Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 162

Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

Devanagari script

हनयुग्मं च हृदयं बंधनानि ततो वदेत् । आकर्षयद्वयं पश्चान्महाबलपदं ततः ॥ १६२ ॥

Transliteration

hanayugmaṃ ca hṛdayaṃ baṃdhanāni tato vadet | ākarṣayadvayaṃ paścānmahābalapadaṃ tataḥ || 162 ||

Translation

తదనంతరం ‘హన’ అనే ద్వయాక్షరాలను జపించి ‘హృదయ’ మంత్రాన్ని పలకాలి. తరువాత ‘బంధన’ మంత్రాలను ఉచ్చరించాలి. ఆపై ‘ఆకర్షయ’ను రెండుసార్లు జపించి చివర ‘మహాబల’ పదమంత్రాన్ని పలకాలి॥

Word by Word

• हन्-युग्मम्: the pair (mantra-word) ‘han’
• हन्-युग्मम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हन् (धातु) + युग्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘हन्-सम्बन्धि युग्मम्’

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• हृदयम्: (the word) ‘hṛdaya’ / heart
• हृदयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• बन्धनानि: bindings; bonds
• बन्धनानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: बन्धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन

• ततः: then; thereafter
• ततः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अनन्तरार्थक (then/thereafter)

• वदेत्: should say/utter
• वदेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• आकर्षयत्-द्वयम्: the pair (word) ‘ākarṣayat’
• आकर्षयत्-द्वयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आ + कृṣ्/कर्ष् (धातु) → आकर्षयत् (कृदन्त) + द्वय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भाव: ‘आकर्षयत्’ इति शब्दस्य द्वयम् (pair of ‘ākarṣayat’)

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (afterwards)

• महाबल-पदम्: the word ‘mahābala’
• महाबल-पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘महाबलस्य पदम्’ (the word/term ‘mahābala’)

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अनन्तरार्थक (then/thereafter)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada the technical recitation sequence)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It preserves mantra-śakti by prescribing a precise sequence—heart-centering (hṛdaya), protection (bandhana), focused invocation (ākarṣaya), and stabilization in power (mahābala).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though technical, it supports bhakti-practice by outlining disciplined mantra-japa/nyāsa methods that keep the mind steady and the worship protected, enabling sustained devotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-prayoga and ritual sequencing (a technical discipline aligned with Vedāṅga-style procedural precision), emphasizing correct utterance and ordered application of protective and empowering formulas.