Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ वक्ष्ये महाविष्णोर्मन्त्रान्लोकेषु दुर्लभान् । यान्प्राप्य मानवास्तूर्णं प्राप्नुवंति निजेप्सितम् ॥ १ ॥

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఇప్పుడు లోకాలలో దుర్లభమైన మహావిష్ణువు మంత్రాలను నేను ప్రకటిస్తాను. వాటిని పొందిన మనుష్యులు త్వరగా తమ ఇష్టసిద్ధిని పొందుతారు.

Verse 2

ऽ । ब्रह्मादयोऽपि याञ्ज्ञात्वा समर्थाः स्युर्जगत्कृतौ ॥ २ ॥

ఆ తత్త్వాన్ని తెలిసిన తరువాతనే బ్రహ్మాది దేవతలు జగత్ సృష్టి చేయుటకు సమర్థులగుదురు।

Verse 3

तारहृत्पूर्वकं ङेंतं नारायणपदं भवेत् । अष्टाक्षरो मनुश्चास्य साध्यो नारायणो मुनिः ॥ ३ ॥

‘తార’ అక్షరాన్ని ముందుగా ఉంచి మిగిలిన అక్షరాలతో కలిపితే ‘నారాయణ’ పదం అవుతుంది. ఇదే అష్టాక్షరి మంత్రం; దీని ఋషి నారాయణ ముని.

Verse 4

छन्दः प्रोक्तं च गायत्री देवता विष्णुख्ययः । ॐ बीजं यं च तथा शक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये ॥ ४ ॥

ఛందస్సు గాయత్రీ అని చెప్పబడింది; దేవత విష్ణు అని ప్రసిద్ధుడు. బీజం ‘ఓం’, అలాగే ‘యం’ శక్తి అని చెప్పబడింది; వినియోగం సమస్త ఫలప్రాప్తికై.

Verse 5

क्रुद्धोल्काय हृदाख्यातं महोल्काय शिरः स्मृतम् । वीरोल्काय शिखा प्रोक्ता द्युल्काय कवचं मतम् ॥ ५ ॥

హృదయం ‘క్రుద్ధోల్కా’కు చెందినదని చెప్పబడింది; శిరస్సు ‘మహోల్కా’గా స్మరించబడింది. శిఖ ‘వీరోల్కా’గా చెప్పబడింది; కవచం ‘ద్యుల్కా’గా భావించబడింది।

Verse 6

महोल्कायेति चास्रं स्यादित्थं पंचांगकल्पना । पुनः षडंगमंत्रोत्थैः षड्वर्णैश्च समाचरेत् ॥ ६ ॥

అస్త్రమంత్రం ‘మహోల్కాయ’ అని ఉంటుంది; ఈ విధంగా పంచాంగ కల్పన. తరువాత షడంగ మంత్రాల నుండి ఉద్భవించిన షడ్వర్ణాలతో మళ్లీ ఆచరించాలి।

Verse 7

अवशिष्टौ न्यसेत्कुक्षिपृष्टयोर्मंत्रवर्णकौ । सुदर्शनस्य मंत्रेण कुर्याद्दिग्बन्धनं ततः ॥ ७ ॥

మిగిలిన రెండు మంత్రవర్ణాలను కుక్షి మరియు పృష్ఠంపై న్యాసం చేయాలి. అనంతరం సుదర్శన మంత్రంతో దిక్బంధనం చేసి అన్ని దిశలను రక్షించాలి॥

Verse 8

तारो नमश्चतुर्थ्यंतं सुदर्शनपदं वदेत् । अस्त्रायफडिति प्रोक्तो मंत्रो द्वादशवर्णवान् ॥ ८ ॥

ప్రణవం ‘ఓం’ పలికి, చతుర్థీ అంతమైన ‘నమః’ (అస్త్రాయ)ను ఉచ్చరించి, తరువాత ‘సుదర్శన’ పదాన్ని చెప్పాలి; చివర ‘అస్త్రాయ ఫట్’—ఇదే ద్వాదశవర్ణ అస్త్రమంత్రంగా ప్రకటించబడింది॥

Verse 9

दशावृत्तिमय न्यासं वक्ष्ये विभूतिपञ्चरम् । मूलार्णान्स्वतनौ न्यस्येदाधारे हृदये मुखे ॥ ९ ॥

దశావృత్తులతో కూడిన ‘విభూతి-పంజర’ న్యాసాన్ని నేను వివరిస్తాను. సాధకుడు మూల బీజాక్షరాలను తన దేహంలో—ఆధారంలో, హృదయంలో, ముఖంలో—న్యాసం చేయాలి॥

Verse 10

दोःपन्मूलेषु नासायां प्रथमावृत्तिरीरिता । गले नाभौ हृदि कुचपार्श्वपृष्टेषु तत्पराः ॥ १० ॥

భుజమూలాలలోను నాసికలోను మొదటి ఆవృత్తి చెప్పబడింది. దీనిలో నిమగ్నులైన వారు కంఠం, నాభి, హృదయం, అలాగే కుచపార్శ్వాలు, ప్రక్కలు మరియు పృష్ఠంపై న్యాసం చేయాలి॥

Verse 11

मूर्द्धास्यनेत्रश्रवणघ्राणेषु च तृतीयकाः । दोःपादसंध्यंगुलिषु वेदावृत्त्या च विन्यसेत् ॥ ११ ॥

మూడవ సమూహాన్ని శిరస్సు-శిఖ, ముఖం, నేత్రాలు, కర్ణాలు, ఘ్రాణంలో న్యాసం చేయాలి. అలాగే వేదావృత్తి ప్రకారం భుజ-పాద సంధులు మరియు వేళ్లలో కూడా విన్యాసం చేయాలి॥

Verse 12

धातुप्राणेषु हृदये विन्यसेत्तदनंतरम् । शिरोनेत्रा स्यहृत्कुक्षिसोरुजंघापदद्वये ॥ १२ ॥

అనంతరం సాధకుడు ధాతువులలోను ప్రాణవాయువులలోను హృదయాన్ని కేంద్రంగా చేసుకొని మంత్రన్యాసం చేయాలి. తరువాత శిరస్సు, నేత్రాలు, ముఖం, హృదయం, ఉదరం, తొడలు, జంఘలు మరియు రెండు పాదాలపై క్రమంగా న్యాసం చేయాలి.

Verse 13

एकैकशो न्यसेद्वर्णान्मंत्रस्य क्रमतः सुधीः । न्यसेद्धृदंसोरुपदेष्वर्णान्वेदमितान्मनोः ॥ १३ ॥

వివేకవంతుడు మంత్రంలోని అక్షరాలను ఒక్కొక్కటిగా సరైన క్రమంలో న్యాసం చేయాలి. తరువాత వేదవిధి ప్రకారం నిర్ణీత పరిమాణంతో ఉన్న ఆ మంత్రాక్షరాలను హృదయం, భుజాలు, తొడలు, పాదాలపై న్యాసం చేయాలి.

Verse 14

चक्रशं खगदांभोजपदेषु स्वस्वमुद्रया । शेषांश्च न्यासवर्योऽयं विभूतिपञ्जराभिधः ॥ १४ ॥

చక్రం, శంఖం, ఖడ్గం/గద, పద్మం మరియు పాదస్థానాలలో వాటివాటికి తగిన ముద్రలతో న్యాసం చేయాలి. ఈ శ్రేష్ఠమైన మిగిలిన న్యాసక్రమం ‘విభూతి-పంజర’ అని ప్రసిద్ధి.

Verse 15

न्यसेन्मूलार्णमेकैकं सचंद्रं तारसम्पुटम् । अथवा वै नमोंतेन न्यसेदित्यपरे जगुः ॥ १५ ॥

ప్రతి మూలాక్షరాన్ని ఒక్కొక్కటిగా, చంద్రం (ం)తో కూడి, తారా (ఓం)తో సంపుటీకరించి న్యాసం చేయాలి. లేదా మరికొందరు—చివర ‘నమః’ జోడించి న్యాసం చేయాలని చెబుతారు.

Verse 16

तत्त्वन्यासं ततः कुर्याद्धिष्णुभावप्रसिद्धये । अष्टार्णोऽष्टप्रकृत्यात्मा गदितः पूर्वसूरिभिः ॥ १६ ॥

ఆపై విష్ణుభావం స్థిరంగా ప్రసిద్ధి చెందుటకై తత్త్వన్యాసం చేయాలి. అష్టప్రకృతి స్వరూపమైన అష్టాక్షరీ మంత్రం పూర్వ ఋషులచే ఉపదేశించబడింది.

Verse 17

पृथिव्यादीनि भूतानि ततोऽहंकारमेव च । महांश्च प्रकृतिश्चैवेत्यष्टौ प्रकृतयो मताः ॥ १७ ॥

పృథివి మొదలైన భూతాలు, తరువాత అహంకారం, అలాగే మహత్ మరియు ప్రకృతి—ఇవే ఎనిమిది ప్రకృతులని చెప్పబడినవి.

Verse 18

पादे लिंगे हृदि मुखे मूर्ध्नि वक्षसि हृत्स्थले । सर्वांगे व्यापकं कुर्यादेकेन साधकोत्तमः ॥ १८ ॥

పాదాలలో, లింగస్థానంలో, హృదయంలో, ముఖంలో, శిరస్సులో, వక్షస్థలంలో, హృదయప్రదేశంలో (మంత్రశక్తిని) స్థాపించి, ఉత్తమ సాధకుడు ఒక్క మంత్రంతోనే దానిని సర్వాంగమున వ్యాపింపజేయాలి.

Verse 19

मंत्रार्णहृत्परायाद्यमात्मने हृदयांतिमम् । तत्तन्नाम समुच्चार्य्य न्यसेत्तत्तत्स्थले बुधः ॥ १९ ॥

మంత్రాక్షరాలతో ప్రారంభించి హృదయం వరకు తీసుకెళ్లి, ఆత్మార్థంగా హృదయప్రదేశాంతంలో చివరి (అక్షరాన్ని) స్థాపించాలి; తత్తత్ నామాన్ని ఉచ్చరించి, జ్ఞాని సాధకుడు వాటి వాటి స్థానాలలో న్యాసం చేయాలి.

Verse 20

अयं तत्त्वाभिधो न्यासः सर्वन्यासोत्तमोत्तमः । मूर्तीर्न्यसेद्द्वादश वै द्वादशादित्यसंयुताः ॥ २० ॥

ఇది ‘తత్త్వాభిధ’ అనే న్యాసం; ఇది సమస్త న్యాసాలలో అత్యుత్తమమైనది. ద్వాదశ ఆదిత్యులతో సంయుక్తమైన పన్నెండు మూర్తులను నిశ్చయంగా స్థాపించాలి.

Verse 21

द्वादशाक्षरवर्णाद्या द्वादशादित्यसंयुताः । अष्टार्णोऽयं मनुश्चाष्टप्रकृत्यात्मा समीरितः ॥ २१ ॥

ద్వాదశాక్షర మంత్రవర్ణాలతో ప్రారంభమై ద్వాదశ ఆదిత్యులతో సంయుక్తమైన—ఈ అష్టాక్షర మంత్రం కూడా ప్రకటించబడింది; దీని స్వరూపం అష్టప్రకృతి-ఆత్మకమని చెప్పబడింది.

Verse 22

तासामात्मचतुष्कस्य योगादर्काक्षरो भवेत् । ललाटकुक्षिहृत्कंठदक्षपार्श्वांसकेषु च ॥ २२ ॥

ఆ తత్త్వాలు ఆత్మ-చతుష్కంతో యోగమై ‘అర్క’ అక్షరం ఉద్భవిస్తుంది; దాని న్యాసాన్ని లలాటం, ఉదరం, హృదయం, కంఠం, కుడి పార్శ్వం మరియు భుజంపై చేయాలి।

Verse 23

गले च वामपार्श्वांसगलपृष्टेष्वनंतरम् । ककुद्यपि न्यसेन्मंत्री मूर्तीर्द्वादश वै क्रमात् ॥ २३ ॥

తర్వాత కంఠంలో, ఎడమ పార్శ్వంలో, భుజంపై, ఆపై కంఠపు వెనుక భాగంలో; అలాగే కకుద్‌ (పై వెన్నుపై) కూడా—మంత్రజ్ఞుడు క్రమంగా ద్వాదశ మూర్తుల న్యాసం చేయాలి।

Verse 24

धात्रा तु केशवं न्यस्यार्यम्ण नारायणं पुनः । मित्रेण माधवं न्यस्य गोविंदं वरुणेन च ॥ २४ ॥

ధాతృతో కేశవుని న్యాసం చేయాలి; మళ్లీ ఆర్యమన్‌తో నారాయణుని; మిత్రతో మాధవుని న్యాసం చేసి, వరుణతో గోవిందుని కూడా చేయాలి।

Verse 25

विष्णुं चैवांशुना युक्तं भगेन मधुसूदनम् । न्यसेद्विवस्वता युक्तं त्रिविक्रममतः परम् ॥ २५ ॥

అంశుతో విష్ణువును న్యాసం చేయాలి; భగతో మధుసూదనుని. అనంతరం వివస్వత్‌తో త్రివిక్రముని న్యాసం చేయాలి।

Verse 26

वामनं च तथाद्रण पूष्णा श्रीधरमेव च । हृषीकेशं न्यसेत्पश्चात्पर्जन्येन समन्वितम् ॥ २६ ॥

తర్వాత పూషన్‌తో వామనుని, అలాగే ద్రణుని కూడా న్యాసం చేయాలి; శ్రీధరుని కూడా. ఆపై పర్జన్యంతో హృషీకేశుని న్యాసం చేయాలి।

Verse 27

त्वष्ट्रा युतं पद्मनाभं दामोदरं च विष्णुना । द्वादसार्णं ततो मंत्रं समस्ते शिरसि न्यसेत् ॥ २७ ॥

తదనంతరం సాధకుడు శిరస్సుపై ద్వాదశాక్షర మంత్ర న్యాసం చేయవలెను—త్వష్టృసహిత పద్మనాభుని, విష్ణుసహిత దామోదరుని ఆహ్వానిస్తూ।

Verse 28

व्यापकं विन्यसेत्पश्चात्किरीटमनुना सुधीः । ध्रुवःकिरीटकेयूरहारांते मकरेतिच ॥ २८ ॥

ఆపై వ్యాపక న్యాసం చేయాలి; తరువాత కిరీట మంత్రంతో కిరీటాన్ని స్థాపించాలి. ధ్రువ, కిరీట, కేయూరాలు మరియు హారాంతంలో ‘మకర’నూ న్యసించాలి।

Verse 29

कुंडलांते चक्रशंखगदांतेंऽभोजहस्ततः । पीतांबरांते श्रीवत्सां कितवक्षः स्थलेति च ॥ २९ ॥

ఆయన కుండలధారి, చక్ర-శంఖ-గదాధారి, పద్మహస్తుడు; పీతాంబరధారి, వక్షస్థలంలో శ్రీవత్స చిహ్నముతో యుక్తుడు—ఇట్లు వర్ణించాలి।

Verse 30

श्रीभूमिसहितस्वात्मज्योतिर्द्वयमतः परम् । वदेद्दीप्तिकरायांति सहस्रादित्यतेजसे ॥ ३० ॥

శ్రీ-భూమిసహిత పరతత్త్వాన్ని స్వాత్మజ్యోతి ద్వయమని ప్రకటించాలి; ఆ ఉచ్చారణతో దీప్తిదాత సహస్ర సూర్య తేజస్సును పొందును।

Verse 31

नमोंतो बाणषङ्वर्णैः किरीटमनुरीरितः । एवं न्यासविधिं कृत्वा ध्यायेन्नारायणं विभुम् ॥ ३१ ॥

‘నమో’తో ప్రారంభమై ‘బాణ’ మరియు ‘షఙ్’ వర్ణసమూహాలతో చెప్పబడిన కిరీట మంత్రం ఇదే; ఈ విధంగా న్యాసవిధిని పూర్తి చేసి విభువైన నారాయణుని ధ్యానించాలి।

Verse 32

उद्यत्कोट्यर्कसदृशं शंखं चक्रं गदांबुजम् । दधतं च करैर्भूमिश्रीभ्यां पार्श्वद्वयांचितम् ॥ ३२ ॥

ఉదయించే కోటి సూర్యుల వంటి కాంతితో ప్రకాశించే, శంఖ-చక్ర-గదా-పద్మాలను చేతులలో ధరించిన ప్రభువును స్మరించాలి; ఆయన రెండు పార్శ్వాలలో భూమిదేవి మరియు శ్రీలక్ష్మి శోభిస్తారు।

Verse 33

श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभामुक्तकन्धरम् । हारकेयूरवलयांगदं पीतांबरं स्मरेत् ॥ ३३ ॥

వక్షస్థలంపై శ్రీవత్స చిహ్నం కలిగి, కంఠంలో ప్రకాశించే కౌస్తుభ మణి ధరించి, హారం-కేయూరం-వలయం-అంగదాలతో అలంకరించబడి, పీతాంబరం ధరించిన హరిని ధ్యానించాలి।

Verse 34

वर्णलक्षं जपेन्मंत्रं विधिवन्नियतेंद्रियः । प्रथमेन तु लक्षेण स्वात्मशुद्धिर्भवेद् ध्रुवम् ॥ ३४ ॥

ఇంద్రియాలను నియంత్రించి విధివిధానంగా మంత్రాన్ని లక్ష అక్షరాల వరకు జపించాలి; మొదటి లక్ష జపంతోనే నిశ్చయంగా ఆత్మశుద్ధి కలుగుతుంది।

Verse 35

लक्षद्वयजपेनाथ मंत्रशुद्धिमवाप्नुयात् । लक्षत्रयेण जप्तेन स्वर्लोकमधिगच्छति ॥ ३५ ॥

రెండు లక్షల జపంతో సాధకుడు మంత్రశుద్ధిని పొందుతాడు; మూడు లక్షల జపంతో స్వర్గలోకాన్ని చేరుతాడు।

Verse 36

विष्णोः समीपमाप्नोति वेदलक्षजपान्नरः । तथा च निर्मलं ज्ञानं पंचलक्षजपाद्भवेत् ॥ ३६ ॥

వేదాన్ని లక్షసార్లు జపిస్తే మనిషి విష్ణువుకు సమీపాన్ని పొందుతాడు; అలాగే ఐదు లక్షల జపంతో నిర్మలమైన జ్ఞానం ఉద్భవిస్తుంది।

Verse 37

लक्षषष्टेन चाप्नोति मंत्री विष्णौ स्थिरा मतिम् । सप्तलक्षजपान्मंत्री विष्णोः सारूप्यमाप्नुयात् ॥ ३७ ॥

ఒక లక్ష అరవై వేల జపంతో మంత్రసాధకునికి విష్ణువందు స్థిరమైన మతి కలుగుతుంది; ఏడు లక్షల జపంతో అతడు విష్ణుసారూప్యాన్ని పొందును.

Verse 38

अष्टलक्षं जपेन्मंत्री निर्वाणमधिगच्छति । एवं जप्त्वा ततः प्राज्ञो दशांशं सरसीरुहैः ॥ ३८ ॥

ఎనిమిది లక్షల జపం చేసిన మంత్రసాధకుడు నిర్వాణం (మోక్షం) పొందును. ఇలా జపం పూర్తిచేసి జ్ఞాని కమలపుష్పాలతో దశాంశం అర్పించాలి.

Verse 39

मधुराक्तैः प्रजुहुयात्संस्कृते हव्यवाहने । मंडूकात्परतत्वांतं पीठे संपूज्य यत्नतः ॥ ३९ ॥

మధుర ద్రవ్యములతో కలిపిన హవిని సంస్కృత హవ్యవాహనమైన అగ్నిలో ఆహుతి చేయాలి. తరువాత పీఠమందు మండూకం నుండి ప్రారంభించి పరతత్త్వాంతం వరకు యత్నపూర్వకంగా సంపూజించాలి.

Verse 40

विमलोत्कर्षिणी ज्ञाना क्रिया योगा ततः परा । प्रह्वी सत्या तथेशाननुग्रहा नवमी मता ॥ ४० ॥

నవమ శక్తి అని ఇలా భావించబడింది—విమలోత్కర్షిణీ, జ్ఞానా, క్రియా, యోగా, తదనంతరం పరా; అలాగే ప్రహ్వీ, సత్యా, మరియు ఈశానానుగ్రహా (ప్రభువు కృప).

Verse 41

तारो नमनो भगवते विष्णवे सर्वभू ततः । तात्मने वासुदेवाय सर्वात्मेति पदं वदेत् ॥ ४१ ॥

ముందుగా ‘తార’ (ఓం)ను ఉచ్చరించి, తరువాత ‘నమనః’ అనాలి; ఆపై ‘భగవతే విష్ణవే’; తరువాత ‘సర్వభూ’; తరువాత ‘తాత్మనే’; ‘వాసుదేవాయ’; చివరగా ‘సర్వాత్మా’—అంటే సమస్తుల ఆత్మ—అని పలకాలి.

Verse 42

संयोगयोगपद्मांते पीठाय हृदयांतिमः । षड्विंशदक्षरः पीठमंत्रोऽनेनासनं दिशेत् ॥ ४२ ॥

సంయోగ-యోగ పద్మాంతంలో పీఠార్థం హృదయమంత్రంలోని అంత్యాక్షరాన్ని జోడించాలి. ఇరవై ఆరు అక్షరాల పీఠమంత్రంతోనే ఆసనాన్ని నియమించి పవిత్రం చేయాలి.

Verse 43

मूर्तिं संकल्प्य मूलेन तस्यामावाह्य पूजयेत् । आदौ चांगानि संपूज्य मंत्राणां केशरेषु च ॥ ४३ ॥

మూలమంత్రంతో దేవమూర్తిని సంకల్పించి, ఆ రూపంలోనే ఆవాహన చేసి పూజించాలి. ముందుగా అంగాలను విధిగా పూజించి, తరువాత మంత్రాలను కూడా వారి ‘కేశర’ స్థానాలలో పూజించాలి.

Verse 44

प्रागादिदिग्दले वासुदेवं संकर्षणं तथा । प्रद्युम्नमनिरुद्धं च शक्तीः कोणेष्वथार्चयेत् ॥ ४४ ॥

తూర్పు మొదలైన దిశల దళాలలో వాసుదేవుని, అలాగే సంకర్షణ, ప్రద్యుమ్న, అనిరుద్ధులను పూజించాలి; అనంతరం కోణాలలో వారి శక్తులను అర్చించాలి.

Verse 45

शांतिं श्रियं सरस्वत्या रतिं संपूजयेत्क्रमात् । हेमपीततमालेंद्रनीलाभाः पीतवाससः ॥ ४५ ॥

క్రమంగా శాంతి, శ్రీ, సరస్వతి, రతి దేవీలను పూజించాలి. వారు వరుసగా స్వర్ణవర్ణం, పీతవర్ణం, తమాల వృక్షంలాంటి గాఢ నీలం, నీలాభ వర్ణంతో ఉండి, పీతాంబరధారిణులు.

Verse 46

चतुर्भुजाः शंखचक्रगदांभघोजधरा इमे । सितकांचनगोदुग्धदूर्वावर्णाश्च शक्तयः ॥ ४६ ॥

ఈ శక్తులు చతుర్భుజులు; శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం ధరించివుంటారు. వారి వర్ణాలు తెలుపు, కాంచన, ఆవుపాలు, దూర్వా గడ్డి వర్ణంలా ఉంటాయి.

Verse 47

दलाग्रेषु चक्रशंखगदापंकजकौस्तुभान् । पूजयेन्मुसलं खङ्गं वनमालां यथाक्रमात् ॥ ४७ ॥

రేకుల అగ్రభాగములపై యథాక్రమంగా చక్రం, శంఖం, గద, పద్మం, కౌస్తుభమణిని పూజించాలి; అలాగే ముసలం, ఖడ్గం, వనమాలను కూడా క్రమంగా అర్చించాలి।

Verse 48

रक्ताजपीतकनकश्यामकृष्णासितार्जुनान् । कुंकुमाभं समभ्यर्च्येद्वहिरग्रे खगेश्वरम् ॥ ४८ ॥

ఎరుపు, కపిశ, స్వర్ణ, శ్యామ, కృష్ణ, నీలాభ, అర్జునవర్ణ—ఈ భేదాలను విధిగా అర్చించి, అగ్ని ముందుభాగంలో కుంకుమప్రభ ఖగేశ్వరుడు (గరుడుడు)ను పూజించాలి।

Verse 49

पार्श्वयोः पूजयेत्पश्चांखपद्मनिधी क्रमात् । मुक्तामाणिक्यसंकाशौ पश्चिमे ध्वजमपर्चयेत् ॥ ४९ ॥

తర్వాత రెండు పక్కలలో క్రమంగా శంఖ, పద్మ నిధులను పూజించాలి. పశ్చిమ దిశలో ముత్యము, మాణిక్యము వలె ప్రకాశించే ధ్వజాన్ని అర్చించాలి।

Verse 50

रक्तं विघ्नं तथाग्नेये श्याममार्यं च राक्षसे । दुर्गां श्यामां वायुकोणे सेनान्यं पीतमैश्वरे ॥ ५० ॥

ఆగ్నేయ కోణంలో ‘విఘ్న’ అనే ఎరుపు రూపాన్ని స్థాపించాలి. నైరుతి (రాక్షస) కోణంలో శ్యామ, ఆర్యలను ఉంచాలి. వాయవ్య కోణంలో దుర్గా, శ్యామాలను ఉంచాలి. ఈశాన కోణంలో పసుపు వర్ణమైన ‘సేనానీ’ని స్థాపించాలి।

Verse 51

लोकेशा नायुधैर्युक्तान्बहिः संपूजयेत्सुधीः । एवमावरणैर्युक्तं योऽर्चजयेद्विष्णुमव्ययम् ॥ ५१ ॥

వివేకి సాధకుడు ప్రధాన మండలానికి వెలుపల లోకేశ్వరులను ఆయుధరహితులుగా భావించి విధిగా పూజించాలి. ఈ విధంగా ఆవరణాలతో కూడి అవ్యయుడైన విష్ణువును అర్చించువాడు సంపూర్ణ పూజను ఆచరించువాడగును।

Verse 52

भुक्त्वेहसकलान्भोगानंते विष्णुपदं व्रजेत् । क्षेत्रधान्यसुवर्णानां प्राप्तये धारणीं स्मरेत् ॥ ५२ ॥

ఇహలోకంలో సమస్త భోగాలను అనుభవించిన తరువాత చివరికి విష్ణుపదాన్ని చేరుతాడు. క్షేత్రం, ధాన్యం, స్వర్ణం పొందుటకు ధారణీని స్మరించి జపించాలి.

Verse 53

देवीं दूर्वादलश्यामां दधानां शालिमंजरीम् । चिंतयेद्भारतीं देवीं वीणापुस्तकधारिणीम् ॥ ५३ ॥

దూర్వా గడ్డి ఆకులవలె శ్యామవర్ణమై, శాలి మంజరిని ధరించి, వీణా మరియు పుస్తకాన్ని ధరించిన దేవి భారతీని ధ్యానించాలి.

Verse 54

दक्षिणे देवदेवस्य पूर्णचंद्रनिभाननाम् । क्षीराब्धिफेनपुंजाभे वसानां श्वेतवाससी ॥ ५४ ॥

దేవదేవుని కుడి వైపున పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖముగల ఒక దేవి నిలిచియుంది. ఆమె క్షీరసాగర ఫేనరాశివలె ప్రకాశించి, శ్వేత వస్త్రాలు ధరించింది.

Verse 55

भारत्या सहितं यो वै ध्यायेद्द्वेवं परात्परम् । वेदवेदार्थतत्त्वज्ञो जायते सर्ववित्तमः ॥ ५५ ॥

దేవి భారతితో కూడిన ఆ పరాత్పర దేవుని యథార్థంగా ధ్యానించువాడు, వేదములూ వేదార్థముల తత్త్వాన్ని తెలిసినవాడై, సర్వజ్ఞులలో అగ్రుడిగా జన్మిస్తాడు.

Verse 56

नारसिंहमिवात्मानं देवं ध्यात्वातिभैरवम् । शश्त्रं संमंत्र्य मंत्रेण शब्रून्हत्वा निवर्तते ॥ ५६ ॥

అతిభయంకర నరసింహస్వరూప దేవుని ధ్యానించి, మంత్రంతో శస్త్రాన్ని అభిమంత్రించి, శత్రువులను సంహరించి తరువాత వెనుదిరుగుతాడు.

Verse 57

नारसिंहेन बीजेन मंत्रं संयोज्य साधकः । शतमष्टोत्तरं जपत्वा वामहस्ताभिमंत्रिताः ॥ ५७ ॥

నృసింహ బీజంతో మంత్రాన్ని సంయోజించి సాధకుడు దానిని నూట ఎనిమిది సార్లు జపించాలి. ఆపై ఎడమచేతితో అభిమంత్రితమైన ద్రవ్యాలు సమ్యక్ శక్తిసంపన్నమవుతాయి.

Verse 58

पुनः पुनरपः सिंचेत्सर्पदष्टोऽपि जीवति । गारुडेन च संयोज्य पंचार्णेन जपेत्तदा ॥ ५८ ॥

మళ్లీ మళ్లీ జలాన్ని చల్లాలి; సర్పదష్టుడైనా జీవించగలడు. తరువాత గారుడ మంత్రంతో సంయోజించి ఆ సమయంలో పంచాక్షరి మంత్రాన్ని జపించాలి.

Verse 59

निर्विषीकरणे ध्यायेद्विष्णुं गरुडवाहनम् । अशोकफलके तार्क्ष्यमालिख्याशोकसंहतौ ॥ ५९ ॥

విషాన్ని నిర్విషీకరించుటకు గరుడవాహనుడైన భగవాన్ విష్ణువును ధ్యానించాలి. అశోక చెక్క పలకపై తార్క్ష్యుడు (గరుడుడు) చిత్రించి, అశోక పత్ర/పుష్ప గుచ్ఛంతో దానిని బంధించాలి.

Verse 60

अशोकपुष्पैः संपूज्य भगवंतं तदग्रतः । जुहुयात्तानि पुष्पाणि त्रिसंध्यं सप्तपत्रकम् ॥ ६० ॥

అశోక పుష్పాలతో భగవంతుని సమ్యక్ పూజించి, ఆయన సమక్షంలోనే ఆ పుష్పాలను హోమంలో ఆహుతి ఇవ్వాలి. త్రిసంధ్యలలో, సప్తపత్రకంతో కూడి, ఈ హోమం చేయాలి.

Verse 61

प्रत्यक्षो जायते पक्षी वरमिष्टं प्रयच्छति । गाणपत्येन संयोज्य जपेल्लक्षं पयोव्रतः ॥ ६१ ॥

అప్పుడు పక్షి ప్రత్యక్షంగా అవతరించి ఇష్టవరాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. గాణపత్య విధితో సంయోజించి, పయోవ్రతం ఆచరించేవాడు లక్ష జపం చేయాలి.

Verse 62

महागणपतिं देवं प्रत्यक्षमिह पश्यति । वाणिबीजेन संयुक्तं षण्मासं योजयेन्नरः ॥ ६२ ॥

ఇహలోకంలోనే అతడు మహాగణపతి దేవుని ప్రత్యక్షంగా దర్శిస్తాడు. వాణీ (సరస్వతి) బీజమంత్రంతో యుక్తమై ఆరు నెలలు సాధన చేయవలెను।

Verse 63

महाकविवरो भूत्वा मोहयेत्सकलं जगत् । हुत्वा गुङ्चीशकलान्यर्द्धागुलमितानि च ॥ ६३ ॥

మహాకవులలో శ్రేష్ఠుడై అతడు సమస్త జగత్తును మోహింపజేయగలడు—యజ్ఞాగ్నిలో గుంజీ విత్తనాల అర్ధాంగుళ పరిమాణపు ముక్కలను హోమం చేయడం ద్వారా।

Verse 64

दधिमध्वाज्ययुक्तानि मृत्युं जयति साधकः । शनैश्वर दिने सम्यक् स्पृष्ट्वा श्वत्थं च पाणिना ॥ ६४ ॥

పెరుగు, తేనె, నెయ్యితో యుక్తమైన ఆహుతుల ద్వారా సాధకుడు మృతిని జయిస్తాడు; అలాగే శనైశ్వర (శనివారం) నాడు విధివిధానంగా చేతితో పవిత్ర అశ్వత్థ (రావి) వృక్షాన్ని తాకితే ఆ విజయం సిద్ధిస్తుంది।

Verse 65

जप्त्वा चाष्टशतं युद्धे ह्यपमृत्युं जयत्यसौ । पञ्चविंशतिधा जप्त्वा नित्यं प्रातः पिबेज्जलम् ॥ ६५ ॥

యుద్ధంలో దీనిని నూట ఎనిమిది సార్లు జపిస్తే అతడు అకాలమరణాన్ని నిజంగా జయిస్తాడు. అలాగే ఇరవై ఐదు సార్లు జపించి ప్రతిరోజూ ఉదయం నీటిని పానము చేయాలి।

Verse 66

सर्वपापविनिर्मुक्तो ज्ञानवान् रोगवर्जितः । कुंभं संस्थाप्य विधिवदापूर्य शुद्धवारिणा ॥ ६६ ॥

సర్వ పాపాల నుండి విముక్తుడై, జ్ఞానవంతుడై, రోగరహితుడై—విధివిధానంగా కుంభాన్ని స్థాపించి శుద్ధ జలంతో నింపవలెను।

Verse 67

जप्त्वायुतं ततस्तेनाभिषेकः सर्वरोगनुत् । चंद्रसूर्योपरागे तु ह्युपोष्याष्टसहस्रकम् ॥ ६७ ॥

దానిని పదివేల సార్లు జపించిన తరువాత, అదే ద్వారా అభిషేకం చేయవలెను; అది సమస్త రోగాలను నశింపజేస్తుంది. చంద్రగ్రహణం లేదా సూర్యగ్రహణ సమయంలో ఉపవాసముండి ఎనిమిది వేల జపం చేయవలెను.

Verse 68

स्पृष्ट्वा ब्राह्मीधृतं जप्त्वा पिबेत्साधकसत्तमः । मेधां कवित्वं वाक्सिद्धिं लभते नात्र संशयः ॥ ६८ ॥

బ్రాహ్మీ కలిపిన నెయ్యిని స్పర్శించి మంత్రం జపించి, ఉత్తమ సాధకుడు దానిని సేవించాలి; అతడు మేధ, కవిత్వం, వాక్సిద్ధి పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 69

जुहुयादयुतं विल्वैर्महाधनपतिर्भवेत् । नारायणस्य मन्त्रोऽयं सर्वमंत्रोत्तमोत्तमः ॥ ६९ ॥

బిల్వపత్రాలతో పదివేల ఆహుతులు సమర్పిస్తే, అతడు మహాధనపతి అవుతాడు. ఈ నారాయణ మంత్రం సమస్త మంత్రాలలో ఉత్తమోత్తమం.

Verse 70

आलयः सर्वसिद्धीनां कथितस्तव नारद । नारायणाय शब्दांते विद्महे पदमीरयेत् ॥ ७० ॥

ఓ నారదా, నీవు దీనిని సమస్త సిద్ధుల నివాసమని చెప్పితివి. ఉచ్చారణాంతంలో ‘విద్మహే’ అని పలికి, తరువాత నారాయణునికి సంబంధించిన పదాన్ని (ముగింపు వాక్యాన్ని) జపించాలి.

Verse 71

वासुदेवपदं ङेंतं धीमहीति ततो वदेत् । तन्नो विष्णुः प्रचोवर्णान्संवदेञ्चोदयादिति ॥ ७१ ॥

తరువాత ‘వాసుదేవపదం’ అని పలికి, ఆపై ‘ధీమహి’ అని చెప్పాలి. ‘తన్నో విష్ణుః ప్రచోదయాత్’—విష్ణువు మా అక్షరాలను, వాటి శుద్ధోచ్చారణను ప్రేరేపించి, మా వాణిని ప్రకాశింపజేయుగాక.

Verse 72

एषोक्ता विष्णुगायत्री सर्वपापप्रणाशिनी । तारो हृद्भगवान् ङेंतो वासुदेवाय कीर्तितः ॥ ७२ ॥

ఇలా విష్ణు-గాయత్రీ ఉపదేశించబడింది—అది సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది. ‘తార’ (ఓం) హృదయస్థ భగవానుడు; ఇది వాసుదేవునికే ప్రకటించబడింది।

Verse 73

द्वादशार्णो महामन्त्रो भुक्तिमुक्तिप्रदायकः । स्त्रीशूद्राणां वितारोऽयं सतारस्तु द्विजन्मनाम् ॥ ७३ ॥

ద్వాదశాక్షర మహామంత్రం భోగమూ మోక్షమూ ప్రసాదిస్తుంది. స్త్రీలు, శూద్రులకు ఇది ప్రణవం (తార) లేకుండా ఇవ్వాలి; ద్విజులకు తారతో కూడి ఉపదేశించాలి।

Verse 74

प्रजापतिर्मुनिश्चास्य गायत्री छन्द ईरितः । देवता वासुदेवस्तु बीजं शक्तिर्ध्रुवश्च हृत् ॥ ७४ ॥

ఈ మంత్రానికి ఋషి ప్రజాపతి, ఛందస్సు గాయత్రీ, దేవత వాసుదేవుడు అని చెప్పబడింది. దీని బీజం, శక్తి నిర్దేశించబడ్డాయి; ధ్రువాన్ని హృదయంలో ఆధారరూపంగా విన్యసించాలి।

Verse 75

चन्द्राक्षिवेदपञ्चर्णैः समस्तेनांगकल्पनम् । मूर्ध्नि भाले दृशोरास्ये गले दोर्हृदये पुनः ॥ ७५ ॥

‘చంద్ర-అక్షి-వేద’ అనే పంచార్ణ సమస్త మంత్రంతో అంగకల్పన (న్యాసం) చేయాలి—శిరస్సుపై, నుదుటిపై, కళ్లపై, ముఖంపై, కంఠంపై, భుజాలపై, మరల హృదయంపై।

Verse 76

कुक्षौ नाभौ ध्वजे जानुद्वये पादद्वये तथा । न्यासेत्क्रमान् मन्त्रवर्णान्सृष्टिन्यासोऽयमीरितः ॥ ७६ ॥

తర్వాత మంత్రవర్ణాలను క్రమంగా కడుపులో, నాభిలో, ధ్వజ-ప్రదేశంలో, రెండు మోకాళ్లలో, రెండు పాదాలలో విన్యసించాలి. దీనినే ‘సృష్టి-న్యాసం’ అని ప్రకటించారు।

Verse 77

हृदादिमस्तकांतं तु स्थितिन्यासं प्रचक्षते । पादादारभ्य मूर्द्धानं न्यासं संहारकं विदुः ॥ ७७ ॥

హృదయమునుండి మస్తకాంతము వరకు చేయబడిన న్యాసమును ‘స్థితి-న్యాసం’ అని ప్రకటిస్తారు. పాదములనుండి ప్రారంభించి శిరస్సు వరకు చేయబడిన న్యాసమును ‘సంహార-న్యాసం’ అని తెలుసుకొంటారు॥

Verse 78

तत्त्वन्यासं ततः कुर्यात्सर्वतंत्रेषु गोपितम् । बीवं प्राणं तथा चित्तं हृत्पद्मं सूर्यमण्डलम् ॥ ७८ ॥

అనంతరం సమస్త తంత్రాలలో గోప్యంగా ఉంచబడిన తత్త్వ-న్యాసాన్ని చేయవలెను—బీజమంత్రం, ప్రాణం, చిత్తం, హృదయ-పద్మం, సూర్యమండలాన్ని అంతరంగంలో స్థాపిస్తూ॥

Verse 79

चन्द्राग्निमण्डले चैव वासुदेवं ततः परम् । संकर्षणं च प्रद्युम्नमनिरुद्धं ततः परम् ॥ ७९ ॥

చంద్రమండలములోను అగ్ని/సూర్యమండలములోను పరమ వాసుదేవుని స్మరించాలి. ఆపై సంకర్షణుడు, ప్రద్యుమ్నుడు; వారికన్నా పరమంగా అనిరుద్ధుడు ఉన్నాడు॥

Verse 80

नारायणं चक्रमतस्तत्त्वानि द्वादशैव तु । मूलार्णहृत्परायाद्यमात्मने हृदयांतिमम् ॥ ८० ॥

చక్రధారి నారాయణునకు నిజముగా ద్వాదశ తత్త్వములు ఉన్నాయి. మూలాక్షరమునుండి ప్రారంభించి హృదయాంతరంలోని అంతిమ సారము వరకు వాటిని ఆత్మనికి అర్పించి విన్యసించాలి॥

Verse 81

तत्त्वे नाम समुञ्चर्य्य न्यसेन्मूर्द्धादिषु क्रमात् । पूर्वोक्तं ध्यानमत्रापि भानुलक्षजपो मनोः ॥ ८१ ॥

దివ్య నామాన్ని తత్త్వములో సమ్యక్‌గా సముచ్చరించి, మస్తకాది అవయవములపై క్రమంగా న్యాసం చేయాలి. ఇక్కడ కూడా పూర్వోక్త ధ్యానాన్ని ఆచరించి, మంత్రాన్ని లక్షసార్లు జపించాలి॥

Verse 82

तदृशांशं तिलैराज्यलोलितैर्हवनं चरेत् । पीठे पूर्वोदिते मन्त्री मूर्ति संकल्प्य मूलतः ॥ ८२ ॥

విధిగా నిర్దిష్ట భాగాన్ని తీసుకొని నెయ్యితో తడిపిన నువ్వులతో హవనం చేయాలి. అనంతరం ముందుగా చెప్పిన పీఠంపై మంత్రజ్ఞుడు మూలమునుండే దేవమూర్తిని సంకల్పించి మనస్సులో ప్రతిష్ఠించాలి।

Verse 83

तस्यामावाह्य देवेशं वासुदेवं प्रपूजयेत् । अङ्गानि पूर्वमभ्यर्च्य वासुदेवादिकास्ततः ॥ ८३ ॥

అందులో దేవేశుడైన వాసుదేవుని ఆవాహన చేసి పరమ భక్తితో పూజించాలి. ముందుగా ఆయన అంగాలను విధిగా అర్చించి, తరువాత వాసుదేవాది రూపాలను పూజించాలి।

Verse 84

शांत्यादिशक्तयः पूज्याः प्राग्वद्दिक्षु विदिक्षु च । तृतीयावरणे पूज्याः प्रोक्ता द्वादश मूर्तयः ॥ ८४ ॥

శాంతి మొదలైన శక్తులను ముందువిధంగా దిక్కులలోను విదిక్కులలోను పూజించాలి. తృతీయ ఆవరణంలో చెప్పబడిన ద్వాదశ మూర్తులను పూజించాలి।

Verse 85

इंद्राद्यानायुधैर्युक्तान् पूजयेद्धरणीगृहे । एवमावरणैरिष्ट्वा पञ्चभिर्विष्णुमव्ययम् ॥ ८५ ॥

ధరణీగృహంలో ఇంద్రాది దేవతలను వారి ఆయుధాలతో కూడి పూజించాలి. ఈ విధంగా ఐదు ఆవరణాలతో ఇష్టి చేసి అవ్యయుడైన విష్ణువును పూజించాలి।

Verse 86

प्राप्नुयात्सकलानर्थानन्ते विष्णुपदे व्रजेत् । पुरुषोत्तमसंज्ञस्य विष्णोर्भेदचतुष्टयम् ॥ ८६ ॥

అతడు సమస్త అభీష్ట ఫలాలను పొందుతాడు, చివరికి విష్ణుపదానికి చేరుతాడు. పురుషోత్తమసంజ్ఞుడైన విష్ణువుకు ఇది చతుర్విధ భేదము।

Verse 87

त्रैलोक्यमोहनस्तेषां प्रथमः परिकीर्तितः । श्रीकरश्च हृषीकेशः कृषअणश्चात्र चतुर्थकः ॥ ८७ ॥

వాటిలో మొదటిది ‘త్రైలోక్యమోహన’ (మూడు లోకాలను మోహింపజేసేవాడు) అని ప్రకటించబడింది. తరువాత ‘శ్రీకర’ మరియు ‘హృషీకేశ’; ఇక్కడ నాలుగవదిగా ‘కృష్ణ’ అని చెప్పబడెను॥

Verse 88

तारः कामो रमा पश्चान् ङेंतः स्यात्पुरुषोत्तमः । वर्मास्त्राण्यग्निप्रियांतो मन्त्रो वह्नीन्दुवर्णवान् ॥ ८८ ॥

తదుపరి ‘తార’, ‘కామ’, ‘రమా’ అని జపించాలి. తరువాత నాసికాంత ‘ఙేం త’ను కలిపితే అది ‘పురుషోత్తమ’ మంత్రరూపమవుతుంది. ఈ మంత్రం కవచ-రక్షా మరియు అస్త్రమంత్రాలతో ఆవృతమై, ‘అగ్నిప్రియా’తో ముగిసి, అగ్ని-చంద్ర వర్ణముల వంటి కాంతి కలదని వర్ణించబడింది॥

Verse 89

ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छन्दः प्रोक्तोऽथ देवता । पुरुषोत्तमसंज्ञोऽत्र बीजशक्तीस्मरंदिरे ॥ ८९ ॥

ఇక్కడ బ్రహ్మనే ఋషి (ముని) అని చెప్పబడెను; ఛందస్సు గాయత్రీ అని ప్రకటించబడెను; అధిదేవత ‘పురుషోత్తమ’ అని ఉక్తము. ఈ మంత్రంలో బీజం, శక్తి, స్మర (కీలక)ములు తమ తమ స్థానాలలో స్థాపితమై ఉన్నట్లు గ్రహించవలెను॥

Verse 90

भूचंद्रैकरसाक्ष्यक्षिमंत्रवर्णोर्विभागतः । कृत्वांगानि ततो ध्यायेद्विधिवत्पुरुषोत्तमम् ॥ ९० ॥

భూ-చంద్ర-ఏక-రస-ఆక్ష్య మొదలైన మంత్రవర్ణాలను విభజించి అంగన్యాసం చేయాలి; అనంతరం విధివిధానంగా పురుషోత్తముని ధ్యానించాలి॥

Verse 91

समुद्यदादित्यनिभं शंखचक्रगदांबुजैः । लसत्करं पीतवस्रं स्मरेच्छ्रीपुरुषोत्तमम् ॥ ९१ ॥

ఉదయించే సూర్యుని వంటి కాంతితో ప్రకాశించే, శంఖ-చక్ర-గదా-పద్మములను ధరించిన దివ్యహస్తములు గల, పీతాంబరధారి శ్రీ పురుషోత్తముని స్మరించాలి॥

Verse 92

महारत्नौघखचितस्फुरत्तोरणमंडपे । मौक्तिकौघशमदमविराजितवितानके ॥ ९२ ॥

ఆ మండపంలో మహారత్నసమూహాలతో ఖచితమై మెరిసే తోరణద్వారాలు ఉండి, ముత్యాల గుబురాలతో అలంకరించిన విథానం ప్రకాశించుచుండెను; అందువల్ల అది దివ్యంగా విరాజిల్లెను।

Verse 93

नृत्यद्देवांगनावृंदक्वणात्किंकिणिनूपुरे । लसन्माणिक्यवेद्यां तु दीत्पार्कायुततेजसि ॥ ९३ ॥

అక్కడ నర్తించే దేవాంగనావృందాల కింకిణీ-నూపురాల మ్రోగుడు నిండిపోయి ఉండెను; మెరిసే మాణిక్యాలతో ఖచితమైన దీప్త వేదికపై అది పదిలక్ష సూర్యుల తేజస్సుతో ప్రకాశించెను।

Verse 94

वृंदारकव्रातकिरीटाग्ररत्नाभिचर्चिते । नवलक्षं जपेन्मंत्रं जुहुयात्तद्दशांशतः ॥ ९४ ॥

దేవగణాల కిరీటశిఖర రత్నములచే ఆరాధింపబడిన ఆ దేవస్వరూపంలో మంత్రాన్ని తొమ్మిది లక్షల సార్లు జపించాలి; తరువాత దాని దశాంశమంత హోమంలో ఆహుతులు సమర్పించాలి।

Verse 95

उत्फुल्लैः कमलैः पीठे पूर्वोक्ते वैष्णवेऽर्चयेत् । एवमाराध्य देवेशं प्राप्नोति महतीं श्रियम् ॥ ९५ ॥

ముందుగా చెప్పబడిన వైష్ణవ పీఠంపై వికసించిన కమలాలతో దేవేశుని అర్చించాలి. ఈ విధంగా దేవేశుని ఆరాధించుటవలన మహత్తరమైన శ్రీ—సంపద లభించును।

Verse 96

पुत्रान्पौत्रान्यशः कांतिं भुक्तिं मुक्तिं च विंदति । उत्तिष्टेति पदं पश्चाच्छ्रीकराग्निप्रियांतिमः ॥ ९६ ॥

అతడు పుత్రులను, పౌత్రులను, యశస్సును, కాంతిని, భోగాన్ని మరియు ముక్తినీ పొందును. అనంతరం సమాప్తి వాక్యంగా ‘ఉత్తిష్ఠ’ (లేచె) అనే పదం పలుకబడును; అది శ్రీకరునికి, అగ్నిప్రియునికి విశేషంగా ప్రియమైనది।

Verse 97

अष्टार्णोऽस्य मुनिर्व्यासः पंक्तिश्छंद उदाहृतम् । श्रीकाराख्यो हरिः प्रोक्तो देवता सकलेष्टदः ॥ ९७ ॥

ఇది అష్టాక్షర మంత్రం; దీనికి ఋషి ముని వ్యాసుడు, ఛందస్సు పంక్తి అని ప్రకటించబడింది. ‘శ్రీకార’ అని ప్రసిద్ధుడైన హరి దీని దేవత; ఆయన సమస్త ఇష్టసిద్ధులను ప్రసాదిస్తాడు.

Verse 98

भीषयद्वितयं हृत्स्यात् त्रासयद्वितयं शिरः । शिखा प्रमर्द्दयद्वंद्वं वर्म प्रध्वंसयद्वयम् ॥ ९८ ॥

‘భీషయత్’ అనే యుగ్మాన్ని హృదయంలో న్యసించాలి; ‘త్రాసయత్’ అనే యుగ్మాన్ని శిరస్సులో. ‘శిఖా-ప్రమర్ద్య’ అనే ద్వంద్వాన్ని శిఖలో, అలాగే ‘వర్మ-ప్రధ్వంసయ’ అనే యుగ్మాన్ని కూడా న్యసించాలి.

Verse 99

अस्रं रक्षद्वयं सर्वे हुमंताः समुदीरिताः । मस्तके नेत्रयोः कंठहृदये नाभिदेशके ॥ ९९ ॥

సర్వ ‘అస్త్ర’ రక్షా మంత్రాలు మరియు ద్వివిధ రక్షను ‘హుమ్’ అనే ఉద్ఘోషతో ఉచ్చరించాలి. తరువాత మస్తకము, నేత్రములు, కంఠము, హృదయము, నాభి ప్రాంతములో న్యాసం చేయాలి.

Verse 100

ऊरूजंघांयुग्मेषु मंत्रवर्णान्क्रमान्न्यतसेत् । ततः पुरुषसूक्तोक्तमंत्रैर्न्यासं समाचरेत् ॥ १०० ॥

ఊరు-జంఘల యుగ్మాలపై మంత్రవర్ణాలను క్రమంగా న్యసించాలి. అనంతరం పురుషసూక్తంలో చెప్పబడిన మంత్రాలతో విధివిధానంగా న్యాసం ఆచరించాలి.

Verse 101

मुखे न्यसेद्ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीदिमं मनुम् । बाहुयुग्मे तथा बाहूंराजन्य इति विन्यसेत् ॥ १०१ ॥

ముఖంలో ‘బ్రాహ్మణోఽస్య ముఖమాసీత్’ అనే మంత్రంతో న్యాసం చేయాలి. అలాగే భుజయుగ్మంలో ‘బాహూ రాజన్యః’ అనే మంత్రంతో విన్యాసం చేయాలి.

Verse 102

ऊरू तदस्य यद्वैश्य इममूरुद्वये न्यसेत् । न्यसेत्पादद्वये मंत्री पद्भ्यां शूद्रो अजायत ॥ १०२ ॥

వైశ్యుని ఆయన రెండు ఊరువులపై స్థాపించాలి. మంత్రిని ఆయన రెండు పాదాలపై న్యసించాలి; పాదాల నుండే శూద్రుడు జన్మించాడు.

Verse 103

चक्रं शंखं गदां पद्मं कराग्रेष्वथ विन्यसेत् । एवं न्यासविधिं कृत्वा ध्यायेत्पूर्वोक्तमण्डपे ॥ १०३ ॥

తర్వాత వేళ్ల అగ్రభాగాలపై చక్రం, శంఖం, గద, పద్మం న్యసించాలి. ఈ విధంగా న్యాసవిధిని చేసి, ముందుగా చెప్పిన మండపంలో ధ్యానించాలి.

Verse 104

अरुणाब्जासनस्थस्य तार्क्ष्यस्योपरि संस्थितम् । पूर्वोक्तरूपिणं देवं श्रीकरं लोकमोहनम् ॥ १०४ ॥

ఎర్రని పద్మాసనంపై ఆసీనుడై, తార్క్ష్యుడు (గరుడుడు) పై నిలిచిన, ముందుగా వర్ణించిన రూపముగల ఆ దేవుని ధ్యానించాలి—శ్రీప్రదుడు, లోకమోహనుడు.

Verse 105

ध्यात्वैवं पूजयेदष्टलक्षं मंत्री दशांशतः । रक्तांबुजैः समिद्भिश्च विल्वक्षीरिद्रुमोद्भवैः ॥ १०५ ॥

ఇలా ధ్యానించి మంత్రసాధకుడు అష్టలక్ష (జప/పూజ) వరకు పూజ చేయాలి; తరువాత దాని దశాంశాన్ని హోమంగా అర్పించాలి—ఎర్ర పద్మాలతోను, బిల్వ మరియు క్షీరివృక్షాల నుండి వచ్చిన సమిధలతోను.

Verse 106

पयोऽन्नैः सर्पिषा हुत्वा प्रत्येकं सुसमाहितः । अश्वत्थोदुंबरप्लक्षवटाः क्षीरिद्रुमाः स्मृता ॥ १०६ ॥

పాలు, అన్నం, నెయ్యితో ప్రతి కర్మలో సుసమాహితుడై ఆహుతులు అర్పించాలి. అశ్వత్థ, ఉదుంబర, ప్లక్ష, వట—ఇవే ‘క్షీరీ’ (పాలరసం కల) వృక్షాలుగా స్మరించబడతాయి.

Verse 107

पूजयेद्वैष्णवे पीठे मूर्तिं संकल्प्य मूलतः । अंगावरणदिक्पालहेतिभिः सहितं विभुम् ॥ १०७ ॥

వైష్ణవ పీఠంపై మూలముగా దేవమూర్తిని సంకల్పించి సర్వవ్యాపి ప్రభువును పూజించాలి; ఆయన అంగాలు, ఆవరణాలు, దిక్పాలులు మరియు దివ్యాయుధాలతో సహా సమర్చించాలి।

Verse 108

इत्थं सिद्धे मनौ मत्री प्रयोगान्पूर्ववञ्चरेत् । तारो हृद्भगवान् ङेंतो वराहेति ततः परम् ॥ १०८ ॥

ఇలా మంత్రం సిద్ధమైన తరువాత సాధకుడు పూర్వోక్త క్రమంలో ప్రయోగాలు చేయాలి—మొదట ‘తార’ (ఓం), తరువాత ‘హృత్’ (హృదయ) సూత్రం, తరువాత ‘భగవాన్’, తరువాత ‘ఙేంత’ (అంత్య) భాగం, ఆపై ‘వరాహ’ నామం।

Verse 109

रूपाय भूर्भुवः स्वः स्याल्लोहितकामिका च ये । भूपतित्वं च मे देहि ददापय शुचिप्रिया ॥ १०९ ॥

రూపసౌందర్యార్థం ‘భూః భువః స్వః’ వ్యాహృతుల జపం చేయాలి; అలాగే ‘లోహితకామికా’ కూడా. ‘నాకు రాజాధికారం ప్రసాదించు; ఓ శుచిప్రియా, అది దానమయ్యేలా చేయి’ అని ప్రార్థించాలి।

Verse 110

रामाग्निवर्णो मंत्रोऽयं भार्गवोऽस्य मुनिर्मतः । छन्दोऽनुष्टुब्देवतादिवराहः समुदीरितः ॥ ११० ॥

ఈ మంత్రం ‘రామ’ మరియు ‘అగ్ని’ వర్ణమయమైనది; దీని ఋషి భార్గవుడని భావిస్తారు. ఛందస్సు అనుష్టుప్, దేవత ఆదివరాహుడు—అని ప్రకటించబడింది।

Verse 111

एकदंष्ट्राय हृदयं व्योमोल्कायग शिरः स्मृतम् । शिखा तेजोऽधिपतये विश्वरूपाय वर्म च ॥ १११ ॥

హృదయాన్ని ‘ఏకదంష్ట్ర’కు విన్యసించాలి; శిరస్సు ‘వ్యోమోల్కాయగ’దని స్మృతం. శిఖను ‘తేజోధిపతి’కు, వర్మాన్ని ‘విశ్వరూప’కు అర్పించాలి।

Verse 112

महादंष्ट्राय चास्त्रं स्यात्पञ्चांगमिति कल्पयेत् । अथवा गिरिषट्सप्तबाणैर्वसुभिरक्षरैः ॥ ११२ ॥

మహాదంష్ట్రా దేవతకు అస్త్రమంత్రాన్ని పంచాంగ రూపంగా కల్పించాలి. లేదా ‘గిరి, షట్, సప్త, బాణ, వసు’ అనే సంఖ్యాసూచక పదాలతో సూచిత అక్షరాల ద్వారా దాని విన్యాసం చేయాలి.

Verse 113

विभक्तैर्मंत्रवर्यस्य पञ्चागांनि प्रकल्पयेत् । ततौ ध्यायेदनेकार्कनिभमादिवराहकम् ॥ ११३ ॥

ఉత్తమ మంత్రాన్ని భాగాలుగా విభజించి దాని పంచాంగాలను ఏర్పాటు చేయాలి. అనంతరం అనేక సూర్యుల వలె ప్రకాశించే ఆదివరాహుని ధ్యానించాలి.

Verse 114

आं ह्रीं स्वर्णनिभं जान्वोरधो नाभेः सितप्रभम् । इष्टाभीतिगदाशंखचक्रशक्त्यसिखेटकान् ॥ ११४ ॥

‘ఆం’ ‘హ్రీం’ అనే బీజాలతో ధ్యానించాలి—మోకాళ్ల కింద స్వర్ణవర్ణ కాంతి, నాభి కింద శ్వేత ప్రకాశం. ఇష్టవరాలు, అభయం ప్రసాదించే వాడు; గద, శంఖ, చక్ర, శక్తి, ఖడ్గం, ఖేటకం ధరించినవాడు.

Verse 115

दधतं च करैर्दंष्ट्राग्रलसद्धरणिं स्मरेत् । एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं सरसीरुहैः ॥ ११५ ॥

చేతుల్లో ధరణిని ధరించి, దంతాగ్రాలపై మెరిసే ధరణితో ఉన్న ప్రభువును స్మరించాలి. ఇలా ధ్యానించి ఒక లక్ష జపం చేయాలి; దాని దశాంశాన్ని కమలపుష్పాలతో హోమంగా అర్పించాలి.

Verse 116

मध्वक्तैर्जुहयात्पीठे पूर्वोक्ते वैष्णवे यजेत् । मूलेन मूर्तिं सङ्कल्प्य तस्यां सम्पूजयेद्विभुम् ॥ ११६ ॥

ముందుగా చెప్పిన వైష్ణవ పీఠంపై తేనె, నెయ్యితో ఆహుతులు సమర్పించి అక్కడే పూజ చేయాలి. మూలమంత్రంతో భగవంతుని మూర్తిని సంకల్పించి, ఆ మూర్తిలోనే సర్వవ్యాపి విభువును సంపూర్ణంగా ఆరాధించాలి.

Verse 117

अङ्गावरणदिक्पालहेतियंत्रप्रसिद्धये । जपादेवावर्नि दद्याद्धनं धान्यं महीं श्रियम् ॥ ११७ ॥

అంగావరణ, దిక్పాలక, ఆయుధ, యంత్రాల సిద్ధి-ప్రసిద్ధి కోసం కేవలం జపమాత్రంతోనే దేవత ప్రసన్నుడై ధనం, ధాన్యం, భూమి, శ్రీ-సంపదలను ప్రసాదిస్తాడు।

Verse 118

सिंहार्के सितपक्षस्याष्टम्यां गव्येषु पञ्चसु । शिलां शुद्धां विनिक्षिप्य स्पृष्ट्वा तामयुतं जपेत् ॥ ११८ ॥

సూర్యుడు సింహరాశిలో ఉన్నప్పుడు, శుక్లపక్ష అష్టమినాడు, గోపంచగవ్యాలలో శుద్ధ శిలను ఉంచి దానిని స్పర్శించి మంత్రాన్ని పదివేల సార్లు జపించాలి।

Verse 119

उदङ्मुखस्वतो मंत्री तां शिलां लिखनेद्भुवि । भूतप्रेताहिचौरादिकृतां बाधां निवारयेत् ॥ ११९ ॥

ఉత్తరాభిముఖంగా మంత్రసాధకుడు ఆ శిలను నేలపై లిఖించాలి; అది భూత-ప్రేత, సర్ప, దొంగ మొదలైనవారి వల్ల కలిగే బాధలను నివారిస్తుంది।

Verse 120

प्रातर्भृगुदिने साध्यभूतलान्मृदमाहरेत् । मंत्रितां मूलमंत्रेण विभजेत्तां त्रिधा पुनः ॥ १२० ॥

శుక్రవారము ఉదయాన శుద్ధస్థలంలోని మట్టిని తీసుకురావాలి. మూలమంత్రంతో అభిమంత్రించి ఆ మట్టిని మళ్లీ మూడు భాగాలుగా విభజించాలి।

Verse 121

चुल्ल्यामेकं समालिप्याप्यपरं पाकभाजने । गोदुग्धे परमालोड्य शोधितांस्तंदुलान् क्षिपेत् ॥ १२१ ॥

చుల్లిని లేపి సిద్ధం చేసి, వంటపాత్రాన్ని మరోదాన్ని ఉంచి, గోపాల దుగ్ధాన్ని బాగా మథించి అందులో శుద్ధి చేసిన బియ్యపు గింజలను వేయాలి।

Verse 122

सम्यक् शुद्धे शुचिः केशे जपन्मंत्रं पचेञ्चरुम् । अवतार्य चरुं पश्चाद्वह्नौ देयं यथाविधि ॥ १२२ ॥

సమ్యక్‌గా శుద్ధుడై, కేశాలను శుచిగా ఉంచుకొని, మంత్రజపం చేస్తూ చరువును వండాలి. తరువాత దాన్ని దింపి, విధిప్రకారం పవిత్ర అగ్నిలో సమర్పించాలి.

Verse 123

सम्पूज्य धूपदीपाद्यैः पश्चादाज्यप्लुतं चरुम् । जुहुयात्संस्कृते वह्नौ अष्टोत्तरशतं सुधीः ॥ १२३ ॥

ధూపదీపాదులతో సమ్యక్‌గా పూజించి, తరువాత నెయ్యితో తడిపిన చరువును సంస్కృత అగ్నిలో వివేకి 108 ఆహుతులు సమర్పించాలి.

Verse 124

एवं प्रजुहुयान्मंत्री कविवारेषु सप्तसु । विरोधो नश्यति क्षेत्रे शत्रुचौराद्युपद्रवाः ॥ १२४ ॥

ఇలా మంత్రజ్ఞుడు ఏడు గురువారాల్లో హోమం చేయాలి; అప్పుడు క్షేత్రంలోని విరోధం నశించి, శత్రు-చోరాది ఉపద్రవాలు శమిస్తాయి.

Verse 125

भानूदयेप्यारवारे साध्यक्षेत्रान्मृदं पुनः । आदाय पूर्वविधिना हविरापाद्य पूर्ववत् ॥ १२५ ॥

ఆరవారా దినంలో సూర్యోదయానికీ సాధ్యక్షేత్రం నుండి మళ్లీ పవిత్ర మట్టిని తీసుకొని, పూర్వవిధి ప్రకారం హవిని సిద్ధం చేసి, మునుపటిలానే ఆచరించాలి.

Verse 126

जुहुयादेधिते वह्नौ पूर्वसंख्याकमादरात् । एवं स सप्तारवारेषु जुहुयात्क्षेत्रसिद्धये ॥ १२६ ॥

బాగా ప్రజ్వలించిన అగ్నిలో భక్తితో పూర్వోక్త సంఖ్య ప్రకారం ఆహుతులు సమర్పించాలి. ఈ విధంగా ఏడు ఆరవారా దినాల్లో క్షేత్రసిద్ధి కోసం హోమం చేయాలి.

Verse 127

जुहुयाल्लक्षसंख्याकं गव्यै श्चैव सपायसैः । अभीष्टभूम्याधिपत्यं लभते नात्र संशयः ॥ १२७ ॥

గోవ్య ద్రవ్యములు మరియు పాయసం (క్షీరాన్నం) తో లక్షసంఖ్య ఆహుతులు అర్పించినవాడు, అభీష్ట భూమిపై అధిపత్యాన్ని పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 128

उद्यद्दोः परिधं दिव्यं सितदंष्ट्राग्रभूधरम् । स्वर्णाभं पार्थिवे पीते मंडले सुसमाहितः ॥ १२८ ॥

సంపూర్ణ సమాధానంతో పార్థివ పీత మండలంలో ఆ దివ్య తేజోమయ బింబాన్ని ధ్యానించాలి—దాని పరిధి ప్రకాశవంతం, స్వర్ణవర్ణం, తెల్ల దంష్ట్రాల అగ్రాలు పర్వతశిఖరాలవలె ఉంటాయి.

Verse 129

ध्यात्वाप्नोति महीं रम्यां वराहस्य प्रसादतः । वारुणे मण्डले ध्यायेद्वाराहं हिमसन्निभघम् ॥ १२९ ॥

ఇలా ధ్యానించినవాడు వరాహభగవానుని ప్రసాదం వల్ల రమ్యమైన భూమిని పొందుతాడు. వారుణ మండలంలో హిమసమ ప్రకాశించే శ్రీవరాహుని ధ్యానించాలి.

Verse 130

महोपद्रवशांतिः स्यात्साधकस्य न संशयः । वश्यार्थं च सदा ध्यायेद्वह्र्याभं वह्निमण्डे ॥ १३० ॥

సాధకునికి మహా ఉపద్రవాల శాంతి తప్పక కలుగుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు. అలాగే వశ్యార్థం కోసం అగ్ని మండలంలో అగ్నిసమ రూపాన్ని ఎల్లప్పుడూ ధ్యానించాలి.

Verse 131

ध्यायेदेवं रिपूञ्चाटे कृष्णाभं वायुमण्डले । ह्यमण्डलगतं स्वच्छं वाराहं सर्वसिद्धिदम् ॥ १३१ ॥

శత్రువుల శమనము మరియు తరిమివేయుటకు, ఈ విధంగా వాయు మండలంలో కృష్ణవర్ణ శ్రీవరాహుని ధ్యానించాలి—సూక్ష్మ మండలంలో నివసించే, నిర్మల ప్రకాశమయుడు, సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించేవాడు.

Verse 132

शत्रुभूतग्रहक्ष्वेडामयपीडादिशांतये । भग्वर्धीशयुतं व्योमबिंदुभूषितमस्तकम् ॥ १३२ ॥

శత్రు, భూత, గ్రహపీడ, దుష్ప్రభావ, రోగము మరియు తాపముల శాంతి కొరకు భక్తుడు భగ, వృద్ధి, ఈశులతో యుక్తుడై, శిరస్సుపై వ్యోమబిందువుతో అలంకృతుడైన దేవుని ధ్యానించి పూజించవలెను।

Verse 133

एकाक्षरो वराहस्य मन्त्रः कल्पद्रुमोऽपरः । पूजाद्यार्ध्यादिकं सर्वमस्यां पूर्वोक्तवञ्चरेत् ॥ १३३ ॥

వరాహదేవుని ఏకాక్షర మంత్రం మరొక అర్థంలో కల్పవృక్షంలాంటిది. ఈ సాధనలో పూజ మొదలుకొని అర్ఘ్యాది సమస్త కర్మలను ముందుగా చెప్పిన విధానమునే యథావిధిగా ఆచరించవలెను।

Verse 134

सवामकर्णानिद्रास्याद्वराहाय हृदंतिमः । ताराद्यो वसुवर्णोऽयं सर्वैश्वर्यप्रदायकः ॥ १३४ ॥

వరాహదేవునికి ఇది హృదయాంతిమమైన (అత్యంత గూఢమైన) మంత్రంగా చెప్పబడింది—‘తారా’తో ప్రారంభమై, వసు-స్వర్ణ కాంతిని కలిగినది; ఇది సమస్త ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 135

ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छन्दो वाराहसंज्ञकः । देवश्चंद्रेंद्वब्धिनेत्रैः सवेणांगक्रिया मता ॥ १३५ ॥

ఋషి బ్రహ్మ, ఛందస్సు గాయత్రీ, దీనికి ‘వారాహ’ అనే సంజ్ఞ. దేవతను ‘చంద్ర–ఇంద్ర–చంద్ర–సముద్ర–నేత్ర’ అనే సంకేత సంఖ్య ద్వారా నిర్ధారిస్తారు; క్రియ సాంగంగా (అంగాలతో) చేయవలెనని మతం।

Verse 136

ध्यानपूजाप्रयोगादि प्राग्वदस्यापि कल्पयेत् । प्रणवादौ च ङेन्तं च भगवतीति पदं ततः । धरणिद्वितयं पश्चाद्धरेर्द्वयमुदीरयेत् ॥ १३६ ॥

ఈ మంత్రానికీ ధ్యాన, పూజ, ప్రయోగాది విధానాలను ముందుగా చెప్పినట్లే ఏర్పాటు చేయాలి. మొదట ప్రణవం ‘ఓం’కు ఙే (దత్తి) విభక్తిని జోడించి, తరువాత ‘భగవతీ’ పదాన్ని పలికి; ఆపై ‘ధరణి’ యొక్క రెండు అక్షరాలు, చివరగా ‘హరే’ యొక్క రెండు అక్షరాలు ఉచ్చరించాలి।

Verse 137

एकोनविंशत्यर्णाढ्यो मन्त्रो वह्निप्रियांतिमः । वराहोऽस्य मुनिश्छन्दो गायत्री निवृदादिका ॥ १३७ ॥

ఈ మంత్రం పందొమ్మిది అక్షరాలతో కూడినది; దీని అంత్యభాగం అగ్నికి ప్రియమైనది. ఈ మంత్రానికి ఋషి వరాహుడు; ఛందస్సు గాయత్రీ, నివృదాది విన్యాసంతో ప్రారంభమగును.

Verse 138

देवता धरणी बीजं तारःशक्तिर्वसुप्रिया । रामवेदाग्निबाणाक्षिनेत्रार्णैरंगरकल्पनम् ॥ १३८ ॥

దేవత ధరణీ; బీజం బీజాక్షరం; శక్తి తార; (మంత్రం) వసువులకు ప్రియమైనది. ‘రా, మా, వే, ద, అ, గ్ని, బా, ణ, అ, క్షి, నే, త్ర’ అక్షరాలతో అంగన్యాసం చేయవలెను.

Verse 139

श्यामां चित्रविभूषाढ्यां पद्मस्थां तुंगसुस्तनीम् । नीलांबुजद्वयं शालिमंजरीं च शुक्रं करैः ॥ १३९ ॥

ఆమెను ధ్యానించుము—శ్యామవర్ణ, విచిత్ర ఆభరణాలతో విభూషిత, పద్మాసనస్థ, ఉన్నత సుందర స్తనములు గలది; చేతులలో రెండు నీలకమలాలు, ధాన్యమంజరి మరియు ప్రకాశమయ శ్వేత వస్తువును ధరించినది.

Verse 140

दधतीं चित्रवसनां धरां भगवतीं स्मरेत् । एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं पायसेन तु ॥ १४० ॥

విచిత్ర వస్త్రధారిణి, సమస్త భూతాలను ధరించే భగవతి ధరను స్మరించుము. ఇలా ధ్యానించి ఒక లక్ష జపం చేసి, తరువాత దశాంశాన్ని పాయసంతో హోమం చేయవలెను.

Verse 141

साज्येन जुहुयान्मन्त्री विष्णोः पीठे समर्चयेत् । मूर्तिं संकल्प्य मूलेन तस्यां वसुमतीं यजेत् ॥ १४१ ॥

మంత్రజపకుడు నెయ్యితో ఆహుతులు సమర్పించి, విష్ణువు పీఠమున విధివిధానంగా ఆరాధించాలి. మూలమంత్రంతో మూర్తిని సంకల్పించి, ఆ రూపంలోనే వసుమతిని పూజించాలి.

Verse 142

अङ्गानि पूर्वमाराध्य भूवह्निजलमारुतान् । दिक्पात्रेषु च सम्पूज्य कोणपत्रेषु तत्कलाः ॥ १४२ ॥

ముందుగా అంగములను పూర్వకంగా ఆరాధించి, తరువాత భూమి, అగ్ని, జలము, వాయువులను పూజించాలి. దిక్పాత్రములలో విధివిధానంగా సంపూజ చేసి, యంత్రంలోని కోణపత్రాలలో వాటి వాటి కళలను కూడా సమర్చించాలి॥

Verse 143

निवृत्तिश्च प्रतिष्टा च विद्यानां तैश्च तत्कलाः । इंद्राद्यानपि वञ्चादीन्पूजयेत्तदनंतरम् ॥ १४३ ॥

తరువాత విద్యలకు అధిష్ఠాత్రీ శక్తులైన నివృత్తి, ప్రతిష్ఠలను పూజించి, వాటితో కూడిన ఆ విద్యల కళలను కూడా పూజించాలి. అనంతరం ఇంద్రాది దేవతలను, వంచాది పరివార శక్తులతో సహా ఆరాధించాలి॥

Verse 144

एवं सिद्धे मनौ मंत्री साधयेदिष्टमात्मनः । धरणी प्रभजन्नेवं पशुरत्नांबरादिभिः ॥ १४४ ॥

ఈ విధంగా మంత్రం సిద్ధి పొందినపుడు, మంత్రిని తనకు ఇష్టమైన కార్యాన్ని సాధించాలి. ఇలా ధరణి ప్రసన్నమై, అతడు పశువులు, రత్నాలు, వస్త్రాలు మొదలైన సంపదలతో సమృద్ధుడవుతాడు॥

Verse 145

धरम्या वल्लभः स स्यात्सुखी जीवेच्छतं समा । त्रैलोक्यमोहनो मंत्रो जगन्नाथस्य कीर्त्यते ॥ १४५ ॥

అతడు ధార్మికులకు ప్రియుడై, సుఖంగా జీవించి, వంద సంవత్సరాలు జీవించగలడు. ఇది ‘త్రైలోక్యమోహన’మని ప్రసిద్ధమైన జగన్నాథుని మంత్రంగా కీర్తించబడింది॥

Verse 146

तारः कामो रमा बीजं हृदंते पुरुषोत्तमः । श्रीकंठः प्रतिरूपांते लक्ष्मीति च निवासि च ॥ १४६ ॥

‘తార’ మరియు ‘కామ’; ‘రమా’ బీజాక్షరం. హృదయాంతంలో ‘పురుషోత్తమ’ ఉన్నాడు. చివర ‘శ్రీకంఠ’; ప్రతిరూపాంతంలో ‘లక్ష్మీ’ అనే పదం; అలాగే ఆయన ‘నివాసి’ కూడా॥

Verse 147

सकलांते जगत्पश्चात्क्षोभणेति पदं वदेत् । सर्वस्त्रीहृदयांते तु विदारणपदं वदेत् ॥ १४७ ॥

సంపూర్ణ మంత్రాంతంలో ‘జగత్’ పదం తరువాత ‘క్షోభణ’ పదాన్ని ఉచ్చరించాలి. అలాగే ‘సర్వస్త్రీహృదయ’ పదాంతంలో ‘విదారణ’ పదాన్ని పలకాలి॥१४७॥

Verse 148

ततस्त्रिभुवनांतं तु मदोन्मादकरेति च । सुरासुरांते मनुजसुंदरीजनवर्णतः ॥ १४८ ॥

తదుపరి ఇది త్రిభువనాంతం వరకు వ్యాపించేదిగా, మదము మరియు ఉన్మాదాన్ని కలిగించేదిగా చెప్పబడింది. దేవాసుర సంధిలో ఇది మానవ సుందరీమణులు, సుందరాకారులైన జనుల వర్ణనతో నిరూపించబడుతుంది॥१४८॥

Verse 149

मनांसि तापयद्वंद्वं दीपयद्वितयं ततः । शोषयद्वितयं पश्चान्मारयद्वितयं ततः ॥ १४९ ॥

మొదట ద్వంద్వయుగం మనస్సులను దహింపజేస్తుంది; తరువాత ద్వివిధ అగ్నులను ప్రదీప్తం చేస్తుంది. ఆపై ద్వివిధ ఆధారాలను శోషిస్తుంది, చివరికి ద్వివిధ ప్రాణశక్తులను నశింపజేస్తుంది॥१४९॥

Verse 150

स्तंभयद्वितयं भूयो मोहयद्वितय ततः । द्रावयद्वितयं तावदाकर्षययुगं ततः ॥ १५० ॥

మళ్లీ స్థంభనకర్మల ద్వివిధ ప్రయోగాలను చేయాలి; తరువాత మోహనకర్మల ద్వివిధ ప్రయోగాలను చేయాలి. ఆపై ద్రావణ/మృదుకరణకర్మల ద్వివిధ ప్రయోగాలను చేయాలి; తరువాత ఆకర్షణకర్మల యుగ ప్రయోగాలను చేయాలి॥१५०॥

Verse 151

समस्तपरमो येन सुभगेन च संयुतम् । सर्वसौभाग्यशब्दांते करसर्वपदं वदेत् ॥ १५१ ॥

దీనివల్ల మంత్రం సమస్తంగా పరమ (పూర్తి మరియు అత్యంత ఫలప్రదం) అవుతుంది; ఆ శుభమైన ‘సుభగ’ పదంతో కలిసి ‘సర్వసౌభాగ్య’ పదాంతంలో ‘కరసర్వ’ పదాన్ని ఉచ్చరించాలి॥१५१॥

Verse 152

कामप्रदादमुन्ब्रह्मासेंदुर्हनुयुगं ततः । चक्रेण गदया पश्चात्खङ्गेन तदनंतरम् ॥ १५२ ॥

అప్పుడు బ్రహ్మ అతనికి కోరికలను నెరవేర్చే వరాన్ని ప్రసాదించాడు; అనంతరం మహాబల జంతువులవలె దవడల జంటను కూడా ఇచ్చాడు. తరువాత చక్రం, గదతో శత్రువును కొట్టాడు; వెంటనే ఖడ్గంతోనూ ప్రహరించాడు.

Verse 153

सर्वबाणैर्भेदियुगं पाशेनांते कटद्वयम् । अंकुशेनेति संप्रोच्य ताडयद्वितयं पुनः ॥ १५३ ॥

“అన్ని బాణాలతో—జంటను ఛేదించు” అని జపిస్తూ జంటపై ప్రహరించాలి; తరువాత “పాశంతో—చివర రెండు చాపలు” అని చెప్పి చివరనున్న రెండు చాపలపై ప్రహరించాలి. మళ్లీ “అంకుశంతో” అని పలికి జంటపై మరల ప్రహరించాలి.

Verse 154

कुरुशब्दद्वयमथो किं तिष्टसि पदं वदेत् । तावद्यावत्पदस्यांते समाहितमनंतरम् । ततो मे सिद्धिराभास्य भवमन्ते च वर्म फट् ॥ १५४ ॥

తర్వాత ‘కురు’ అనే ద్వాక్షర పదాన్ని పలకాలి—ఎందుకు నిలిచివున్నావు? మంత్రపదాన్ని ఉచ్చరించు. ఆ పదం చివరి అక్షరం వరకు ఏకాగ్రంగా ఉండాలి; వెంటనే నా సిద్ధి ప్రకాశిస్తుంది. చివరగా ‘భవ, వర్మ, ఫట్’ అని పలకాలి.

Verse 155

हृदंतोऽयं महामंत्रो द्विशतार्णः समीरितः । जैमिनिर्मुनिरस्योक्तश्छंदश्चामितमीरितम् ॥ १५५ ॥

ఈ మహామంత్రం ‘హృత్’ అక్షరంతో ముగిసేదిగా (హృదంత) చెప్పబడింది; ఇది రెండు వందల అక్షరాలతో కూడినదిగా ప్రకటించబడింది. దీనికి ఋషి జైమిని ముని, ఛందస్సు అమితమని పేర్కొనబడింది.

Verse 156

देवता जगतां मोहे जगन्नाथः प्रकीर्तितः । कामो बीजं रमा शक्तिर्विनियोगो।़खिलाप्तये ॥ १५६ ॥

జీవుల మోహ/ఆసక్తి సంబంధిత కర్మలో అధిష్ఠాతృ దేవతగా జగన్నాథుడు ప్రకటించబడాడు. బీజమంత్రం ‘కామ’; శక్తి రమా (లక్ష్మీ); వినియోగం సమస్త అభీష్ట ఫలసిద్ధికి.

Verse 157

पुरुषोत्तमत्रिभुवनोन्मादकांतेऽग्निवर्म च । हृदयं कीर्तितं पश्चाज्जगत्क्षोभणशब्दतः ॥ १५७ ॥

అనంతరం “పురుషోత్తమ”, “త్రిభువనోన్మాదకాంతే” మరియు “అగ్నివర్మన్” అని ఉచ్చరించి, తరువాత హృదయమంత్రం ప్రకటించబడుతుంది; ఆపై “జగత్క్షోభణ” (జగత్తును కదిలించువాడు) అనే పదాన్ని పలకాలి।

Verse 158

लक्ष्मीदयितवर्मान्तः शिरः प्रोक्तं शिखा पुनः । मन्मथो तमशब्दांते मंगजे पदमीरयेत् ॥ १५८ ॥

“లక్ష్మీ-దయిత-వర్మన్” మంత్రాంతాన్ని ‘శిరః’గా ప్రకటించారు; అలాగే ‘శిఖా’ కూడా అదే విధంగా. “తమస్” అనే పదం తరువాత “మంగజ” పదాన్ని పలకాలి; “మన్మథ” పదాన్ని తగిన స్థానంలో ఉంచాలి।

Verse 159

कामदायेति हुं प्रोच्य न्यसेद्वम ततः परम् । परमांते भृगुकर्णाभ्यां च सर्वपदं ततः ॥ १५९ ॥

“కామదాయ” మంత్రాన్ని “హుం”తో కలిసి ఉచ్చరించి, తరువాత ఎడమ భాగంలో న్యాసం చేయాలి. ఆపై పరమాంతంలో “భృగు” మరియు “కర్ణ” అక్షరాలతో స్థాపించి, తరువాత ‘సర్వపద’ సూత్రాన్ని అనుసంధానించాలి।

Verse 160

सौभाग्यकरवर्मांते कवचं पारिकीर्तितम् । सुरासुरांते मनुजसुंदरीति पदं वदेत् ॥ १६० ॥

“సౌభాగ్యకర-వర్మన్” అనే వర్మమంత్రాంతంలో కవచం సమ్యకంగా ప్రకటించబడింది. “సురాసుర” అనే అంత్యంతో ముగిసిన తరువాత “మనుజసుందరీ” అనే పదాన్ని పలకాలి।

Verse 161

हृदयांते विदा पश्चाद्रणसर्वपदं वदेत् । ततः प्रहरणधरसर्वकामुकतत्पदम् ॥ १६१ ॥

హృదయ-న్యాసాంతంలో, తరువాత “విదా”తో ప్రారంభమై “రణసర్వ”తో ముగియు మంత్రఖండాన్ని పలకాలి. ఆపై “ప్రహరణధర”తో ప్రారంభమై “సర్వకాముకతత్”తో ముగియు మంత్రఖండాన్ని జపించాలి।

Verse 162

हनयुग्मं च हृदयं बंधनानि ततो वदेत् । आकर्षयद्वयं पश्चान्महाबलपदं ततः ॥ १६२ ॥

తదనంతరం ‘హన’ అనే ద్వయాక్షరాలను జపించి ‘హృదయ’ మంత్రాన్ని పలకాలి. తరువాత ‘బంధన’ మంత్రాలను ఉచ్చరించాలి. ఆపై ‘ఆకర్షయ’ను రెండుసార్లు జపించి చివర ‘మహాబల’ పదమంత్రాన్ని పలకాలి॥

Verse 163

वर्म चास्त्रं समाख्यातं नेत्रं स्यात्तदनंतरम् । वदेत्रिभुवनं पश्चाच्चर सर्वजनेति च ॥ १६३ ॥

‘వర్మ’ను అస్త్రంగా ప్రకటించారు; దాని వెంటనే ‘నేత్ర’ ఉండాలి. తరువాత ‘త్రిభువన’ అని పలికి, ఆపై ‘చర’ మరియు ‘సర్వజన’ అని కూడా ఉచ్చరించాలి॥

Verse 164

मनांसि हरयुग्मांते दारयद्वितयं च मे । वशमानय वर्मांते नेत्रमंत्रः समीरितः ॥ १६४ ॥

‘హర’ అనే ద్వయాక్షరాల చివర ‘మనాంసి’ పదాన్ని ఉంచి, ‘మే దారయద్’ను రెండుసార్లు కూడా జోడించాలి. ‘వర్మ’ చివర ‘వశమానయ’ను కలపాలి—ఇలా నేత్రమంత్రం ప్రకటించబడింది॥

Verse 165

षडंगमंत्रास्ताराद्याः फट्नमोंताः प्रकीर्तिताः । तारस्त्रैलोक्यशब्दांते मोहनेति पदं वदेत् ॥ १६५ ॥

షడంగ ఉపమంత్రాలు ‘ఓం’తో ప్రారంభమై ‘ఫట్’ మరియు ‘నమః’తో ముగుస్తాయని చెప్పబడింది. ‘ఓం’ పలికి ‘త్రైలోక్య’ పదాంతంలో ‘మోహనే’ అనే పదాన్ని ఉచ్చరించాలి॥

Verse 166

हृषीकेशेति संप्रोच्याप्रतिरूपादिशब्दतः । मम्नथानंतरं सर्वस्त्रीणां हृदयमीरयेत् ॥ १६६ ॥

‘హృషీకేశ’ అని ఉచ్చరించి, విధి ప్రకారం ‘ప్రతిరూప’ మొదలైన పదాక్షరాలను పలకాలి. అనంతరం తదుపరి మంత్రక్రమం ద్వారా సమస్త స్త్రీల హృదయాలను కదిలించి—అంటే ఆకర్షించి—చేయాలి॥

Verse 167

आकर्षणपदा गच्छदागच्छहृदयांतिमः । अनेन व्यापकं कृत्वा जगन्नाथं स्मरेत् सुधीः ॥ १६७ ॥

మంత్రాన్ని ‘ఆకర్షణ’ పదంలో న్యసించి, తరువాత ‘గచ్ఛదాగచ్ఛ’ పదాలలో గమన-ప్రత్యాగమనంగా చేర్చి, చివరికి హృదయంలో నిలపాలి. ఇలా శరీరమంతా వ్యాపింపజేసి జ్ఞాని జగన్నాథుని స్మరించాలి।

Verse 168

क्षीराब्धेस्तु तटे रम्यं सुरद्रुमलतांचितम् । उद्यदर्काभुजालाभं स्वधाम्नोज्वालदिङ्मुखम् ॥ १६८ ॥

క్షీరసాగర తీరంలో ఒక రమ్యమైన ధామం ఉంది; అది కల్పవృక్షాలపై లతలతో అలంకృతమై ఉంది. ఉదయసూర్య కిరణజాలంలా ప్రకాశించి, తన స్వప్రభతో దిక్కులను జ్వలింపజేస్తుంది।

Verse 169

प्रसूनावलिसौरभ्यमाद्यन्मधुकरारवम् । दिव्यवातोञ्चलत्कंजपरागोद्धूलितांबरम् ॥ १६९ ॥

అది పుష్పావళుల సౌరభంతో సుగంధమై, తొలి మధువును పానంచేసే తేనెటీగల మ్రోగింపుతో నిండింది; దివ్య గాలికి కదిలే కమల పరాగం వల్ల వస్త్రాలు ధూళివలె పూయబడ్డాయి।

Verse 170

स्वर्वधूगीतमाधुर्याभिराम चिंतयेद्वनम् । तदंतर्मणिसम्पत्तिस्फुरत्तोरणमण्डपे ॥ १७० ॥

స్వర్గకన్యల గీతమాధుర్యంతో రమ్యమైన ఆ వనాన్ని ధ్యానించాలి; అలాగే దాని అంతరంలో మణిసంపదతో మెరుస్తూ ఉన్న తోరణాలు గల మండపాన్ని కూడా భావించాలి।

Verse 171

विलसन्मौक्तिकोद्दामदामराजद्वितानके । मणिवेद्यादि वियत्किरीटाग्रसमर्चिते ॥ १७१ ॥

అది పెద్ద ముత్యాల మెరుస్తున్న హారాలతో అలంకరించిన రాజఛత్రంతో విరాజిల్లింది. మణివేదికలు మొదలైన వాటితో మరింత శోభించింది; ఆకాశాన్ని తాకే శిఖరాలు పై నుంచి దానిని ఆరాధిస్తున్నట్లుగా కనిపించాయి।

Verse 172

दिव्यसिंहासने विप्र समासीनं स्मरेद्विभुम् । शंखपाशेषु चापानि मुसलं नंदकं गदाम् ॥ १७२ ॥

హే విప్రా, దివ్యసింహాసనంపై ఆసీనుడైన సర్వవ్యాపి ప్రభువును ధ్యానించుము—శంఖం, పాశం, ధనుస్సులు, ముసలం, నందక ఖడ్గం, గదను ధరించినవాడిని।

Verse 173

अंकुशं दधतं दोर्भिः श्लिष्टे कमलयोरसि । पश्यत्यंकस्थयांभोजश्रिया रागोल्लसदृशा ॥ १७३ ॥

భుజాలలో అంకుశాన్ని ధరించి, కమలవక్షస్థలంపై శ్రీలక్ష్మిని ఆలింగనం చేసుకొని, రాగంతో ప్రకాశించే నేత్రాలతో తన ఒడిలోని కమలశ్రీని దర్శించే ప్రభువును ధ్యానించుము।

Verse 174

ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षचतुष्कं तद्दशांशतः । कुंडेऽर्द्धचंद्रे पद्मैर्वा जातीपुष्पैश्च होमयेत् ॥ १७४ ॥

ఇలా ధ్యానించి మంత్రాన్ని నాలుగు లక్షలు జపించాలి; ఆ సంఖ్యలో దశాంశంగా అర్ధచంద్రాకార కుండంలో కమలపుష్పాలతో గాని జాతి (మల్లె) పుష్పాలతో గాని హోమం చేయాలి।

Verse 175

यागभूमिं तथात्मानं यागोपकरणं तथा । पूजयिष्यन् जगन्नाथं गायत्र्या प्रोक्षयेद्वुधः ॥ १७५ ॥

జగన్నాథుని పూజించదలచిన జ్ఞాని సాధకుడు యాగభూమిని, తనను, అలాగే యాగోపకరణాలను గాయత్రీ మంత్రంతో ప్రోక్షించి పవిత్రం చేయాలి।

Verse 176

त्रैलोक्यमोहनायांते विद्महे पदमीरयेत् । स्मराय धीमहीत्युक्त्वा तन्नो विष्णुः प्रचोदयात् ॥ १७६ ॥

మంత్రాన్ని ఇలా పలకాలి: ‘త్రైలోక్యమోహనాయాంతే విద్మహే’; తరువాత ‘స్మరాయ ధీమహి’; చివరగా ‘తన్నో విష్ణుః ప్రచోదయాత్’ అని జపించాలి।

Verse 177

गायत्र्येषा समाख्याता सर्वशुद्धिकरी परा । कल्पयेदासनं पीठे पूर्वोक्ते वैष्णवे सुधीः ॥ १७७ ॥

ఈ గాయత్రీ పరమ శుద్ధికారి, సమస్త శుద్ధిని కలిగించునది అని ప్రకటించబడింది. బుద్ధిమంతుడు ముందుగా చెప్పిన వైష్ణవ పీఠంపై తన ఆసనాన్ని సిద్ధం చేయాలి.

Verse 178

पक्षिराजाय ठद्वंद्वं पीठमंत्रोऽयमीरितः । मूर्तिं संकल्पमूलेन तस्यामावाहयेदतः ॥ १७८ ॥

పక్షిరాజుడు గరుడునికి ఇది పీఠమంత్రంగా చెప్పబడింది. అనంతరం సంకల్పాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని ఆ పీఠంలో దేవమూర్తిని ఆవాహన చేయాలి.

Verse 179

व्यापकन्यासमंत्रेण ततः सम्पूज्य भक्तितः । श्रीवत्सहृदयं तेन श्रीवत्सं स्तनयोर्यजेत् ॥ १७९ ॥

తర్వాత వ్యాపక-న్యాస మంత్రంతో భక్తితో సంపూర్ణ పూజ చేయాలి. అదే విధంగా శ్రీవత్స-హృదయాన్ని పూజించి, రెండు స్తనాలపై ఉన్న శ్రీవత్స చిహ్నాన్ని ఆరాధించాలి.

Verse 180

कौस्तुभाय हृदंतेन यजेद्वक्षसि कौस्तुभम् । पूजयेद्वनमालायै हृदंतेन गले च ताम् ॥ १८० ॥

‘హృదంత’తో ముగియే మంత్రంతో వక్షస్థలంపై కౌస్తుభ మణిని పూజించాలి. అలాగే అదే ‘హృదంత’తో కంఠంలో ఉన్న వనమాలకూ భక్తితో పూజ చేయాలి.

Verse 181

कर्णिकायां ततोऽभ्यर्चयेद्विधिवञ्चांगदेवताः । दलेषु पूजयेत्पश्चाल्लक्ष्म्याद्यावृत्तचामराः ॥ १८१ ॥

తర్వాత కమల కర్ణికలో విధివిధానంగా అంగదేవతలను అర్చించాలి. అనంతరం దళాలపై లక్ష్మీ మొదలైన, చామరాలు పట్టి వీచే దేవీమూర్తులను పూజించాలి.

Verse 182

बन्धूककुसुमाभासाःमुक्ताहारलसत्कुचाः । उत्फुल्लांभघोजनयना मदविभ्रममंथराः ॥ १८२ ॥

వారు బంధూక పుష్పాల వలె కాంతిమంతులై, ముత్యాల హారాలతో మెరిసే స్తనములతో ఉన్నారు. వికసించిన కమల నేత్రాలు విశాలంగా, రతి-విహార మదంతో మెల్లగా ఊగుతూ నడిచారు।

Verse 183

लक्ष्मी सरस्वती चैव धृतिः प्रीतिस्ततः परम् । कांतिः शांतिस्तुष्टिपुष्टिबीजाद्या ङेनमोंतिकाः ॥ १८३ ॥

లక్ష్మీ, సరస్వతీ, ధృతి, ప్రీతి; తదుపరి కాంతి, శాంతి, అలాగే తుష్టి, పుష్టి మరియు బీజాక్షరాది మంత్రతత్త్వాలు—ఇవి ‘ఙ’తో ప్రారంభమయ్యే నాసిక్యవర్గానికి సంబంధించిన రూపనామాలు।

Verse 184

भृगुः खड्राशचन्द्राढ्यो देव्या बीजमुदाहृतम् । ह्रस्वत्रयक्लीबसर्वरहितस्वरसंयुतम् ॥ १८४ ॥

దేవీ బీజమంత్రం ‘భృగు’తో పాటు ‘ఖడ్’ ధ్వని-సూచక అక్షరం మరియు ‘చంద్ర’ తత్త్వంతో యుక్తమని ప్రకటించబడింది; అది స్వరసంయుక్తం, మూడు హ్రస్వ స్వరాలతో, సమస్త ‘క్లీబ’ యోగాల నుండి విముక్తం కావాలి।

Verse 185

देव्या बीजं क्रमादासामादौ च विनियोजयेत् । दलाग्रेषु यजेच्छंखं शार्ङ्गं चक्रमसिं गदाम् ॥ १८५ ॥

ఈ (న్యాసస్థానాలలో) క్రమంగా ముందుగా దేవీ బీజాన్ని వినియోగించాలి. తరువాత దళాల అగ్రభాగాలలో శంఖం, శార్ఙ్గ ధనుస్సు, చక్రం, అసి (ఖడ్గం), గదను పూజించాలి।

Verse 186

अंकुशं मुसलं पाशं स्वमुद्रामनुभिः पृथक् । महाजलचरा यांते वर्मास्त्रं वह्निवल्लभा ॥ १८६ ॥

వారు తమ తమ అనుబంధ ముద్రలతో వేరువేరుగా అంకుశం, ముసలం, పాశాన్ని ధరించారు. వారు మహా జలచరుల మధ్య సంచరిస్తారు; రక్షణార్థం వర్మాస్త్రాన్ని వినియోగిస్తారు. వారు అగ్నికి ప్రియులు।

Verse 187

पांचजन्या प्रताराद्यो नमोंतः शंखपूजने । शार्ङ्गाय सशयांते च वर्मास्त्रं वह्निवल्लभा ॥ १८७ ॥

శంఖపూజలో ‘పాంచజన్యా…’తో ప్రారంభమై ‘నమో’ంతః’తో ముగిసే మంత్రాలను వినియోగించాలి. అలాగే శార్ఙ్గ (విష్ణు ధనుస్సు) పూజలో ‘సశయాంత’తో ముగిసే మంత్రాలు; వర్మాస్త్రానికి ‘వహ్నివల్లభా’ మంత్రం జపించాలి.

Verse 188

शार्ङ्गाय हृदयं मन्त्रो महाद्यः शार्ङ्गपूजने । सुदर्शनमहांते तु चक्रराजपदं वदेत् ॥ १८८ ॥

శార్ఙ్గపూజలో హృదయమంత్రం ‘మహా…’తో ప్రారంభమని చెప్పబడింది. సుదర్శనమంత్రాంతంలో ‘చక్రరాజ’ అనే పదాన్ని ఉచ్చరించాలి.

Verse 189

हययुग्मं सर्वदुष्टभयमन्ते कुरुद्वयम् । छिंधिद्वयं ततः पश्चाद्विदारययुगं ततः ॥ १८९ ॥

చివరగా ‘హయయుగ్మ’ అనే జంటను, సమస్త దుష్టభయనాశకంగా, న్యసించాలి. తరువాత ‘కురుద్వయం’, ఆపై ‘ఛింధిద్వయం’, తదనంతరం ‘విదారయయుగం’ క్రమంగా స్థాపించాలి.

Verse 190

परमन्त्रान् ग्रसद्वन्द्वं भक्षयद्वितयं पुनः । भूकानि त्रासयद्वंद्वं वर्मफड्वह्निसुंदरी ॥ १९० ॥

ఈ (మంత్రరూపం) శత్రుమంత్రాలను గ్రసించి ద్వంద్వాలను జయిస్తుంది; మళ్లీ ద్వివిధ అడ్డంకులను భక్షిస్తుంది. ఇది భూతాలను భయపెడుతుంది; ఇది కవచం, ‘ఫట్’ ప్రతిఘాతశక్తి, అగ్ని, మరియు శుభరక్షక శక్తిస్వరూపం.

Verse 191

सुदर्शनाय हृदयं प्रोक्तश्चक्रर्चने मनुः । महाखङ्गतीक्ष्णपदाच्छिवियुग्मं समीरयेत् ॥ १९१ ॥

సుదర్శనచక్రార్చనలో సుదర్శనుని ‘హృదయ’ మంత్రం ఉపదేశించబడింది. ‘మహాఖడ్గ’ ‘తీక్ష్ణపద’తో ప్రారంభమయ్యే భాగం నుండి ‘శివి’ అనే జంటాక్షరాన్ని ఉచ్చరించాలి.

Verse 192

हुं फट् स्वाहा च खङ्गाय नमः खङ्गार्चने मनुः । महाकौमोदकीत्यन्ते वदेञ्चैव महाबले ॥ १९२ ॥

“హుం”, “ఫట్”, “స్వాహా” మరియు “ఖడ్గాయ నమః”—ఇది ఖడ్గార్చనకు మంత్రం. చివరలో, ఓ మహాబలవంతుడా, “మహాకౌమోదకీ” అనే నామమును కూడా పలకాలి.

Verse 193

सर्वासुरांतके पश्चात्प्रसीदयुगलेति च । वर्मास्त्रवह्निजायांतकौमोदकि हृक्षतिमः ॥ १९३ ॥

“సర్వాసురాంతక” అని పలికిన తరువాత “ప్రసీద-యుగల” అని చెప్పాలి. ఇందులో “వర్మాస్త్ర”, “వహ్ని”, “జాయాంత”, “కౌమోదకీ”, “హృక్షతి”, “తిమః” అనే పదాలూ ఉన్నాయి.

Verse 194

कौमोदक्यर्चने प्रोक्तो मन्त्रः सर्वार्थसाधकः । महांकुशपदात्कुट्चयुग्मं हुंफट्वसुप्रिया ॥ १९४ ॥

కౌమోదకీ అర్చనలో సర్వార్థసాధకమైన మంత్రం ఉపదేశించబడింది. “మహాంకుశ” పదం నుండి “కుట్-చ” అనే యుగ్మాన్ని తీసుకొని, తరువాత “హుం”, “ఫట్” మరియు “వసుప్రియా”ను కలపాలి.

Verse 195

अंकुशाय नमः प्रोक्तो मन्त्रग्रौवाकुशर्चने । संवर्तकमहांते तु मुसलेति पदं वदेत् ॥ १९५ ॥

మంత్రక్రమంలో అంకుశారాధనకు “అంకుశాయ నమః” అని చెప్పబడింది. అలాగే మహా సంవర్తకాంతంలో “ముసల” అనే పదాన్ని పలకాలి.

Verse 196

योधयद्वितयं वर्म फडंते वह्निसुंदरी । मुसलाय नमः प्रोक्तो मन्त्रो सुसलपूजने ॥ १९६ ॥

సుసలా పూజకు మంత్రం ఇలా ప్రకటించబడింది—“యోధయద్వితయం, వర్మ, ఫడంతే, వహ్ని-సుందరీ”; అలాగే “ముసలాయ నమః”.

Verse 197

महापाश हदादघटयमाकर्षयद्वयम् । हुं फटे स्वाहा च पाशाय नमः पाशार्चने मनुः ॥ १९७ ॥

(జపించవలెను:) “ఓ మహాపాశా! పట్టుకో, పడగొట్టు, నిర్వీర్యం చేయి, (లక్ష్యాన్ని) నా వైపు ఆకర్షించు—హుం ఫట్ స్వాహా. పాశానికి నమస్కారం।” ఇది పాశార్చన మంత్రం.

Verse 198

ताराद्या मनवो ह्येते ततः शक्रादिकान्यजेत् ॥ १९८ ॥

ఈ మనువులు ‘తారా’తో మొదలవుతాయి; ఆ తరువాత ‘శక్ర’ మొదలైన వాటితో ప్రారంభమయ్యే తదుపరి అంశాలను విడిచిపెట్టాలి.

Verse 199

वज्राद्यानपि संपूज्य सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् । मासमात्रं तु कुसुमैः पूजयित्वा हयारिजैः ॥ १९९ ॥

‘వజ్ర’ మొదలైనవాటినీ విధిగా పూజిస్తే సాధకుడు సమస్త సిద్ధులకు అధిపతిగా అవుతాడు. అలాగే కేవలం ఒక నెల హయారి (విష్ణు) సంబంధ పుష్పాలతో పూజించినా ఈ ఫలం లభిస్తుంది.

Verse 200

कुमुदैर्वा प्रजुहुयादष्टोत्तरसहस्रकम् । मासमात्रेण वश्यास्स्युस्तस्य सर्वे नृपोत्तमाः ॥ २०० ॥

లేదా కుముద పుష్పాలతో ఒక సహస్ర ఎనిమిది (1008) ఆహుతులు సమర్పించాలి. కేవలం ఒక నెలలోనే సమస్త ఉత్తమ రాజులు అతనికి వశులవుతారు.