Adhyaya 18

Verse 1

श्रीशुक उवाच पृश्निस्तु पत्नी सवितु: सावित्रीं व्याहृतिं त्रयीम् । अग्निहोत्रं पशुं सोमं चातुर्मास्यं महामखान् ॥ १ ॥

శ్రీశుకదేవ గోస్వామి పలికెను—సవితా యొక్క భార్య పృశ్ని సావిత్రీ, వ్యాహృతి, త్రయీ అనే మూడు కుమార్తెలను, అలాగే అగ్నిహోత్ర, పశు, సోమ, చాతుర్మాస్య, మహాయజ్ఞ అనే కుమారులను ప్రసవించింది।

Verse 2

सिद्धिर्भगस्य भार्याङ्ग महिमानं विभुं प्रभुम् । आशिषं च वरारोहां कन्यां प्रासूत सुव्रताम् ॥ २ ॥

ఓ రాజా, భగుని భార్య సిద్ధి మహిమా, విభు, ప్రభు అనే మూడు కుమారులను, అలాగే అత్యంత సుందరి ఆశిష్ అనే ఒక కుమార్తెను ప్రసవించింది।

Verse 3

धातु: कुहू: सिनीवाली राका चानुमतिस्तथा । सायं दर्शमथ प्रात: पूर्णमासमनुक्रमात् ॥ ३ ॥ अग्नीन् पुरीष्यानाधत्त क्रियायां समनन्तर: । चर्षणी वरुणस्यासीद्यस्यां जातो भृगु: पुन: ॥ ४ ॥

ధాతాకు కుహూ, సినీవాలీ, రాకా, అనుమతి అనే నాలుగు భార్యలు; వారివలన వరుసగా సాయం, దర్శ, ప్రాతః, పూర్ణమాస అనే కుమారులు జన్మించారు. అనంతరం విధాతా క్రియా గర్భంలో పూరీష్యులు అనే ఐదు అగ్నిదేవతలను ఉత్పన్నం చేశాడు. వరుణుని భార్య చర్షణీ; ఆమె గర్భంలో బ్రహ్మపుత్రుడు భృగువు మళ్లీ జన్మించాడు।

Verse 4

धातु: कुहू: सिनीवाली राका चानुमतिस्तथा । सायं दर्शमथ प्रात: पूर्णमासमनुक्रमात् ॥ ३ ॥ अग्नीन् पुरीष्यानाधत्त क्रियायां समनन्तर: । चर्षणी वरुणस्यासीद्यस्यां जातो भृगु: पुन: ॥ ४ ॥

ధాతాకు కుహూ, సినీవాలీ, రాకా, అనుమతి అనే నాలుగు భార్యలు; వారివలన వరుసగా సాయం, దర్శ, ప్రాతః, పూర్ణమాస అనే కుమారులు జన్మించారు. అనంతరం విధాతా క్రియా గర్భంలో పూరీష్యులు అనే ఐదు అగ్నిదేవతలను ఉత్పన్నం చేశాడు. వరుణుని భార్య చర్షణీ; ఆమె గర్భంలో బ్రహ్మపుత్రుడు భృగువు మళ్లీ జన్మించాడు।

Verse 5

वाल्मीकिश्च महायोगी वल्मीकादभवत्किल । अगस्त्यश्च वसिष्ठश्च मित्रावरुणयोऋर्षी ॥ ५ ॥

వరుణుని వీర్యమునుండి మహాయోగి వాల్మీకి వల్మీకము (చీమగుట్ట) నుండే జన్మించెనని చెబుతారు. భృగువు, వాల్మీకి వరుణుని ప్రత్యేక కుమారులు; అగస్త్యుడు, వసిష్ఠుడు మిత్ర-వరుణుల ఉభయ కుమారులైన ఋషులు.

Verse 6

रेत: सिषिचतु: कुम्भे उर्वश्या: सन्निधौ द्रुतम् । रेवत्यां मित्र उत्सर्गमरिष्टं पिप्पलं व्यधात् ॥ ६ ॥

ఉర్వశీ సమీపంలో మిత్రుడు, వరుణుడు తక్షణమే కుంభములో వీర్యాన్ని స్రవించి దాచిరి. ఆ కుంభమునుండే తరువాత అగస్త్యుడు, వసిష్ఠుడు ప్రదర్శితులయ్యారు; అలాగే రేవతీ గర్భమున మిత్రుడు ఉత్సర్గ, అరిష్ట, పిప్పల అనే ముగ్గురు కుమారులను కనెను.

Verse 7

पौलोम्यामिन्द्र आधत्त त्रीन् पुत्रानिति न: श्रुतम् । जयन्तमृषभं तात तृतीयं मीढुषं प्रभु: ॥ ७ ॥

ఓ రాజా పరీక్షిత్, పౌలోమీ గర్భమున దేవరాజు ఇంద్రుడు మూడు కుమారులను కనెను అని మేము వినితిమి—జయంతుడు, ఋషభుడు, మూడవడు మీఢుషుడు।

Verse 8

उरुक्रमस्य देवस्य मायावामनरूपिण: । कीर्तौ पत्‍न्‍यां बृहच्छ्‌लोकस्तस्यासन् सौभगादय: ॥ ८ ॥

అనేక శక్తులు గల దేవుడు ఉరుక్రముడు తన స్వశక్తితో వామనరూపమును ధరించెను. కీర్తి అనే భార్య గర్భమున బృహచ్ఛ్లోకుడు అనే కుమారుడు కలిగెను; అతనికి సౌభగ మొదలైన అనేక కుమారులు ఉన్నారు.

Verse 9

तत्कर्मगुणवीर्याणि काश्यपस्य महात्मन: । पश्चाद्वक्ष्यामहेऽदित्यां यथैवावततार ह ॥ ९ ॥

తరువాత (శ్రీమద్భాగవతం అష్టమ స్కంధంలో) మహాత్మ కశ్యపుని కుమారుడిగా అదితి గర్భమునుండి ఉరుక్రముడు వామనదేవుడుగా ఎలా అవతరించెనో, మూడు అడుగులతో త్రిలోకమును ఎలా కప్పెనో, ఆయన అసాధారణ కర్మలు, గుణాలు, పరాక్రమము అన్నిటినీ వివరించెదము।

Verse 10

अथ कश्यपदायादान् दैतेयान् कीर्तयामि ते । यत्र भागवत: श्रीमान् प्रह्रादो बलिरेव च ॥ १० ॥

ఇప్పుడు కశ్యపుని సంతానమైనా దితి గర్భజులైన దైత్యులను నేను వర్ణిస్తున్నాను; ఈ వంశంలోనే శ్రీమాన్ భగవద్భక్తుడు ప్రహ్లాదుడు, బలి మహారాజు కూడా అవతరించారు।

Verse 11

दितेर्द्वावेव दायादौ दैत्यदानववन्दितौ । हिरण्यकशिपुर्नाम हिरण्याक्षश्च कीर्तितौ ॥ ११ ॥

దితి గర్భమున మొదట ఇద్దరు కుమారులు జన్మించారు—హిరణ్యకశిపుడు మరియు హిరణ్యాక్షుడు. వారు ఇద్దరూ మహాబలవంతులు; దైత్యదానవులచే పూజింపబడినవారు।

Verse 12

हिरण्यकशिपोर्भार्या कयाधुर्नाम दानवी । जम्भस्य तनया सा तु सुषुवे चतुर: सुतान् ॥ १२ ॥ संह्रादं प्रागनुह्रादं ह्रादं प्रह्रादमेव च । तत्स्वसा सिंहिका नाम राहुं विप्रचितोऽग्रहीत् ॥ १३ ॥

హిరణ్యకశిపుని భార్య దానవీ కయాధు; ఆమె జంభుని కుమార్తె. ఆమె వరుసగా సంహ్రాద, ప్రాగనుహ్రాద, హ్రాద, ప్రహ్లాద అనే నాలుగు కుమారులను కనింది. వారి సోదరి సింహికా విప్రచితుని వివాహం చేసుకొని రాహువును ప్రసవించింది.

Verse 13

हिरण्यकशिपोर्भार्या कयाधुर्नाम दानवी । जम्भस्य तनया सा तु सुषुवे चतुर: सुतान् ॥ १२ ॥ संह्रादं प्रागनुह्रादं ह्रादं प्रह्रादमेव च । तत्स्वसा सिंहिका नाम राहुं विप्रचितोऽग्रहीत् ॥ १३ ॥

హిరణ్యకశిపుని భార్య దానవీ కయాధు; ఆమె జంభుని కుమార్తె. ఆమె వరుసగా సంహ్రాద, ప్రాగనుహ్రాద, హ్రాద, ప్రహ్లాద అనే నాలుగు కుమారులను కనింది. వారి సోదరి సింహికా విప్రచితుని వివాహం చేసుకొని రాహువును ప్రసవించింది.

Verse 14

शिरोऽहरद्यस्य हरिश्चक्रेण पिबतोऽमृतम् । संह्रादस्य कृतिर्भार्यासूत पञ्चजनं तत: ॥ १४ ॥

దేవతల మధ్య వేషధారణతో అమృతం త్రాగుతున్న రాహువు శిరస్సును హరి తన చక్రంతో ఛేదించాడు. సంహ్రాదుని భార్య కృతి; కృతితో సంహ్రాదునికి పంచజనుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు.

Verse 15

ह्रादस्य धमनिर्भार्यासूत वातापिमिल्वलम् । योऽगस्त्याय त्वतिथये पेचे वातापिमिल्वल: ॥ १५ ॥

హ్లాదుని భార్య ధమని. ఆమెకు వాతాపి, ఇల్వల అనే ఇద్దరు కుమారులు జన్మించారు. అగస్త్య ముని ఇల్వలుని అతిథిగా వచ్చినప్పుడు, ఇల్వలు గొర్రెరూపంలో ఉన్న వాతాపిని వండి విందుగా సమర్పించాడు.

Verse 16

अनुह्रादस्य सूर्यायां बाष्कलो महिषस्तथा । विरोचनस्तु प्राह्रादिर्देव्यां तस्याभवद्ब‍‌लि: ॥ १६ ॥

అనుహ్లాదుని భార్య సూర్యా. ఆమెకు బాష్కల, మహిష అనే ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. ప్రహ్లాదునికి విరోచనుడు అనే కుమారుడు; విరోచనుని భార్య గర్భంలో బలి మహారాజు జన్మించాడు.

Verse 17

बाणज्येष्ठं पुत्रशतमशनायां ततोऽभवत् । तस्यानुभावं सुश्लोक्यं पश्चादेवाभिधास्यते ॥ १७ ॥

ఆ తరువాత బలి మహారాజు అశనా గర్భంలో వంద మంది కుమారులను కనెను. ఆ వంద మందిలో బాణ రాజు పెద్దవాడు. బలి మహారాజు యొక్క అత్యంత స్తుత్యమైన కార్యాలు తరువాత (అష్టమ స్కంధంలో) వివరించబడతాయి.

Verse 18

बाण आराध्य गिरिशं लेभे तद्गणमुख्यताम् । यत्पार्श्वे भगवानास्ते ह्यद्यापि पुरपालक: ॥ १८ ॥

బాణ రాజు గిరీశుడు (శివుడు) ను భక్తితో ఆరాధించి ఆయన గణాలలో ప్రధాన స్థానాన్ని పొందాడు. ఇప్పటికీ భగవాన్ శంకరుడు అతని పక్కనే నిలిచి అతని రాజధానిని కాపాడుతున్నాడు.

Verse 19

मरुतश्च दिते: पुत्राश्चत्वारिंशन्नवाधिका: । त आसन्नप्रजा: सर्वे नीता इन्द्रेण सात्मताम् ॥ १९ ॥

దితి గర్భం నుండి నలభై తొమ్మిది మంది మరుత్ దేవతలు కూడా జన్మించారు. వారిలో ఎవరికీ సంతానం లేదు. వారు దితి నుండి పుట్టినా, ఇంద్రుడు వారికి దేవస్థానాన్ని ఇచ్చి తన సమానులుగా నిలిపాడు.

Verse 20

श्रीराजोवाच कथं त आसुरं भावमपोह्यौत्पत्तिकं गुरो । इन्द्रेण प्रापिता: सात्म्यं किं तत्साधु कृतं हि तै: ॥ २० ॥

రాజా పరీక్షిత్తు అడిగాడు: ఓ గురుదేవా! పుట్టుకతో వచ్చిన రాక్షస స్వభావాన్ని విడిచిపెట్టి, మరుత్తులు ఇంద్రునితో సమానమైన దేవత్వాన్ని ఎలా పొందారు? వారు ఏ పుణ్యకార్యం చేశారు?

Verse 21

इमे श्रद्दधते ब्रह्मन्नृषयो हि मया सह । परिज्ञानाय भगवंस्तन्नो व्याख्यातुमर्हसि ॥ २१ ॥

ఓ బ్రాహ్మణోత్తమా! నేను మరియు నాతో ఉన్న ఋషులందరూ దీనిని తెలుసుకోవడానికి ఆసక్తిగా ఉన్నాము. కావున, ఓ మహాత్మా, దయచేసి మాకు ఆ కారణాన్ని వివరించండి.

Verse 22

श्रीसूत उवाच तद्विष्णुरातस्य स बादरायणि- र्वचो निशम्याद‍ृतमल्पमर्थवत् । सभाजयन् सन्निभृतेन चेतसा जगाद सत्रायण सर्वदर्शन: ॥ २२ ॥

శ్రీ సూత గోస్వామి పలికారు: ఓ శౌనక మహర్షీ! మహారాజు పరీక్షిత్తు పలికిన గౌరవప్రదమైన, సంక్షిప్తమైన మరియు అర్థవంతమైన మాటలను విని, సర్వజ్ఞుడైన శుకదేవ గోస్వామి సంతోషంతో అతనిని ప్రశంసించి, సమాధానమిచ్చారు.

Verse 23

श्रीशुक उवाच हतपुत्रा दिति: शक्रपार्ष्णिग्राहेण विष्णुना । मन्युना शोकदीप्तेन ज्वलन्ती पर्यचिन्तयत् ॥ २३ ॥

శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి పలికారు: ఇంద్రునికి సహాయం చేయడం కోసం విష్ణుమూర్తి దితి కుమారులైన హిరణ్యాక్ష, హిరణ్యకశిపులను సంహరించాడు. పుత్రశోకం మరియు కోపంతో రగిలిపోతున్న దితి ఈ విధంగా ఆలోచించసాగింది.

Verse 24

कदा नु भ्रातृहन्तारमिन्द्रियाराममुल्बणम् । अक्लिन्नहृदयं पापं घातयित्वा शये सुखम् ॥ २४ ॥

ఇంద్రుడు ఇంద్రియ సుఖాలకు బానిస, క్రూరుడు, కఠిన హృదయుడు మరియు పాపాత్ముడు. విష్ణువు ద్వారా నా కుమారులను చంపించాడు. ఆ సోదర హంతకుడిని చంపి నేను ఎప్పుడు ప్రశాంతంగా నిద్రిస్తాను?

Verse 25

कृमिविड्भस्मसंज्ञासीद्यस्येशाभिहितस्य च । भूतध्रुक् तत्कृते स्वार्थं किं वेद निरयो यत: ॥ २५ ॥

మరణానంతరం, రాజులు మరియు గొప్ప నాయకుల శరీరాలు పురుగులు, మలం లేదా బూడిదగా మారుతాయి. అటువంటి శరీరాన్ని రక్షించుకోవడానికి ఎవరైనా అసూయతో ఇతరులను చంపితే, అతనికి జీవితం యొక్క నిజమైన ప్రయోజనం తెలుసా? కచ్చితంగా తెలియదు, ఎందుకంటే ఇతర జీవుల పట్ల అసూయపడేవాడు తప్పక నరకానికి వెళ్తాడు.

Verse 26

आशासानस्य तस्येदं ध्रुवमुन्नद्धचेतस: । मदशोषक इन्द्रस्य भूयाद्येन सुतो हि मे ॥ २६ ॥

దితి ఇలా ఆలోచించింది: ఇంద్రుడు తన శరీరాన్ని శాశ్వతంగా భావిస్తున్నాడు, అందువల్ల అతను అదుపులేనివాడయ్యాడు. కాబట్టి ఇంద్రుని పిచ్చిని తొలగించగల కొడుకు నాకు కావాలి. దీనిలో నాకు సహాయపడటానికి నేను ఏదైనా మార్గాన్ని అనుసరిస్తాను.

Verse 27

इति भावेन सा भर्तुराचचारासकृत्प्रियम् । शुश्रूषयानुरागेण प्रश्रयेण दमेन च ॥ २७ ॥ भक्त्या परमया राजन् मनोज्ञैर्वल्गुभाषितै: । मनो जग्राह भावज्ञा सस्मितापाङ्गवीक्षणै: ॥ २८ ॥

ఈ విధంగా ఆలోచిస్తూ [ఇంద్రుని చంపడానికి ఒక కుమారుని కోరికతో], దితి తన ఆహ్లాదకరమైన ప్రవర్తనతో కశ్యపుని సంతృప్తి పరచడానికి నిరంతరం పనిచేయడం ప్రారంభించింది. ఓ రాజా, దితి ఎల్లప్పుడూ కశ్యపుని ఆజ్ఞలను చాలా నమ్మకంగా, అతను కోరుకున్నట్లుగా నెరవేర్చేది. సేవ, ప్రేమ, వినయం మరియు నిగ్రహంతో, తన భర్తను సంతృప్తి పరచడానికి చాలా మధురంగా ​​మాట్లాడే మాటలతో, మరియు చిరునవ్వులు మరియు చూపులతో, దితి అతని మనస్సును ఆకర్షించింది మరియు దానిని తన అదుపులోకి తెచ్చుకుంది.

Verse 28

इति भावेन सा भर्तुराचचारासकृत्प्रियम् । शुश्रूषयानुरागेण प्रश्रयेण दमेन च ॥ २७ ॥ भक्त्या परमया राजन् मनोज्ञैर्वल्गुभाषितै: । मनो जग्राह भावज्ञा सस्मितापाङ्गवीक्षणै: ॥ २८ ॥

ఈ విధంగా ఆలోచిస్తూ [ఇంద్రుని చంపడానికి ఒక కుమారుని కోరికతో], దితి తన ఆహ్లాదకరమైన ప్రవర్తనతో కశ్యపుని సంతృప్తి పరచడానికి నిరంతరం పనిచేయడం ప్రారంభించింది. ఓ రాజా, దితి ఎల్లప్పుడూ కశ్యపుని ఆజ్ఞలను చాలా నమ్మకంగా, అతను కోరుకున్నట్లుగా నెరవేర్చేది. సేవ, ప్రేమ, వినయం మరియు నిగ్రహంతో, తన భర్తను సంతృప్తి పరచడానికి చాలా మధురంగా ​​మాట్లాడే మాటలతో, మరియు చిరునవ్వులు మరియు చూపులతో, దితి అతని మనస్సును ఆకర్షించింది మరియు దానిని తన అదుపులోకి తెచ్చుకుంది.

Verse 29

एवं स्त्रिया जडीभूतो विद्वानपि मनोज्ञया । बाढमित्याह विवशो न तच्चित्रं हि योषिति ॥ २९ ॥

కశ్యప ముని గొప్ప పండితుడైనప్పటికీ, అతను దితి యొక్క కృత్రిమ ప్రవర్తనకు ఆకర్షితుడయ్యాడు, అది అతన్ని ఆమె అదుపులోకి తెచ్చింది. అందువల్ల అతను తన భార్య కోరికలను నెరవేరుస్తానని హామీ ఇచ్చాడు. భర్త చేసిన ఇటువంటి వాగ్దానం ఏమాత్రం ఆశ్చర్యం కలిగించదు.

Verse 30

विलोक्यैकान्तभूतानि भूतान्यादौ प्रजापति: । स्त्रियं चक्रे स्वदेहार्धं यया पुंसां मतिर्हृता ॥ ३० ॥

సృష్టి ఆరంభంలో ప్రజాపతి బ్రహ్మా సమస్త జీవులు అనాసక్తులుగా ఉన్నారని చూశాడు. ప్రజావృద్ధి కోసం పురుషుని దేహంలోని శ్రేష్ఠ అర్ధభాగం నుండి స్త్రీని సృష్టించాడు; ఆమె స్వభావం పురుషుని మనస్సును ఆకర్షించి హరిస్తుంది.

Verse 31

एवं शुश्रूषितस्तात भगवान् कश्यप: स्त्रिया । प्रहस्य परमप्रीतो दितिमाहाभिनन्द्य च ॥ ३१ ॥

ఇలా భార్య దితి చేసిన శుశ్రూష వల్ల భగవాన్ కశ్యపుడు అత్యంత సంతోషించాడు. ఆయన చిరునవ్వుతో ఆమెను అభినందించి ఈ విధంగా పలికాడు.

Verse 32

श्रीकश्यप उवाच वरं वरय वामोरु प्रीतस्तेऽहमनिन्दिते । स्त्रिया भर्तरि सुप्रीते क: काम इह चागम: ॥ ३२ ॥

శ్రీ కశ్యపుడు పలికెను—ఓ సుందర తొడలవాడా, ఓ నిందలేని స్త్రీ! నీ ప్రవర్తనతో నేను ఎంతో సంతోషించాను. నీకు కావలసిన వరం కోరుకో. భర్త సంతుష్టుడైతే, ఈ లోకంలో గానీ పరలోకంలో గానీ భార్యకు ఏ కోరిక దుర్లభం?

Verse 33

पतिरेव हि नारीणां दैवतं परमं स्मृतम् । मानस: सर्वभूतानां वासुदेव: श्रिय: पति: ॥ ३३ ॥ स एव देवतालिङ्गैर्नामरूपविकल्पितै: । इज्यते भगवान् पुम्भि: स्त्रीभिश्च पतिरूपधृक् ॥ ३४ ॥

స్త్రీలకు భర్తనే పరమ దేవతగా స్మరించబడింది. సమస్త జీవుల హృదయంలో శ్రీలక్ష్మీపతి వాసుదేవుడు నివసిస్తున్నాడు. కర్మకాండులు దేవతల వివిధ నామరూపాల ద్వారా అదే భగవంతుని పూజిస్తారు; అలాగే స్త్రీలు భర్తరూపంలో ఉన్న భగవంతుని ఆరాధిస్తారు.

Verse 34

पतिरेव हि नारीणां दैवतं परमं स्मृतम् । मानस: सर्वभूतानां वासुदेव: श्रिय: पति: ॥ ३३ ॥ स एव देवतालिङ्गैर्नामरूपविकल्पितै: । इज्यते भगवान् पुम्भि: स्त्रीभिश्च पतिरूपधृक् ॥ ३४ ॥

స్త్రీలకు భర్తనే పరమ దేవతగా స్మరించబడింది. సమస్త జీవుల హృదయంలో శ్రీలక్ష్మీపతి వాసుదేవుడు నివసిస్తున్నాడు. కర్మకాండులు దేవతల వివిధ నామరూపాల ద్వారా అదే భగవంతుని పూజిస్తారు; అలాగే స్త్రీలు భర్తరూపంలో ఉన్న భగవంతుని ఆరాధిస్తారు.

Verse 35

तस्मात्पतिव्रता नार्य: श्रेयस्कामा: सुमध्यमे । यजन्तेऽनन्यभावेन पतिमात्मानमीश्वरम् ॥ ३५ ॥

కాబట్టి, ఓ సుమధ్యమే, శ్రేయస్సు కోరే పతివ్రత స్త్రీలు భర్త ఆజ్ఞలో నిలిచి, అనన్యభావంతో భర్తను వాసుదేవుని ప్రతినిధిగా భావించి భక్తితో ఆరాధించాలి।

Verse 36

सोऽहं त्वयार्चितो भद्रे ईद‍ृग्भावेन भक्तित: । तं ते सम्पादये काममसतीनां सुदुर्लभम् ॥ ३६ ॥

హే భద్రే, నన్ను పరమేశ్వరుని ప్రతినిధిగా భావించి నీవు భక్తితో ఆరాధించినందుకు నేను ప్రసన్నుడను; అందువల్ల అసతీ స్త్రీలకు దొరకనంత దుర్లభమైన నీ కోరికను నేను నెరవేర్చుదును।

Verse 37

दितिरुवाच वरदो यदि मे ब्रह्मन् पुत्रमिन्द्रहणं वृणे । अमृत्युं मृतपुत्राहं येन मे घातितौ सुतौ ॥ ३७ ॥

దితి పలికింది—హే బ్రహ్మన్, వరదాతా! నేను కుమారులను కోల్పోయాను. మీరు వరం ఇవ్వదలచితే, ఇంద్రుని సంహరించగల అమర కుమారుని కోరుతున్నాను; ఎందుకంటే విష్ణువు సహాయంతో ఇంద్రుడు నా ఇద్దరు కుమారులను చంపాడు।

Verse 38

निशम्य तद्वचो विप्रो विमना: पर्यतप्यत । अहो अधर्म: सुमहानद्य मे समुपस्थित: ॥ ३८ ॥

దితి మాటలు విని కశ్యప ముని ఎంతో విషాదపడ్డాడు, అంతరంగంలో తపించాడు. “అయ్యో! నేడు నా ముందుకు ఇంద్రవధమనే మహాధర్మవిరుద్ధ కార్యం వచ్చి నిలిచింది” అని విలపించాడు।

Verse 39

अहो अर्थेन्द्रियारामो योषिन्मय्येह मायया । गृहीतचेता: कृपण: पतिष्ये नरके ध्रुवम् ॥ ३९ ॥

కశ్యప ముని మనసులో ఇలా అనుకున్నాడు—“అయ్యో! నేను ధనం, ఇంద్రియసుఖాలలో మునిగిపోయాను. ఈ అవకాశాన్ని తీసుకొని భగవంతుని మాయ స్త్రీరూపంలో (నా భార్య రూపంలో) నా చిత్తాన్ని ఆకర్షించింది. కాబట్టి నేను దుర్దశుడను; నిశ్చయంగా నరకమునకు జారిపోతాను।”

Verse 40

कोऽतिक्रमोऽनुवर्तन्त्या: स्वभावमिह योषित: । धिङ्‌मां बताबुधं स्वार्थे यदहं त्वजितेन्द्रिय: ॥ ४० ॥

ఈ స్త్రీ తన స్వభావాన్ని అనుసరించి ప్రవర్తించింది, కనుక ఆమెను నిందించకూడదు. కానీ ఇంద్రియాలను జయించలేకపోయిన అజ్ఞానినైన నాకు ధిక్కారం! నా మేలు ఏమిటో నేను తెలుసుకోలేకపోయాను.

Verse 41

शरत्पद्मोत्सवं वक्त्रं वचश्च श्रवणामृतम् । हृदयं क्षुरधाराभं स्त्रीणां को वेद चेष्टितम् ॥ ४१ ॥

స్త్రీ ముఖం శరదృతువులోని పద్మం వలె అందంగా ఉంటుంది, ఆమె మాటలు చెవులకు అమృతంలా ఉంటాయి. కానీ ఆమె హృదయం మంగలి కత్తి అంచు వలె పదునైనది. అటువంటప్పుడు స్త్రీల ప్రవర్తనను ఎవరు అర్థం చేసుకోగలరు?

Verse 42

न हि कश्चित्प्रिय: स्त्रीणामञ्जसा स्वाशिषात्मनाम् । पतिं पुत्रं भ्रातरं वा घ्नन्त्यर्थे घातयन्ति च ॥ ४२ ॥

తమ స్వార్థ ప్రయోజనాల కోసం స్త్రీలు పురుషులతో వారు ఎంతో ప్రియమైనవారిగా ప్రవర్తిస్తారు, కానీ నిజానికి వారికి ఎవరూ ప్రియమైనవారు కారు. తమ స్వార్థం కోసం వారు భర్తను, కొడుకును లేదా సోదరుడిని కూడా చంపగలరు లేదా ఇతరుల చేత చంపించగలరు.

Verse 43

प्रतिश्रुतं ददामीति वचस्तन्न मृषा भवेत् । वधं नार्हति चेन्द्रोऽपि तत्रेदमुपकल्पते ॥ ४३ ॥

నేను వరం ఇస్తానని మాటిచ్చాను, ఆ మాట అబద్ధం కాకూడదు. కానీ ఇంద్రుడు చంపదగినవాడు కాదు. ఈ పరిస్థితులలో, నేను ఆలోచించిన ఈ పరిష్కారం సరిపోతుంది.

Verse 44

इति सञ्चिन्त्य भगवान्मारीच: कुरुनन्दन । उवाच किञ्चित् कुपित आत्मानं च विगर्हयन् ॥ ४४ ॥

శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి పలికారు: ఓ కురువంశీయుడా! కశ్యప ముని ఈ విధంగా ఆలోచించి, కొంచెం కోపగించుకున్నారు. తనను తాను నిందించుకుంటూ, దితితో ఇలా అన్నారు.

Verse 45

श्रीकश्यप उवाच पुत्रस्ते भविता भद्रे इन्द्रहादेवबान्धव: । संवत्सरं व्रतमिदं यद्यञ्जो धारयिष्यसि ॥ ४५ ॥

శ్రీకశ్యపుడు పలికెను—భద్రే, నీవు నా ఆజ్ఞ ప్రకారం ఈ వ్రతాన్ని ఒక సంవత్సరం నిష్ఠగా ఆచరిస్తే, ఇంద్రుని సంహరించగల కుమారుడు నీకు కలుగును; కాని వైష్ణవ నియమాలైన ఈ వ్రతం నుండి తప్పితే, ఇంద్రునికి అనుకూలమైన దేవబంధువు కుమారుడు కలుగును।

Verse 46

दितिरुवाच धारयिष्ये व्रतं ब्रह्मन्ब्रूहि कार्याणि यानि मे । यानि चेह निषिद्धानि न व्रतं घ्नन्ति यान्युत ॥ ४६ ॥

దితి పలికెను—బ్రాహ్మణా, నేను ఈ వ్రతాన్ని తప్పక ధరిస్తాను. నాకు చేయవలసిన కార్యాలు ఏవి, నిషిద్ధమైనవి ఏవి, అలాగే వ్రతాన్ని భంగం చేయనివి ఏవో—అన్నిటినీ స్పష్టంగా చెప్పండి।

Verse 47

श्रीकश्यप उवाच न हिंस्याद्भ‍ूतजातानि न शपेन्नानृतं वदेत् । न छिन्द्यान्नखरोमाणि न स्पृशेद्यदमङ्गलम् ॥ ४७ ॥

శ్రీకశ్యపుడు పలికెను—భద్రే, ఈ వ్రతాన్ని పాటించేందుకు ఏ ప్రాణికీ హింస చేయకుము. ఎవరినీ శపించకుము, అసత్యం పలకకుము. గోర్లు, వెంట్రుకలు కత్తిరించకుము; కపాలం, ఎముకలు వంటి అపవిత్ర అమంగళ వస్తువులను తాకకుము।

Verse 48

नाप्सु स्‍नायान्न कुप्येत न सम्भाषेत दुर्जनै: । न वसीताधौतवास: स्रजं च विधृतां क्‍वचित् ॥ ४८ ॥

శ్రీకశ్యపుడు పలికెను—భద్రే, స్నానం చేసేటప్పుడు నీటిలో లోపలికి దిగకుము. కోపపడకుము. దుర్జనులతో మాటలాడకుము, సాంగత్యం చేయకుము. సరిగా ఉతకని వస్త్రాలు ధరించకుము; ముందే ధరించిన మాలను ఎప్పుడూ ధరించకుము।

Verse 49

नोच्छिष्टं चण्डिकान्नं च सामिषं वृषलाहृतम् । भुञ्जीतोदक्यया द‍ृष्टं पिबेन्नाञ्जलिना त्वप: ॥ ४९ ॥

ఉచ్ఛిష్టమైన (జుట్టు) ఆహారం తినకుము; చండికా (కాళీ/దుర్గ)కు అర్పించిన అన్నం తినకుము; మాంసం-చేపలతో కలుషితమైనది తినకుము. శూద్రుడు తెచ్చిన లేదా తాకినది, అలాగే రజస్వల స్త్రీ చూసిన ఆహారం తినకుము. రెండు చేతులు జోడించి అంజలితో నీరు త్రాగకుము।

Verse 50

नोच्छिष्टास्पृष्टसलिला सन्ध्यायां मुक्तमूर्धजा । अनर्चितासंयतवाक्नासंवीता बहिश्चरेत् ॥ ५० ॥

భోజనం చేసిన తరువాత నోరు, చేతులు, పాదాలు కడగకుండా బయటికి వెళ్లకూడదు. సంధ్యాసమయంలో లేదా విడిచిన జుట్టుతో బయటికి పోకూడదు; అలంకారము లేక, వాక్సంయమం లేక, తగిన ఆవరణం లేక బయట తిరగకూడదు.

Verse 51

नाधौतपादाप्रयता नार्द्रपादा उदक्शिरा: । शयीत नापराङ्‌नान्यैर्न नग्ना न च सन्ध्ययो: ॥ ५१ ॥

రెండు పాదాలు కడగకుండా, శుద్ధి పొందకుండా పడుకోకూడదు; తడిచిన పాదాలతోనూ పడుకోకూడదు; తల ఉత్తరమో పడమరో వైపు పెట్టి నిద్రించకూడదు. నగ్నంగా, ఇతర స్త్రీలతో కలిసి, అలాగే సూర్యోదయ-సూర్యాస్తమయ వేళల్లో పడుకోకూడదు.

Verse 52

धौतवासा शुचिर्नित्यं सर्वमङ्गलसंयुता । पूजयेत्प्रातराशात्प्राग्गोविप्राञ् श्रियमच्युतम् ॥ ५२ ॥

కడిగిన వస్త్రాలు ధరించి, నిత్యం శుచిగా ఉండి, పసుపు, చందనం మొదలైన మంగళద్రవ్యాలతో అలంకరించుకొని, అల్పాహారానికి ముందే గోవులను, బ్రాహ్మణులను, శ్రీదేవిని (లక్ష్మీదేవి) మరియు అచ్యుత పరమేశ్వరుని పూజించాలి.

Verse 53

स्त्रियो वीरवतीश्चार्चेत्स्रग्गन्धबलिमण्डनै: । पतिं चार्च्योपतिष्ठेत ध्यायेत्कोष्ठगतं च तम् ॥ ५३ ॥

పుష్పమాలలు, చందనం, ఆభరణాలు మొదలైన ఉపచారాలతో, ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించే స్త్రీ కుమారులు ఉన్న, భర్తలు జీవించి ఉన్న స్త్రీలను పూజించాలి. గర్భిణి భార్య తన భర్తను పూజించి ప్రార్థించాలి; అతడే తన గర్భంలో స్థితుడై ఉన్నాడని ధ్యానించాలి.

Verse 54

सांवत्सरं पुंसवनं व्रतमेतदविप्लुतम् । धारयिष्यसि चेत्तुभ्यं शक्रहा भविता सुत: ॥ ५४ ॥

కశ్యప ముని అన్నారు—‘పుంసవనం’ అనే ఈ వ్రతాన్ని నీవు శ్రద్ధతో కనీసం ఒక సంవత్సరం లోపం లేకుండా ఆచరిస్తే, నీ కుమారుడు ఇంద్రుని సంహరించేవాడవుతాడు; వ్రతంలో లోపం ఉంటే అతడు ఇంద్రునికి మిత్రుడవుతాడు.

Verse 55

बाढमित्यभ्युपेत्याथ दिती राजन्महामना: । कश्यपाद् गर्भमाधत्त व्रतं चाञ्जो दधार सा ॥ ५५ ॥

ఓ రాజా పరీక్షిత్! దితి “అవును” అని కశ్యపుని ఆదేశాల ప్రకారం పుంసవన శుద్ధి-వ్రతాన్ని స్వీకరించింది. మహానందంతో కశ్యపుని వీర్యం ద్వారా గర్భం ధరించి, నిష్ఠగా వ్రతాచరణ ప్రారంభించింది.

Verse 56

मातृष्वसुरभिप्रायमिन्द्र आज्ञाय मानद । शुश्रूषणेनाश्रमस्थां दितिं पर्यचरत्कवि: ॥ ५६ ॥

ఓ సర్వులకు గౌరవమిచ్చే రాజా! ఇంద్రుడు తన మేనత్త దితి ఉద్దేశాన్ని గ్రహించి, తన స్వార్థసిద్ధికి యుక్తి పన్నాడు. ఆశ్రమంలో నివసిస్తున్న దితికి సేవచేసేలా తాను నిమగ్నమయ్యాడు.

Verse 57

नित्यं वनात्सुमनस: फलमूलसमित्कुशान् । पत्राङ्कुरमृदोऽपश्च काले काल उपाहरत् ॥ ५७ ॥

అతడు ప్రతిరోజూ అడవిలోనుంచి సువాసన పుష్పాలు, ఫలాలు, మూలాలు, యజ్ఞ సమిధలు, కుశగడ్డి తెచ్చేవాడు. సమయానికి సమయానికి ఆకులు, మొగ్గలు, మట్టి మరియు నీటిని కూడా సరిగ్గా తీసుకొచ్చేవాడు.

Verse 58

एवं तस्या व्रतस्थाया व्रतच्छिद्रं हरिर्नृप । प्रेप्सु: पर्यचरज्जिह्मो मृगहेव मृगाकृति: ॥ ५८ ॥

ఓ రాజా పరీక్షిత్! జింక వేటగాడు జింకచర్మం కప్పుకొని జింకలా కనిపించినట్లే, దితి పుత్రులకు అంతరంగ శత్రువైన ఇంద్రుడు బయటకు మాత్రం స్నేహితుడిలా కనిపిస్తూ దితికి నిష్ఠగా సేవ చేశాడు. వ్రతాచరణలో ఏదైనా లోపం దొరికితే వెంటనే మోసం చేయాలనే ఉద్దేశంతో, గుర్తుపడకుండా చాలా జాగ్రత్తగా ఉండేవాడు.

Verse 59

नाध्यगच्छद्‌व्रतच्छिद्रं तत्परोऽथ महीपते । चिन्तां तीव्रां गत: शक्र: केन मे स्याच्छिवं त्विह ॥ ५९ ॥

ఓ మహీపతే! వ్రతంలో ఏ లోపమూ కనిపించకపోవడంతో శక్రుడైన ఇంద్రుడు తీవ్రమైన ఆందోళనకు లోనై, “ఇక్కడ నాకు శుభం ఎలా కలుగుతుంది?” అని ఆలోచించాడు.

Verse 60

एकदा सा तु सन्ध्यायामुच्छिष्टा व्रतकर्शिता । अस्पृष्टवार्यधौताङ्‌घ्रि: सुष्वाप विधिमोहिता ॥ ६० ॥

వ్రత నియమాలను కఠినంగా పాటించడం వల్ల చిక్కిపోయిన దితి, ఒకనాడు దైవవశాత్తు భోజనం చేసిన తర్వాత కాళ్ళు చేతులు కడుక్కోకుండానే సంధ్యా సమయంలో నిద్రపోయింది.

Verse 61

लब्ध्वा तदन्तरं शक्रो निद्रापहृतचेतस: । दिते: प्रविष्ट उदरं योगेशो योगमायया ॥ ६१ ॥

ఆ అవకాశాన్ని గమనించిన యోగేశ్వరుడైన ఇంద్రుడు, గాఢనిద్రలో ఉన్న దితి గర్భంలోకి తన యోగమాయ ద్వారా ప్రవేశించాడు.

Verse 62

चकर्त सप्तधा गर्भं वज्रेण कनकप्रभम् । रुदन्तं सप्तधैकैकं मा रोदीरिति तान् पुन: ॥ ६२ ॥

ఇంద్రుడు తన వజ్రాయుధంతో బంగారు డంగులో మెరుస్తున్న ఆ గర్భాన్ని ఏడు ముక్కలుగా చేసాడు. వారు ఏడుస్తుంటే, 'ఏడవకండి' అని చెబుతూ ఒక్కొక్క ముక్కను మళ్ళీ ఏడు ముక్కలు చేసాడు.

Verse 63

तमूचु: पाट्यमानास्ते सर्वे प्राञ्जलयो नृप । किं न इन्द्र जिघांससि भ्रातरो मरुतस्तव ॥ ६३ ॥

ఓ రాజా! ముక్కలుగా చేయబడుతున్న వారందరూ చేతులు జోడించి ఇంద్రునితో ఇలా అన్నారు, 'ఓ ఇంద్రా! మేము నీ సోదరులమైన మరుత్తులం. నువ్వు మమ్మల్ని ఎందుకు చంపాలనుకుంటున్నావు?'

Verse 64

मा भैष्ट भ्रातरो मह्यं यूयमित्याह कौशिक: । अनन्यभावान् पार्षदानात्मनो मरुतां गणान् ॥ ६४ ॥

వారు నిజంగా తన పట్ల భక్తి కలిగి ఉన్నారని గ్రహించిన ఇంద్రుడు వారితో, 'సోదరులారా! భయపడకండి, మీరు నా అనుచరులు (మరుత్తులు) అవుతారు' అని చెప్పాడు.

Verse 65

न ममार दितेर्गर्भ: श्रीनिवासानुकम्पया । बहुधा कुलिशक्षुण्णो द्रौण्यस्त्रेण यथा भवान् ॥ ६५ ॥

శుకదేవ గోస్వామి చెప్పెను—ఓ రాజా పరీక్షిత్! అశ్వత్థామ బ్రహ్మాస్త్రంతో నీవు దగ్ధుడైనప్పటికీ, నీ తల్లి గర్భంలో భగవాన్ శ్రీకృష్ణుడు ప్రవేశించగా నీవు రక్షింపబడితివి. అలాగే దితి గర్భం ఇంద్ర వజ్రంతో నలభై తొమ్మిది ముక్కలైనను, శ్రీనివాస పరమేశ్వరుని కృపచేత వారందరూ రక్షింపబడ్డారు।

Verse 66

सकृदिष्ट्वादिपुरुषं पुरुषो याति साम्यताम् । संवत्सरं किञ्चिदूनं दित्या यद्धरिरर्चित: ॥ ६६ ॥ सजूरिन्द्रेण पञ्चाशद्देवास्ते मरुतोऽभवन् । व्यपोह्य मातृदोषं ते हरिणा सोमपा: कृता: ॥ ६७ ॥

ఆదిపురుషుడైన పరమేశ్వరుని ఒక్కసారి అయినా ఆరాధించినవాడు వైకుంఠాన్ని పొందుతూ విష్ణుసమానమైన దివ్యరూపాన్ని పొందుతాడు. దితి మహావ్రతాన్ని ధరించి దాదాపు ఒక సంవత్సరం భగవాన్ హరిని పూజించింది. ఆ తపోబలంతోనే నలభై తొమ్మిది మరుతులు జన్మించారు.

Verse 67

सकृदिष्ट्वादिपुरुषं पुरुषो याति साम्यताम् । संवत्सरं किञ्चिदूनं दित्या यद्धरिरर्चित: ॥ ६६ ॥ सजूरिन्द्रेण पञ्चाशद्देवास्ते मरुतोऽभवन् । व्यपोह्य मातृदोषं ते हरिणा सोमपा: कृता: ॥ ६७ ॥

ఇంద్రునితో కలిసి ఉన్న ఆ నలభై తొమ్మిది మరుతులు దేవతలతో సమానులయ్యారు. భగవాన్ హరి వారి మాతృదోషాన్ని తొలగించి, వారిని సోమపాన దేవగణంగా చేసెను. కాబట్టి దితి గర్భజులైనప్పటికీ పరమేశ్వర కృపచేత దేవసమానులైనందులో ఆశ్చర్యమేముంది?

Verse 68

दितिरुत्थाय दद‍ृशे कुमाराननलप्रभान् । इन्द्रेण सहितान् देवी पर्यतुष्यदनिन्दिता ॥ ६८ ॥

పరమేశ్వరుని ఆరాధనచేత దితి పూర్తిగా శుద్ధురాలైంది. ఆమె మంచం నుండి లేచి, ఇంద్రునితో కలిసి తన నలభై తొమ్మిది కుమారులను చూచింది. వారు అందరూ అగ్నివలె ప్రకాశిస్తూ ఇంద్రునితో స్నేహబంధంలో ఉన్నారు; అది చూసి అనిందిత దేవి ఎంతో సంతోషించింది.

Verse 69

अथेन्द्रमाह ताताहमादित्यानां भयावहम् । अपत्यमिच्छन्त्यचरं व्रतमेतत्सुदुष्करम् ॥ ६९ ॥

ఆపై దితి ఇంద్రునితో చెప్పెను—బిడ్డా! నేను ఆదిత్యులకు భయంకరమైనవాడిని. మీ పన్నెండు ఆదిత్యులను సంహరించే కుమారుని కోరుతూ నేనే ఈ అత్యంత దుష్కరమైన వ్రతాన్ని ఆచరించాను.

Verse 70

एक: सङ्कल्पित: पुत्र: सप्त सप्ताभवन् कथम् । यदि ते विदितं पुत्र सत्यं कथय मा मृषा ॥ ७० ॥

నేను ఒక్క కుమారుని కోసమే ప్రార్థించాను, కానీ ఇప్పుడు నలభై తొమ్మిది మందిని చూస్తున్నాను. ఇది ఎలా జరిగింది? నా ప్రియమైన కుమారుడా ఇంద్రా, నీకు తెలిస్తే, దయచేసి నాకు నిజం చెప్పు. అబద్ధాలు చెప్పడానికి ప్రయత్నించవద్దు.

Verse 71

इन्द्र उवाच अम्ब तेऽहं व्यवसितमुपधार्यागतोऽन्तिकम् । लब्धान्तरोऽच्छिदं गर्भमर्थबुद्धिर्न धर्मद‍ृक् ॥ ७१ ॥

ఇంద్రుడు బదులిచ్చాడు: ఓ తల్లీ, నేను స్వార్థ ప్రయోజనాలతో గుడ్డివాడినై, ధర్మాన్ని విస్మరించాను. నీవు ఆధ్యాత్మిక జీవితంలో గొప్ప వ్రతాన్ని ఆచరిస్తున్నావని తెలుసుకున్నప్పుడు, నేను నీలో ఏదైనా లోపాన్ని కనుగొనాలని అనుకున్నాను. అటువంటి లోపం దొరికినప్పుడు, నేను నీ గర్భంలో ప్రవేశించి పిండాన్ని ముక్కలు చేశాను.

Verse 72

कृत्तो मे सप्तधा गर्भ आसन् सप्त कुमारका: । तेऽपि चैकैकशो वृक्णा: सप्तधा नापि मम्रिरे ॥ ७२ ॥

మొదట నేను గర్భంలోని శిశువును ఏడు ముక్కలుగా కోశాను, అవి ఏడుగురు పిల్లలుగా మారాయి. ఆ తర్వాత నేను ప్రతి బిడ్డను మళ్లీ ఏడు ముక్కలుగా కోశాను. అయినప్పటికీ, భగవంతుని దయవల్ల, వారిలో ఎవరూ చనిపోలేదు.

Verse 73

ततस्तत्परमाश्चर्यं वीक्ष्य व्यवसितं मया । महापुरुषपूजाया: सिद्धि: काप्यानुषङ्गिणी ॥ ७३ ॥

ఓ తల్లీ, నలభై తొమ్మిది మంది కుమారులు సజీవంగా ఉండటం చూసి, నేను ఆశ్చర్యపోయాను. మీరు భగవంతుడైన విష్ణువును ఆరాధించడంలో క్రమం తప్పకుండా చేసిన భక్తి సేవకు ఇది ఒక అనుషంగిక ఫలితమని నేను నిర్ణయించుకున్నాను.

Verse 74

आराधनं भगवत ईहमाना निराशिष: । ये तु नेच्छन्त्यपि परं ते स्वार्थकुशला: स्मृता: ॥ ७४ ॥

పరమేశ్వరుని ఆరాధనలో మాత్రమే ఆసక్తి ఉన్నవారు భగవంతుని నుండి భౌతికమైనదేదీ కోరుకోరు మరియు మోక్షాన్ని కూడా కోరుకోరు, అయినప్పటికీ శ్రీకృష్ణుడు వారి కోరికలన్నింటినీ తీరుస్తాడు.

Verse 75

आराध्यात्मप्रदं देवं स्वात्मानं जगदीश्वरम् । को वृणीत गुणस्पर्शं बुध: स्यान्नरकेऽपि यत् ॥ ७५ ॥

భక్తులకు తనను తానే ప్రసాదించే ఆ జగదీశ్వరుడే ఆరాధ్యుడు. ఆ ప్రియతమ ప్రభువును సేవించే బుద్ధిమంతుడు నరకంలోనూ లభించే గుణస్పర్శ భౌతిక సుఖాన్ని ఎలా కోరగలడు?

Verse 76

तदिदं मम दौर्जन्यं बालिशस्य महीयसि । क्षन्तुमर्हसि मातस्त्वं दिष्ट्या गर्भो मृतोत्थित: ॥ ७६ ॥

ఓ తల్లీ, ఓ మహోన్నత స్త్రీ, నేను మూర్ఖుడను, దుర్జనుడను; నా అపరాధాలను క్షమించు. నీ భక్తి వల్ల నీ గర్భంలోని కుమారులు క్షేమంగా పుట్టారు—శత్రువుగా నేను చీల్చినా వారు మరణించలేదు.

Verse 77

श्रीशुक उवाच इन्द्रस्तयाभ्यनुज्ञात: शुद्धभावेन तुष्टया । मरुद्भ‍ि: सह तां नत्वा जगाम त्रिदिवं प्रभु: ॥ ७७ ॥

శ్రీశుకదేవ గోస్వామి అన్నారు—ఇంద్రుని శుద్ధభావమయ ప్రవర్తనతో దితి ఎంతో సంతుష్టి చెంది అనుమతి ఇచ్చింది. అప్పుడు ఇంద్రుడు మరుతులతో కలిసి ఆమెకు పునఃపునః నమస్కరించి స్వర్గలోకానికి వెళ్లాడు.

Verse 78

एवं ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । मङ्गलं मरुतां जन्म किं भूय: कथयामि ते ॥ ७८ ॥

ప్రియమైన రాజా పరీక్షిత్, నీవు అడిగినదంతా—ప్రత్యేకంగా మరుతుల జన్మకు సంబంధించిన ఈ పవిత్ర మంగళ కథ—నేను యథాశక్తి వివరించాను. ఇప్పుడు నీవు మరింత అడుగు; నేను ఇంకా చెప్పుదును.