
Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (hymn attributed in tradition to Atharvan/Angiras line; precise r̥ṣi assignment depends on Anukramaṇī)
Devata: Sādhyas, Rudras, Vasus, Ādityas (collective divine hosts)
Chandas: Anuṣṭubh (predominant in AV; this verse conforms to anuṣṭubh-like cadence)
AVŚ 8.8 అథర్వణిక విజయ–బంధన సూక్తం. ఇందులో దివ్యమైన “జాలం” (జాల/ఇంద్రజాల) అనే ప్రతిమను ప్రయోగించి, శత్రు సేనను పట్టుకొని, దాచివేసి, చెదరగొట్టడం లక్ష్యంగా ఉంటుంది—దుష్ట వాక్యబాణాల ద్వారా దాడి చేసే ప్రత్యర్థులనూ ఇందులో చేర్చుతుంది. సాధ్యులు, రుద్రులు, వసువులు, ఆదిత్యులు అనే దివ్యగణాలను ఒకే ఏకీకృత శక్తిగా—“ఒకటిగా ఉద్ధృతమైనది”గా—ఆహ్వానించి, ప్రతిఘటనను అణచి, శత్రువును తమస్ (అశక్తికర అంధకారం)తో కప్పివేయమని కోరుతుంది. చివరికి పునఃపునః జయఘోషలతో (జయ) ముగిసి, శత్రువులపై “ఆవరణం విస్తరించడం” (నీల-లోహిత) అనే ముద్రణక్రియతో కర్మసమాప్తి, కార్యసిద్ధిని స్థిరపరుస్తుంది.
Mantra 1
शत्रुपराजयः। इन्द्रो॑ मन्थतु॒ मन्थि॑ता श॒क्रः शूरः॑ पुरंद॒रः । यथा॒ हना॑म॒ सेना॑ अ॒मित्रा॑णां सहस्र॒शः
శత్రుపరాజయార్థం—మంథకుడైన ఇంద్రుడు మంథనం చేసి వారిని కదిలించుగాక; అతడు శక్రుడు, శూరుడు, పురందరుడు; అప్పుడు మనం అమిత్రుల సేనలను సహస్రాలుగా సంహరించుదాం.
Mantra 2
पू॒ति॒रज्जुरु॑प॒ध्मानी॒ पूतिं॒ सेनां॑ कृणोत्व॒मूम्। धू॒मम॒ग्निं प॑रा॒दृश्या॒मित्रा॑ हृ॒त्स्वा द॑धतां भ॒यम्
దుర్గంధముగల తాడు, ఊదే ధమని (ఉపధ్మానీ), ఆ దూరపు సేనను దుర్వాసనగా చేయుగాక. పొగను, అగ్నిని కలిగించి వారిని చూపు నుండి అదృశ్యులుగా చేసి, శత్రువులు తమ హృదయాలలో భయాన్ని నిలిపికొందురు గాక.
Mantra 3
अ॒मून॑श्वत्थ॒ निः शृ॑णीहि॒ खादा॒मून् ख॑दिराजि॒रम्। ता॒जद्भङ्ग॑ इव भजन्तां॒ हन्त्वे॑नान् वध॑को व॒धैः
ఓ అశ్వత్థా, ఆ దూరపు మనుష్యులను చీల్చి బయటకు లాగుము; ఓ వేగవంతుడైన ఖాదిరా, వారిని మింగివేయుము. కొరడా చిట్కుమనినట్లు వారు చిద్రమై పోవుగాక; వధకుడు తన వధలతో వారిని కొట్టుగాక.
Mantra 4
प॒रु॒षान॒मून् प॑रुषा॒ह्वः कृ॑णोतु॒ हन्त्वे॑ना॒न् वध॑को व॒धैः । क्षि॒प्रं श॒र इ॑व भजन्तां बृहज्जा॒लेन॒ संदि॑ताः
‘పరుష’ నామముగల శక్తి ఆ దూరపు మనుష్యులను పరుషులుగా చేయుగాక; వధకుడు తన వధలతో వారిని కొట్టుగాక. బాణంలా క్షిప్రంగా వారు చీలిపోవుగాక, మహా జాలంలో బిగిగా బంధింపబడి.
Mantra 5
अ॒न्तरि॑क्षं॒ जाल॑मासीज्जालद॒ण्डा दिशो॑ म॒हीः । तेना॑भि॒धाय॒ दस्यू॑नां श॒क्रः सेना॒मपा॑वपत्
అంతరిక్షమే జాలము; విశాల దిక్కులు దాని జాలదండాలుగా ఉండెను. దానితో దస్యువులను కప్పివేసి, శక్రుడు (ఇంద్రుడు) వారి సేనను దూరంగా తరిమివేశాడు.
Mantra 6
बृ॒हद्धि जालं॑ बृह॒तः श॒क्रस्य॑ वा॒जिनी॑वतः । तेन॒ शत्रू॑न॒भि सर्वा॒न् न्युऽब्ज॒ यथा॒ न मुच्या॑तै कत॒मश्च॒नैषा॑म्
ఎందుకంటే మహానైన, బలవంతుడైన, అశ్వసంపన్నుడైన శక్రుని జాలము అత్యంత విస్తారము. దానితో సమస్త శత్రువులను నొక్కి అణచివేయి; వారిలో ఒక్కడైనా—ఒక్కరైనా—ఏ విధంగానూ విడిపోకుండా.
Mantra 7
बृ॒हत् ते॒ जालं॑ बृह॒त इ॑न्द्र शूर सहस्रा॒र्घस्य॑ श॒तवी॑र्यस्य । तेन॑ श॒तं स॒हस्र॑म॒युतं॒ न्यऽर्बुदं ज॒घान॑ श॒क्रो दस्यू॑नामभि॒धाय॒ सेन॑या
ఓ ఇంద్రా, శూర వీరా! నీ జాలము మహత్తరము—వెయ్యిరెట్లు విలువైనది, వంద రెట్లు వీర్యమున్నది. దానితోనే శక్రుడు, తన సేనతో వారిపై దాడి చేసి, దస్యువుల వంద, వెయ్యి, పదివెయ్యి—అవును, లెక్కలేనంత (అయుత, న్యర్బుద) మందిని సంహరించాడు.
Mantra 8
अ॒यं लो॒को जाल॑मासीच्छ॒क्रस्य॑ मह॒तो म॒हान्। तेना॒हमि॑न्द्रजा॒लेना॒मूंस्तम॑सा॒भि द॑धामि॒ सर्वा॑न्
ఈ లోకము శక్రుని—మహానైన, మహాబలవంతుని—జాలమై ఉండెను, అత్యంత ప్రబలము. ఆ ఇంద్రజాలముతోనే నేను ఆ పరలోకస్థులైన (అమూన్) వారందరినీ తమసా (అంధకారముతో) చుట్టుముట్టి ఉంచుతాను.
Mantra 9
से॒दिरु॒ग्रा व्यृऽद्धि॒रार्ति॑श्चानपवाच॒ना। श्रम॑स्त॒न्द्रीश्च॒ मोह॑श्च॒ तैर॒मून॒भि द॑धामि॒ सर्वा॑न्
ఉగ్ర స్థంభం (జడత్వం), వికృత వృద్ధి, నివారించలేని ఆర్తి (వేదన); శ్రమ, తంద్రి (నిద్రమత్తు), మోహం—ఇవన్నీతో నేను వారందరినీ చుట్టుముట్టి నిలిపివేస్తాను.
Mantra 10
मृ॒त्यवे॒ऽमून् प्र य॑च्छामि मृत्युपा॒शैर॒मी सि॒ताः । मृ॒त्योर्ये अ॑घ॒ला दू॒तास्तेभ्य॑ एना॒न् प्रति॑ नयामि ब॒द्ध्वा
మృత్యువునకు ఆ యందున్న వారిని నేను అప్పగించుచున్నాను; మృత్యుపాశములతో వీరు బద్ధులై ఉన్నారు. మృత్యువుకు చెందిన పాపిష్ఠ దూతలు—వారియొద్దకే వీరిని నేను బిగిగా కట్టి తీసికొని పోవుచున్నాను.
Mantra 11
नय॑ता॒मून् मृ॑त्युदूता॒ यम॑दूता॒ अपो॑म्भत । प॒रः॒स॒ह॒स्रा ह॑न्यन्तां तृ॒णेढ्वे॑नान् म॒त्यं भ॒वस्य॑
ఓ మృత్యుదూతలారా, యమదూతలారా, ఆ యందున్న వారిని తీసికొని పోవుడి; వారిని ఊడ్చి తొలగించుడి. వారు వెయ్యికి అవతల దూరంగా సంహరింపబడుగాక; ఈ వారిని గడ్డిలా త్రొక్కుడి—భవుని శక్తిచేత మర్త్యభాగ్యములోనికి.
Mantra 12
सा॒ध्या एकं॑ जालद॒ण्डमु॒द्यत्य॑ य॒न्त्योज॑सा । रु॒द्रा एकं॒ वस॑व॒ एक॑मादि॒त्यैरेक॒ उद्य॑तः
సాధ్యులు ఒకే జాల-దండాన్ని పైకి ఎత్తి బలంతో ముందుకు సాగుదురు. రుద్రులు ఒకరు, వసువులు ఒకరు; ఆదిత్యులతో కూడ ఒకే (పరమ) ఉద్ధృతమైనది ఉంది.
Mantra 13
विश्वे॑ दे॒वाः उ॒परि॑ष्टादु॒ब्जन्तो॑ य॒न्त्वोज॑सा । मध्ये॑न॒ घ्नन्तो॑ यन्तु॒ सेना॒मङ्गि॑रसो म॒हीम्
సర్వ దేవతలు పై నుండి నలిపుతూ బలంతో ముందుకు సాగుగాక; మధ్యలో కొట్టి అంగిరసులు ఆ మహా సేనకు ఎదురుగా వెళ్లుగాక.
Mantra 14
वन॒स्पती॑न् वानस्प॒त्यानोष॑धीरु॒त वी॒रुधः॑ । द्वि॒पाच्चतु॑ष्पादिष्णामि॒ यथा॒ सेना॑म॒मूं हन॑न्
వనస్పతులను, వానస్పత్యులను, ఓషధులను మరియు వీరుధులను—ద్విపాదులను, చతుష్పాదులను నేను ప్రేరేపిస్తున్నాను; వారు ఆ యందున్న సేనను సంహరించునట్లు.
Mantra 15
ग॒न्ध॒र्वा॒प्स॒रसः॑ स॒र्पान् दे॒वान् पु॑ण्यज॒नान् पितॄ॒न्। दृ॒ष्टान॒दृष्टा॑निष्णामि॒ यथा॒ सेना॑म॒मूं हन॑न्
గంధర్వ-అప్సరసులు, సర్పులు, దేవులు, పుణ్యజనులు, పితృలు—దృష్టమైనవారిని, అదృష్టమైనవారిని నేను పంపుతున్నాను; వారు ఆ యందున్న సేనను సంహరించునట్లు.
Mantra 16
इ॒म उ॒प्ता मृ॑त्युपा॒शा याना॒क्रम्य॒ न मु॒च्यसे॑ । अ॒मुष्या॑ हन्तु॒ सेना॑या इ॒दं कूटं॑ सहस्र॒शः
ఇవి మృత్యుపాశములు—విత్తబడినవి; వీటిపై అడుగుపెట్టినవాడు విముక్తుడవడు. ఆ యందున్న శత్రుసేనను ఈ కూటము సహస్రశః హనించుగాక.
Mantra 17
घ॒र्मः समि॑द्धो अ॒ग्निना॒यं होमः॑ सहस्र॒हः । भ॒वश्च॒ पृश्नि॑बाहुश्च॒ शर्व॒ सेना॑म॒मूं ह॑तम्
అగ్నిచే ప్రజ్వలింపబడిన ఈ ఘర్మ-హోమం, ఈ ఆహుతి, సహస్ర-ప్రహారిణి. భవుడు, పృశ్నిబాహువు, మరియు శర్వుడు— ఆ యందున్న సేనను పడగొట్టండి.
Mantra 18
मृ॒त्योराष॒मा प॑द्यन्तां॒ क्षुधं॑ से॒दिं व॒धं भ॒यम्। इन्द्र॑श्चाक्षुजा॒लाभ्यां॒ शर्व॒ सेना॑म॒मूं ह॑तम्
మృత్యువు యొక్క దెబ్బ వారిపై పడుగాక— ఆకలి, క్షయం, వధ, భయం. ఇంద్రుడు కూడా, చాక్షుజాలాలతో, మరియు శర్వుడు— ఆ యందున్న సేనను పడగొట్టండి.
Mantra 19
परा॑जिताः॒ प्र त्र॑सतामित्रा नु॒त्ता धा॑वत॒ ब्रह्म॑णा । बृह॒स्पति॑प्रनुत्तानां॒ मामीषां॑ मोचि कश्चन
పరాజితులై వారి మిత్రపక్షం వణకనీ; బ్రహ్మబలము (మంత్రశక్తి) చేత తోసివేయబడి వారు పరుగెత్తనీ. బృహస్పతి ముందుకు తరిమిన వారిలో, వీరిలో ఒక్కడైనా ఏ విధంగానూ తప్పించుకోనీయకూడదు.
Mantra 20
अव॑ पद्यन्तामेषा॒मायु॑धानि॒ मा श॑कन् प्रति॒धामिषु॑म्। अथै॑षां ब॒हु बिभ्य॑ता॒मिष॑वः घ्नन्तु॒ मर्म॑णि
వీరి ఆయుధాలు జారిపడనీ; ప్రతిఘటనగా బాణాన్ని నిలిపే శక్తి వారికి లేకుండనీ. అప్పుడు వారు అత్యంత భయపడనీ; క్షేపాస్త్రాలు వారి మర్మస్థానంలో కొట్టనీ.
Mantra 21
सं क्रो॑शतामेना॒न् द्यावा॑पृथि॒वी सम॒न्तरि॑क्षं स॒ह दे॒वता॑भिः । मा ज्ञा॒तारं॒ मा प्र॑ति॒ष्ठां वि॑दन्त मि॒थो वि॑घ्ना॒ना उप॑ यन्तु मृ॒त्युम्
ద్యావా-పృథివీ, అంతరిక్షం—దేవతలతో కలిసి—వీరు అందరూ ఒకేసారి పెద్దగా కేకలు వేయునట్లు చేయనీ. వీరికి మార్గదర్శకుడు దొరకకూడదు, దృఢమైన ఆధారం కూడా దొరకకూడదు; పరస్పరం అడ్డుపడుతూ, వారు మృత్యువైపు సాగనీ.
Mantra 22
दिश॒श्चत॑स्रोऽश्वत॒र्यो देवर॒थस्य॑ पुरो॒डाशाः॑ श॒फा अन्तरि॑क्षमु॒द्धिः । द्यावा॑पृथि॒वी पक्ष॑सी ऋ॒तवो॒ऽभीश॑वोऽन्तर्दे॒शाः किं॑क॒रा वाक् परि॑रथ्यम्
నాలుగు దిశలు (దిశః) ఆ దేవరథానికి అశ్వతర్యః—ఖచ్చర-అశ్వినులు; పురోడాశాః (పురో॒డాశాః) దాని ఆహారం; అంతరిక్షం యొక్క పైకి ఎత్తే ఉద్ధిః దాని ఖురాలు (శఫ). ద్యావా-పృథివీ దాని రెండు రెక్కలు; ఋతవః (ఋతువులు) దాని లగ్గాలు; అంతర్దేశాః మధ్య ప్రాంతాలు దాని కింకరులు—సేవకులు; వాక్ (వాణి) రథం చుట్టూ తిరిగే దాని పరిరథ్య మార్గం.
Mantra 23
सं॒व॒त्स॒रो रथः॑ परिवत्स॒रो र॑थोप॒स्थो वि॒राडी॒षाग्नी र॑थमु॒खम्। इन्द्रः॑ सव्य॒ष्ठाश्च॒न्द्रमाः॒ सार॑थिः
సంవత్సరం (సంవత్సరః) రథం; పరివత్సరం రథాసనం (రథోపస్థః). విరాజ్ (విరాడ్ ఛందస్సు) ధురా; అగ్ని రథముఖం. ఇంద్రుడు కుడివైపు (సవ్యష్ఠా) నిలుచున్నాడు; చంద్రుడు సారథి.
Mantra 24
इ॒तो ज॑ये॒तो वि ज॑य॒ सं ज॑य॒ जय॒ स्वाहा॑ । इ॒मे ज॑यन्तु॒ परा॒मी ज॑यन्तां॒ स्वाहै॒भ्यो दु॒राहा॒मीभ्यः॑ । नी॒ल॒लो॒हि॒तेना॒मून॒भ्यव॑तनोमि
ఇక్కడినుంచి నీవు జయించు; ఇక్కడినుంచి ముందుకు వెళ్లి జయించు; సంపూర్ణంగా జయించు; జయించు—స్వాహా. ఇవి ఇక్కడివారు జయించుగాక; అవి అక్కడివారు జయింపబడుగాక—స్వాహా. దుర్వాక్యములు పలికే ఈ శత్రువుల నుండి, నీల-లోహిత (నీలం-ఎరుపు) తో, ఆ అక్కడివారిపై నేను ఒక ఆవరణాన్ని విస్తరిస్తాను.
It is primarily an Abhicarika (combative) and rakṣohā (anti-hostile) hymn, aimed at binding and disabling opponents and securing victory rather than curing disease.
In this sukta it functions as Indra/Śakra’s “net” power—an ensnaring, confounding force used to trap adversaries and place them under tamas (ritualized darkness/ineffectiveness).
It marks a concluding ‘covering’ act: a blue-red cloth/cord/pigment is spread or extended toward the foe as a ritual seal that symbolically veils, suppresses, and subjugates the hostile party.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.