Adhyaya 30

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वंविभागे एकोनत्रिशो ऽध्यायः सूत उवाच स शिष्यैः संवृतो धीमान् गुरुर्द्वैपायनो मुनिः / जगाम विपुलं लिङ्गमोङ्कारं मुक्तिदायकम्

ఇట్లు శ్రీకూర్మపురాణం షట్సాహస్త్రీ సంహిత పూర్వవిభాగంలో త్రింశోధ్యాయము. సూతుడు పలికెను—శిష్యులతో చుట్టుముట్టబడిన ధీమంతుడైన గురువు ద్వైపాయన ముని (వ్యాసుడు) ముక్తిదాయకమైన విస్తారమైన ఓంకారలింగమునకు వెళ్లెను।

Verse 2

तत्राभ्यर्च्य महादेवं शिष्यैः सह महामुनिः / प्रोवाच तस्य माहात्म्यं मुनीनां भावितात्मनाम्

అక్కడ శిష్యులతో కలిసి మహాదేవుని ఆరాధించి, మహాముని అంతఃశుద్ధులైన మునులకు ఆయన మహాత్మ్యాన్ని ప్రకటించెను।

Verse 3

इदं तद् विमलं लिङ्गमोङ्कारं नाम शोभनम् / अस्य स्मरणमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः

ఇదే ఆ నిర్మల లింగము, శుభనామముగల ‘ఓంకారము’; దీనిని స్మరించుట మాత్రముచేతనే సమస్త పాపముల నుండి విముక్తి కలుగును।

Verse 4

एतत् परतरं ज्ञानं पञ्चयतनमुत्तमम् / सेवितं सूरिभिर्नित्यं वाराणस्यां विमोक्षदम्

ఇది పరమోన్నత జ్ఞానం—ఉత్తమ పంచాయతనారాధన. జ్ఞానులు నిత్యం సేవించెదరు; వారాణసీలో ఇది మోక్షం ప్రసాదించును.

Verse 5

अत्र साक्षान्महादेवः पञ्चायतनविग्रहः / रमते भगवान् रुद्रो जन्तूनामपवर्गदः

ఇక్కడ సాక్షాత్ మహాదేవుడు పంచాయతన స్వరూపంగా ప్రత్యక్షమగుచున్నాడు. ఇక్కడ భగవాన్ రుద్రుడు ఆనందించుచున్నాడు; జీవులకు అపవర్గం (పరమ విముక్తి) ప్రసాదించువాడు.

Verse 6

यत् तत् पाशुपतं ज्ञानं पञ्चार्थमिति शब्द्यते / तदेतद् विमलं लिङ्गमोङ्कारे समवस्थितम्

‘పంచార్థం’ అని చెప్పబడే పాశుపత జ్ఞానం ఏదో, అదే ఈ విమల లింగం; అది ఓంకారంలో సమవస్థితమై ఉంది.

Verse 7

शान्त्यतीता तथा शान्तिर्विद्या चैव परा कला / प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्च पञ्चार्थं लिङ्गमैश्वरम्

శాంతిని అతిక్రమించిన స్థితి మరియు శాంతి; అలాగే విద్య మరియు పరాకళ; ఇంకా ప్రతిష్ఠా మరియు నివృత్తి—ఇవే ఐదు ఈశ్వరలింగపు పంచార్థములు.

Verse 8

पञ्चानामपि देवानां ब्रह्मादीनां सदाश्रयम् / ओङ्कारबोधकं लिङ्गं पञ्चायतनमुच्यते

బ్రహ్మాది ఐదుగురు దేవతలకు సదా ఆశ్రయమై, ఓంకారార్థాన్ని బోధించు లింగమే ‘పంచాయతనం’ అని చెప్పబడును.

Verse 9

संस्मरेदैश्वरं लिङ्गं पञ्चायतनमव्ययम् / देहान्ते तत्परं ज्योतिरानन्दं विशते बुधः

బుద్ధిమంతుడు నిత్యం ఈశ్వరుని అవ్యయ పంచాయతన లింగాన్ని స్మరించాలి. దేహాంతంలో తత్త్వంలో పరమభక్తితో లీనమై ఆనందస్వరూపమైన దివ్యజ్యోతిలో ప్రవేశిస్తాడు.

Verse 10

अत्र देवर्षयः पूर्वं सिद्धा ब्रह्मर्षयस्तथा / उपास्य देवमीशानं प्राप्तवन्तः परं पदम्

ఇక్కడ పూర్వకాలంలో దేవర్షులు, సిద్ధులు, బ్రహ్మర్షులు కూడా ఈశాన దేవుని ఉపాసించి పరమపదాన్ని పొందారు.

Verse 11

मत्स्योदर्यास्तटे पुण्यं स्थानं गुह्यतमं शुभम् / गोचर्ममात्रं विप्रेन्द्रा ओङ्कारेश्वरमुत्तमम्

మత్స్యోదరీ తీరంలో పుణ్యమైన, అత్యంత గూఢమైన, శుభమైన స్థలం ఉంది. ఓ విప్రేంద్రులారా, అది గోచర్మమాత్ర పరిమాణమే అయినా అదే ఉత్తమమైన ఓంకారేశ్వర క్షేత్రం.

Verse 12

कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गः मध्यमेश्वरमुत्तमम् / विश्वेश्वरं तथोङ्कारं कपर्देश्वरमेव च

(ఇక్కడి) శివలింగాలు ఇవి—కృత్తివాసేశ్వర, ఉత్తమమైన మధ్యమేశ్వర, విశ్వేశ్వర, అలాగే ఓంకార, మరియు కపర్దేశ్వర కూడా.

Verse 13

एतानि गुह्यलिङ्गानि वाराणस्यां द्विजोत्तमाः / न कश्चिदिह जानाति विना शंभोरनुग्रहात्

ఓ ద్విజోత్తములారా, వారాణసీలో ఇవి గూఢ లింగాలు; శంభు (శివ) అనుగ్రహం లేకుండా ఇక్కడ ఎవ్వరూ వీటిని యథార్థంగా తెలుసుకోలేరు.

Verse 14

एवमुक्त्वा ययौ कृष्णः पाराशर्यो महामुनिः / कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं द्रष्टुं देवस्य शूलिनः

ఇట్లు పలికి పరాశరపుత్ర మహాముని కృష్ణ ద్వైపాయనుడు శూలధారి దేవుని కృత్తివాసేశ్వర లింగ దర్శనార్థం బయలుదేరెను।

Verse 15

समभ्यर्च्य तथा शिष्यैर्माहात्म्यं कृत्तिवाससः / कथयामास शिष्येभ्यो भगवान् ब्रह्मवित्तमः

తదనంతరం శిష్యులతో కలిసి విధివిధానంగా ఆరాధించి, బ్రహ్మవిద్యలో పరముడైన భగవానుడు కృత్తివాస (శివ) మహాత్మ్యాన్ని శిష్యులకు వివరించెను।

Verse 16

अस्मिन् स्थाने पुरा दैत्यो हस्ती भूत्वा भवान्तिकम् / ब्राह्मणान् हन्तुमायातो ये ऽत्र नित्यमुपासते

ఈ స్థలంలో పూర్వకాలంలో ఒక దైత్యుడు ఏనుగు రూపం ధరించి ఇక్కడికి సమీపించి, ఇక్కడ నిత్యం ఉపాసించే బ్రాహ్మణులను హతమార్చదలచెను।

Verse 17

तेषां लिङ्गान्महादेवः प्रादुरासीत् त्रिलोचनः / रक्षणार्थं द्विजश्रेष्ठा भक्तानां भक्तवत्सलः

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! వారి లింగం నుండి త్రినేత్ర మహాదేవుడు రక్షణార్థం ప్రాదుర్భవించెను; ఎందుకంటే ఆయన భక్తవత్సలుడు, భక్తులపై అపార కరుణ కలవాడు।

Verse 18

हत्वा गजाकृतिं दैत्यं शूलेनावज्ञया हरः / वसस्तस्याकरोत् कृत्तिं कृत्तिवासेश्वरस्ततः

ఏనుగు రూపం ధరించిన ఆ దైత్యుణ్ని హరుడు అవమానభావంతో తన శూలంతో సంహరించి, అతని చర్మాన్ని వస్త్రంగా చేసుకొనెను; అందువల్ల ఆయన కృత్తివాసేశ్వరుడని ప్రసిద్ధి పొందెను।

Verse 19

अत्र सिद्धिं परां प्राप्ता मुनयो मुनिपुङ्गवाः / तेनैव च शरीरेण प्राप्तास्तत् परमं पदम्

ఇక్కడ మునిశ్రేష్ఠులైన ఋషులు పరమ సిద్ధిని పొందారు; అదే శరీరంతోనే వారు పరమ పదం (పరమ ధామం) చేరారు।

Verse 20

विद्या विद्येश्वरा रुद्राः शिवाये च प्रकीर्तिताः / कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं नित्यमावृत्य संस्थिताः

దివ్య విద్యలు, విద్యేశ్వరులు, రుద్రులు మరియు శివగణాలు—‘శివ’గా కీర్తింపబడినవారు—కృత్తివాసేశ్వర లింగాన్ని నిత్యం ఆవరించి అక్కడే స్థితులై ఉంటారు।

Verse 21

ज्ञात्वा कलियुगं घोरमधर्मबहुलं जनाः / कृत्तिवासं न मुञ्चन्ति कृतार्थास्ते न संशयः

కలియుగం భయంకరమై అధర్మం ఎక్కువగా ఉందని తెలిసి ప్రజలు కృత్తివాసాన్ని విడువరు; వారు నిస్సందేహంగా కృతార్థులవుతారు।

Verse 22

जन्मान्तरसहस्त्रेण मोक्षो ऽन्यत्राप्यते न वा / एकेन जन्मना मोक्षः कृत्तिवासे तु लभ्यते

ఇతరత్ర వెయ్యి జన్మలతో మోక్షం దొరకవచ్చు—లేదా దొరకకపోవచ్చు; కాని కృత్తివాసంలో ఒకే జన్మలో మోక్షం లభిస్తుంది।

Verse 23

आलयः सर्वसिद्धानामेतत् स्थानं वदन्ति हि / गोपितं देवदेवेन महादेवेन शंभुना

ఈ స్థలం సమస్త సిద్ధుల ఆలయమని వారు చెబుతారు; దేవదేవ మహాదేవ శంభువు దీనిని గోప్యంగా కాపాడి ఉంచాడు।

Verse 24

युगे युगे ह्यत्र दान्ता ब्राह्मणा वेदपारागाः / उपासते महादेवं जपन्ति शतरुद्रियम्

యుగయుగములలో ఇక్కడ దమముగల, వేదపారంగత బ్రాహ్మణులు మహాదేవుని ఉపాసించి శతరుద్రీయాన్ని జపిస్తారు।

Verse 25

स्तुवन्ति सततं देवं त्र्यम्बकं कृत्तिवाससम् / ध्यायन्ति हृदये देवं स्थाणुं सर्वान्तरं शिवम्

వారు ఎల్లప్పుడూ కృత్తివాసుడైన త్ర్యంబక దేవుని స్తుతిస్తారు; హృదయంలో సర్వాంతర్యామి స్థాణు-స్వరూప శివుని ధ్యానిస్తారు।

Verse 26

गायन्ति सिद्धाः किल गीतकानि ये वाराणस्यां निवसन्ति विप्राः / तेषामथैकेन भवेन मुक्तिर् ये कृत्तिवासं शरणं प्रपन्नाः

వారణాసిలో నివసించే ఆ విప్రుల గురించి సిద్ధులు పవిత్ర గీతాలు పాడుతారు; కృత్తివాసుని శరణు పొందిన వారికి ఒక్క జన్మలోనే ముక్తి కలుగుతుంది।

Verse 27

संप्राप्य लोके जगतामभीष्टं सुदुर्लभं विप्रकुलेषु जन्म / ध्याने समाधाय जपन्ति रुद्रं ध्यायन्ति चित्ते यतयो महेशम्

లోకంలో సర్వజనాభిలషితమైన, అత్యంత దుర్లభమైన బ్రాహ్మణకుల జన్మను పొందిన యతులు ధ్యాన-సమాధిలో స్థిరమై రుద్రుని జపించి, మనస్సులో మహేశ్వరుని ధ్యానిస్తారు।

Verse 28

आराधयन्ति प्रभुमीशितारं वाराणसीमध्यगता मुनिन्द्राः / यजन्ति यज्ञैरभिसंधिहीनाः स्तुवन्ति रुद्रं प्रणमन्ति शंभुम्

వారణాసి మధ్యభాగంలో నివసించే మునీంద్రులు ప్రభువు—పరమేశ్వరుని—ఆరాధిస్తారు; సంకల్పరహితంగా యజ్ఞాలు చేస్తారు, రుద్రుని స్తుతిస్తారు, శంభువుకు నమస్కరిస్తారు।

Verse 29

नमो भवायामलयोगधाम्ने स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् / स्मरामि रुद्रं हृदये निविष्टं जाने महादेवमनेकरूपम्

నిర్మల యోగధామమైన భవునికి నమస్కారం. పురాతన గిరీశుడైన స్థాణువును శరణు పొందుతున్నాను. హృదయంలో నివసించే రుద్రుని స్మరిస్తాను; అనేకరూపధారి మహాదేవుని తెలుసుకుంటాను.