Adhyaya 38

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे सप्तत्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच एषा पुण्यतमा देवी देवगन्धर्वसेविता / नर्मदा लोकविख्याता तीर्थानामुत्तमा नदी

ఇట్లు శ్రీకూర్మపురాణం షట్సాహస్త్రీ సంహితా ఉత్తరవిభాగంలో ముప్పైఏడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది. సూతుడు పలికెను—ఈ దేవీనది పరమపావని, దేవగంధర్వులు సేవించెదరు; లోకవిఖ్యాత నర్మదా సమస్త తీర్థాలలో ఉత్తమ నది।

Verse 2

तस्याः शृणुध्वं माहात्म्यं मार्कण्डेयेन भाषितम् / युधिष्ठिराय तु शुभं सर्वपापप्रणाशनम्

ఆమె పుణ్యమయ మహాత్మ్యాన్ని వినుడి, మార్కండేయుడు పలికినదే ఇది. యుధిష్ఠిరుని శుభార్థంగా చెప్పబడిన ఈ కథ సమస్త పాపాలను నశింపజేస్తుంది।

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच श्रुतास्तु विविधा धर्मास्त्वत्प्रसादान्महामुने / माहात्म्यं च प्रयागस्य तीर्थानि विविधानि च

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—ఓ మహామునీ, మీ అనుగ్రహంతో నేను వివిధ ధర్మాలను విన్నాను; అలాగే ప్రయాగ మహాత్మ్యమును, నానావిధ తీర్థములను కూడా।

Verse 4

नर्मदा सर्वतीर्थानां मुख्या हि भवतेरिता / तस्यास्त्विदानीं माहात्म्यं वक्तुमर्हसि सत्तम

నర్మదా సమస్త తీర్థాలలో ప్రధానమని మీరు ప్రకటించారు. కాబట్టి, ఓ సత్తమా, ఇప్పుడు ఆమె మహాత్మ్యాన్ని చెప్పుటకు మీరు అర్హులు।

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच नर्मदा सरितां श्रेष्ठा रुद्रदेहाद् विनिः सृता / तारयेत् सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च

మార్కండేయుడు పలికెను—నర్మదా నదులలో శ్రేష్ఠ; ఆమె రుద్రుని దేహమునుండి ఉద్భవించింది. స్థావర-జంగమములైన సమస్త భూతాలను ఆమె తరింపజేస్తుంది।

Verse 6

नर्मदायास्तु माहात्म्यं पुराणे यन्मया श्रुतम् / इदानीं तत्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः शुभम्

హే శుభమయీ! పురాణాలలో నేను వినిన నర్మదా మహాత్మ్యాన్ని ఇప్పుడు వివరిస్తాను; ఏకాగ్రచిత్తంతో వినుము.

Verse 7

पुण्या कनखले गङ्गा कुरुक्षेत्रे सरस्वती / ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा

కనఖలంలో గంగా పరమ పుణ్యదాయిని, కురుక్షేత్రంలో సరస్వతి పుణ్యదాయిని; కాని గ్రామములో గాని అరణ్యములో గాని నర్మదా ఎక్కడైనా పుణ్యదాయినే.

Verse 8

त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेन तु यामुनम् / सद्यः पुनाति गाङ्गेयं दर्शनादेव नार्मदम्

సరస్వతి జలం మూడు దినాలలో, యమునా జలం ఒక వారంలో శుద్ధి చేస్తాయి; గంగాజలం తక్షణమే పునీతం చేస్తుంది, నర్మదా అయితే దర్శనమాత్రంతోనే పునీతం చేస్తుంది.

Verse 9

कलिङ्गदेशपश्चार्धे पर्वते ऽमरकण्टके / पुण्या च त्रिषु लोकेषु रमणीया मनोरमा

కలింగదేశపు పశ్చిమ భాగంలో అమరకంటక పర్వతంపై ఒక పుణ్యతీర్థం ఉంది; అది త్రిలోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందినది—రమణీయము, మనోహరము, అత్యంత సుందరము.

Verse 10

सदेवासुरगन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः / तपस्तप्त्वा तु राजेन्द्र सिद्धिं तु परमां गताः

హే రాజేంద్ర! తపోధనులైన ఋషులు దేవులు, అసురులు, గంధర్వులతో కలిసి తపస్సు చేసి పరమ సిద్ధిని పొందారు.

Verse 11

तत्र स्नात्वा नरो राजन् नियमस्थो जितेन्द्रियः / उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम्

హే రాజా! అక్కడ స్నానం చేసి నియమస్థుడై, ఇంద్రియజయుడై, ఒక రాత్రి ఉపవాసం చేసిన నరుడు తన కులంలోని వంద వంశాలను తరింపజేస్తాడు.

Verse 12

योजनानां शतं साग्रं श्रूयते सरिदुत्तमा / विस्तारेण तु राजेन्द्र योजनद्वयमायता

హే రాజశ్రేష్ఠా! ఆ ఉత్తమ నది వంద యోజనాలకు కొద్దిగా మించి విస్తరించిందని వినబడుతుంది; హే రాజేంద్రా, వెడల్పులో అది రెండు యోజనాలు.

Verse 13

षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च / पर्वतस्य समन्तात् तु तिष्ठन्त्यमरकण्टके

అమరకంటక పర్వతం చుట్టూ అరవై వేల తీర్థాలు, అలాగే అరవై కోట్లు కూడా అక్కడ నిలిచి ఉన్నాయి.

Verse 14

ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा जितक्रोधो जितेन्द्रियः / सर्वहिंसानिवृत्तस्तु सर्वभूतहिते रतः

బ్రహ్మచారి శుచిగా ఉండి, క్రోధాన్ని జయించి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, సమస్త హింసను విడిచి, సమస్త భూతాల హితంలో ఆనందించాలి.

Verse 15

एवं सर्वसमाचारो यस्तु प्राणान् समुत्सृजेत् / तस्य पुण्यफलं राजन् शृणुष्वावहितो नृप

హే రాజా, హే నృపా! శ్రద్ధగా వినుము—ఇలా సంపూర్ణ సదాచారంలో స్థితుడై ప్రాణాలను విడిచినవానికి కలిగే పుణ్యఫలాన్ని నేను వివరిస్తాను.

Verse 16

शतवर्षसहस्राणि स्वर्गे मोदति पाण्डव / सप्सरोगणसंकीर्णो दिव्यस्त्रीपरिवारितः

హే పాండవా, అతడు స్వర్గంలో శతసహస్ర సంవత్సరాలు ఆనందిస్తాడు; అప్సరాగణాలతో నిండిపోయి, దివ్యస్త్రీల పరివారంతో చుట్టుముట్టబడి విహరిస్తాడు।

Verse 17

दिव्यगन्धानुलिप्तश्च दिव्यपुष्पोपशोभितः / क्रीडते देवलोके तु दैवतैः सह मोदते

దివ్య సుగంధాలతో లేపింపబడి, దివ్య పుష్పాలతో అలంకరింపబడి, అతడు దేవలోకంలో క్రీడిస్తూ దేవతలతో కలిసి ఆనందిస్తాడు।

Verse 18

ततः स्वर्गात् परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः / गृहं तु लभते ऽसौ वै नानारत्नसमन्वितम्

ఆపై స్వర్గం నుండి చ్యుతుడై, ఆ రాజు భూమిపై ధార్మికుడవుతాడు; మరియు నానారత్నాలతో సమన్వితమైన గృహాన్ని పొందుతాడు।

Verse 19

स्तम्भैर्मणिमयैर्दिव्यैर्वज्रवैदूर्यभूषितम् / आलेख्यवाहनैः शुभ्रैर्दासीदाससमन्वितम्

ఆ గృహం దివ్య మణిమయ స్తంభాలతో నిలిచి, వజ్రసమ కాంతి మరియు వైదూర్య రత్నాలతో భూషితమై; శుభ్రమైన చిత్రాలంకృత వాహనాలతో సుసజ్జితమై, దాసీదాసులతో సమన్వితమై ఉండెను।

Verse 20

राजराजेश्वरः श्रीमान् सर्वस्त्रीजनवल्लभः / जीवेद् वर्षशतं साग्रं तत्र भोगसमन्वितः

అతడు రాజరాజేశ్వరుడై, శ్రీమంతుడై, కీర్తిమంతుడై, సమస్త స్త్రీజనులకు ప్రియుడవుతాడు; అక్కడ భోగసంపదలతో యుక్తుడై శతవత్సరములు మించి జీవిస్తాడు।

Verse 21

अग्निप्रवेशे ऽथ जले अथवानशने कृते / अनिवर्तिका गतिस्तस्य पवनस्याम्बरे यथा

అగ్నిలో ప్రవేశించినా, జలంలో ప్రవేశించినా, లేదా అనశనమరణం చేసినా—ఆ ప్రాణగతి తిరిగి మళ్లనిది అవుతుంది; ఆకాశంలో గాలి నిరోధం లేక సాగినట్లే।

Verse 22

पश्चिमे पर्वततटे सर्वपापविनाशनः / ह्रदो जलेश्वरो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

పర్వతపు పశ్చిమ తీరంలో సర్వపాపవినాశకమైన ఒక హ్రదం ఉంది. దాని పేరు ‘జలేశ్వర’; అది త్రిలోకములందు ప్రసిద్ధి పొందింది।

Verse 23

तत्र पिण्डप्रदानेन संध्योपासनकर्मणा / दशवर्षाणि पितरस्तर्पिताः स्युर्न संशयः

అక్కడ పిండప్రదానం చేసి, సంధ్యోపాసన కర్మ ఆచరించుటవలన పితృదేవతలు పది సంవత్సరాలు తృప్తి పొందుతారు—సందేహం లేదు।

Verse 24

दक्षिणे नर्मदाकूले कपिलाख्या महानदी / सरलार्जुनसंच्छन्ना नातिदूरे व्यवस्थिता

నర్మదా నదికి దక్షిణ తీరంలో ‘కపిలా’ అనే మహానది ఉంది; అది ఎక్కువ దూరం కాదు, సరళా మరియు అర్జున వృక్షవనాలతో నీడపడుతూ స్థితి చెందింది।

Verse 25

सा तु पुण्या महाभागा त्रिषु लोकेषु विश्रुता / तत्र कोटिशतं साग्रं तीर्थानां तु युधिष्ठिर

ఆ పుణ్యస్థలం మహాభాగ్యవంతమైనది, త్రిలోకములందు ప్రసిద్ధి పొందింది. అక్కడ, ఓ యుధిష్ఠిరా, తీర్థములు వంద కోట్లు మించి ఉన్నాయి।

Verse 26

तस्मिंस्तीर्थे तु ये वृक्षाः पतिताः कालपर्ययात् / नर्मदातोयसंस्पृष्टास्ते यान्ति परमां गतिम्

ఆ తీర్థంలో కాలపరిణామంతో పడిపోయిన వృక్షాలైనా నర్మదా జలస్పర్శ పొందితే పరమగతిని పొందుతాయి।

Verse 27

द्वितीया तु महाभागा विशल्यकरणी शुभा / तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा विशल्यो भवति क्षणात्

రెండవ తీర్థం మహాభాగ్యమైన శుభ ‘విశల్యకరణీ’; అక్కడ స్నానం చేసినవాడు క్షణంలోనే సమస్త శూల-పీడల నుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 28

कपिला च विशल्या च श्रूयते राजसत्तम / ईश्वरेण पुरा प्रोक्ता लोकानां हितकाम्यया

ఓ రాజశ్రేష్ఠా, ‘కపిలా’ మరియు ‘విశల్యా’ అని వినబడుతుంది; లోకాల హితాన్ని కోరుతూ పురాతనకాలంలో ఈశ్వరుడు ఇవి ఉపదేశించాడు।

Verse 29

अनाशकं तु यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे नराधिप / सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति

ఓ నరాధిపా, ఆ తీర్థంలో అనాశకము (ఉపవాసం) చేయువాడు సమస్త పాపాల నుండి శుద్ధుడై రుద్రలోకాన్ని చేరుతాడు।

Verse 30

तत्र स्नात्वा नरो राजन्नश्वमेधफलं लभेत् / ये वसन्त्युत्तरे कूले रुद्रलोके वसन्ति ते

ఓ రాజా, అక్కడ స్నానం చేసినవాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; ఉత్తర తీరంలో నివసించువారు నిజంగా రుద్రలోకంలోనే నివసిస్తారు।

Verse 31

सरस्वत्यां च गङ्गायां नर्मदायां युधिष्ठिर / समं स्नानं च दानं च यथा मे शङ्करो ऽब्रवीत्

ఓ యుధిష్ఠిరా, సరస్వతి, గంగా, నర్మదా—ఈ మూడింటిలో స్నానం మరియు దానం సమాన పుణ్యఫలదాయకం; శంకరుడు నాకు చెప్పినట్లే।

Verse 32

परित्यजति यः प्रणान् पर्वते ऽमरकण्टके / वर्षकोटिशतं साग्रं रुद्रलोके महीयते

అమరకంటక పర్వతంపై ఎవడు ప్రాణత్యాగం చేస్తాడో, వాడు వంద కోటి సంవత్సరాలకు మించిన కాలం రుద్రలోకంలో మహిమతో గౌరవింపబడతాడు।

Verse 33

नर्मदायां जलं पुण्यं फेनोर्मिसमलङ्कृतम् / पवित्रं शिरसा वन्द्य सर्वपापैः प्रमुच्यते

నర్మదా జలం పుణ్యమైనది, నురుగు మరియు తరంగాలతో అలంకృతం; అది పవిత్రం, శిరస్సుతో వందనీయము—దానిని భక్తితో గౌరవిస్తే సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది।

Verse 34

नर्मदा सर्वतः पुण्या ब्रह्महत्यापहारिणी / अहोरात्रोपवासेन मुच्यते ब्रह्महत्यया

నర్మదా అన్ని విధాలా పుణ్యమయి, బ్రహ్మహత్యా పాపాన్ని హరించేది; ఒక పగలు-రాత్రి ఉపవాసం చేస్తే బ్రహ్మహత్యా దోషం నుండి విముక్తి కలుగుతుంది।

Verse 35

जालेश्वरं तीर्थवरं सर्वपापविनाशनम् / तत्र गत्वा नियमवान् सर्वकामांल्लभेन्नरः

జాలేశ్వరము శ్రేష్ఠ తీర్థము, సమస్త పాపాలను నశింపజేయునది; అక్కడికి వెళ్లి నియమాచరణతో ఉండే నరుడు తన సమస్త కోరికల ఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 36

चन्द्रसूर्योपरागे तु गत्वा ह्यमरकण्टकम् / अश्वमेधाद् दशगुणं पुण्यमाप्नोति मानवः

చంద్రగ్రహణం గాని సూర్యగ్రహణం గాని ఉన్న వేళ ఎవడు అమరకంటకానికి వెళ్తాడో, ఆ మనిషి అశ్వమేధ యజ్ఞఫలానికి పదింతల పుణ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 37

एष पुण्यो गिरिवरो देवगन्धर्वसेवितः / नानाद्रुमलताकीर्णो नानापुष्पोपशोभितः

ఇది అత్యంత పుణ్యమైన శ్రేష్ఠ పర్వతం; దేవులు, గంధర్వులు సేవించే స్థలం; అనేక వృక్షలతలతో నిండినది, నానావిధ పుష్పశోభతో ప్రకాశించేది।

Verse 38

तत्र संनिहितो राजन् देव्या सह महेश्वरः / ब्रह्मा विष्णुस्तथा चेन्द्रो विद्याधरगणैः सह

అక్కడ, ఓ రాజా, దేవితో కూడిన మహేశ్వరుడు ప్రత్యక్షంగా సన్నిహితుడై ఉన్నాడు; అలాగే బ్రహ్మ, విష్ణు, ఇంద్రుడు కూడా విద్యాధరగణాలతో కలిసి అక్కడే ఉన్నారు।

Verse 39

प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात् पर्वतं ह्यमरकण्टकम् / पौण्डरीकस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानः

ఎవడు అమరకంటక పర్వతాన్ని ప్రదక్షిణ చేస్తాడో, అతడు పౌండరీక యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 40

कावेरी नाम विपुला नदी कल्पषनाशिनी / तत्र स्नात्वा महादेवमर्चयेद् वृषभध्वजम् / संगमे नर्मदायास्तु रुद्रलोके महीयते

కావేరీ అనే విస్తారమైన నది ఉంది; అది యుగయుగాల పాపసంచయాన్ని నశింపజేస్తుంది. అక్కడ స్నానం చేసి వృషభధ్వజుడైన మహాదేవుని ఆరాధించాలి; నర్మదా సంగమంలో అతడు రుద్రలోకంలో గౌరవింపబడతాడు।