నలుడు

అప్పుడు వస్త్రం పడిపోవడంతో, తొందరపడిన మహామనస్కుడైన రాజు నలునితో— “నేనే దానిని తీసుకొస్తాను” అని అన్నాడు.

దమయంతీ స్వయంవరార్థం నేను విదర్భకు వెళ్లదలిచితిని. హే బాహుకా, అశ్వతత్త్వజ్ఞా, ఇది ఒక్క రోజులో సాధ్యమని నీవు భావిస్తే చెప్పుము.

బృహదశ్వుడు చెప్పెను—పుణ్యశ్లోకుడైన వార్ష్ణేయుడు (నలుడు) జూదానికి వెళ్లినప్పుడు, పుష్కరుడు అతని రాజ్యమును మరియు ఇతర సమస్త ధనమును కూడా గెలుచుకున్నాడు।

శ్రీశుకుడు పలికెను—పృథు, పురూరవ, గాధి, నహుష, భరత, (కార్తవీర్య) అర్జున, మాంధాత, సగర, రామ, ఖట్వాంగ, ధుంధుహా, రఘు; తృణబిందు, యయాతి, శర్యాతి, శంతను, గయ; భగీరథ, కువలయాశ్వ, కకుత్స్థ, నైషధ, నృగ; హిరణ్యకశిపు, వృత్ర, లోకమంతా విలపింపజేసిన రావణ…

శ్రీశుకుడు పలికెను—పృథు, పురూరవ, గాధి, నహుష, భరత, కార్తవీర్య అర్జున, మాంధాత, సగర, రామ, ఖట్వాంగ, ధుంధుహా, రఘు, తృణబిందు, యయాతి, శర్యాతి, శంతను, గయ, భగీరథ, కువలయాశ్వ, కకుత్స్థ, నైషధ, నృగ, హిరణ్యకశిపు, వృత్ర, లోకమంతా విలపింపజేసిన రావణ, నముచి…

నీవు నన్నే వరుడిగా పొందుతావు; దమయంతి నైషధరాజును ఎంచుకున్నట్లే. నేను సమస్త రాజులను జయించి, ఓ వరవర్ణినీ, నిన్ను పొందుతాను.

ఆ ఇద్దరు ద్విజపుత్రులు రాజాజ్ఞతో దంపతులుగా మారి నైషధ దేశానికి వెళ్లారు; “ఏది జరగాలో అది జరగనీ” అని అన్నారు.

‘ఆమెను భద్రాయుషునికి ఇవ్వుము’ అని నైషధ రాజును బోధించి, దేశ-కాల-ప్రయోజన తత్త్వములను తెలిసిన ఋషభుడు అక్కడి నుండి నిష్క్రమించెను।

‘నైషధ’ అని స్మరించబడే వర్షాన్ని హరివర్షునికి ఇచ్చెను. సుమేరు మధ్యభాగంలోని భూమిని ఇలావృతునికి ఇచ్చెను.

ఇదికి ఆపై ‘హేమకూటం’ ఉంది; అది ‘కింషురూపం’ అని కూడా స్మరించబడింది. హేమకూటం తరువాత ‘నైషధం’; అదే ‘హరివర్షం’ అని చెప్పబడుతుంది.

ఆపై పుణ్యప్రదమైన హ్లాదినీ తూర్పు దిశగా ముఖం చేసి సాగింది; ఉపభాగ, నైషధ, త్రిగర్త దేశాలను కూడా పవిత్రం చేస్తూ ప్రవహించింది।