మండోదరి in the Ramayana

కపి అక్కడ మందోదరిని శయనించుచుండగా చూచెను—ముత్యమణిజటిత ఆభరణాలతో అత్యంత సువిభూషిత, కనకవర్ణ కాంతితో ప్రకాశించుచు; తన స్వప్రభతోనే ఆ శ్రేష్ఠ భవనాన్ని అలంకరించుచున్నదనిపించెను. ఆమె అంతఃపురంలోని ప్రియ మహారాణి.

అప్పుడు స్త్రీల మధ్యనుండి లేచి, ఆ దురాత్ముని భార్య అయిన శ్రేష్ఠురాలు మందోదరి ముందుకు వచ్చి అతనిని నిరోధించింది.

కామవేదనతో తపించిన ఆ రావణునితో మందోదరి మధుర వాణితో పలికింది—‘మహేంద్రసమ విక్రముడా! నీకు సీతతో ఏమి పని?’

ప్రభూ! దేవగంధర్వకన్యలతోను యక్షకన్యలతోను ఇక్కడే రమించుము; సీతతో నీవేమి చేయగలవు?

అప్పుడు ఆ స్త్రీలు సమేతమై మహాబలుడైన ఆ నిశాచరుణ్ణి ప్రసన్నపరచి, సహసా అతని స్వభవనానికి తీసికొనిపోయిరి.

కానీ మందోదరి కుమారుడైన ఆ యౌవనుడు—యుద్ధంలో నిపుణుడు—అకస్మాత్తుగా ఆకాశంలోకి ఎగిరినప్పుడు, నేను అతని రెండు పాదాలను పట్టుకున్నాను; ఆ యోధుణ్ణి శతగుణంగా తిప్పి నేలకేసి కొట్టి నశింపజేశాను.

హే రాక్షసపుంగవా! దానవేంద్రుడు మయుడు, మీ భయంతో సఖ్యత కోరుతూ, తన కుమార్తెను మీ భార్యగా మీకు ఇచ్చాడు।

సారథి హతుడైనప్పుడు మహాతేజస్సుగల మందోదరీపుత్రుడు (ఇంద్రజిత్) తానే రథసారథ్యాన్ని స్వీకరించి, మళ్లీ ధనుస్సును పట్టుకున్నాడు।

మందోదరి కుమారుడైన ఆ వీరుడు, ప్రధాన రాక్షసగణాలతో చుట్టుముట్టబడి, కృతాంతం (నియతి) యొక్క బలప్రేరణతో నగరమునుండి బయలుదేరాడు।

కానీ నీవు క్రూరుడై సీతను బలవంతంగా నిర్బంధించి ఉంచినందున, రాక్షసులు, మేము, నీవు కూడా—ఈ మూడు సమానంగా నాశనంలో పడిపోయాయి।

ఓ రాక్షసపుంగవా! కేవలం స్వేచ్ఛాచారం గానీ, కేవలం కోరిక గానీ పైచేయి కాదు; సమస్తాన్ని దైవమే నడిపిస్తుంది. దైవం దెబ్బతీసినవాడు దైవం చేతనే సంహరింపబడతాడు।

ఓ మహాబాహో! ఈ యుద్ధంలో వానరుల నాశనం, రాక్షసుల నాశనం, నీ నాశనం కూడా—ఇది అంతా దైవయోగం వల్లనే సంభవించింది।

ఈ లోకంలో ఒకసారి ప్రవృత్తమైన దైవగతిని ధనంతోనూ, కోరికతోనూ, పరాక్రమంతోనూ, రాజాజ్ఞతోనూ తిరిగి మళ్లించలేము।

అచింత్యకర్ముడైన రామునిచేత దశగ్రీవుడు (రావణుడు) హతుడై ఉన్నాడని చూసి, మందోదరి అక్కడ తన భర్తను తలచుకొని దుఃఖంతో విలపించింది.

హే మహాబాహో, వైశ్రవణానుజా! నీవు క్రోధించినప్పుడు నీ సమక్షమున నిలువుటకు పురందరుడు (ఇంద్రుడు) కూడ భయపడతాడని ప్రసిద్ధమే।

నీ భయముచేత—ఇది ప్రసిద్ధమే—మహర్షులైనవారుకూడా, యశస్సుగల గంధర్వులుకూడా, చారణులుకూడా అన్ని దిశలకూ పారిపోయారు।

ఓ రాజా, రాక్షసేశ్వరా! నీవు యుద్ధంలో కేవలం మనుష్యమాత్రుడైన శ్రీరామునిచేత ఓడిపోయి కూడా లజ్జపడవా? ఇది ఏమిటి?

త్రిలోకాలను ఆక్రమించి, శ్రీయూ వీర్యమూ కలిగి, ఎదుర్కోలేనివాడివలె ఉన్న నిన్ను అడవుల్లో సంచరించే ఒక మనిషి ఎలా సంహరించగలిగాడు?

మనుష్యుల పరిధికి అతీతంగా సంచరించే, ఇష్టానుసారం రూపం ధరించే నీకు—యుద్ధంలో రాముని చేత వినాశం కలగడం కూడా నమ్మశక్యంగా అనిపించదు.

హే సేనానాయకా! ఇది రాముని కార్యమని నేను నమ్మలేను—అన్ని వైపులా పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉన్న నిన్ను ఆయన ఇలా అధిగమించాడని।