమే బీజం; హృచ్ఛక్తి (హృదయశక్తి) మరియు వినియోగం—సర్వ ఫలసిద్ధి కోసం. ఆరు దీర్ఘస్వరాలతో యుక్తమైన ఆ బీజంతో షడంగక్రియను విధిగా ఆచరించాలి।

Verse 9

ब्रह्मरंध्रे भ्रुवोर्मध्ये हृन्नाभ्योर्गुह्यपादयोः । मंत्रवर्णान्क्रमान्न्यस्य केशवादीन्प्रविन्यसेत् ॥ ९ ॥

బ్రహ్మరంధ్రం, భ్రూమధ్యము, హృదయం, నాభి, గుహ్యప్రదేశం, పాదములు—ఇవన్నీ చోట్ల క్రమంగా మంత్రవర్ణాలను న్యసించి, తరువాత కేశవాది దివ్యనామాలను జాగ్రత్తగా స్థాపించాలి।

Verse 10

पीठन्यासादिकं कृत्वा ध्यायेद्धृदि रघूत्तमम् । कालांभोधरकांतं च वीरासनसमास्थितम् ॥ १० ॥

పీಠన్యాసాది కర్మలు చేసి, హృదయంలో రఘూత్తమ శ్రీరాముని ధ్యానించాలి—నల్లని వర్షమేఘంలా కాంతిమంతుడై, వీరాసనంలో స్థిరంగా ఆసీనుడై ఉన్నవాడిని।

Verse 11

ज्ञानमुद्रां दक्षहस्ते दधतं जानुनीतरम् । सरोरुहकरां सीतां विद्युदाभां च पार्श्वगाम् ॥ ११ ॥

ఆయన కుడిచేతిలో జ్ఞానముద్రను ధరించి, మరొక చేయి మోకాలిపై నిలిపెను; పక్కన పద్మహస్తా, విద్యుత్తులా ప్రకాశించే సీత నిలిచెను।

Verse 12

पश्यंतीं रामवक्राब्जं विविधाकल्पभूषिताम् । ध्यात्वैवं प्रजपेद्वर्णलक्षं मंत्री दशांशतः ॥ १२ ॥

సీత రాముని పద్మముఖాన్ని దర్శిస్తూ, నానావిధ అలంకారాలతో విభూషితగా ఉన్నదని ధ్యానించాలి; ఇలా ధ్యానించి మంత్రసాధకుడు లక్షవర్ణ జపం చేసి, విధిగా దశాంశం నిర్వహించాలి।

Verse 13

कमलैर्जुहुयाद्वह्नौ ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः । पूजयेद्वैष्णवे पीठे विमलादिसमन्विते ॥ १३ ॥

పద్మపుష్పాలతో అగ్నిలో హోమం చేయాలి; తరువాత బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి. ఆపై విమలా మొదలైన శక్తులతో కూడిన వైష్ణవ పీఠంలో పూజ చేయాలి।

Verse 14

मूर्तिं मूलेन संकल्प्य तस्यामावाह्य साधकः । सीतां वामे समासीनां तन्मन्त्रेण प्रपूजयेत् ॥ १४ ॥

మూలమంత్రంతో దేవమూర్తిని సంకల్పించి అందులో ఆవాహన చేయాలి; తరువాత ఎడమవైపు ఆసీనమైన సీతను అదే మంత్రంతో సమ్యకంగా పూజించాలి।

Verse 15

रमासीतापदं ङेंतं द्विठांतो जानकीमनुः । अग्रेः शार्ङ्गं च सम्पूज्य शरान्पार्श्वद्वयेऽर्चयेत् ॥ १५ ॥

రమా-సీత పాదాలను స్థాపించి ద్విఠాంత జానకీ మంత్రంతో; ముందుగా శార్ఙ్గ ధనుస్సును సమ్యకంగా పూజించి, తరువాత ఇరుప్రక్కల బాణాలను అర్చించాలి।

Verse 16

केशरेषु षडंगानि पत्रेष्वेतान्समर्चयेत् । हनुमंतं च सुग्रीवं भरतं सबिभीषणम् ॥ १६ ॥

పుష్పకేశరములపై షడంగములను విధివిధానంగా ఆరాధించాలి; మరియు దళములపై హనుమంతుడు, సుగ్రీవుడు, భరతుడు, విభీషణుడిని సమ్యకంగా పూజించాలి.

Verse 17

लक्ष्मणांगदशत्रुघ्नान् जांबवंतं क्रमात्पुनः । वाचयंतं हनूमंतग्रतो धृतपुस्तकम् ॥ १७ ॥

తదుపరి క్రమంగా లక్ష్మణుడు, అంగదుడు, శత్రుఘ్నుడు, జాంబవంతుడు దర్శనమిస్తారు—చేతిలో గ్రంథం పట్టుకొని పఠిస్తూ, ముందర శ్రోతగా హనుమంతుడు ఆసీనుడై ఉంటాడు.

Verse 18

यजेद्भरतशत्रुघ्नौ पार्श्वयोर्धृतचामरौ । धृतातपत्रं हस्ताभ्यां लक्ष्मणं पृष्टतोऽर्चयेत् ॥ १८ ॥

పక్కలలో చామరాలు పట్టుకున్న భరతుడు, శత్రుఘ్నుడిని పూజించాలి; మరియు వెనుక రెండు చేతులతో రాజఛత్రం పట్టుకున్న లక్ష్మణుడిని అర్చించాలి.

Verse 19

ततोऽष्टपत्रे सृष्टिं च जपंतं विजयं तथा । सुराष्ट्रं राष्ट्रपालं च अकोपं धर्मपालकम् ॥ १९ ॥

తదుపరి అష్టదళ పద్మంపై సృష్టి, విజయ, సురాష్ట్ర, రాష్ట్రపాల, అకోప, ధర్మపాలక అనే నామములను జపించాలి.

Verse 20

सुमंतं चेति सम्पूज्य लोके शानायुधैर्युतान् । एवं रामं समाराध्य जीवन्मुक्तः प्रजायते ॥ २० ॥

అనంతరం సుమంతుడు మొదలైనవారు—లోకరక్షణార్థం మంగళాయుధాలతో యుక్తులు—వారిని సమ్యకంగా పూజించి; ఈ విధంగా శ్రీరాముని ఆరాధించినవాడు జీవన్ముక్తుడై జన్మిస్తాడు.

Verse 21

चंदनाक्तैः प्रजुहुयाज्जातीपुष्पैः समाहितः । राजवश्याय कमलैर्धनधान्यादिसिद्धये ॥ २१ ॥

సమాహితచిత్తంతో చందనలేపిత జాతి (మల్లె) పుష్పాలను అగ్నిలో విధివిధానంగా ఆహుతి చేయాలి. కమలాలతో హోమం చేస్తే రాజు వశమవుతాడు, ధన-ధాన్యాది సంపద సిద్ధిస్తుంది.

Verse 22

लक्ष्मीकामः प्रजुहुयात्प्रसूनैर्विल्वसंभवैः । आज्याक्तैर्नीलकमलैर्वशयेदखिलं जगत् ॥ २२ ॥

లక్ష్మీ (సమృద్ధి) కోరువాడు బిల్వవృక్షజ పుష్పాలతో విధిగా ఆహుతి చేయాలి. నెయ్యితో లేపిత నీలకమలాలతో హోమం చేస్తే సమస్త జగత్తును వశపరచగలడు.

Verse 23

घृताक्तशतवर्वीभिर्दीर्घायुश्च निरामयः । रक्तोत्पलानां होमेन धनं प्राप्नोति वांछितम् ॥ २३ ॥

నెయ్యితో లేపిత శతావరి కాండాలతో హోమం చేస్తే దీర్ఘాయువు, నిరామయత్వం కలుగుతుంది. ఎర్ర కమలాలతో హోమం చేస్తే కోరుకున్న ధనం లభిస్తుంది.

Verse 24

पालाशकुसुमैर्हुत्वा मेधावी जायते नरः । तज्जप्तांभः पिबेत्प्रातर्वत्सरात्कविराड् भवेत् ॥ २४ ॥

పలాశ పుష్పాలతో ఆహుతి చేస్తే మనిషి మేధావి అవుతాడు. ఆ మంత్రంతో జపించిన నీటిని ఉదయం తాగితే ఒక సంవత్సరంలోనే తేజస్సుగల శ్రేష్ఠ కవి-ఋషి అవుతాడు.

Verse 25

तन्मंत्रितान्नं भुंजीतमहारोगप्रशांतये । रोगोक्तौषधहोमेन तद्रोगान्मुच्यते क्षणाम् ॥ २५ ॥

భారీ రోగ శాంతికి ఆ మంత్రంతో సంస్కరించిన అన్నాన్ని భుజించాలి. ఆ రోగానికి సూచించిన ఔషధ ద్రవ్యాలతో హోమం చేస్తే ఆ రోగం నుండి క్షణంలో విముక్తి కలుగుతుంది.

Verse 26

नदीतीरे च गोष्ठे वा जपेल्लक्षं पयोब्रतः । पायसेनाज्ययुक्तेन हुत्वा विद्यानिधिर्भवेत् ॥ २६ ॥

నదీ తీరంలో గానీ గోశాలలో గానీ పయోవ్రతం ఆచరించి మంత్రాన్ని ఒక లక్ష సార్లు జపించాలి. నెయ్యి కలిపిన పాయసంతో హోమం చేస్తే విద్యానిధి అవుతాడు.

Verse 27

परिक्षीणाधिपत्यो यः शाकाहारो जलांतरे । जपेल्लक्षं च जुहुयाद्विल्वपुष्पैर्दशांशतः ॥ २७ ॥

అధిపత్యం క్షీణించినవాడు శాకాహారిగా ఉండి నీటిలో నిలిచి ఉండాలి. మంత్రాన్ని ఒక లక్ష జపించి, దాని దశాంశం మేరకు బిల్వపుష్పాలతో ఆహుతులు ఇవ్వాలి.

Verse 28

तदैव पुनराप्नोति स्वाधिपत्यं न संशयः । उपोष्य गङ्गातीरांते स्थित्वा लक्षं जपेन्नरः ॥ २८ ॥

అప్పుడు అతడు సందేహం లేకుండా తక్షణమే తన అధిపత్యాన్ని తిరిగి పొందుతాడు. ఉపవాసం చేసి గంగాతీరంలో నిలిచి ఒక లక్ష జపం చేయాలి.

Verse 29

दशांशं कमलैर्हुत्वा विल्वोत्थैर्वा प्रसूनकैः । मधुरत्रयसंयुक्तैरादज्यश्रियमवाप्नुयात् ॥ २९ ॥

కమలపుష్పాలతో గానీ బిల్వవృక్ష పుష్పాలతో గానీ నియత దశాంశం ఆహుతి ఇవ్వాలి. మధురత్రయం కలిపి అర్పిస్తే ఆద్యశ్రీతో కూడిన సంపద, శుభలక్ష్మి పొందుతాడు.

Verse 30

मार्गमासे जले स्थित्वा कन्दमूलफलाशनः । लक्षं जप्त्वा दशांशेन पायसैर्जुहुयाद्वसौ ॥ ३० ॥

మార్గశీర్ష మాసంలో నీటిలో నిలిచి కందమూలఫలాలను భుజించాలి. ఒక లక్ష జపం పూర్తిచేసి, వసువుల దినాన దాని దశాంశం మేరకు పాయసంతో ఆహుతులు ఇవ్వాలి.

Verse 31

श्रीरामचन्द्रसदृशः पुत्रः पौत्रोऽपि जायते । अन्येऽपि बहवः संति प्रयोगामन्त्रराजके ॥ ३१ ॥

మంత్రరాజాన్ని సమ్యక్గా ప్రయోగించినచో శ్రీరామచంద్రుని సదృశమైన కుమారుడు, అంతేకాదు మనవడును కూడా జన్మిస్తాడు; ఇతర అనేక ఫలితములూ సిద్ధిస్తాయి।

Verse 32

किंतु प्रयोगकर्तॄणां परलोको न विद्यते । षट्कोणं वसुपत्रं च तद्बाह्यार्कदलं लिखेत् ॥ ३२ ॥

కానీ కేవలం యుక్తిగా ప్రయోగించువారికి పరలోకప్రాప్తి లేదు. ముందుగా షట్కోణం, తరువాత అష్టదళ పద్మం, దాని వెలుపల సూర్యదళమండలాన్ని గీయాలి।

Verse 33

षट्कोणेषु षडर्णानि मन्त्रस्य विलिखेद् बुधः । अष्टपत्रे तथाष्टार्णांल्लिखेत्प्रणवगर्भितान् ॥ ३३ ॥

బుద్ధిమంతుడు షట్కోణాలలో మంత్రంలోని ఆరు అక్షరాలను లిఖించాలి; అలాగే అష్టదళ పద్మంపై ప్రణవం (ఓం) గర్భితమైన మంత్రంలోని ఎనిమిది అక్షరాలను వ్రాయాలి।

Verse 34

कामबीजं रविदले मध्ये मन्त्रावृताभिधाम् । सुदर्शनावृतं बाह्ये दिक्षु युग्मावृतं तथा ॥ ३४ ॥

రవిదళ మధ్యలో కామబీజాన్ని మంత్రనామంతో ఆవరించి స్థాపించాలి. వెలుపల సుదర్శనంతో ఆవరించాలి; అలాగే దిక్కులలో కూడా యుగ్మ-ఆవరణాలతో తద్విధంగా విన్యసించాలి।

Verse 35

वज्रोल्लसद्भूमिगेहं कन्दर्पांकुशपाशकैः । भूम्या च विलसत्कोणं यन्त्रराजमिदं स्मृतम् ॥ ३५ ॥

వజ్రంలా ప్రకాశించే భూమిగృహంతో, కందర్ప (కామ), అంకుశ, పాశ చిహ్నాలతో అలంకృతమై, భూమిభాగపు కోణాలు స్పష్టంగా వెలిగే యంత్రమే ‘యంత్రరాజ’మని స్మరించబడింది।

Verse 36

भूर्जेऽष्टगन्धैः संलिख्य पूजयेदुक्तवर्त्मना । षट्कोणेषु दलार्काब्जान्यावेष्टवृत्तयुग्मतः ॥ ३६ ॥

భూర్జపత్రంపై అష్టగంధంతో లిఖించి, ముందుగా చెప్పిన విధానమున ప్రకారం పూజించాలి. షట్కోణములలో దళములు గల సూర్య-పద్మములను గీయించి, జంట సమకేంద్ర వృత్తములతో ఆవరించాలి.

Verse 37

केशरेष्वष्टपत्रस्य स्वरद्वंद्वं लिखेद् बुधः । बहिस्तु मातृकां चैव मन्त्रं प्राणनिधयनम् ॥ ३७ ॥

అష్టపత్ర పద్మమున కేశరములపై పండితుడు స్వరద్వయములను లిఖించాలి. బయట మాతృక (అక్షరమాల)తో పాటు ప్రాణనిధాన మంత్రాన్ని కూడా లిఖించి విన్యసించాలి.

Verse 38

यन्त्रमेतच्छुभे घस्रे कण्ठे वा दक्षिणे भुजे । मूर्ध्नि वा धारयेन्मंत्री सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३८ ॥

శుభదినమున మంత్రసాధకుడు ఈ యంత్రాన్ని కంఠమున గాని, కుడి భుజమున గాని, లేదా శిరస్సుపై గాని ధరించాలి; అలా ధరిస్తే సమస్త పాపముల నుండి విముక్తి పొందును.

Verse 39

सुदिने शुभनक्षत्रे सुदेशे शल्यवर्जिते । वश्याकर्षणविद्वेषद्रावणोच्चाटनादिकम् ॥ ३९ ॥

శుభదినమున, శుభ నక్షత్రమున, దోష-అడ్డంకులు లేని అనుకూల స్థలమున వశ్య, ఆకర్షణ, విద్వేష, ద్రావణ, ఉచ్చాటన మొదలైన కర్మలను చేయవలెను.

Verse 40

पुष्यद्वयं तथादित्यार्द्रामघासु यथाक्रमम् । दूर्वोत्था लेखनी वश्ये तथाकृष्टौ करंजजा ॥ ४० ॥

పుష్య ద్వయములోను, అలాగే క్రమముగా ఆదిత్య, ఆర్ద్రా, మఘా నక్షత్రములలో—వశ్య కర్మకు దూర్వాగ్రాసముతో చేసిన లేఖని, ఆకర్షణ కర్మకు కరంజ కఠముతో చేసిన లేఖని విధించబడింది.

Verse 41

नरास्थिजा मारणे तु स्तंभने राजवृक्षजा । शांतिपुष्टष्ट्यायुषां सिद्धयै सर्वापच्छमनाय च ॥ ४१ ॥

మనుష్య-అస్థిజ ద్రవ్యం మారణకర్మలో వినియోగించబడుతుంది; ‘రాజవృక్ష’జ ద్రవ్యం స్తంభనకర్మకు. ఇవి శాంతి, పుష్టి, ఆయుష్షు-సిద్ధి మరియు సమస్త ఆపదల శమనార్థముగా కూడా ఉపయుక్తమని చెప్పబడింది.

Verse 42

विभ्रमोत्पादने चैव शिलायां विलिखेद् बुधः । खरचर्मणि विद्वेषे ध्वजे तूञ्चाटनाय च ॥ ४२ ॥

విభ్రమం కలిగించుటకు బుద్ధిమంతుడు దానిని రాతిపై లిఖించాలి; విద్వేషం కోసం గాడిద చర్మంపై; ఉచ్చాటనము (దూరం తరిమివేయుట) కోసం ధ్వజంపై లిఖించాలి.

Verse 43

शत्रूणां ज्वरसन्तापशोकमारणकर्मणि । पीतवस्रं लिखित्वा तु साधयेत्साधकोत्तमः ॥ ४३ ॥

శత్రువులకు జ్వరం, దాహసంతాపం, శోకం లేదా మారణకర్మ సాధించుటకు సాధకోత్తముడు దానిని పీతవస్త్రంపై లిఖించి కార్యాన్ని సిద్ధి చేయాలి.

Verse 44

वश्याकृष्टौ चाष्टगन्धैः सम्पूज्य च यथाविधि । चितांगारादिना चैव ताडनोच्चाटनादिकम् ॥ ४४ ॥

వశ్యము మరియు ఆకర్షణము కోసం ముందుగా అష్టగంధాలతో యథావిధిగా సంపూర్ణ పూజ చేయాలి. అనంతరం చితాంగారము మొదలైన వాటితో తాడన, ఉచ్చాటన తదితర క్రియలు నిర్వహించాలి.

Verse 45

विषार्कक्षीरयोगेन मारणं भवति ध्रुवम् । लिखित्वैवं यंत्रराजं गन्धपुष्पादिभिर्यजेत् ॥ ४५ ॥

విషము మరియు అర్కక్షీరము కలయికతో మారణము నిశ్చయంగా జరుగుతుంది. ఈ విధంగా ‘యంత్రరాజం’ లిఖించి గంధ, పుష్పాది ద్రవ్యాలతో పూజించాలి.

Verse 46

त्रिलोहवेष्टितं कृत्वा धारयेत्साधकोत्तमः । बीजं रामाय ठद्वंद्वं मन्त्रोऽयं रसवर्णकः ॥ ४६ ॥

మూడు లోహాలతో ఆవృతం చేసి శ్రేష్ఠ సాధకుడు దానిని ధరించాలి. బీజం ‘రామాయ’; ‘ఠ’ ద్వయం కూడా విధేయం—ఈ మంత్రం ‘రసవర్ణక’ (సంకేతాక్షరమయ) అని చెప్పబడింది।

Verse 47

महासुदर्शनमनुः कथ्यते सिद्धिदायकः । सुदर्शनमहाशब्दाच्चक्रराजेश्वरेति च ॥ ४७ ॥

‘మహాసుదర్శన’ అనే మంత్రం సిద్ధిదాయకమని ప్రకటించబడింది. ‘సుదర్శన’ అనే మహాశబ్దం వల్ల దీనిని ‘చక్రరాజేశ్వర’—చక్రరాజుని ఈశ్వరుడు—అని కూడా పిలుస్తారు।

Verse 48

दुष्टांतकदुष्टभयानकदुष्टभयंकरम् । छिंधिद्वयं भिंधियुग्मं विदारययुगं ततः ॥ ४८ ॥

ఓ దుష్టాంతకా, ఓ దుష్టభయానకా, ఓ దుష్టభయంకరా! అనంతరం ‘ఛింధి ఛింధి’, ‘భింధి భింధి’, ‘విదారయ విదారయ’ అని జపించాలి।

Verse 49

परमन्त्रान् ग्रसद्वंद्वं भक्षयद्वितयं ततः । त्रासयद्वितयं वर्मास्त्राग्निजायांतिमो मनुः ॥ ४९ ॥

తర్వాత శత్రు పరమంత్రాలను ‘గ్రస గ్రస’ అనే ద్వయంతో గ్రసించి, ఆపై ‘భక్షయ భక్షయ’ అనే ద్వితయంతో భక్షిస్తాడు. వర్మమంత్రం, అస్త్రమంత్రం ద్వారా అగ్నిజ అంతిమ మను ‘త్రాసయ త్రాసయ’ ద్వయంతో భయపెడతాడు।

Verse 50

अष्टषष्ट्यक्षरः प्रोक्तो यंत्रसंवेष्टने त्वयम् । तारो हृद्भगवान् ङेंतो ङेंतो हि रघुनन्दनः ॥ ५० ॥

యంత్ర సంవేష్టనార్థం అష్టషష్టి అక్షరాల మంత్రం ఉపదేశించబడింది. ప్రణవం ‘ఓం’ హృదయంలోని భగవంతుడు; ‘ఙేంతో ఙేంతో’ అనేది నిజంగా రఘునందన శ్రీరాముని సూచన।

Verse 51

रक्षोघ्नविशदायांते मधुरादिप्रसन्न च । वरदानायामितांते नुतेजसेपदमीरयेत् ॥ ५१ ॥

“రక్షోఘ్న”తో ప్రారంభమై “విశదాయాంతే” వరకు ఉన్న ఖండాంతంలో, అలాగే “మధురాది”తో మొదలయ్యే ప్రసన్న భాగాంతంలో, మరియు “వరదానాయ” నుండి “అమితాంతే” వరకు ఉన్న ఖండాంతంలో—“తేజసే” అనే పదాన్ని ఉచ్చరించాలి।

Verse 52

बालायांते तु रामाय विष्णवे हृदयांतिमः । सप्तचत्वारिंशदर्णो मालामन्त्रोऽयमीरितः ॥ ५२ ॥

చివర “బాలా” బీజాన్ని ఉంచి, “రామాయ విష్ణవే” అనే హృదయాంతిమ వాక్యంతో ముగించబడినది—ఇది నలభైఏడు అక్షరాల మాలామంత్రంగా ప్రకటించబడింది।

Verse 53

विश्वामित्रो मुनिश्चास्य गायत्री छंद ईरितम् । श्रीरामो देवता बीजं ध्रुवः शक्तिश्च ठद्वयम् ॥ ५३ ॥

ఈ మంత్రానికి ఋషి ముని విశ్వామిత్రుడని, ఛందస్సు గాయత్రీ అని చెప్పబడింది. దేవత శ్రీరాముడు; బీజం ‘బీజ’; శక్తి ధ్రువ; అలాగే ‘ఠ’ ద్వయం కూడా లక్షణంగా నిర్దేశించబడింది।

Verse 54

षड्दीर्घस्वरयुग्मायाबीजेनांगानि कल्पयेत् । ध्यानपूजादिकं सर्वमस्य पूर्ववदाचरेत् ॥ ५४ ॥

“షడ్దీర్ఘస్వరయుగ్మా” బీజంతో అంగన్యాసాన్ని చేయాలి; మరియు దీనికి సంబంధించిన ధ్యానం, పూజ మొదలైన సమస్త కర్మలను ముందుగా చెప్పిన విధంగానే ఆచరించాలి।

Verse 55

अयमाराधितो मन्त्रः सर्वान्कामान्प्रयच्छति । स्वकामसत्यवाग्लक्ष्मीताराढ्यः पञ्चवर्णकः ॥ ५५ ॥

ఈ మంత్రాన్ని విధివిధానంగా ఆరాధిస్తే అన్ని కోరికలను ప్రసాదిస్తుంది. స్వకామం, సత్యవాక్కు, లక్ష్మీ మరియు తారాశక్తులతో యుక్తమైన ఈ పంచవర్ణ మంత్రం సిద్ధిని ఇస్తుంది।

Verse 56

षडक्षरः षड्विधः स्याञ्चतुर्वर्गफलप्रदः । ब्रह्मा संमोहनः शक्तिर्दक्षिणामूर्तिसंज्ञकः ॥ ५६ ॥

షడక్షర మంత్రం ఆరు విధములుగా చెప్పబడింది; అది ధర్మ-అర్థ-కామ-మోక్షమనే చతుర్వర్గ ఫలములను ప్రసాదిస్తుంది. దాని రూపాలు బ్రహ్మా, సమ్మోహన, శక్తి మరియు ‘దక్షిణామూర్తి’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధం.

Verse 57

अगस्त्यः श्रीशिवः प्रोक्तास्ते तेषां मुनयः क्रमात् । अथवा कामबीजादेर्विश्वामित्रो मुनिः स्मृतः ॥ ५७ ॥

వాటికి క్రమంగా ఋషులుగా అగస్త్యుడు మరియు శ్రీశివుడు చెప్పబడ్డారు. లేదా కామబీజాది బీజమంత్రాలకు విశ్వామిత్ర మునియే ద్రష్టగా స్మరించబడతాడు.

Verse 58

छन्दः प्रोक्तं च गायत्री श्रीरामो देवता पुनः । बीजशक्तिराधमांत्यं मन्त्रार्णैः स्यात्षडंगकम् ॥ ५८ ॥

ఛందస్సు గాయత్రీ అని చెప్పబడింది; దేవత మళ్లీ శ్రీరాముడే. బీజం, శక్తి మొదటి మరియు చివరి అక్షరాలు; మంత్రాక్షరాలతో షడంగాలను నిర్మించాలి.

Verse 59

बीजैः षड्दीर्घयुक्तैर्वा मंत्रार्णान्पूर्ववन्न्यसेत् । ध्यायेत्कल्पतरोर्मूले सुवर्णमयमण्डपे ॥ ५९ ॥

షడ్దీర్ఘస్వరయుక్త బీజాలతో గానీ, లేక ఇతరంగా గానీ, మంత్రాక్షరాలను పూర్వవిధంగా న్యాసం చేయాలి. తరువాత కల్పతరువు మూలంలో, స్వర్ణమయ మండపంలో ధ్యానించాలి.

Verse 60

पुष्पकाख्यविमानांतः सिंहासनपरिच्छदे । पद्मे वसुदलेदेवमिंद्रनीलसमप्रभम् ॥ ६० ॥

పుష్పకమనే విమానాంతరంలో, సింహాసన పరిచ్ఛదముల మధ్య, అష్టదళ పద్మంపై ఆసీనుడైన దేవుని ధ్యానించాలి—ఇంద్రనీలమణి సమాన కాంతితో ప్రకాశించువాడిని.

Verse 61

वीरासनसमासीनं ज्ञानमुद्रोपशोभितम् । वामोरुन्यस्ततद्धस्तसीतालक्ष्मणसेवितम् ॥ ६१ ॥

ఆయన వీరాసనంలో ఆసీనుడై, జ్ఞానముద్రతో శోభిల్లెను; ఎడమ తొడపై హస్తం నిలిపి, సీతా–లక్ష్మణులు సేవించుచుండిరి.

Verse 62

रत्नाकल्पं विभुंध्यात्वा वर्णलक्षं जपेन्मनुम् । यद्वा स्मारादिमन्त्राणां जयाभं च हरिं स्मरेत् ॥ ६२ ॥

రత్నాకల్పరూపమైన సర్వవ్యాపి ప్రభువును ధ్యానించి లక్ష వర్ణముల మేర మంత్రజపము చేయవలెను; లేక స్మారాది మంత్రముల ద్వారా జయశ్రీదాత హరిని స్మరించవలెను.

Verse 63

येजनं काम्यकर्माणि सर्वं कुर्यात्षडर्णवत् । रामश्च चन्द्रभ द्रांतो ङेनमोंतो ध्रुवादिकः ॥ ६३ ॥

యజ్ఞములు మరియు సమస్త కామ్యకర్మములు అన్నిటినీ షడర్ణ మంత్రవిధి ప్రకారమే చేయవలెను. ‘రామ’ మొదలైన షడర్ణరూపములు—చంద్రభాంతములు, ‘ఙే నమోం’ అంతములు, ధ్రువాది ఆరంభములు—యథాయోగ్యంగా వినియోగించవలెను.

Verse 64

मन्त्रावष्टाक्षरौ ह्येतौ तारांत्यौ चेन्नवाक्षरौ । एतेषां यजनं सर्वं कुर्यान्मंत्री षडर्णवत् ॥ ६४ ॥

ఈ రెండు మంత్రాలు అష్టాక్షరములు; కానీ చివర ‘తారా’ (ఓం) ఉంటే నవాక్షరములు అవుతాయి. వీటన్నిటి యజన-పూజలను మంత్రజ్ఞుడు షడర్ణ విధివలెనే చేయవలెను.

Verse 65

जानकीवल्लभो ङेंतो द्विठांतः कवचादिकः । दशार्णोऽयं महामन्त्रो विशिष्टोऽस्य मुनिः स्वराट् ॥ ६५ ॥

‘జానకీవల్లభ’తో ప్రారంభమై ‘ఙేం’తో ముగిసి, ‘ద్విఠాం’తో ఉపసంహృతమై—కవచాది క్రియలలో వినియోగింపబడును. ఇది దశార్ణ మహామంత్రము; దీనికి విశిష్ట ఋషి ‘స్వరాట్’.

Verse 66

छन्दश्च देवता सीता पतिर्बीजं तथादिमम् । स्वाहा शक्तिश्च कामेन कुर्यादंगानि षट् क्रमात् ॥ ६६ ॥

ఈ మంత్రానికి ఛందస్సు మరియు అధిష్ఠాత్రీ దేవత సీత; సీతాపతి శ్రీరాముడు బీజముగా, అలాగే ఆద్యప్రయోగముగా చెప్పబడెను. “స్వాహా” శక్తి; కోరిన ఫలార్థం క్రమంగా షడంగన్యాసం చేయవలెను.

Verse 67

शिरोललाटभ्रूमध्यतालुकण्ठेषु हृद्यपि । नाभ्यंघ्रिजानुपादेषु दशार्णान्विन्यसेन्मनोः ॥ ६७ ॥

మనస్సుతో మంత్రంలోని పది అక్షరాలను శిరస్సు, లలాటం, భ్రూమధ్య, తాలువు, కంఠం, హృదయం మీద స్థాపించాలి; తరువాత నాభి, పాదాలు, మోకాళ్లు, జంఘలపై కూడా క్రమంగా న్యాసం చేయాలి.

Verse 68

अयोध्यानगरे रत्नचित्रसौवर्णमण्डपे । मंदारपुष्पैराबद्धविताने तोरणान्विते ॥ ६८ ॥

అయోధ్యానగరంలో రత్నచిత్రాలతో అలంకరించిన స్వర్ణమండపం ఉండెను; మందారపుష్పాలతో బంధించిన విటానం, తోరణాలతో యుక్తమైన ఆ పవిత్ర స్థలం శోభిల్లెను.

Verse 69

सिंहासनसमासीन पुष्पकोपरि राघवम् । रक्षोभिर्हरिभिर्देवैः सुविमानगतैः शुभैः ॥ ६९ ॥

పుష్పక విమానంపై సింహాసనాసీనుడైన రాఘవుని చుట్టూ శుభమైన రాక్షసులు, వానరులు, దేవతలు నిలిచిరి; వారు అందరూ వైభవమైన విమానాలలో స్థితులై యుండిరి.

Verse 70

संस्तूयमानं मुनिभिः प्रह्वैश्च परिसेवितम् । सीतालंकृतवामांगं लक्ष्मणेनोपशोभितम् ॥ ७० ॥

మునులచే స్తుతింపబడుచు, వినయభక్తులచే పరిసేవింపబడుచు; వామాంగాన్ని సీత అలంకరించగా, లక్ష్మణుడు మరింత శోభింపజేసిన ఆ ప్రభువును భక్తితో నిత్యం సేవించిరి.

Verse 71

श्यामं प्रसन्नवदनं सर्वाभरणभूषितम् । एवं ध्यात्वा जपेन्मंत्री वर्णलक्षं समाहितः ॥ ७१ ॥

శ్యామవర్ణుడై, ప్రసన్నవదనుడై, సమస్తాభరణాలతో విభూషితుడైన ప్రభువును ఇలా ధ్యానించి, సమాహితచిత్తుడైన మంత్రసాధకుడు లక్ష అక్షరాల వరకు మంత్రజపం చేయాలి।

Verse 72

दशांशः कमलैर्होमो यजनं च षडर्णवत् । रामो ङेंन्तो धनुष्पाणिर्ङैतोंऽते वह्निसुंदरी ॥ ७२ ॥

దశాంశాన్ని అర్పించాలి; కమలపుష్పాలతో హోమం చేయాలి; మరియు షడర్ణ (ఆరు అక్షర) విధానంలో యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలి। ‘రామ’ను ఙ-ప్రారంభంతో, ‘ధనుష్పాణి’నూ అలాగే ఉచ్చరించి, చివర ‘వహ్నిసుందరీ’ రూపాన్ని పేర్కొనాలి।

Verse 73

दशाक्षरोऽयं मंत्रोऽस्य मुनिर्ब्रह्मा विराट् पुनः । छन्दस्तु देवता प्रोक्तो रामो राक्षसमर्दनः ॥ ७३ ॥

ఇది దశాక్షర మంత్రం. దీనికి ముని బ్రహ్మ; ఛందస్సు విరాట్; దేవతగా రాక్షసమర్దనుడు శ్రీరాముడు ప్రకటించబడెను।

Verse 74

आद्यं बीजं द्विठः शक्तिबींजेनांगानि कल्पयेत् । वर्णन्यासं तथा ध्यानं पुरश्चर्यार्चनादिकमन् ॥ ७४ ॥

ఆద్య బీజమంత్రం మరియు ద్వివిధ విన్యాసంతో, శక్తిబీజం ద్వారా అంగన్యాసాన్ని నిర్మించాలి. అనంతరం వర్ణన్యాసం, ధ్యానం, అలాగే పురశ్చర్యా, అర్చన మొదలైన నియమాలను ఆచరించాలి।

Verse 75

दशाक्षरोक्तवत्कुर्याच्चापबाणधरं स्मरेत् । तारो नमो भगवते रामान्ते चंद्रभद्रकौ ॥ ७५ ॥

దశాక్షర విధానంలోనే ఆచరించి, చాపబాణధారియైన భగవంతుని స్మరించాలి. మంత్రం— ‘ఓం’, తరువాత ‘నమో భగవతే’; ‘రామ’ చివర ‘చంద్ర’ మరియు ‘భద్రక’ను చేర్చాలి।

Verse 76

ङेंतावर्काक्षरौ मंत्रौ ऋषिध्यानादि पूर्ववत् । श्रीपूर्वं जयपूर्वं च तद्द्विधा रामनाम च ॥ ७६ ॥

‘ఙేం తా’ మరియు ‘వర్క’ అనే రెండు మంత్రాక్షరములు; ఋషి, ధ్యానాది విషయములు పూర్వోక్తములే. ‘శ్రీ’పూర్వకంగా, ‘జయ’పూర్వకంగా జపించవలెను; అదే ద్వివిధంగా ‘రామ’నామమును కూడా వినియోగించవలెను।

Verse 77

त्रयोदशाक्षरो मंत्रो मुनिर्ब्रह्मा विराट् स्मृतम् । छन्दस्तु देवता प्रोक्तो रामः पापौघनाशनः ॥ ७७ ॥

ఇది త్రయోదశాక్షర మంత్రం; దీని ఋషి బ్రహ్మ, ఛందస్సు విరాట్ అని స్మృతం. దేవత రాముడు—పాపసమూహనాశకుడు అని ప్రకటించబడెను।

Verse 78

षडंगानि प्रकुर्वीत द्विरावृत्त्या पदत्रयैः । ध्यानार्चनादिकं सव ह्यस्य कुर्याद्दशार्णवत् ॥ ७८ ॥

త్రిపదసూత్రాన్ని రెండుసార్లు ఆవృతిచేసి షడంగన్యాసం చేయవలెను. ఈ విధానంలో ధ్యానం, అర్చన మొదలైన సమస్త క్రమాన్ని దశార్ణవిధి ప్రకారమే నిర్వహించవలెను।

Verse 79

तारो नमो भगवते रामायांते महापदम् । पुरुषाय हृदंतोऽयं मनुरष्टादशाक्षरः ॥ ७९ ॥

‘తార’ (ఓం), తరువాత ‘నమో భగవతే’, చివర ‘రామాయ’—ఇది మహాపదము. దీనికి ‘పురుషాయ’ను జోడించి హృదయంలో ధారించితే ఇది అష్టాదశాక్షర మంత్రం అవుతుంది।

Verse 80

विश्वामित्रो मुनिश्छदो धृती रामोऽस्य देवता । तारो बीजं नमः शक्तिश्चंद्राक्ष्यब्ध्यग्निषड्भुजैः ॥ ८० ॥

ఈ మంత్రానికి ఋషి విశ్వామిత్రుడు; ఛందస్సు ‘ముని’; ధృతి దీని ధారణశక్తి; దేవత రాముడు. ‘తార’ బీజం, ‘నమః’ శక్తి; చంద్ర–అక్షి–అబ్ధి–అగ్ని–షడ్భుజ సంఖ్యాసంకేతములతో న్యాసం చేయబడును।

Verse 81

वर्णैमंत्रोत्थितैः कुर्यात्षडंगानि समाहितः । निश्शाणभेरीपटहशंखतुर्यादिनिःस्वनैः ॥ ८१ ॥

సమాహితచిత్తుడై మంత్రజన్య వర్ణములతో షడంగక్రియలను నిర్వహించాలి; నిశ్శాణ, భేరి, పటహ, శంఖ, తూర్యాది నినాదాలతో కూడి।

Verse 82

प्रवृत्तनृत्ये परितो जयमंगलभाषिते । चंदनागरुकस्तूरीकर्पूरादिसुवासिते ॥ ८२ ॥

చుట్టూ నృత్యం ప్రారంభమైంది; జయజయధ్వనులు, మంగళవాక్యాలు మార్మోగాయి; చందనం, అగరు, కస్తూరి, కర్పూరాది సువాసనలతో స్థలం పరిమళించింది।

Verse 83

नानाकुसुमसौरभ्यवाहिगंधवहान्विते । देवगंधर्वनारीभिर्गायन्तीभिरलकृते ॥ ८३ ॥

అది అనేక పుష్పాల సౌరభాన్ని మోసుకొచ్చే గాలులతో నిండింది; పాడుతూ ఉన్న దేవ-గంధర్వ స్త్రీలచే అలంకృతమైంది।

Verse 84

सिंहासने समासीनं पुष्पकोपरि राघवम् । सौमित्रिसीतासहितं जटामुकुटशोभितम् ॥ ८४ ॥

అతడు పుష్పకంపై ఉన్న సింహాసనంలో ఆసీనుడైన రాఘవుని దర్శించాడు—సౌమిత్రి (లక్ష్మణుడు) మరియు సీతతో కూడి, జటాముకుటంతో ప్రకాశిస్తూ।

Verse 85

चापबाणधरं श्यामं ससुग्रीवविभीषणम् । हत्वा रावणमायांतं कृतत्रैलोक्यरक्षणम् ॥ ८५ ॥

శ్యామవర్ణుడు, ధనుస్సు-బాణాలు ధరించినవాడు, సుగ్రీవ-విభీషణులతో కూడి—ఎదురుగా వచ్చిన రావణుణ్ని సంహరించి త్రిలోక రక్షణను సాధించాడు।

Verse 86

एवं ध्यात्वा जपेद्वर्णं लक्षं मत्री दशांशतः । घृताक्तैः पायसैर्हुत्वा यजनं पूर्ववञ्चरेत् ॥ ८६ ॥

ఇలా ధ్యానించి మంత్రసాధకుడు ఆ వర్ణాన్ని లక్షసార్లు జపించాలి; దాని దశాంశంగా నెయ్యి కలిపిన పాయసంతో హోమం చేసి, పూర్వోక్త విధానమునే యజ్ఞక్రియను ఆచరించాలి।

Verse 87

प्रणवो हृदयं सीतापतये तदनंतरम् । रामाय हनयुग्मांते वर्मास्त्राग्निप्रियांतिमः ॥ ८७ ॥

ప్రణవం (ఓం) హృదయంలో న్యాసం చేయాలి; తదనంతరం సీతాపతికి అర్పించి, ఆపై రామాయ; చివరగా ‘హ-న’ యుగ్మంతో అగ్నిప్రియమైన అగ్న్యస్త్రానికి కవచ-అస్త్ర విన్యాసం చేయాలి।

Verse 88

एकोनविंशद्वर्णोऽयं मंत्रः सर्वार्थसाधकः । विश्वामित्रो मुनिश्चास्यानुष्टुप्छन्द उदाहृतम् ॥ ८८ ॥

ఈ మంత్రం పంతొమ్మిది వర్ణాలతో కూడినది, సర్వార్థసాధకము. దీనికి ఋషి విశ్వామిత్ర ముని, ఛందస్సు అనుష్టుప్ అని ప్రకటించబడింది।

Verse 89

देवता रामभद्रो जं बीजं शक्तिर्नम इति । मंत्रोत्थितैः क्रमाद्वर्णैस्ततो ध्यायेञ्च पूर्ववत् ॥ ८९ ॥

దీనికి దేవత రామభద్రుడు; ‘జం’ బీజాక్షరం; ‘నమః’ శక్తిగా చెప్పబడింది. అనంతరం మంత్రోత్పన్న వర్ణాలను క్రమంగా విన్యసించి, పూర్వవిధంగా ధ్యానించాలి।

Verse 90

पूजनं काम्यकर्मादि सर्वमस्य षडर्णवत् । तारः स्वबीजं कमला रामभद्रेति संपठेत् ॥ ९० ॥

దీనికి పూజనము మరియు కామ్యకర్మాదులు అన్నీ షడర్ణ మంత్ర విధానంలానే చేయాలి. ‘తార’, స్వబీజం, ‘కమలా’, ‘రామభద్ర’ అని సంపఠించాలి।

Verse 91

महेष्वासपदांते तु रघुवीर नृपोत्तम । दशास्यांतकशब्दांते मां रक्ष देहि संपठेत् ॥ ९१ ॥

“మహేష్వాస” పదాంతంలోను, “దశాస్యాంతక” పదాంతంలోను ఇలా జపించాలి— “ఓ రఘువీర, నృపోత్తమా! నన్ను రక్షించు; నాకు శరణం ప్రసాదించు।”

Verse 92

परमांते मे श्रियं स्यान्मंत्रो बाणगुणाक्षरः । बीजैर्वियुक्तो द्वात्रिंशदर्णोऽयं फलदायकः ॥ ९२ ॥

“నాకు పరమ శ్రీ-సంపద కలుగుగాక”—ఈ మంత్రం బాణ-గుణాల ప్రకారం అక్షరసంఖ్యతో నిర్మితము; బీజాక్షరాలు లేకుండా ఉన్న ఈ ముప్పై రెండు అక్షరాల మంత్రం ఫలప్రదమని చెప్పబడింది।

Verse 93

विश्वामित्रो मुनिश्चास्यानुष्टुप्छंद उदाहृतम् । देवता रामभद्रोऽत्र बीजं स्वं शक्तिरिंदिरा ॥ ९३ ॥

ఈ మంత్రానికి ఋషి విశ్వామిత్ర ముని; ఛందస్సు అనుష్టుప్ అని ప్రకటించబడింది। ఇక్కడ దేవత రామభద్రుడు; బీజం స్వనామమే, శక్తి ఇందిరా (లక్ష్మీ) ।

Verse 94

बीजत्रयाद्यैः कुर्वीत पदैः सर्वेण मंत्रवित् । पंचांगानि च विन्यस्य मंत्रवर्णान्क्रमान्न्यसेत् ॥ ९४ ॥

మంత్రవేత్త మూడు బీజాలతో ప్రారంభమయ్యే పదాలతో సమస్త విధిని నిర్వహించాలి. ముందుగా పంచాంగ-న్యాసం చేసి, తరువాత మంత్రవర్ణాలను క్రమంగా న్యసించాలి।

Verse 95

मूर्ध्नि भाले दृशोः श्रोत्रे गंडयुग्मे सनासिके । आस्ये दोःसंधियुगले स्तनहृन्नाभिषु क्रमात् ॥ ९५ ॥

క్రమంగా—శిరోభాగంలో, నుదుటిపై, కళ్లపై, చెవులపై, రెండు చెంపలపై ముక్కుతో కలిసి; తరువాత నోటిపై; రెండు భుజసంధులపై; ఆపై స్తనాలపై, హృదయంపై, నాభిపై (న్యాసం చేయాలి)।

Verse 96

कटौ मेढ्रे पायुपादसंधिष्वर्णान्न्यसेन्मनोः । ध्यानार्चनादिकं चास्य पूर्ववत्समुपाचरेत् ॥ ९६ ॥

కటి, మేఢ్ర, పాయు మరియు పాదసంధులపై మంత్రవర్ణాలను మనస్సుతో న్యాసం చేయాలి. అనంతరం పూర్వోక్త విధానమునే ప్రభువుకు ధ్యానము, అర్చనము మొదలైన కర్మలను ఆచరించాలి.

Verse 97

लक्षत्रयं पुरश्चर्यां पायसैर्हवनं मतम् । ध्यात्वा रामं पीतवर्णं जपेल्लक्षं समाहितः ॥ ९७ ॥

పురశ్చర్యలో మూడు లక్షల జపం విధిగా చెప్పబడింది; పాయసంతో హవనం చేయవలెనని మతం. పీతవర్ణుడైన శ్రీరాముని ధ్యానించి, సమాహితచిత్తంతో ఒక లక్ష జపం చేయాలి.

Verse 98

दशांशं कमलैर्हुत्वा धनैर्धनपतिर्भवेत् । तारो माया रमाद्वंद्वं दाशरथाय हृञ्च वै ॥ ९८ ॥

దశాంశ భాగాన్ని కమలపుష్పాలతో హోమం చేసి, అలాగే ధనంతో కూడా యథావిధి ఆహుతులు అర్పిస్తే సాధకుడు ధనాధిపతి అవుతాడు. ‘తార’, ‘మాయా’, ‘రమా’ ద్వంద్వం—ఇవి దాశరథి రామునకు ‘హృఞ్’తో కలిపి ప్రయోగించాలి.

Verse 99

एकादशाक्षरो मंत्रो मुन्याद्यर्चास्य पूर्ववत् । त्रैलोक्यांते तु नाथाय हृदंतो वसुवर्णवान् ॥ ९९ ॥

ఈ మంత్రం ఏకాదశాక్షరము; మున్యాది ఆరాధన కూడా పూర్వవిధంగానే చేయాలి. త్రిలోకాంతంలోనూ నాథుడు హృదయాంతర్వర్తిగా, వసు-స్వర్ణకాంతితో ప్రకాశిస్తూ నిలిచియుంటాడు.

Verse 100

अस्यापि पूर्ववत्सर्वं न्यासध्यानार्चनादिकम् । आंजनेयपदांते तु गुरवे हृदयांतिमः ॥ १०० ॥

ఇందులోనూ పూర్వవిధంగానే న్యాసం, ధ్యానం, అర్చనం మొదలైన సమస్తం చేయాలి. ‘ఆంజనేయ’ పదాంతంలో హృదయబీజపు చివరి అక్షరాన్ని జోడించి గురువుకు సమర్పించాలి.

Verse 101

मंत्रो नवाक्षरोऽस्यापि यजनं पूर्ववन्मतम् । ङेतं रामपद पश्चाद्धृदयं पंचवणवत् ॥ १०१ ॥

ఈ మంత్రం కూడా నవాక్షరీయే; దీని యజనం పూర్వోక్త విధానమే. ‘రామ’ పదాన్ని ఉంచి, పంచవర్ణ విధానంలా హృదయ-బీజాన్ని జోడించాలి.

Verse 102

मुनिध्यानार्चनं चास्य प्रोक्तं सर्वं षडर्णवत् । रामांते चंद्रभद्रौ च ङेंतौ पावकवल्लभा ॥ १०२ ॥

ఈ మంత్రానికి సంబంధించిన ముని-ధ్యానం, అర్చన అన్నీ షడర్ణ విధానంలా చెప్పబడ్డాయి. చివర ‘రామా’; అలాగే ‘చంద్రభద్రా’, ‘ఙేం తౌ’ మరియు ‘పావకవల్లభా’ కూడా ఉన్నాయి.

Verse 103

मंत्रो द्वौ च समाख्यातौ मुन्याद्यर्चादि पूर्ववत् । वह्निः शेषान्वितश्चैव चंद्रभूषितमस्तकः ॥ १०३ ॥

ఇలా రెండు మంత్రాలు ప్రకటించబడ్డాయి; ముని మొదలైన అర్చనాది పూర్వవిధంగానే చేయాలి. ధ్యేయ దేవుడు శేషసహితుడు, చంద్రాభరణ మస్తకుడైన వహ్ని.

Verse 104

एकाक्षरो रघुपतेर्मंत्रः कल्पद्रुमोऽपरः । ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छंदो रामोऽस्य देवता ॥ १०४ ॥

రఘుపతికి చెందిన ఏకాక్షర మంత్రం కూడా మరో కల్పద్రుమంలాంటిది. ఈ మంత్రానికి ఋషి బ్రహ్మ, ఛందస్సు గాయత్రీ, దేవత శ్రీరాముడు.

Verse 105

षड्दीर्घाढ्येन मंत्रेण षडंगानि समाचरेत् । सरयूतीरमंदारवेदिकापंकजासने ॥ १०५ ॥

ఆరు దీర్ఘ స్వరాలు కలిగిన మంత్రంతో షడంగ కర్మలను సమ్యక్‌గా ఆచరించాలి. సరయూ తీరంలో, మందార వేదికపై ఉన్న పద్మాసనంలో ఇది చేయాలి.

Verse 106

श्यामं वीरासनासीनं ज्ञानमुद्रोपशोभितम् । वामोरुन्यस्तं तद्धस्तं सीतालक्ष्मणसंयुतम् ॥ १०६ ॥

శ్యామవర్ణుడైన ప్రభువు వీరాసనంలో ఆసీనుడై, జ్ఞానముద్రతో శోభిల్లుచున్నాడు; ఆయన హస్తము వామ ఊరుపై నిలిచి, సీతా లక్ష్మణులతో కూడి ఉన్నాడు।

Verse 107

अवेक्षणाणमात्मानं मन्मथामिततेजसम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं केवलं मोक्षकांक्षया ॥ १०७ ॥

ఇంద్రియగ్రాహ్య విషయాలకు అతీతమైన ఆత్మస్వరూపాన్ని ధ్యానించాలి—మదనునికన్నా అపార తేజస్సుతో ప్రకాశించే, శుద్ధ స్ఫటికసదృశంగా నిర్మలమైనదాన్ని—కేవలం మోక్షాకాంక్షతోనే అన్వేషించాలి।

Verse 108

चिंतयेत्परमात्मानमृतुलक्षं जपेन्मनुम् । सर्व्वं षडर्णवञ्चास्य होमनित्यार्चनादिकम् ॥ १०८ ॥

పరమాత్మను ధ్యానించి మంత్రాన్ని లక్షసార్లు జపించాలి. ఈ సాధనలో షడక్షరీ మంత్రం మొదలుకొని హోమం, నిత్యార్చన తదితర సమస్త విధులను యథావిధిగా ఆచరించాలి।

Verse 109

वह्निः शेषासनो भांतः केवलो द्व्यक्षरो मनुः । एकाक्षरोक्त वत्सर्वं मुनिध्यानार्चनादिकम् ॥ १०९ ॥

‘వహ్ని’, ‘శేషాసన’, ‘భాంత’, ‘కేవల’—ఇవి ద్వాక్షర పవిత్ర మంత్రాలు. అయితే ఏకాక్షర మంత్రంలోనే మునుల ధ్యానం, అర్చన తదితర సమస్త సాధనావిధులు ప్రకటించబడ్డాయి।

Verse 110

तारमानारमानंगचास्त्रबीजैर्द्विवर्णकः । त्र्यक्षरो मंत्रराजः स्यात्षड्विधः सकलेष्टदः ॥ ११० ॥

తారా, మాన, అర, మానంగ, చాస్త్ర—ఈ బీజాక్షరాల నుండి ఏర్పడిన ద్వివర్ణకం త్ర్యక్షర ‘మంత్రరాజ’మవుతుంది; అది షడ్విధమై సమస్త ఇష్టఫలాలను ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 111

व्द्यक्षरश्चंद्रभद्रांतो द्विविधश्चतुरक्षरः । एकार्णोक्तवदेतेषां मुनिध्यानार्चनादिकम् ॥ १११ ॥

‘చంద్రభద్ర’తో ముగియు ద్వాక్షరీ మంత్రం చెప్పబడింది; చతురాక్షరీ మంత్రం రెండు విధములు. వీటి ముని-ధ్యానం, అర్చనాది విధులు ఏకాక్షరీలో చెప్పినట్లే చేయవలెను।

Verse 112

तारो रामश्चतुर्थ्यंतो वर्मास्त्रं वह्निवल्लभा । अष्टार्णोऽयं महामंत्रो मुन्याद्यर्चा षडर्णवत् ॥ ११२ ॥

‘తార’ (ॐ) తరువాత చతుర్థ్యంత ‘రామాయ’, వర్మ-అస్త్ర మంత్రాలు, అలాగే ‘వహ్నివల్లభా’ పదం—ఇది మహా అష్టాక్షరీ మంత్రం. ముని మొదలైన అర్చావిధి షడాక్షరీ విధానంలానే చేయవలెను।

Verse 113

तारो मया हृदंते स्याद्रामाय प्रणवांतिमः । शिवोमाराममंत्रोऽयमष्टार्णः सर्वसिद्धिदः ॥ ११३ ॥

నేను ‘తార’ (ప్రణవం)ను హృదయంలో న్యాసం చేయాలి; చివరి పదం ‘రామాయ’—ప్రణవసహితంగా—ఉండాలి. ఇది శివ–ఉమా–రామ అష్టాక్షరీ మంత్రం; సర్వసిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 114

ऋषिः सदाशिवः प्रोक्तो गायत्री छंद ईरितम् । शिवोमारामचंद्रोऽत्र देवता परिकीर्तितः ॥ ११४ ॥

ఇక్కడ ఋషి సదాశివుడని చెప్పబడింది; ఛందస్సు గాయత్రీ అని పేర్కొనబడింది; దేవతగా శివ–ఉమా–రామచంద్రుడు ప్రకటించబడాడు।

Verse 115

षड्वीर्ययामाय यातु ध्रुवपंचार्णयुक्तया । षडंगानि विधायाथ ध्यायेद्धृदि सुरार्चितम् ॥ ११५ ॥

షడ్వీర్య ప్రభువును ఉద్దేశించిన మంత్రంతో, ధ్రువ పంచాక్షరీతో కూడి సాధకుడు ముందుకు సాగాలి. అనంతరం షడంగ న్యాసం చేసి, దేవతలచే అర్చింపబడిన ప్రభువును హృదయంలో ధ్యానించాలి।

Verse 116

रामं त्रिनेत्रं सोमार्द्धधारिणं शूलिनं वरम् । भस्मोद्धूलितसर्वांगं कपर्द्दिनमुपास्महे ॥ ११६ ॥

మేము ఆ శ్రేష్ఠ ప్రభువును ఉపాసిస్తాము—రామరూపంగా రమించే, త్రినేత్రుడు, శిరస్సుపై అర్ధచంద్రధారి, త్రిశూలధారి; సర్వాంగమూ పవిత్ర భస్మంతో ధూళిపడి, జటాధారి తపస్వి అయినవాడు।

Verse 117

रामाभिरामं सौंदर्यसीमां सोमावतंसिनीम् । पाशांकुशधनुर्बाणधरां ध्यायेत्रिलोचनाम् ॥ ११७ ॥

త్రినేత్రి దేవిని ధ్యానించాలి—ఆమె రమా (లక్ష్మీ) వలె మనోహరమైనది, సౌందర్యానికి పరమ సీమ, శిరస్సుపై అర్ధచంద్రాన్ని కిరీటంలా ధరించినది, పాశం, అంకుశం, ధనుస్సు, బాణాలు ధరించినది।

Verse 118

एवं ध्यात्वा जपेद्वर्णलक्षं त्रिमधुरान्वितैः । बिल्पपत्रैः फलैः पुष्पैस्तिलैर्वा पंकजैर्हुनेत् ॥ ११८ ॥

ఇలా ధ్యానించి లక్ష అక్షరాల జపం చేయాలి; మరియు త్రిమధురాలు (పాలు, పెరుగు, నెయ్యి) కలిపిన నైవేద్యాలతో, బిల్వపత్రాలు, ఫలాలు, పుష్పాలు, నువ్వులు లేదా కమలాలతో హోమం చేయాలి।

Verse 119

स्वयमायांति निधयः सिद्धयश्च सुरेप्सिताः । तारो माया च भरताग्रजराममनोभवः ॥ ११९ ॥

దేవతలకూ ఇష్టమైన నిధులు, సిద్ధులు స్వయంగా వచ్చి చేరుతాయి. అలాగే తారా, మాయా, మనోభవుడు (కాముడు) మరియు భరతాగ్రజుడైన శ్రీరాముడూ (అనుగ్రహంగా) లభిస్తారు।

Verse 120

वह्निजायाद्वादशार्णो मंत्रः कल्पद्रुमोऽपरः । अंगिराश्च मुनिश्छंदो गायत्री देवता पुनः ॥ १२० ॥

“వహ్నిజాయా” నుండి ద్వాదశాక్షరి మంత్రం ఏర్పడుతుంది; అది మరో పేరుగా ‘కల్పద్రుమం’ (కోరికలు తీర్చేది) అని ప్రసిద్ధి. దీని ఋషి అంగిరస ముని, ఛందస్సు గాయత్రీ, అధిష్ఠాత్రి దేవత కూడా మళ్లీ గాయత్రీయే.

Verse 121

श्रीरामो भुवनाबीजं स्वाहाशक्तिः समीरितः । चंद्रैकमुनिभूनेत्रैर्मंत्रार्णैरंगकल्पनम् ॥ १२१ ॥

‘శ్రీరామ’ము భువనముల బీజమని ప్రకటించబడింది; ‘స్వాహా’ దాని శక్తిగా చెప్పబడింది. ‘చంద్ర–ఒకటి–ముని–భూమి–నేత్రాలు’ అనే సంఖ్యా-సంకేతంతో సూచితమైన మంత్రాక్షరాలచే అంగకల్పన (న్యాసం) చేయవలెను।

Verse 122

ध्यानपूजादिकं चास्च सर्वं कुर्यात्षडर्णवत् । प्रणवो हृदयं सीतापते रामश्च ङेंतिमः ॥ १२२ ॥

ఈ మంత్రానికి ధ్యానం, పూజ మొదలైన సమస్త కర్మలను షడక్షరీ మంత్రంలాగానే చేయవలెను. ప్రణవం (ఓం) దీని హృదయం; ‘సీతాపతే రామ’ అనేది దీని ముగింపు భాగం।

Verse 123

हनद्वयांते वर्मास्त्रं मंत्रः षोडशवर्णवान् । अगस्त्योऽस्य मुनिश्छंदो बृहती देवता पुनः ॥ १२३ ॥

‘హన’ అనే రెండు అక్షరాల చివర వర్మాస్త్రం (రక్షాకవచ-అస్త్ర) మంత్రం ఉంటుంది; అది పదహారు అక్షరాలది. దీని ఋషి అగస్త్యుడు, ఛందస్సు బృహతీ, దేవత మళ్లీ అదే (మునుపు చెప్పినదే).

Verse 124

श्रीरामोऽहं तथा बीजं रां शक्तिः समुदीरिता । रामाब्धिवह्निवेदाक्षिवर्णैः पंचांगकल्पना ॥ १२४ ॥

‘నేనే శ్రీరాముడు’ అనే మంత్రం. దీని బీజం ‘రాం’; శక్తి కూడా అలాగే ప్రకటించబడింది. ‘రామ–సముద్ర–అగ్ని–వేద-నేత్ర’ సూచిత అక్షరాలతో పంచాంగకల్పన (పంచాంగ న్యాసం) చేయవలెను।

Verse 125

ध्यानपूजादिकं सर्वमस्य कुर्यात्षडर्णवत् । तारो हृञ्चैव ब्रह्मण्यसेव्याय पदमीरयेत् ॥ १२५ ॥

దీనికి ధ్యానం, పూజ మొదలైన సమస్తాన్ని షడక్షరీ మంత్రంలాగానే చేయాలి. అనంతరం ‘తార’ (ఓం) ను ‘హ్రీం’ తో కలిసి ఉచ్చరించి ‘బ్రహ్మణ్యసేవ్యాయ’ అనే పదాన్ని పలకాలి।

Verse 126

रामायाकुंठशब्दांतं तेजसे च समीरयेत् । उत्तमश्लोकधुर्याय स्वं भृगुः कामिकान्वितः ॥ १२६ ॥

“రామాయా” అని ప్రారంభించి “అకుణ్ఠ” శబ్దంతో ముగిసే మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి; ఆధ్యాత్మిక తేజస్సు వృద్ధి కోసం కూడా దానిని జపించాలి. ఈ విధంగా కామ్యభావంతో యుక్తుడైన భృగువు ఉత్తమశ్లోకధుర్యుడైన విష్ణువుకు తన స్తవాన్ని సమర్పించాడు।

Verse 127

दंडार्पितां प्रिये मंत्रो रामरामाक्षरो मतः । ऋषिः शुक्रस्तथानुष्टुप्छंदो रामोऽस्य देवता ॥ १२७ ॥

ప్రియమా, శిష్యునికి అప్పగించబడిన మంత్రం ‘రామ రామ’ అనే ద్వాక్షరీగా భావించబడుతుంది. దీనికి ఋషి శుక్రుడు, ఛందస్సు అనుష్టుప్, దేవత స్వయంగా రాముడే।

Verse 128

पादैः सर्वेण पंचांगं कुर्याच्छेषं षडर्णवत् । लक्षं जपो दशांशेन जुहुयात्पायसैः सुधीः ॥ १२८ ॥

మంత్రాన్ని అన్ని పాదాలతో సంపూర్ణంగా తీసుకొని పంచాంగ కర్మలు (అంగన్యాసాది) చేయాలి; మిగిలిన భాగాన్ని షడర్ణవత్ (ఆరు అక్షరాల) మంత్రంగా భావించాలి. జ్ఞాని లక్ష జపం చేసి, దాని దశాంశాన్ని పాయసంతో హోమంగా అర్పించాలి।

Verse 129

सिद्धमंत्रस्य भुक्तिः स्यान्मुक्तिः पातकनाशनम् । आदौ दाशरथायांते विद्महे पदमुच्चरेत् ॥ १२९ ॥

సిద్ధమైన మంత్రం భోగాన్ని కూడా, ముక్తిని కూడా ప్రసాదిస్తుంది; పాపనాశనమూ చేస్తుంది. ప్రారంభంలో ‘దాశరథాయ’ అని, చివరలో ‘విద్మహే’ అనే పదాన్ని ఉచ్చరించాలి।

Verse 130

ततः सीतावल्लभाय धीमहीति समुच्चरेत् । तन्नो रामः प्रोचो वर्णो दयादिति च संवदेत् ॥ १३० ॥

తర్వాత ‘సీతావల్లభాయ ధీమహి’ అని ఉచ్చరించాలి. అనంతరం ‘పరమ వర్ణంగా (అక్షరంగా) ప్రకటింపబడిన ఆ రాముడు మాకు కృపను ప్రసాదించుగాక’ అని కూడా పలకాలి।

Verse 131

एषोक्तारा मगायत्री सर्वाभीष्टफलप्रदा । पद्मासीतापदं ङेतं ठद्वयांतः षडक्षरः ॥ १३१ ॥

ఇక్కడ ప్రకటించబడిన ఈ మగా-గాయత్రీ సర్వాభీష్ట ఫలప్రదాయిని. దీనిని ‘పద్మాసీతాపద’ రూపముగా తెలుసుకోవాలి; ఇది షడక్షరీ, అంత్యంలో ద్వివర్ణముతో కూడినది.

Verse 132

वाल्मीकिश्च मुनिश्छंदो गायत्री देवता पुनः । सीता भगवती प्रोक्ता श्रीं बीजं वह्निसुन्दरी ॥ १३२ ॥

ఋషి వాల్మీకి, ఛందస్సు గాయత్రీ అని చెప్పబడింది. దేవత భగవతి సీత; బీజం ‘శ్రీం’, శక్తి ‘వహ్నిసుందరీ’ అని ప్రసిద్ధం.

Verse 133

शक्तिः षड्दीर्घयुक्तेन बीजेनांगानि कल्पयेत् । ततो ध्यायन्महादेवीं सीतां त्रैलोक्यपूजिताम् ॥ १३३ ॥

షడ్దీర్ఘస్వరయుక్తమైన శక్తి-బీజముతో అంగన్యాసాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి. అనంతరం త్రైలోక్యపూజిత మహాదేవి సీతను ధ్యానించాలి.

Verse 134

तप्तहाटकवर्णाभां पद्मयुग्मं करद्वये । सद्रत्नभूषणस्फूर्जद्दिव्यदेहां शुभात्मिकाम् ॥ १३४ ॥

తప్త స్వర్ణవర్ణ కాంతితో ప్రకాశించు, రెండు చేతులలో యుగల పద్మములు ధరించినది. శ్రేష్ఠ రత్నాభరణములతో దివ్యదేహం మెరిసే, శుభస్వరూపిణి.

Verse 135

नानावस्त्रां शशिमुखीं पद्माक्षीं मुदितांतराम् । पश्यंतीं राघवं पुण्यं शय्यार्ध्यां षड्गुणेश्वरीम् ॥ १३५ ॥

నానావస్త్రధారిణి, శశిముఖి, పద్మాక్షి, అంతరంగమున ఆనందిత. ఆమె పుణ్యుడైన రాఘవుని దర్శించుచుండెను; శయ్యార్హ, షడ్గుణైశ్వర్యయుక్త షడ్గుణేశ్వరి.

Verse 136

एवं ध्यात्वा जपेद्वर्णलक्षं मंत्री दशांशतः । जुहुयात्कमलैः फुल्लैः पीठे पूर्वोदिते यजेत् ॥ १३६ ॥

ఇలా ధ్యానించి మంత్రసాధకుడు లక్ష జపం చేయాలి; తరువాత దాని దశాంశాన్ని పూర్ణవికసిత కమలాలతో హోమం చేసి, ముందుగా చెప్పిన పీఠంపై పూజ చేయాలి।

Verse 137

मूर्तिं संकल्प्य मूलेन तस्यामावाह्य जानकीम् । संपूज्य दक्षिणे राममभ्यर्च्याग्रेऽनिलात्मजम् ॥ १३७ ॥

మూలమంత్రంతో మూర్తిని సంకల్పించి అందులో జానకీని ఆవాహన చేయాలి; ఆమెను విధిగా పూజించి, కుడివైపు రాముని మరియు ముందుగా అనిలాత్మజుడు (హనుమంతుడు)ను భక్తితో అర్చించాలి।

Verse 138

पृष्टे लक्ष्मणमभ्यर्च्य षट्कोणेष्वंगपूजनम् । पत्रेषु मंत्रिमुख्यंश्च बाह्ये लोकेश्वरान्पुनः ॥ १३८ ॥

వెనుక భాగంలో లక్ష్మణుని అర్చించి, షట్కోణాలలో అంగపూజ చేయాలి; దళాలపై ప్రధాన మంత్రులను, బయటి ఆవరణంలో మళ్లీ లోకేశ్వరులను పూజించాలి।

Verse 139

वज्राद्यानपि संपूज्य सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् । जातीपुष्पैश्चन्दनाक्तै राजवश्याय होमयेत् ॥ १३९ ॥

వజ్రాది దేవతా-శక్తులను కూడా విధిగా పూజిస్తే, సాధకుడు సర్వసిద్ధుల అధిపతి అవుతాడు. రాజవశ్యార్థం చందనలేపిత జాజి పుష్పాలతో హోమం చేయాలి।

Verse 140

कमलैर्धनधान्याप्तिर्नीलाब्जैर्वशयन् जगत् । बिल्वपत्रैः श्रियः प्राप्त्यै दूर्वाभीरोराशांतये ॥ १४० ॥

కమలాలతో ధనధాన్యప్రాప్తి; నీలకమలాలతో జగద్వశీకరణం; బిల్వపత్రాలతో శ్రీ (సంపద) లభిస్తుంది; దూర్వా మరియు అభీరుతో ఆశాజన్య తపన శాంతిస్తుంది।

Verse 141

किं बहूक्तुन सौभाग्यं पुत्रान्पौत्रान्परं सुखम् । धनं धान्यं च मोक्षं च सीताराधनतो लभेत् ॥ १४१ ॥

ఇంకా ఏమి చెప్పాలి? సీతాదేవి ఆరాధనవలన సౌభాగ్యం, పుత్రపౌత్రులు, పరమసుఖం, ధనధాన్యసంపద మరియు మోక్షమును కూడ పొందగలరు।

Verse 142

शक्रः सेंदुर्लक्ष्मणाय हृदयं सप्तवर्णवान् । अगस्त्योऽस्य मुनिश्छंदो गायत्री देवता पुनः ॥ १४२ ॥

లక్ష్మణ హృదయమంత్రానికి ఋషి శక్రుడు (ఇంద్రుడు); అది సిందూరచిహ్నితమై ఏడు అక్షరములు కలది. ఈ మంత్రానికి ముని అగస్త్యుడు ఋషి, గాయత్రీ ఛందస్సు, మరియు అదే దివ్య దేవతగా నిర్దేశించబడింది।

Verse 143

लक्ष्मणाख्यो महावीरश्चाढ्यं हृद्वीजशक्तिके । षड्दीर्घाढ्येन बीजेन षडंगानि समाचरेत् ॥ १४३ ॥

లక్ష్మణుడనే మహావీరుడు హృద్-బీజశక్తితో యుక్తుడై, ఆరు దీర్ఘస్వరాలతో సమృద్ధమైన బీజమంత్రంతో షడంగ-న్యాసాన్ని ఆచరించాలి।

Verse 144

द्विभुजं स्वर्णरुचुरतनुं पद्मनिभेक्षणम् । धनुर्बाणकरं रामसेवासंसक्तमानसम् ॥ १४४ ॥

రెండు భుజములు గలవాడు, స్వర్ణకాంతి శరీరుడు, పద్మనేత్రుడు; ధనుస్సు-బాణములు ధరించి, మనస్సు అంతటా రామసేవలో లీనమైనవాడు।

Verse 145

ध्यात्वैवं प्रजपेद्वर्णलक्षं मंत्री दशांशतः । मध्वाक्तैः पायसैर्हुत्वा रामपीठे प्रपूजयेत ॥ १४५ ॥

ఇలా ధ్యానించి సాధకుడు మంత్రాన్ని వర్ణలక్షం (లక్ష అక్షరాలు) జపించాలి; తరువాత దాని దశాంశాన్ని తేనె కలిపిన పాయసంతో హోమంగా అర్పించి, రామపీಠంపై విధివిధానంగా పూజించాలి।

Verse 146

रामवद्यजनं चास्य सर्वसिद्धिप्रदो ह्ययम् । साकल्यं रामपूजाया यदीच्छेन्नियतं नरः ॥ १४६ ॥

ఈ రామస్తుతి జపము/ఉచ్చారణము నిశ్చయంగా సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించును. నియమశీలుడైన నరుడు రామపూజ యొక్క సంపూర్ణ ఫలమును కోరితే, దీనిని నిత్యము నియమంగా చేయవలెను.

Verse 147

तेन यत्नेन कर्त्तव्यं लक्ष्मणार्चनमादरात् । श्रीरामचंद्रभेदास्तु बहवः संति सिद्धिदाः ॥ १४७ ॥

కాబట్టి అదే యత్నంతో భక్తి-ఆదరాలతో లక్ష్మణార్చన చేయవలెను. శ్రీరామచంద్రుని అనేక భేదములు/రూపములు ప్రసిద్ధమై, అవి సిద్ధిని ప్రసాదించునవి.

Verse 148

तत्साधकैः सदा कार्यं लक्ष्मणाराधनं शुभम् । अष्टोत्तरसहस्रं वा शतं वा सुसमाहितैः ॥ १४८ ॥

అందుచేత సాధకులు ఎల్లప్పుడూ శుభమైన లక్ష్మణారాధన చేయవలెను—అష్టోత్తర సహస్ర జపమో, లేక కనీసం శత జపమో—పూర్తి ఏకాగ్రతతో.

Verse 149

लक्ष्मणस्य मनुर्जप्यो मुमुक्षुभिरतंद्रितैः । अजप्त्वा लक्ष्मणमनुं राममंत्रान् जपंति ये ॥ १४९ ॥

మోక్షార్థులు ఆలస్యం విడిచి లక్ష్మణుని మంత్రాన్ని జపించవలెను. లక్ష్మణమంత్రం జపించకుండానే రామమంత్రాలను జపించువారు (సరైన క్రమాన్ని అనుసరించరు).

Verse 150

न तेषां जायते सिद्धिर्हानिरेव पदे पदे । यो जपेल्लक्ष्मणमनुं नित्यमेकांतमास्थितः ॥ १५० ॥

వారికి సిద్ధి కలుగదు; అడుగడుగునా హానియే కలుగును. (కాని) ఏకాంతాన్ని ఆశ్రయించి నిత్యము లక్ష్మణమంత్రం జపించువాడు (సన్మార్గస్థుడు).

Verse 151

मुच्यते सर्वपापेभ्यः सर्वान्कामानवाप्नुयात् । जयप्रधानो मंत्रोऽयं राज्यप्राप्त्यैकसाधनम् ॥ १५१ ॥

మనुष्यుడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై, కోరిన సమస్త ఫలాలను పొందును. జయమే ప్రధానశక్తిగా గల ఈ మంత్రం రాజ్యప్రాప్తికి ఏకైక సాధనం.

Verse 152

नष्टराज्याप्तये मंत्रं जपेल्लक्षं समाहितः । सोऽचिरान्नष्टराज्यं स्वं प्राप्नोत्येव न संशयः ॥ १५२ ॥

నష్టమైన రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందుటకు ఏకాగ్రచిత్తంతో ఈ మంత్రాన్ని లక్షసార్లు జపించాలి. అతడు త్వరలోనే తన కోల్పోయిన రాజ్యాన్ని తప్పక పొందును—సందేహం లేదు.

Verse 153

ध्यायन्राममयोध्यायामभिषिक्त मनन्यधीः । पञ्चायुतं मनुं जप्त्वा नष्टराज्यमवाप्नुयात् ॥ १५३ ॥

అయోధ్యలో అభిషిక్తుడైన శ్రీరాముని ధ్యానిస్తూ, అనన్యబుద్ధితో మంత్రాన్ని ఐదు వేల సార్లు జపిస్తే నష్టమైన రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందగలడు.

Verse 154

नागपाशविनिर्मुक्तं ध्यात्वा लक्ष्मणमादरात् । अयुतं प्रजपेन्मंत्रं निगडान्मुच्यते ध्रुवम् ॥ १५४ ॥

నాగపాశం నుండి విముక్తుడైన లక్ష్మణుని భక్తితో ధ్యానించి, మంత్రాన్ని పదివేల సార్లు జపించాలి; అప్పుడు బంధనాల నుండి నిశ్చయంగా విముక్తి కలుగును.

Verse 155

वातात्मजेनानीताभिरोषधीभिर्गतव्यथम् । ध्यात्वा लक्षं जपन्मंत्रमल्पमृत्युं जयेद्धुवम् ॥ १५५ ॥

వాయుపుత్రుడు తెచ్చిన ఔషధములచేత వ్యథ తొలగును. అనంతరం ధ్యానించి మంత్రాన్ని లక్షసార్లు జపిస్తే అల్పమృత్యువు (అకాల ప్రమాదం) నిశ్చయంగా జయమగును.

Verse 156

घातयंतं मेघनादं ध्यात्वा लक्षं जपेन्मनुम् । दुर्जयं वापि वेगेन जयेद्रिपुकुलं महत् ॥ १५६ ॥

మేఘనాద సంహారకుని ధ్యానించి మంత్రాన్ని లక్షసార్లు జపించాలి. అప్పుడు దుర్జేయుడైనవానినికూడా వేగంగా జయించి, శత్రుకులాల మహాసేనపై విజయం పొందును.

Verse 157

ध्यात्वा शूर्पणखानासाछेदनोद्युक्तमानसम् । सहस्रं प्रजपेन्मंत्रं पुरुहूतादिकान् जयेत् ॥ १५७ ॥

శూర్పణఖ ముక్కు ఛేదనకు ఉత్సుకమైన మనస్సుతో ధ్యానించి మంత్రాన్ని సహస్రసార్లు జపించాలి; అప్పుడు పురుహూతాది శక్తులపై జయం కలుగును.

Verse 158

रामपादाब्जसेवार्थं कृतोद्योगमथो स्मरन् । प्रजपल्लँक्षमेकांते महारोगात्प्रमुच्यते ॥ १५८ ॥

శ్రీరాముని స్మరించి, ఆయన పాదపద్మ సేవకై శ్రద్ధతో ప్రయత్నించి, ఏకాంతంలో మంత్రాన్ని లక్షసార్లు జపించువాడు మహారోగమునుండి విముక్తుడగును.

Verse 159

त्रिमासं विजिताहारो नित्यं सप्तसहस्रकम् । अष्टोत्तरशतैः पुष्पैर्निश्छेद्रैः शातपत्रकैः ॥ १५९ ॥

మూడు నెలలు ఆహారాన్ని నియంత్రించి, నిత్యం ఏడు వేల జపం చేయాలి; అలాగే రంధ్రరహితమైన శతపత్ర కమలపుష్పములు 108తో పూజించాలి.

Verse 160

पूजयित्वा विधानेन पायसं च सशर्करम् । निवेद्य प्रजपेन्मंत्रं कुष्टरोगात्प्रनुच्यते ॥ १६० ॥

విధివిధానముగా పూజ చేసి, చక్కెర కలిపిన పాయసాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పించి, తరువాత మంత్రాన్ని జపించాలి; అప్పుడు కుష్ఠరోగం (చర్మవ్యాధి) నుండి విముక్తి కలుగును.

Verse 161

विजने विजिताहारः षण्मासं विधिनामुना । क्षयरोगात्प्रमुच्येत सत्यं सत्यं न संशयः ॥ १६१ ॥

నిర్జనస్థలంలో నివసించి, ఆహారాన్ని పూర్తిగా నియమించి, ఈ విధానాన్ని ఆరు నెలలు ఆచరించినవాడు క్షయరోగం నుండి విముక్తుడగును. ఇది సత్యం—సత్యమే; సందేహం లేదు.

Verse 162

अभिमंत्र्य जलं प्रातर्मंत्रेण त्रिः समाहितः । त्रिसंध्यं वा पिबेन्नित्यं मुच्यते सर्वरोगतः ॥ १६२ ॥

ప్రాతః సమాహితచిత్తంతో మంత్రాన్ని మూడుసార్లు జపించి జలాన్ని అభిమంత్రించి, నిత్యం దానిని త్రిసంధ్యలలో గాని త్రాగవలెను. ఇలా చేస్తే సర్వరోగాల నుండి విముక్తి పొందును.

Verse 163

दारिद्र्यं च पराभूतं जायते धनदोपमः । विषादिदोषसंस्पर्शो न भवेत्तु कदाचन ॥ १६३ ॥

దారిద్ర్యం మరియు అవమానం తొలగిపోతాయి; మనిషి ధనసమృద్ధితో యుక్తుడగును. అలాగే విషాదాది దోషాల స్పర్శ కూడా ఎప్పుడూ కలగదు.

Verse 164

मनुना मंत्रितैस्तोयैः प्रत्येहं क्षालयेन्मुखम् । मुखनेत्रादिसंभूताञ्जयेद्द्व्रोगांश्च दारुणान् ॥ १६४ ॥

మంత్రసిద్ధ జలంతో ప్రతిరోజు ముఖాన్ని కడగవలెను. అలా చేస్తే ముఖం, కళ్ళు మొదలైన వాటి నుండి పుట్టే ఘోర రోగాలనూ జయించగలడు.

Verse 165

पीत्वाभिमंत्रितं त्वंभः कुक्षिरोगान् जयेद्ध्रुवम् । लक्ष्मणप्रतिमां कृत्वा दद्याद्भक्त्या विधानतः ॥ १६५ ॥

అభిమంత్రిత జలాన్ని త్రాగితే కడుపు రోగాలు నిశ్చయంగా జయమవుతాయి. లక్ష్మణుని ప్రతిమను తయారు చేసి, విధి ప్రకారం భక్తితో దానమివ్వాలి.

Verse 166

स सर्वेभ्योऽथ रोगेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः । कन्यार्थी विमलापाणिग्रहणासक्तमानसः ॥ १६६ ॥

అటువంటి పురుషుడు సమస్త రోగాల నుండి విముక్తుడవుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు. కన్యార్థిగా పవిత్ర కన్య యొక్క నిర్మల పాణిగ్రహణంలో మనస్సు లగ్నం చేస్తే।

Verse 167

ध्यायन् लक्षं जपेन्मंत्री अब्जैर्हुत्वा दशांशतः । ईप्सितां लभते कन्यां शीग्रमेव न संशयः ॥ १६७ ॥

దేవతను, మంత్రాన్ని ధ్యానిస్తూ మంత్రసాధకుడు లక్షసార్లు జపించాలి; ఆ సంఖ్యలో దశాంశం మేరకు కమలాలతో హోమం చేయాలి. అప్పుడు కోరిన కన్యను త్వరగా పొందుతాడు—సందేహం లేదు।

Verse 168

दीक्षितं जुंभणास्त्राणां मंत्रेषु नियतव्रतम् । ध्यात्वा च विधिवन्नित्यं जपेन्मासत्रयं मनुम् ॥ १६८ ॥

జుంభణాస్త్ర మంత్రాలలో విధిగా దీక్ష పొందినవాడు, వాటి విషయంలో నియత వ్రతం పాటించాలి. తరువాత విధివిధానంగా ధ్యానించి ప్రతిరోజూ మూడు నెలలు మంత్రజపం చేయాలి।

Verse 169

पूजापुरःसरं सप्तसहस्रं विजितेंद्रियः । सर्वासामपि विद्यानां तत्त्वज्ञो जायते नरः ॥ १६९ ॥

ఇంద్రియాలను జయించి, పూజను ప్రధానంగా చేసుకొని ఏడు సహస్ర (సార్లు) ఆచరించినవాడు, సమస్త విద్యల తత్త్వాన్ని తెలిసినవాడిగా అవుతాడు।

Verse 170

विश्वामित्रक्रतुवरे कृताद्भुतपराक्रमम् । ध्यायँल्लक्षं जपेन्मंत्रं मुच्यते महतो भयात् ॥ १७० ॥

విశ్వామిత్రుని ఉత్తమ యజ్ఞంలోని అద్భుత పరాక్రమాన్ని ధ్యానిస్తూ మంత్రాన్ని లక్షసార్లు జపించాలి; అలా చేస్తే మహాభయము నుండి విముక్తి పొందుతాడు।

Verse 171

कृतनित्यक्रियः शुद्धस्त्रिकालं प्रजपेन्मनुम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो याति विष्णोः परं पदम् ॥ १७१ ॥

నిత్యకర్మలను విధిగా ఆచరించి శుద్ధుడైనవాడు త్రికాలములలో మంత్రజపం చేయవలెను. అతడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడై శ్రీవిష్ణువు పరమపదమును పొందును.

Verse 172

दीक्षितो विधिवन्मंत्री गुणैर्विगतकल्मषः । स्वाचारनियतो दांतो गृहस्थो विजितेंद्रियः ॥ १७२ ॥

విధివిధానములతో దీక్ష పొందిన మంత్రసాధకుడు గుణములచే శుద్ధుడై కల్మషరహితుడగును. స్వాచారనియమంతో, దమనశీలుడై, గృహస్థుడై, ఇంద్రియజయుడై ఉండవలెను.

Verse 173

ऐहिकाननपेक्ष्यैव निष्कामो योऽर्चयेद्विभुम् । स सर्वान्पुण्यपापौधान्दग्ध्वा निर्मलमानसः ॥ १७३ ॥

లౌకిక ఫలాపేక్ష లేకుండా నిష్కాముడై సర్వవ్యాపి ప్రభువును ఆరాధించువాడు పుణ్యపాప సమూహములను దహించి నిర్మలమనస్సు గలవాడగును.

Verse 174

पुनरावृत्तिरहितः शाश्वतं पदमश्वतं पदमश्नुते । सकामो वांछितान् लब्ध्वा भुक्त्वा भोगान् मनोगतान् ॥ १७४ ॥

పునరావృత్తి లేనివాడు శాశ్వత పదమును పొందును. కాగా సకాముడు కోరినదాన్ని పొందీ, మనసులో ఊహించిన భోగాలను అనుభవించీ, నశ్వరమైన స్థితినే పొందును.

Verse 175

जातिरमरश्चिरं भूत्वा याति विष्णोः परं पदम् । निद्राचन्द्रान्विता पश्चाद्भरताय हृदंतिमः ॥ १७५ ॥

చిరకాలము అమరభావమును పొందిన ఆ జీవుడు శ్రీవిష్ణువు పరమపదమును చేరును. అనంతరం ‘నిద్రా’ మరియు ‘చంద్ర’తో యుక్తుడై భరతుని హృదయంలో అంతఃస్థ ఆధారముగా నిలుచును.

Verse 176

सप्ताक्षरो मनुश्चास्य मुन्याद्यर्चादि पूर्ववत् । बकः सेंदुश्च शत्रुध्नपरं ङेतं हृदंतिमः ॥ १७६ ॥

ఈ దేవత/మంత్రానికి మంత్రం సప్తాక్షరమైంది. దీని ఋష్యాది మరియు ఆరాధన విధులు (ఋష్యాది-న్యాసములు మొదలైనవి) పూర్వోక్త విధంగా చేయవలెను. దీని సంకేతాలు ‘బక’ (కొంగ) మరియు ‘ఇందు’ (చంద్రుడు); ఇది శత్రుధ్న—శత్రునాశక—ప్రయోగమై, చివర ‘హృదయ’ అంత వినియోగముగా నిలుస్తుంది॥ १७६ ॥

Verse 177

सप्ताक्षरोऽयं शत्रुध्नमंत्रः सर्वेष्टसिद्धिदः ॥ १७७ ॥

ఈ సప్తాక్షర ‘శత్రుధ్న’ మంత్రం సమస్త ఇష్టసిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది॥ १७७ ॥

Verse 178

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बुहदुपाख्याने सनत्कुमारविभागे तृतीयपादे रामाद्युपासनावर्णनं नाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७३ ॥

ఇట్లు శ్రీ బృహన్నారదీయ పురాణ పూర్వభాగంలోని బృహదుపాఖ్యానంలో, సనత్కుమార విభాగం తృతీయ పాదంలో ‘రామాద్యుపాసనావర్ణనం’ అనే డెబ్బైమూడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది॥ ७३ ॥