Dharmānukathana (Narration of Dharma)

Verse 1

धर्मराज उवाच । देवतायतनं यस्तु कुरुते कारयत्यपि । शिवस्यापि हरेर्वापि तस्य पुण्यफलं शृणु 1. ॥ १ ॥

ధర్మరాజు పలికెను—ఎవడు దేవతాలయాన్ని నిర్మిస్తాడో లేదా నిర్మింపజేస్తాడో, అది శివునిదైనా హరియైన (విష్ణువు)దైనా, అతనికి కలిగే పుణ్యఫలాన్ని వినుము।

Verse 2

मातृतः पितृतश्चैव लक्षकोटिकुलान्वितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे तिष्ठत्येव न संशयः ॥ २ ॥

మాతృపక్షం, పితృపక్షం—లక్షకోటి కులాలతో కూడి, అతడు నిస్సందేహంగా మూడు కల్పములు విష్ణుపదము (పరమధామము) లో నివసించును.

Verse 3

मृदैव कुरुते यस्तु देवतायतनं नरः । यावत्पुण्यं भवेत्तस्य तन्मे निगदतः शृणु ॥ ३ ॥

మట్టి మాత్రముతో కూడ దేవతాయతనము (ఆలయం) నిర్మించు మనుష్యునికి కలుగు పుణ్యమంతయు నేను చెప్పుచున్నాను—వినుడి.

Verse 4

दिव्यदेहधरो भूत्वा विमानवरमास्थितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे तिष्ठत्येव न संशयः ॥ ४ ॥

దివ్యదేహము ధరించి, ఉత్తమ విమానమును అధిరోహించి, అతడు నిస్సందేహంగా మూడు కల్పములు విష్ణుపదములో నిలుచును.

Verse 5

मृदैव कुरुते यस्तु देवतायतनं नरः । यावत्पुण्यं भवेत्तस्य तन्मे निगदतः शृणु ॥ ५ ॥

మట్టి మాత్రముతో కూడ దేవతాయతనము (ఆలయం) నిర్మించు మనుష్యునికి కలుగు పుణ్యము ఎంతయో, అది నా మాటలతో వినుడి.

Verse 6

दिव्यदेहधरो भूत्वा विमानवरमास्थितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे स्थित्वा ब्रह्मपुरं व्रजेत् ॥ ६ ॥

దివ్యదేహము ధరించి, ఉత్తమ విమానమును అధిరోహించి, మూడు కల్పములు విష్ణుపదములో స్థితుడై, అనంతరం బ్రహ్మపురమునకు (బ్రహ్ముని నగరమునకు) వెళ్తాడు.

Verse 7

कल्पद्वयं स्थितस्तत्र पुनः कल्पं वसेद्दिवि । ततस्तु योगिनामेव कुले जातो दयान्वितः ॥ ७ ॥

అక్కడ రెండు కల్పాలు నిలిచి, మరల ఒక కల్పం స్వర్గలోకంలో నివసించాడు. అనంతరం యోగుల వంశంలోనే కరుణాసంపన్నుడై జన్మించాడు।

Verse 8

वैष्णवं योगमास्थाय मुक्तिं व्रजति शाश्वतीम् । दारुभिः कुरुते यस्तु तस्य स्याद् द्विगुणं फलम् ॥ ८ ॥

వైష్ణవ యోగాన్ని ఆశ్రయించినవాడు శాశ్వత ముక్తిని పొందుతాడు. పవిత్ర దారువులతో (కట్టెలతో) అది చేయువానికి ఫలం ద్విగుణమగును।

Verse 9

त्रिगुणं चेष्टकाभिस्तु शिलाभिस्तच्चतुर्गुणम् । स्फाटिकाभिः शिलाभिस्तु ज्ञेयं दशगुणोत्तरम् ॥ ९ ॥

ఇష్టకలతో (ఇటుకలతో) చేస్తే ఫలం త్రిగుణం, శిలాపట్టాలతో చేస్తే చతుర్గుణం. స్ఫటిక శిలలతో చేస్తే దశగుణముగా అధికమని తెలుసుకొనవలెను।

Verse 10

ताम्रीभिस्तच्छतगुणं हेम्ना कोटिगुणं भवेत् । देवालयं तडागं वा ग्रामं वा पालयेत्तु यः ॥ १० ॥

తామ్రంతో చేస్తే పుణ్యం శతగుణం, స్వర్ణంతో చేస్తే కోటిగుణమగును. దేవాలయాన్ని గానీ, తడాగాన్ని (చెరువును) గానీ, గ్రామాన్ని గానీ రక్షించువాడు కూడా అటువంటి బహుగుణ ఫలాన్ని పొందును।

Verse 11

कर्तुःशतगुणं तस्य पुण्यं भवति भूपते । देवालयस्य शुश्रूषां लेपसेचनमण्डनैः ॥ ११ ॥

ఓ భూపతే! లేపనం, సేచనం (నీరు చల్లడం), మండనం ద్వారా దేవాలయ సేవ చేయువాని పుణ్యం సాధారణ కర్తకన్నా శతగుణమగును।

Verse 12

कुर्याद्यत्सततं भक्त्या तस्य पुण्यमनन्तकम् । वेतनाद्विष्टितो वापि पुण्यकर्मप्रवर्त्तिताः ॥ १२ ॥

మనిషి భక్తితో నిరంతరం ఏ కార్యం చేసినా, దాని పుణ్యం అనంతమవుతుంది. జీతం కోసం గానీ బలవంతపు సేవలో గానీ నెట్టబడినవారైనా, ఆ ద్వారా పుణ్యకర్మలలో ప్రవృత్తులవుతారు.

Verse 13

ते गच्छन्ति धराधाराः शाश्वतं वैष्णवं पदम् । तडागार्द्धफलं राजन्कासारे परिकीर्तितम् ॥ १३ ॥

అటువంటి ధరాధారులు—లోకోపకారులు—శాశ్వతమైన వైష్ణవ పదాన్ని చేరుతారు. ఓ రాజా, కాసారం (చిన్న చెరువు) తడాగం (మహా జలాశయం) పుణ్యఫలంలో సగం ఇస్తుందని ప్రకటించబడింది.

Verse 14

कूपे पादफलं ज्ञेयं वाप्यां पद्माकरोन्मितम् । वापीशतगुणं प्रोक्तं कुल्यायां भूपतेः फलम् ॥ १४ ॥

బావి ఫలం నాలుగో వంతు అని తెలుసుకోవాలి; వాపీ (చెరువు) ఫలం అందులో ఉన్న పద్మాకరాల సంఖ్య మేరకు. పెద్ద ట్యాంకు ఫలం చెరువు ఫలానికి వంద రెట్లు అని చెప్పబడింది; కుల్యా (కాలువ) ఫలం, ఓ భూపతి, రాజుకే చెందుతుందని ప్రకటించారు.

Verse 15

दृषद्भिस्तु धनी कुर्यान्मृदा निष्किञ्चनो जनः । तयोः फलं समानं स्यादित्याह कमलोद्भवः ॥ १५ ॥

ధనవంతుడు రాళ్లతో ఈ కార్యం చేయాలి; నిర్ధనుడు మట్టితో చేయవచ్చు. ఇద్దరికీ ఫలం సమానమే అని కమలోద్భవుడు (బ్రహ్మ) ప్రకటించాడు.

Verse 16

दद्यादाढ्यस्तु नगरं हस्तमात्रमकिञ्चनः । भुवं तयोः समफलं प्राहुर्वेदविदो जनाः ॥ १६ ॥

ధనవంతుడు ఒక పట్టణం వరకూ దానం చేయగలడు; అకించనుడు చేతిలో పట్టేంత మాత్రమే ఇవ్వగలడు. ఈ రెండు దానాల ఫలం సమానమని వేదవిదులు చెబుతారు.

Verse 17

धनाढ्यः कुरुते यस्तु तडागं फलसाधनम् । दरिद्र ः कुरुते कूपं समं पुण्यं प्रकीर्तितम् ॥ १७ ॥

ఫలదాయకమైన లోకహితార్థ తటాకాన్ని ధనవంతుడు నిర్మించితే, దరిద్రుడు బావి తవ్వితే—ఇద్దరికీ సమాన పుణ్యం అని ప్రకటించబడింది।

Verse 18

आश्रमं कारयेद्यस्तु बहुजन्तूपकारकम् । स याति ब्रह्मभुवनं कुलत्रयसमन्वितः ॥ १८ ॥

అనేక జీవులకు ఉపకారం కలిగించే ఆశ్రమాన్ని నిర్మింపజేసినవాడు, తన వంశంలోని మూడు తరాలతో కూడి బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 19

धेनुर्वा ब्राह्मणो वापि यो वा को वापि भूपते । क्षणार्द्धं तस्य छायायां तिष्ठन्स्वर्गं नयत्यमुम् ॥ १९ ॥

ఓ రాజా, ఆవు గానీ బ్రాహ్మణుడు గానీ—లేదా ఎవడైనా—వారి నీడలో అర్ధక్షణమైనా నిలిచినవాడు ఆ పుణ్యబలంతో స్వర్గానికి నడిపించబడతాడు।

Verse 20

आरामकारका राजन्देवतागृहकारिणः । तडागग्रामकर्त्तारः पूज्यन्ते हरिणा सह ॥ २० ॥

ఓ రాజా, ఉద్యానాలు సృష్టించేవారు, దేవతాలయాలు నిర్మించేవారు, తటాకాలు చేసి గ్రామాలు స్థాపించేవారు—వారు హరితో కూడి గౌరవింపబడతారు।

Verse 21

सर्वलोकोपकारार्थं पुष्पारामं जनेश्वर । कुर्वते देवतार्थं वा तेषां पुण्यफलं शृणु ॥ २१ ॥

ఓ జनेశ్వరా, సమస్త ప్రజల ఉపకారార్థముగా గానీ దేవతలకు అర్పణార్థముగా గానీ పుష్పారామాన్ని నిర్మించేవారి పుణ్యఫలాన్ని వినుము।

Verse 22

तत्र यावन्ति पर्णानि कुसुमानि भवन्ति च । तावद्वर्षाणि नाकस्थो मोदते कुलकोटिभिः ॥ २२ ॥

అక్కడ ఎంతెన్ని ఆకులు, పుష్పాలు ఉంటాయో అంతెన్ని సంవత్సరాలు స్వర్గాన్ని పొందినవాడు దేవలోకంలో తన వంశకోటులతో కలిసి ఆనందిస్తాడు।

Verse 23

प्राकारकारिणस्तस्य कण्टकावरणप्रदाः । प्रयान्ति ब्रह्मणः स्थानं युगानामेकसप्ततिम् ॥ २३ ॥

దానికి రక్షణ ప్రాకారాలు నిర్మించేవారు, ముల్లుల నుండి కాపాడే కవచం/ఆవరణం కల్పించేవారు—వారు ఏకసప్తతి యుగాల వరకు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతారు।

Verse 24

तुलसीरोपणं ये तु कुर्वते मनुजेश्वर । तेषां पुण्यफलं राजन्वदतो मे निशामय ॥ २४ ॥

హే మనుజేశ్వరా! తులసి నాటేవారు ఎవరో, ఓ రాజా, వారికి కలిగే పుణ్యఫలాన్ని నేను చెప్పుచున్నాను—శ్రద్ధగా వినుము।

Verse 25

सप्तकोटिकुलैर्युक्तो मातृतः पितृतस्तथा । वसेत्कल्पशतं साग्रं नारायणपदे नृप ॥ २५ ॥

హే నృపా! మాతృపక్షం, పితృపక్షం రెండింటి నుండి ఏడు కోటి కులాలతో సంబంధమున్నవాడు నారాయణపదంలో వంద కల్పాలకన్నా ఎక్కువకాలం నివసిస్తాడు।

Verse 26

ऊर्ध्वपुण्ड्रधरो यस्तु तुलसीमूलमृत्स्नया । गोपिकाचन्दनेनापि चित्रकूटमृदापि वा । गङ्गामृत्तिकया चैव तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ २६ ॥

తులసీమూల మట్టితో గానీ, గోపిచందనంతో గానీ, చిత్రకూట మృదతో గానీ, లేదా గంగామృత్తికతో గానీ ఊర్ధ్వపుండ్రం ధరించేవాని పుణ్యఫలాన్ని వినుము।

Verse 27

विमानवरमारुढो गन्धर्वाप्सरसां गणैः । सङ्गीयमानचरितो मोदते विष्णुमन्दिरे ॥ २७ ॥

శ్రేష్ఠమైన దివ్య విమానంపై అధిరోహించి, గంధర్వ-అప్సరాగణాలతో కూడి, తన చరిత్ర కీర్తనగా గానమవుతుండగా—విష్ణు మందిరధామంలో ఆనందిస్తాడు।

Verse 28

पत्राणि तुलसीमूलाद्यावन्ति पतितानि वै । तावन्ति ब्रह्महत्यादिपातकानि हतानि च ॥ २८ ॥

తులసి మూలం నుండి ఎంతమంది ఆకులు పడిపోయాయో, అంతమంది బ్రహ్మహత్యాది పాతకాలు కూడా నశించిపోతాయి।

Verse 29

तुलस्यां सेचयेद्यस्तु जलं चुलुकमात्रकम् । क्षीरोदवासिना सार्द्धं वसेदाचन्द्र तारकम् ॥ २९ ॥

తులసికి చులుకమాత్రమైన నీటినైనా పోసేవాడు, క్షీరసాగరనివాసి భగవంతునితో కలిసి చంద్రతారలు ఉన్నంతకాలం నివసిస్తాడు।

Verse 30

ददाति ब्राह्मणानां यः कोमलं तुलसीदलम् । स याति ब्रह्मसदने कुलत्रितयसंयुतः ॥ ३० ॥

బ్రాహ్మణులకు తులసి యొక్క কোমలమైన ఆకు దానం చేసే వాడు, మూడు తరాల కులపుణ్యంతో బ్రహ్మసదనాన్ని చేరుతాడు।

Verse 31

शालग्रामेऽपयेद्यस्तु तुलस्यास्तु दलानि च । स वसेद्विष्णुभवने यावदाभूतसम्प्लवम् ॥ ३१ ॥

శాలగ్రామానికి తులసి ఆకులను అర్పించే వాడు, సమస్త భూతాల ప్రళయం వరకు విష్ణుభవనంలో నివసిస్తాడు।

Verse 32

कण्टकावरणं यस्तु प्राकारं वापि कारयेत् । सोऽप्येकविंशतिकुलैर्मोदते विष्णुमन्दिरे ॥ ३२ ॥

ఎవడు రక్షణార్థం ముల్లకంచెను గాని చుట్టూ ప్రాకారాన్ని గాని నిర్మింపజేయునో, వాడు ఇరవై ఒక కులములతో కలిసి విష్ణుమందిరంలో ఆనందించును।

Verse 33

योऽच्चयेद्धरिपादाब्जं तुलस्याः कोमलैर्दलैः । न तस्य पुनरावृत्तिर्विष्णुलोकान्नरेश्वर ॥ ३३ ॥

హే నరేశ్వరా! తులసి యొక్క কোমల దళములతో హరి పాదపద్మములను ఆరాధించువానికి విష్ణులోకమునుండి మరల జన్మకు తిరిగివచ్చుట లేదు।

Verse 34

द्वादश्यां पौर्णमास्यां यः क्षीरेण स्नापयेद्धरिम् । कुलायुतयुतः सोऽपि मोदते वैष्णवे पदे ॥ ३४ ॥

ద్వాదశీ పౌర్ణమితో కూడిన దినమున ఎవడు క్షీరముతో హరిని స్నాపింపజేయునో, వాడు పదివేల కులాల పాపభారమున్నా వైష్ణవ పదములో ఆనందించును।

Verse 35

प्रस्थमात्रेण पयसा यः स्नापयति केशवम् । कुलायुतायुतयुतः सोऽपि विष्णुपुरे वसेत् ॥ ३५ ॥

ఎవడు ఒక ప్రస్థ పరిమాణమైన పాలతో కేశవుని స్నాపింపజేయునో, వాడు అనేకానేక కులపుణ్యసంపదతో కూడి విష్ణుపురిలో నివసించును।

Verse 36

घृतप्रस्थेन यो विष्णुं द्वादश्यां स्नापयेन्नरः । कुलकोटियुतो राजन्सायुज्यं लभते हरेः ॥ ३६ ॥

హే రాజా! ద్వాదశీ నాడు ఒక ప్రస్థ ఘృతముతో విష్ణువును స్నాపింపజేయు నరుడు, కోటి కులములతో యుక్తుడై హరితో సాయుజ్యమును పొందును।

Verse 37

पञ्चामृतेन यः स्नानमेकादश्यां तु कारयेत् । विष्णोः सायुज्यकं तस्य भवेत्कुलशतायुतैः ॥ ३७ ॥

ఎకాదశీ నాడు పంచామృతంతో స్నానం చేయించువాడు శ్రీ విష్ణువుతో సాయుజ్యాన్ని పొందును; తన వంశంలోని లక్షల మందితో కూడ ఆ ఫలంతో ధన్యుడగును।

Verse 38

एकादश्यां पौर्णमास्यां द्वादश्यां वा नृपोत्तम । नालिकेरोदकैर्विष्णुं स्नापयेत्तत्फलं शृणु ॥ ३८ ॥

ఓ నృపోత్తమా! ఎకాదశీ, పౌర్ణమి లేదా ద్వాదశీ నాడు కొబ్బరి నీటితో శ్రీ విష్ణువును స్నానింపజేయాలి; దాని ఫలాన్ని వినుము।

Verse 39

दशजन्मार्जितैः पापैर्विमुक्तो नृपसत्तम । शतद्वयकुलैर्युक्तो मोदते विष्णुना सह ॥ ३९ ॥

ఓ నృపసత్తమా! అతడు పది జన్మలలో కూడబెట్టిన పాపాల నుండి విముక్తుడై, తన వంశంలోని రెండువందల కులాలతో కూడ, శ్రీ విష్ణువుతో కలిసి ఆనందించును।

Verse 40

इक्षुत्येन देवेशं यः स्नापयति भूपते । केशवं लक्षपितृभिः सार्द्धं विष्णुपदं व्रजेत् ॥ ४० ॥

ఓ భూపతే! చెరకు రసంతో దేవేశుడు కేశవుని స్నానింపజేయువాడు, లక్ష పితృదేవతలతో కూడ విష్ణుపదాన్ని చేరును।

Verse 41

पुष्पोदकेन गोविन्दं तथा गन्धोदकेन च । स्नापयित्वा हरिं भक्त्या वैष्णवं पदमाप्नुयात् ॥ ४१ ॥

పుష్పజలంతోను సుగంధజలంతోను గోవిందుడు హరిని భక్తితో స్నానింపజేసినవాడు వైష్ణవ పదం, అనగా విష్ణువు యొక్క పరమ ధామాన్ని పొందును।

Verse 42

जलेन वस्त्रपूतेन यः स्नापयति माधवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुना सह मोदते ॥ ४२ ॥

వస్త్రంతో వడకట్టిన శుద్ధ జలంతో మాధవుని స్నానింపజేసినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై విష్ణువుతో కలిసి ఆనందిస్తాడు।

Verse 43

क्षीराद्यैः स्नापयेद्यस्तु रविसङ्क्रमणे हरिम् । स वसेद्विष्णुसदने त्रिसप्तपुरुषैः सह ॥ ४३ ॥

సూర్య సంక్రమణ సమయంలో క్షీరాది మంగళద్రవ్యాలతో హరిని స్నానింపజేసినవాడు తన వంశంలోని ఇరవై ఒక తరాలవారితో కలిసి విష్ణు సదనంలో నివసిస్తాడు।

Verse 44

शुक्लपक्षे चतुर्द्दश्यामष्टम्यां पूर्णिमादिने ॥ ४४ ॥

శుక్ల పక్షంలో—చతుర్దశి, అష్టమి మరియు పౌర్ణమి దినాలలో (ఇవి విశేష పుణ్యకాలాలు)।

Verse 45

एकादश्यां भानुवारे द्वादश्यां पञ्चमीतिथौ । सोमसूर्योपरागे च मन्वादिषु युगादिषु ॥ ४५ ॥

ఆదివారంతో కూడిన ఏకాదశి, పంచమి తిథితో కూడిన ద్వాదశి, చంద్రగ్రహణం మరియు సూర్యగ్రహణ సమయాలు, అలాగే మన్వంతరాలు మరియు యుగాల ఆరంభాలు—(ఇవి విశేష పవిత్ర కాలాలు)।

Verse 46

अर्द्धोदये च सूर्यस्य पुष्यार्के रोहिणीबुधे । तथैव शनिरोहिण्यां भौमाश्विन्यां तथैव च ॥ ४६ ॥

సూర్యుని అర్ధోదయ సమయంలో, సూర్యుడు పుష్య నక్షత్రంలో ఉన్నప్పుడు, బుధుడు రోహిణీలో ఉన్నప్పుడు, శని రోహిణీలో ఉన్నప్పుడు, అలాగే కుజుడు అశ్వినీలో ఉన్నప్పుడు కూడా (ఈ ఆచారం విశేష ఫలప్రదమవుతుంది)।

Verse 47

शन्यां भृगुमृगे चैव भृगुरेवतिसङ्गमे । तथा बुधानुराधायां श्रवणार्के तथैव च ॥ ४७ ॥

శని మృగశీర్ష నక్షత్రంలో ఉండి, శుక్రుడు కూడా మృగశీర్షలో ఉన్నప్పుడు; అలాగే శుక్రుడు రేవతితో సంయోగమై ఉన్నప్పుడు; బుధుడు అనురాధలో ఉన్నప్పుడు; అలాగే సూర్యుడు శ్రవణాలో ఉన్నప్పుడూ అదే శుభఫలం కలుగుతుంది।

Verse 48

तथा च सोमश्रवणे हस्तयुक्ते बृहस्पतौ । बुधाष्टम्यां बुधाषाढे पुण्ये चान्ये दिने तथा ॥ ४८ ॥

అలాగే సోమవారం శ్రవణ నక్షత్రం కలిసినప్పుడు, గురువారం హస్త నక్షత్ర యోగం ఉన్నప్పుడు; బుధవారం అష్టమి తిథి వచ్చినప్పుడు; పుణ్యమైన ఆషాఢ కాలంలో—మరియు ఇతర పవిత్ర దినాల్లో కూడా—అదే విధి ఆచరించాలి।

Verse 49

स्नापयेत्पयसा विष्णुं शान्तिमान् वाग्यतः शुचिः । घृतेन मधुना वापि दध्ना वा तत्फलं शृणु ॥ ४९ ॥

మనస్సు శాంతిగా, వాక్కు నియంత్రణతో, శుచిగా ఉండి—భగవాన్ విష్ణువును పాలతో స్నాపనం చేయాలి; లేదా నెయ్యితో, తేనెతో, పెరుగుతో కూడా. ఆ విధి ఫలాన్ని వినుము।

Verse 50

सर्वयज्ञफलं प्राप्य सर्वपापविवर्जितः । वसेद्विष्णुपुरे सार्द्धं त्रिसप्तपुरुषैर्नृप ॥ ५० ॥

సర్వ యజ్ఞఫలాన్ని పొందీ, సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై, ఓ రాజా! అతడు తన వంశంలోని ఇరవై ఒక తరాలతో కలిసి విష్ణుపురిలో నివసిస్తాడు।

Verse 51

तत्रैव ज्ञानमासाद्य योगिनामपि दुर्लभम् । मोक्षमाप्नोति नृपते पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ ५१ ॥

అక్కడే యోగులకు సైతం దుర్లభమైన ఆ జ్ఞానాన్ని పొందినవాడు, ఓ రాజా! పునరావృత్తి (పునర్జన్మ) లేని మోక్షాన్ని పొందుతాడు।

Verse 52

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां सोमवारे च भूपते । शिवं संस्नाप्य दुग्धेन शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ ५२ ॥

హే భూపతే! కృష్ణపక్ష చతుర్దశి సోమవారమున వచ్చినప్పుడు భక్తితో శివునికి పాలతో అభిషేకము చేయువాడు శివసాయుజ్యమును పొందును.

Verse 53

नालिकेरोदकेनापि शिवं संस्नाप्य भक्तितः । अष्टम्यामिन्दुवारे वा शिवसायुज्यमश्नुते ॥ ५३ ॥

కొబ్బరి నీటితో కూడ భక్తితో శివునికి అభిషేకము చేయువాడు అష్టమి నాడు గానీ సోమవారమున గానీ శివసాయుజ్యమును పొందును.

Verse 54

शुक्लपक्षे चतुर्दश्यामष्टम्यां वापि भूपते । घृतेन मधुना स्नाप्य शिवं तत्साम्यतां व्रजेत् ॥ ५४ ॥

హే భూపతే! శుక్లపక్ష చతుర్దశి గానీ అష్టమి గానీ నాడు నెయ్యి మరియు తేనెతో శివునికి అభిషేకము చేసినవాడు శివసామ్యమును పొందును.

Verse 55

तिलतैलेन संस्नाप्य विष्णुं वा शिवमेव च । स याति तत्तत्सारूप्यं पितृभिः सह सप्तभिः ॥ ५५ ॥

నువ్వుల నూనెతో విష్ణువుని గానీ శివుని గానీ అభిషేకము చేసినవాడు, ఆ దేవుని సారూప్యమును పొందును; తన ఏడు పితృలతో కూడ ఫలము పొందును.

Verse 56

शिवमिक्षुरसेनापि यः स्नापयति भक्तितः । शिवलोके वसेत्कल्पं स सप्तपुरुषैः सह ॥ ५६ ॥

భక్తితో చెరకు రసంతో కూడ శివునికి అభిషేకము చేయువాడు, ఏడు పురుషులతో (ఏడు తరాలతో) కలిసి ఒక కల్పము శివలోకమున నివసించును.

Verse 57

घृतेन स्नापयेल्लिङ्गमुत्थाने द्वादशीदिने । क्षीरेण वा महाभाग तत्फलं शृणु मद्गिरा ॥ ५७ ॥

హే మహాభాగ! ఉత్థాన ద్వాదశీ దినమున లింగమును నెయ్యితో గాని, పాలతో గాని స్నాపింపవలెను. ఆ కర్మఫలమును నా వాక్యమున వినుము.

Verse 58

जन्मायुतार्जितैः पापैर्विमुक्तो मनुजो नृप । कोटिसङ्ख्यं समुद्धृत्य स्वकुलं शिवतां व्रजेत् ॥ ५८ ॥

హే నృపా! మనుజుడు అనేక జన్మలలో సంపాదించిన పాపములనుండి విముక్తుడగును; కోటిసంఖ్యక తన కులమును ఉద్ధరించి శుభమైన శివతను పొందును.

Verse 59

सम्पूज्य गन्धकुसुमैर्विष्णुं विष्णुतिथौ नृप । जन्मायुतार्जितैः पापैर्मुक्तो व्रजति तत्पदम् ॥ ५९ ॥

హే నృపా! విష్ణు తిథిన గంధపుష్పములతో విష్ణువును సమ్యక్‌గా పూజించువాడు, అనేక జన్మల పాపములనుండి విముక్తుడై ఆయన పరమపదమునకు చేరును.

Verse 60

पद्मपुष्पेण यो विष्णुं शिवं वा पूजयन्नेरः । स याति विष्णुभवनं कुलकोटिसमन्वितः ॥ ६० ॥

ఎవడు నిర్లక్ష్యరహితుడై పద్మపుష్పముతో విష్ణువును గాని శివునును గాని పూజించునో, వాడు కోటిసంఖ్యక కులసహితుడై విష్ణుభవనమును చేరును.

Verse 61

हरिं च केतकीपुष्पैः शिवं धत्तूरजैर्निशि । सम्पूज्य पापनिर्मुक्तो वसेद्विष्णुपुरे युगम् ॥ ६१ ॥

రాత్రివేళ కేతకీ పుష్పములతో హరిని, ధత్తూర పుష్పములతో శివుని సమ్యక్‌గా పూజించినవాడు పాపనిర్ముక్తుడై విష్ణుపురిలో ఒక యుగము నివసించును.

Verse 62

हरिं तु चाम्पकैः पुष्पैरर्कपुष्पैश्च शङ्करम् । समभ्यर्च्य महाराज तत्तत्सालोक्यमाप्नुयात् ॥ ६२ ॥

మహారాజా! చంపక పుష్పాలతో హరిని, అర్క పుష్పాలతో శంకరుని యథావిధిగా ఆరాధించినవాడు, ఆయా దేవతల లోకంలో నివాససామ్యమైన సాలోక్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 63

शङ्करस्याथवा विष्णोर्घृतयुक्तं च गुग्गुलुम् । दत्त्वा धूपे नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ६३ ॥

భక్తితో శంకరునికి గానీ విష్ణువుకు గానీ నెయ్యి కలిపిన గుగ్గులు ధూపాన్ని అర్పించిన మనిషి, సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 64

तिलतैलान्वितं दीपं विष्णोर्वा शङ्करस्य वा । दत्त्वा नरः सर्वकामान्संप्राप्नोति नृपोत्तम ॥ ६४ ॥

నృపోత్తమా! విష్ణువుకైనా శంకరునికైనా నువ్వుల నూనెతో నింపిన దీపాన్ని అర్పించిన మనిషి, తన సమస్త కోరికల సిద్ధిని పొందుతాడు.

Verse 65

घृतेन दीपं यो दद्याच्छङ्करायाथ विष्णवे । स मुक्तः सर्वपापेभ्यो गङ्गास्नानफलं लभेत् ॥ ६५ ॥

నెయ్యితో వెలిగే దీపాన్ని శంకరునికీ విష్ణువుకీ అర్పించినవాడు, సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై గంగాస్నాన ఫలంతో సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 66

ग्राम्येण वापि तैलेन राजन्नन्येन वा पुनः । दीपं दत्त्वा महाविष्णोः शिवस्यापि फलं शृणु ॥ ६६ ॥

రాజా! సాధారణ నూనెతో గానీ మరే ఇతర నూనెతో గానీ మహావిష్ణువుకు దీపాన్ని అర్పించి—శివుని విషయంలోనూ దాని ఫలాన్ని వినుము.

Verse 67

सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वैश्वर्यसमन्वितः । तत्तत्सालोक्यमाप्नोति त्रिःसप्तपुरुषान्वितः ॥ ६७ ॥

అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై, సమస్త దివ్యైశ్వర్యాలతో సమన్వితుడై, ఆ ప్రభువుని సాలోక్యాన్ని పొందుతాడు; ఈ పుణ్యం ఇరవై ఒక తరాల వరకు వ్యాపిస్తుంది.

Verse 68

यद्यदिष्टतमं भोज्यं तत्तदीशाय विष्णवे । दत्वा तत्तत्पदं याति चत्वारिंशत्कुलान्वितः ॥ ६८ ॥

తనకు అత్యంత ఇష్టమైన భోజ్యాన్ని అదే విధంగా శ్రీ విష్ణువుకు సమర్పిస్తే, అతడు తదనుగుణమైన దివ్యపదాన్ని పొందుతాడు; తన వంశంలోని నలభై తరాలు కూడా కల్యాణం పొందుతాయి.

Verse 69

यद्यदिष्टतमं वस्तु तत्तद्विप्राय दापयेत् । स याति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ ६९ ॥

తనకు అత్యంత ఇష్టమైన వస్తువును పండిత బ్రాహ్మణునికి దానం చేయించాలి; అలా చేస్తే అతడు విష్ణుభవనాన్ని చేరుతాడు, అక్కడి నుండి పునరావృత్తి దుర్లభం.

Verse 70

भ्रूणहा स्वर्णदानेन शुद्धो भवति भूपते । अन्नतोयसमं दानं न भूतं न भविष्यति ॥ ७० ॥

ఓ రాజా, భ్రూణహంతకుడైనా స్వర్ణదానంతో శుద్ధుడవుతాడు; కానీ అన్నం మరియు నీటి దానానికి సమానమైన దానం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు.

Verse 71

अन्नदः प्राणदः प्रोक्तः प्राणदश्चापि सर्वदः । सर्वदानफलं यस्मादन्नदस्य नृपोत्तम ॥ ७१ ॥

అన్నదాతనే ప్రాణదాత అని చెప్పబడింది; ప్రాణదాతనే నిజంగా సర్వదాత. కాబట్టి, ఓ నృపోత్తమా, అన్నదాతకు సమస్త దానఫలం లభిస్తుంది.

Verse 72

अन्नदो ब्रह्मसदनं याति वंशायुतान्वितः । न तस्य पुनरावृत्तिरिति शास्त्रेषु निश्चितम् ॥ ७२ ॥

అన్నదాత వంశాయుతాలతో కూడి బ్రహ్మసదనాన్ని చేరుతాడు; అతనికి పునర్జన్మకు తిరిగిరావడం లేదు—ఇది శాస్త్రాలలో నిశ్చితమైంది।

Verse 73

सद्यस्तुष्टिकरं ज्ञेयं जलदानं यतोऽधिकम् । अन्नदानान्नृपश्रेष्ठ निर्दिष्टं ब्रह्मवादिभिः ॥ ७३ ॥

జలదానం తక్షణ తృప్తిని కలిగించేదని తెలుసుకో; అయినా, ఓ నృపశ్రేష్ఠా, బ్రహ్మవాదులు అన్నదానాన్ని దానికన్నా అధికమని ప్రకటించారు।

Verse 74

महापातकयुक्तो वा युक्तो वाप्युपपातकैः । जलदो मुच्यते तेभ्य इत्याह कमलोद्भवः ॥ ७४ ॥

మహాపాతకంతో కలుషితుడైనా, ఉపపాతకాలతో కూడినవాడైనా—జలదానం చేసే వాడు ఆ దోషాల నుంచి విముక్తుడవుతాడు; అని కమలోద్భవుడు (బ్రహ్మ) ప్రకటించాడు।

Verse 75

शरीरमन्नजं प्राहुः प्राणानप्यन्नजान्विदुः । तस्मादन्नप्रदो ज्ञेयः प्राणदः पृथिवीपते ॥ ७५ ॥

శరీరం అన్నజమని చెబుతారు; ప్రాణాలు కూడా అన్నజాలేనని తెలుసుకున్నారు. కాబట్టి, ఓ పృథివీపతే, అన్నప్రదుడు ప్రాణదాతనే అని గ్రహించాలి।

Verse 76

यद्यत्तुष्टिकरं दानं सर्वकामफलप्रदम् । तस्मादन्नसमं दानं नास्ति भूपाल भूतले ॥ ७६ ॥

ఏ దానం తృప్తిని కలిగించి సమస్త కోరికల ఫలాన్ని ఇస్తుందో—అయినా, ఓ భూపాలా, ఈ భూతలంలో అన్నదానానికి సమానమైన దానం లేదు।

Verse 77

अन्नदस्य कुले जाता आसहस्रं नृपोत्तम । नरकं ते न पश्यन्ति तस्मादन्नप्रदो वरः ॥ ७७ ॥

హే నృపోత్తమా! అన్నదానం చేసే వాని వంశంలో పుట్టిన వెయ్యి మంది వరకు నరకాన్ని చూడరు; అందుకే అన్నప్రదాత దానుల్లో శ్రేష్ఠుడు.

Verse 78

पादाभ्यङ्गं भक्तियुक्तो योऽतिथेः कुरुतेनरः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु गङ्गास्नानपुरःसरम् ॥ ७८ ॥

భక్తితో అతిథి పాదాలకు అభ్యంగం చేసే మనిషి, గంగాస్నానాన్ని అగ్రంగా భావించి, సమస్త తీర్థాలలో స్నానం చేసినవాడిగా పరిగణింపబడతాడు.

Verse 79

तैलाभ्यङ्गं महाराज ब्राह्मणानां करोति यः । स स्नातोऽष्टशतं साग्रं गङ्गायां नात्र संशयः ॥ ७९ ॥

హే మహారాజా! బ్రాహ్మణులకు తైలాభ్యంగం చేయించేవాడు గంగలో ఎనిమిది వందలకంటే ఎక్కువసార్లు స్నానం చేసినవాడిగా భావించబడతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 80

रोगितान्ब्राह्मणान्यस्तु प्रेम्णा रक्षति रक्षकः । स कोटिकुलसंयुक्तो वसेद् ब्रह्मपुरे युगम् ॥ ८० ॥

ప్రేమతో రోగగ్రస్త బ్రాహ్మణులను కాపాడే రక్షకుడు, కోటి కులాల పుణ్యంతో యుక్తుడై బ్రహ్మపురంలో ఒక యుగం నివసిస్తాడు.

Verse 81

यो रक्षेत्पृथिवीपाल रङ्कं वा रोगिणं नरम् । तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा सर्वान्कामान्प्रयच्छति ॥ ८१ ॥

హే పృథివీపాలా! దరిద్రుడిని గానీ రోగిని గానీ కాపాడేవానిపై విష్ణువు ప్రసన్నహృదయుడై అన్ని కోరికలను ప్రసాదిస్తాడు.

Verse 82

मनसा कर्मणा वाचा यो रक्षेदामयान्वितम् । सर्वान्कामानवाप्नोति सर्वपापविवर्जितः ॥ ८२ ॥

మనసా, కర్మణా, వాచా రోగపీడితుని రక్షించి సేవచేసేవాడు అన్ని కోరికలను పొందుతాడు; సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 83

यो ददाति महीपाल निवासं ब्राह्मणाय वै । तस्य प्रसन्नो देवेशः स्वलोकं सम्प्रयच्छति ॥ ८३ ॥

ఓ మహీపాలా! బ్రాహ్మణునికి నివాసస్థానం దానమిచ్చేవానిపై దేవేశ్వరుడు ప్రసన్నుడై తన స్వలోకాన్ని ప్రసాదిస్తాడు।

Verse 84

ब्राह्मणाय ब्रह्मविदे यो दद्याद्गां पयस्विनीम् । स याति ब्रह्मसदनमन्येषामतिदुर्लभम् ॥ ८४ ॥

బ్రహ్మవిదుడైన బ్రాహ్మణునికి పాలు ఇచ్చే గోవును దానం చేసేవాడు, ఇతరులకు అత్యంత దుర్లభమైన బ్రహ్మసదనాన్ని పొందుతాడు।

Verse 85

अन्येभ्यः प्रतिगृह्यापि यो दद्याद्गां पयस्विनीम् । तस्य पुण्यफलं वक्तुं नाहं शक्तोऽस्मि पण्डित ॥ ८५ ॥

ఓ పండితా! ఇతరుల నుండి పొందినదైనా, పాలు ఇచ్చే గోవును దానం చేసేవాని పుణ్యఫలాన్ని నేను వర్ణించలేను।

Verse 86

कपिलां वेदविदुषे यो ददाति पयस्विनीम् । स एव रुद्रो भूपाल सर्वपापविवर्जितः ॥ ८६ ॥

ఓ భూపాలా! వేదవిదుడికి కపిలా, పాలు సమృద్ధిగా ఉన్న గోవును దానం చేసేవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై రుద్రుని సమానుడవుతాడు।

Verse 87

विप्राय वेदविदुषे दद्यादुभयतोमुखीम् । यस्तस्य पुण्यं सङ्ख्यातुं न शक्तोऽब्दशतैरपि ॥ ८७ ॥

వేదవిదుడైన బ్రాహ్మణునికి ‘ఉభయతోముఖీ’ దానము ఇవ్వవలెను; ఆ దానపు పుణ్యాన్ని వందల సంవత్సరాలైనా ఎవ్వరూ లెక్కించలేరు।

Verse 88

तस्य पुण्यफलं राजञ्श्छृणु वक्ष्यामि तत्त्वतः । एकतः क्रतवः सर्वे समग्रवरदक्षिणाः ॥ ८८ ॥

ఓ రాజా, దాని పుణ్యఫలాన్ని తత్త్వంగా వినుము; ఒక వైపు అది సమగ్ర శ్రేష్ఠ దక్షిణలతో కూడిన సమస్త క్రతువులను ఏకకాలంలో చేసిన ఫలంతో సమానం।

Verse 89

एकतो भयभीतस्य प्राणिनः प्राणरक्षणम् । संरक्षति महीपाल यो विप्रं भयविह्वलम् ॥ ८९ ॥

ఒక వైపు ఇది భయంతో వణికే ప్రాణి ప్రాణరక్షణతో సమానం; అలాగే భయవిహ్వలుడైన బ్రాహ్మణుని రక్షించే రాజు నిజంగా ప్రాణాన్నే కాపాడినవాడవుతాడు।

Verse 90

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः । वस्त्रदो रुद्र भवनं कन्यादो ब्रह्मणः पदम् ॥ ९० ॥

అతడు సర్వతీర్థాలలో స్నానం చేసినవాడిగా, సర్వయజ్ఞాలలో దీక్షితుడిగా భావించబడతాడు. వస్త్రదాత రుద్రధామాన్ని పొందుతాడు; కన్యాదాత బ్రహ్మపదాన్ని పొందుతాడు।

Verse 91

हेमदो विष्णुभवनं प्रयाति स्वकुलान्वितः । यस्तु कन्यामलङ्कृत्य ददात्यध्यात्मवेदिने ॥ ९१ ॥

స్వకుటుంబంతో కూడి స్వర్ణదానం చేసే వాడు విష్ణుధామాన్ని చేరుతాడు. అలాగే కన్యను అలంకరించి అధ్యాత్మవేదికి ఇచ్చేవాడు కూడా అదే పరమపదాన్ని పొందుతాడు।

Verse 92

शतवंशसमायुक्तः स व्रजेद् ब्रह्मणः पदम् । कार्तिक्यां पौर्णमास्यां वा आषाढ्यां वापि भूपते ॥ ९२ ॥

హే భూపతే! శతవంశసమాయుక్తుడై (పుణ్యవంతమైన సంతతితో) ఉన్నవాడు బ్రహ్మపదాన్ని పొందును—కార్తిక పౌర్ణమి నాడు గానీ, ఆషాఢ పౌర్ణమి నాడు గానీ।

Verse 93

वृषभं शिवतुष्ट्यर्थमुत्सृजेत्तत्फलं शृणु । सप्तजन्मार्जितैः पापैर्विमुक्तो रुद्र रूपभाक् ॥ ९३ ॥

శివుని తృప్తి కోసం వృషభాన్ని విడిచిపెట్టాలి—దాని ఫలాన్ని విను: ఏడు జన్మల్లో కూడిన పాపాల నుండి విముక్తుడై రుద్రసమాన రూపాన్ని పొందును।

Verse 94

कुलसप्ततिसंयुक्तो रुद्रे ण सह मोदते । शिवलिङ्गाङ्कितं कृत्वा महिषं यः समुत्सृजेत् ॥ ९४ ॥

శివలింగ చిహ్నంతో గుర్తు పెట్టి మహిషాన్ని విడిచిపెట్టినవాడు, తన కులంలోని డెబ్బై తరాలతో కూడి రుద్రునితో కలిసి ఆనందించును।

Verse 95

न तस्य यातनालोको भवेन्नृपतिसत्तम । ताम्बूलदानं यः कुर्याच्छक्तितो नृपसत्तम ॥ ९५ ॥

హే నృపశ్రేష్ఠా! తన శక్తి మేరకు తాంబూలదానం చేసే వానికి యాతనాలోక అనుభవం కలుగదు।

Verse 96

तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा ददात्यायुर्यशः श्रियम् । क्षीदो घृतदश्चैव मधुदो दधिदस्तथा ॥ ९६ ॥

అటువంటి వ్యక్తిపై విష్ణువు హృదయపూర్వకంగా ప్రసన్నుడై ఆయుష్షు, యశస్సు, శ్రీని ప్రసాదించును. అలాగే పాలు, నెయ్యి, తేనె, పెరుగు దానం చేసేవాడికీ ఇవే ఫలాలు కలుగును।

Verse 97

दिव्याब्दायुतपर्यन्तं स्वर्गलोके महीयते । प्रयाति ब्रह्मसदनमिक्षुदाता नृपोत्तम ॥ ९७ ॥

హే నృపోత్తమా! ఇక్షు (చెరకు) దానం చేసినవాడు పదివేల దివ్య సంవత్సరాల వరకు స్వర్గలోకంలో మహిమింపబడును; అనంతరం బ్రహ్మసదనాన్ని పొందును।

Verse 98

गन्धदः पुण्यफलदः प्रयाति ब्रह्मणः पदम् । गुडेक्षुरसदश्चैव प्रयाति क्षीरसागरम् ॥ ९८ ॥

సుగంధ దానం పుణ్యఫలప్రదమై దాతను బ్రహ్మపదానికి చేర్చును; అలాగే గూడం మరియు ఇక్షురసం దానం చేసినవాడు క్షీరసాగరాన్ని పొందును।

Verse 99

भटानां जलदो याति सूर्यलोकमनुत्तमम् । विद्यादानेन सायुज्यं माधवस्य व्रजेन्नरः ॥ ९९ ॥

అవసరంలో ఉన్నవారికి జలదానం చేసినవాడు అనుత్తమ సూర్యలోకాన్ని పొందును; కాని విద్యాదానం చేసిన నరుడు మాధవుని (విష్ణువు) సాయుజ్యాన్ని పొందును।

Verse 100

विद्यादानं महीदानं गोदानं चोत्तमोत्तमम् । नरकादुद्धरन्त्येव जपवाहनदोहनात् ॥ १०० ॥

విద్యాదానం, భూమిదానం, మరియు—అత్యుత్తమమైన—గోదానం; జప-యజ్ఞాలలో వినియోగం, వాహనరూప సేవ, దోహనముల ద్వారా ఇవి నరకమునుండి उद्धరించును।

Verse 101

सर्वेषामपि दानानां विद्यादानं विशिष्यते । विद्यादानेन सायुज्यं विष्णोर्याति नृपोत्तम ॥ १०१ ॥

సర్వ దానములలో విద్యాదానం విశిష్టమైనది. హే నృపోత్తమా! విద్యాదానం వలన దాత విష్ణువుతో సాయుజ్యాన్ని పొందును।

Verse 102

नरस्त्विन्धनदानेन मुच्यते ह्युपपातकैः । शालग्रामशिलादानं महादानं प्रकीर्तितम् ॥ १०२ ॥

ఇంధనదానం చేయుటవలన మనిషి నిశ్చయంగా ఉపపాతకముల (చిన్న పాపముల) నుండి విముక్తుడగును. శాలగ్రామశిలాదానం మహాదానమని కీర్తింపబడింది.

Verse 103

यद् दत्वा मोक्षमाप्नोति लिङ्गदानं तथा स्मृतम् । ब्रह्माण्डकोटिदानेन यत्फलं लभते नरः ॥ १०३ ॥

ఏ దానం ఇచ్చినచో మోక్షము లభించునో, దానిని లింగదానమని స్మృతులు చెప్పినవి. అది కోటి బ్రహ్మాండములను దానం చేసిన ఫలంతో సమానమైన పుణ్యఫలమును ఇస్తుంది.

Verse 104

तत्फलं समवाप्नोति लिङ्गदानान्न संशयः । शालग्रामशिलादाने ततोऽपि द्विगुणं फलम् ॥ १०४ ॥

లింగదానం వలన ఆ ఫలము నిశ్చయంగా లభిస్తుంది—సందేహమే లేదు. శాలగ్రామశిలాదానం చేయుటవలన దానికన్నా రెండింతల ఫలము కలుగుతుంది.

Verse 105

शालग्रामशिलारूपी विष्णुरेवेति विश्रुतः । यो ददाति नरो दानं गृहेषु महतां प्रभो ॥ १०५ ॥

హే ప్రభూ, శాలగ్రామశిలా రూపములో స్వయంగా విష్ణువే ఉన్నాడని ప్రసిద్ధం. మహనీయుల గృహములలో ఈ దానము చేయువాడు మహాపుణ్యమును పొందును.

Verse 106

गङ्गास्नानफलं तस्य निश्चितं नृप जायते । रत्नान्वितसुवर्णस्य प्रदानेन नृपोत्तम ॥ १०६ ॥

హే నృపోత్తమా, రత్నములతో అలంకరించిన స్వర్ణాన్ని దానం చేయుటవలన ఆ వ్యక్తికి నిశ్చయంగా గంగాస్నానఫలము కలుగుతుంది, హే రాజా.

Verse 107

भुक्तिमुक्तिमवाप्नोति महादानं यतः स्मृतम् । नरो माणिक्यदानेन परं मोक्षमवाप्नुयात् ॥ १०७ ॥

భోగమును మోక్షమును రెండింటినీ ప్రసాదించునది అని ‘మహాదానం’గా స్మరింపబడిన మాణిక్యదానముచేత మనుడు పరమ మోక్షపదమును పొందును.

Verse 108

ध्रुवलोकमवाप्नोति वज्रदानेन मानवः । स्वर्गं विद्रुमदानेन रुद्र लोकमवाप्नुयात् ॥ १०८ ॥

వజ్రం (వజ్రరత్నం/వజ్రం) దానముచేత మనుడు ధ్రువలోకమును పొందును; విద్రుమం (పగడము) దానముచేత స్వర్గమును మరియు రుద్రలోకమును పొందును.

Verse 109

प्रयाति यानदानेन मुक्तादानेन चैन्दवम् । वैडूर्यदो रुद्र लोकं पुष्परागप्रदस्तथा ॥ १०९ ॥

యానదానముచేత దివ్యయానమార్గమును పొందును; ముత్యదానముచేత చంద్రమండల లోకమును పొందును. వైడూర్య (లహసునియా) దాత రుద్రలోకమును చేరును; అలాగే పుష్పరాగ (పుఖ్రాజు) దాత కూడా తగిన ఉత్తమ లోకమును పొందును.

Verse 110

पुष्परागप्रदानेन सर्वत्र सुखमश्नुते । अश्वदो ह्यश्वसान्निध्यं चिरं व्रजति भूमिप ॥ ११० ॥

పుష్పరాగ (పుఖ్రాజు) దానముచేత సర్వత్ర సుఖమును అనుభవించును. ఓ రాజా, అశ్వదానముచేత దీర్ఘకాలము అశ్వసాన్నిధ్యమును పొందును.

Verse 111

गजदानेन महता सर्वान्कामानवाप्नुयात् । प्रयाति यानदानेन स्वर्गं स्वर्यानमास्थितः ॥ १११ ॥

మహత్తర గజదానముచేత మనుడు సమస్త కోరికలను పొందును. యానదానముచేత స్వర్గమునకు వెళ్లి, స్వర్గీయ యానమును అధిరోహించి ప్రయాణించును.

Verse 112

महिषीदो जयत्येव ह्यपमृत्युं न संशयः । गवां तृणप्रदानेन रुद्र लोकमवाप्नुयात् ॥ ११२ ॥

మహిషీ-గో దానం చేసే వాడు నిస్సందేహంగా అపమృత్యువును జయిస్తాడు. గోవులకు తృణం/మేత దానం చేస్తే రుద్రలోకం (శివధామం) పొందుతాడు.

Verse 113

वारुणं लोकमाप्नोति महीश लवणप्रदः । स्वाश्रमाचारनिरता सर्वभूतहिते रताः ॥ ११३ ॥

ఓ రాజా, లవణం (ఉప్పు) దానం చేసే వాడు వరుణలోకాన్ని పొందుతాడు. తమ తమ ఆశ్రమధర్మాచరణంలో నిమగ్నులై, సమస్త భూతాల హితంలో రతులైనవారు కూడా శుభగతిని పొందుతారు.

Verse 114

अदाम्भिका गतासूयाः प्रयान्ति ब्रह्मणः पदम् । परोपदेशनिरता वीतरागा विमत्सरा ॥ ११४ ॥

దంభరహితులు, అసూయరహితులు, పరులకు ఉపదేశంలో నిమగ్నులు, వైరాగ్యులు, మత్సరరహితులు—అటువంటి వారు బ్రహ్మపదాన్ని పొందుతారు.

Verse 115

हरिपादार्चनरताः प्रयान्ति सदनं हरेः । सत्सङ्गाह्लादनिरताः सत्कर्मसु सदोद्यताः ॥ ११५ ॥

హరి పాదార్చనలో రతులైనవారు హరి సదనాన్ని చేరుతారు. సత్సంగానందంలో నిమగ్నులై వారు ఎల్లప్పుడూ సత్కర్మాలలో ఉత్సాహంగా ఉంటారు.

Verse 116

परापवादविमुखाः प्रयान्ति हरिमन्दिरम् । नित्यं हितकरा ये तु ब्राह्मणेषु च गोषु च ॥ ११६ ॥

పరాపవాదం (పరనింద) నుండి దూరంగా ఉండేవారు హరి మందిరాన్ని (హరిధామాన్ని) చేరుతారు. బ్రాహ్మణులకూ గోవులకూ నిత్యం హితం చేసే వారు కూడా అదే గతిని పొందుతారు.

Verse 117

परस्त्रीसङ्गविमुखा न पश्यन्ति यमालयम् । जितेन्द्रि या जिताहारा गोषु क्षान्ताः सुशीलिनः ॥ ११७ ॥

పరస్త్రీ సంగాన్ని దూరం చేసుకునేవారు యమాలయాన్ని చూడరు. ఇంద్రియజయులు, మితాహారులు, గోవుల పట్ల క్షమాశీలులు, సుశీలులు—అటువంటి వారు దండలోకానికి పోరు।

Verse 118

ब्राह्मणेषु क्षमाशीलाः प्रयान्ति भवनं हरेः । अग्निशुश्रूषवश्चैव गुरुशुश्रूषकास्तथा ॥ ११८ ॥

బ్రాహ్మణుల పట్ల క్షమాశీలులైన వారు హరి భవనాన్ని చేరుతారు. అలాగే అగ్నిశుశ్రూషలో నిమగ్నులు, గురుశుశ్రూషకులు కూడా అదే పదాన్ని పొందుతారు।

Verse 119

पतिशुश्रूषणरता न वै संसृतिभागिनः । सदा देवार्चनरता हरिनामपरायणाः ॥ ११९ ॥

పతిశుశ్రూషలో నిమగ్నమైన స్త్రీలు నిజంగా సంసారభాగినులు కారు. ఎల్లప్పుడూ దేవార్చనలో రతులై, హరినామంలో పరాయణులై ఉన్నవారు సంసారబంధం నుండి విముక్తి పొందుతారు।

Verse 120

प्रतिग्रहनिवृत्ताश्च प्रयान्ति परमं पदम् । अनाथं विप्रकुणपं ये दहेयुर्नृपोत्तम ॥ १२० ॥

ప్రతిగ్రహం (అధర్మాన్ని కలిగించే దాన స్వీకారం) నుండి విరమించిన వారు పరమపదాన్ని చేరుతారు. ఓ నృపోత్తమా, అనాథ బ్రాహ్మణ శవాన్ని దహనం చేసే వారు కూడా పరమగతిని పొందుతారు।

Verse 121

अश्वमेधसहस्राणां फलमश्नुवते सदा । पत्रैः पुष्पैः फलैर्वापि जलैर्वा मनुजेश्वर ॥ १२१ ॥

ఓ మనుజేశ్వరా, ఎవడు నిత్యం పత్రాలు, పుష్పాలు, ఫలాలు లేదా జలంతో (భగవంతుని) పూజ చేస్తాడో, అతడు సహస్ర అశ్వమేధ యాగ ఫలాన్ని సదా పొందుతాడు।

Verse 122

पूजया रहितं लिङ्गमचर्येत्तत्फलं शृणु । अप्सरोगणगन्धर्वैः स्तूयमानो विमानगः ॥ १२२ ॥

విధివిధానాల పూజ లేకుండానే లింగాన్ని ఆరాధించినవాడి ఫలాన్ని వినుము—అతడు దివ్య విమానంలో అధిరోహించి అప్సరాగణ గంధర్వులచే స్తుతింపబడును।

Verse 123

प्रयाति शिवसान्निध्यमित्याह कमलोद्भवः । चुलुकोदकमात्रेण लिङ्गं संस्नाप्य भूमिप ॥ १२३ ॥

కమలోద్భవుడు (బ్రహ్మ) ఇలా పలికెను—‘అతడు శివసాన్నిధ్యాన్ని పొందును,’ ఓ రాజా; కేవలం ఒక చులుక నీటితోనైనా లింగాన్ని స్నాపనం చేసినచో।

Verse 124

लक्षाश्वमेधजं पुण्यं संप्राप्नोति न संशयः । पूजया रहितं लिङ्गं कुसुमैर्योऽचयेत्सुधीः ॥ १२४ ॥

సందేహం లేదు—విధివిధాన పూజ లేకున్నా లింగంపై పుష్పాలు అర్పించే జ్ఞాని లక్ష అశ్వమేధ యజ్ఞఫలమైన పుణ్యాన్ని పొందును।

Verse 125

अश्वमेधायुतफलं भवेत्तस्य जनेश्वर । भक्ष्यैर्भोज्यैः फलैर्वापि शून्यं लिङ्गं प्रपूज्य च ॥ १२५ ॥

ఓ జనేంద్రా, భక్ష్యభోజ్యములు గాని ఫలములు గాని సమర్పించి శూన్య (నిరాకార) లింగాన్ని భక్తితో పూజించినవానికి దశసహస్ర అశ్వమేధ ఫలం కలుగును।

Verse 126

शिवसायुज्यमाप्नोति पुनरावृत्तिवर्जितम् । पूजया रहितं विष्णुं योऽचयेदर्कवंशज ॥ १२६ ॥

ఓ అర్కవంశజా, విధివిధాన పూజ లేకున్నా విష్ణువును భక్తితో గౌరవించి అర్చించే వాడు పునరావృత్తి లేని శివసాయుజ్యాన్ని పొందును।

Verse 127

जलेनापि स सालोक्यं विष्णोर्याति नरोत्तम । देवतायतने यस्तु कुर्यात्सम्मार्जनं सुधीः ॥ १२७ ॥

హే నరోత్తమా! దేవాలయంలో జ్ఞాని చీపురుతో శుభ్రపరచి, నీటితో కూడ శుద్ధి చేస్తే, అతడు శ్రీ విష్ణువు సాలోక్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 128

यावत्पांसु युगावासं वैष्णवे मन्दिरे लभेत् । शीर्णं स्फटिकलिङ्गं तु यः संदध्यान्नृपोत्तम ॥ १२८ ॥

హే నృపోత్తమా! వైష్ణవ మందిరంలో క్షణమాత్రమైనా నివాసం-సేవ లభించినంత పుణ్యం, జీర్ణమైన స్ఫటిక లింగాన్ని సరిచేసి మళ్లీ ప్రతిష్ఠించే వానికి కలుగుతుంది।

Verse 129

शतजन्मार्जितैः पापैर्मुच्यते स तु मानवः । यस्तु देवालये राजन्नपि गोचर्ममात्रकम् ॥ १२९ ॥

హే రాజా! దేవాలయంలో గోచర్మమాత్ర స్థల పరిమాణమైనా దానం లేదా సమర్పణ వంటి పుణ్యకర్మ చేయువాడు, వంద జన్మలలో కూడబెట్టిన పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 130

जलेन सिञ्चेद् भूभागं सोऽपि स्वर्गं लभेन्नरः । गन्धोदकेन यः सिञ्चेद्देवतायतने भुवम् ॥ १३० ॥

నీటితో భూమి భాగాన్ని చల్లినవాడుకూడా స్వర్గాన్ని పొందుతాడు; దేవాలయంలో సుగంధ జలంతో భూమిని చల్లినవాడు మరింత విశేష పుణ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 131

यावत्कणानुकल्पं तु तिष्ठेत देवसन्निधौ । मृदा धातुविकारैर्वा यो लिम्पेद्देवतागृहम् ॥ १३१ ॥

దేవసన్నిధిలో కణమాత్ర కాలమైనా నిలిచినవాడు, లేదా మట్టి గానీ ధాతు-మిశ్రమాల గానీ తో దేవాలయాన్ని లేపనం చేసి మరమ్మతు చేసినవాడు—అది మహా పుణ్యకరం।

Verse 132

स कोटिकुलमुद्धृत्य याति साम्यं मधुद्विषः । शिलाचूर्णेन यो मर्त्यो देवागारं तु लेपयेत् ॥ १३२ ॥

యే మానవుడు శిలాచూర్ణంతో దేవాలయాన్ని లేపనం చేస్తాడో, అతడు కోటి కులాలను उद्धరించి మధుద్విషుడు విష్ణువుతో సామ్యము (సాన్నిధ్యము) పొందుతాడు।

Verse 133

स्वस्तिकादीनि वा कुर्यात्तस्य पुण्यमनन्तकम् । यः कुर्याद्दीपरचनां देवतायतने नृप ॥ १३३ ॥

లేదా స్వస్తికాది మంగళచిహ్నాలు చేయువాడికి అనంత పుణ్యం కలుగుతుంది। ఓ రాజా! దేవాలయంలో దీపాలను అమర్చువాడు అపార పుణ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 134

तस्य पुण्यं प्रसङ्ख्यातुं नोत्सहेऽब्दशतैरपि । अखण्डदीपं यः कुर्याद्विष्णोर्वा शङ्करस्य च ॥ १३४ ॥

అతని పుణ్యాన్ని లెక్కించుటకు నేను వందల సంవత్సరాలైనా సమర్థుడను కాను—విష్ణువుకు గాని శంకరునకు గాని అఖండ దీపాన్ని స్థాపించువాడి పుణ్యం అటువంటిది।

Verse 135

क्षणे क्षणेऽश्वमेधस्य फलं तस्य न दुर्लभम् । अर्चितं शङ्करं दृष्ट्वा विष्णुं वापि नमेत्तु यः ॥ १३५ ॥

అతనికి క్షణక్షణమూ అశ్వమేధ యజ్ఞఫలం దుర్లభం కాదు—పూజింపబడిన శంకరుని దర్శించి విష్ణువుకూ నమస్కరించువాడు।

Verse 136

स विष्णुभवनं प्राप्य मोदते च युगायुतम् । देव्याः प्रदक्षिणामेकां सप्त सूर्यस्य भूमिप ॥ १३६ ॥

అతడు విష్ణుధామాన్ని చేరి పదివేల యుగముల వరకు ఆనందిస్తాడు। ఓ భూమిపా! దేవికి చేసిన ఒక ప్రదక్షిణ సూర్యునికి చేసిన ఏడు ప్రదక్షిణల సమాన ఫలదాయకమని చెప్పబడింది।

Verse 137

तिस्रो विनायकस्यापि चतस्रो विष्णुमन्दिरे । कृत्वा तत्तद्गृहं प्राप्य मोदते युगलक्षकम् ॥ १३७ ॥

వినాయకునికి మూడు, విష్ణు మందిరంలో నాలుగు ఇలాంటి ఆలయాలు నిర్మించి, ఆయా ధామాలను పొందినవాడు రెండు లక్ష యుగాలు ఆనందిస్తాడు।

Verse 138

यो विष्णोर्भक्तिभावेन तथैव गोद्विजस्य च । प्रदक्षिणां चरेत्तस्य ह्यश्वमेधः पदे पदे ॥ १३८ ॥

విష్ణుపై భక్తిభావంతో గోవును, బ్రాహ్మణుని ప్రదక్షిణ చేయువానికి ప్రతి అడుగులో అశ్వమేధ యాగఫలం కలుగుతుంది।

Verse 139

काश्यां माहेश्वरं लिङ्गं संपूज्य प्रणमेत्तु यः । न तस्य विद्यते कृत्यं संसृतिर्नैव जायते ॥ १३९ ॥

కాశీలో మాహేశ్వర లింగాన్ని విధివిధానంగా పూజించి నమస్కరించువానికి ఇక కర్తవ్యమేమీ మిగలదు; అతనికి సంసార పునర్జన్మ కలుగదు।

Verse 140

शिवं प्रदक्षिणं कृत्वा सव्येनैव विधानतः । नरो न च्यवते स्वर्गाच्छङ्करस्य प्रसादतः ॥ १४० ॥

విధి ప్రకారం శివుని ఎడమవైపు ఉంచి ప్రదక్షిణ చేసినవాడు, శంకర ప్రసాదంతో స్వర్గం నుండి పడిపోడు।

Verse 141

स्तुत्वा स्तोत्रैर्जगन्नाथं नारायणमनामयम् । सर्वान्कामानवाप्नोति मनसा यद्यदिच्छति ॥ १४१ ॥

స్తోత్రాలతో జగన్నాథుడు—నిరామయ నారాయణుడు—ను స్తుతించినవాడు, మనసులో ఏది ఏది కోరుకుంటాడో ఆ సమస్త కోరికలను పొందుతాడు।

Verse 142

देवतायतने यस्तु भक्तियुक्तः प्रनृत्यति । गायते वा स भूपाल रुद्र लोके च मुक्तिभाक् ॥ १४२ ॥

హే భూపాలా! భక్తియుక్తుడై దేవాలయంలో నర్తించువాడు గానీ గానము చేయువాడు గానీ ముక్తిభాగ్యుడై రుద్రలోకమును కూడ పొందును।

Verse 143

ये तु वाद्यं प्रकुर्वन्ति देवतायतने नराः । ते हंसयानमारूढा व्रजन्ति ब्रह्मणः पदम् ॥ १४३ ॥

దేవాలయంలో వాద్యములు వాయించు జనులు హంసయానముపై ఆరూఢులై బ్రహ్మపదమును (బ్రహ్మలోకమును) చేరుదురు।

Verse 144

करतालं प्रकुर्वन्ति देवतायतने तु ये । ते सर्वपापनिर्मुक्ता विमानस्था युगायुतम् ॥ १४४ ॥

దేవాలయంలో కరతాళములు (చప్పట్లు) కొట్టువారు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తులై, విమానస్థులై, దశసహస్ర యుగములు స్వర్గంలో నివసింతురు।

Verse 145

देवतायतने ये तु घण्टानादं प्रकुर्वते । तेषां पुण्यं निगदितुं न समर्थः शिवः स्वयम् ॥ १४५ ॥

దేవాలయంలో ఘంటానాదము చేయువారి పుణ్యమును వర్ణించుటకు స్వయంగా శివుడుకూడా సమర్థుడు కాడు।

Verse 146

भेरीमृदङ्गपटहमुरजैश्च सडिण्डिमैः । संप्रीणयन्ति देवेशं तेषां पुण्यफलं शृणु ॥ १४६ ॥

భేరి, మృదంగ, పటహ, మురజ మరియు డిండిమ వంటి వాద్యములతో వారు దేవేశ్వరుని ఆనందింపజేస్తారు; వారి పుణ్యఫలమును వినుము।

Verse 147

देवस्त्रीगणसंयुक्ताः सर्वकामैः समर्चिताः । स्वर्गलोकमनुप्राप्य मोदन्ते कल्पपञ्चकम् ॥ १४७ ॥

దేవాంగనల గణములతో కూడి, సమస్త కావ్యభోగములతో సత్కరింపబడి, వారు స్వర్గలోకమును పొందించి అక్కడ ఐదు కల్పములు ఆనందించుదురు।

Verse 148

देवतामन्दिरे कुर्वन्नरः शङ्खं नृप । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुना सह मोदते ॥ १४८ ॥

ఓ నృపా! దేవతామందిరములో శంఖమును నిర్మించు లేదా స్థాపించు మనిషి సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడై విష్ణువుతో కలిసి ఆనందించును।

Verse 149

तालकांस्यादिनिनदं कुर्वन् विष्णुगृहे नरः । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकमवाप्नुयात् ॥ १४९ ॥

విష్ణు గృహమందు తాళము, గంట, కాంస్యాది వాద్యధ్వనిని చేయు మనిషి సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడై విష్ణులోకమును పొందును।

Verse 150

यो देवः सर्वदृग्विष्णुर्ज्ञानरूपी निरञ्जनः । सर्वधर्मफलं पूर्णं संतुष्टः प्रददाति च ॥ १५० ॥

సర్వదృష్టి గల దేవుడు—విష్ణువు—జ్ఞానస్వరూపుడు, నిరంజనుడు; ఆయన సంతుష్టుడైతే సమస్త ధర్మఫలమును సంపూర్ణంగా ప్రసాదించును।

Verse 151

यस्य स्मरणमात्रेण देवदेवस्य चक्रिणः । सफलानि भवन्त्येव सर्वकर्माणि भूपते ॥ १५१ ॥

ఓ భూపతే! దేవదేవుడైన చక్రధారి ప్రభువును కేవలం స్మరించుట మాత్రముచేతనే సమస్త కర్మములు నిశ్చయంగా ఫలప్రదమగును।

Verse 152

परमात्मा जगन्नाथः सर्वकर्म्मफलप्रदः । सत्कर्मकर्तृभिर्नित्यं स्मृतः सर्वार्तिनाशनः । तमुद्दिश्य कृतं यच्च तदानन्त्याय कल्पते ॥ १५२ ॥

పరమాత్మ జగన్నాథుడు సమస్త కర్మఫలాలను ప్రసాదించువాడు. సత్కర్మచేయువారు ఆయనను నిత్యం స్మరిస్తారు; ఆయన సమస్త ఆర్తులను నశింపజేస్తాడు. ఆయనను లక్ష్యంగా చేసి చేసినది అంతులేని పుణ్యానికి కారణమగును.

Verse 153

धर्माणि विष्णुश्च फलानि विष्णुः कर्माणि विष्णुश्च फलानि भोक्ता । कार्यं च विष्णुः करणानि विष्णुरस्मान्न किञ्चिद्व्यतिरिक्तमस्ति ॥ १५३ ॥

ధర్మమూ విష్ణువే, ఫలమూ విష్ణువే; కర్మమూ విష్ణువే, ఫలభోక్త కూడా విష్ణువే. కార్యమూ విష్ణువే, కరణాలు (సాధనాలు) కూడా విష్ణువే—ఆయనకు భిన్నంగా ఏదీ లేదు.

Verse 154

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे धर्मानुकथनं नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥ १३ ॥

ఇట్లు శ్రీ బృహన్నారదీయ పురాణము పూర్వభాగము, ప్రథమ పాదములో ‘ధర్మానుకథనం’ అను త్రయోదశ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.