Atharva Veda 8.2.6: Kanda 8, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 6

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

जी॒व॒लां न॑घारि॒षां जी॑व॒न्तीमोष॑धीम॒हम्। त्रा॒य॒मा॒णां सह॑मानां॒ सह॑स्वतीमि॒ह हु॑वे॒ऽस्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये

Recitation with translationAtharva Veda 8.2.6

IAST Transliteration

jīvalā́m ná-ghāriṣā́m jīvántīm óṣadhīm ahám | trāyamāṇā́m sáhamānā́m sáhasvatīm ihá huvè ’smái áriṣṭatātayé ||

English Translation (Griffith/Whitney)

The life-bestowing, the unassailable, the living Herb do I invoke—protecting, overpowering, rich in might—here, for this man, unto unhurtful safety.

Translation

జీవనదాయిని, అఘర్ష్య (అపరాజేయ), జీవంతి ఓషధిని నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను—రక్షించేది, ప్రత్యర్థి-బలాన్ని అణిచేది, మహాబలవతి—ఇక్కడ ఈ పురుషునికి, అరిష్టతా (అక్షతి) సిద్ధించుటకై.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जीवलाम्: life-giving (herb), vivifying
• जीवलाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: जीवल (प्रातिपदिक; √जीव्)

• नघारिषाम्: not-harming, non-injurious
• नघारिषाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: नघारिषा (प्रातिपदिक)

• जीवन्तीम्: living, life-bearing
• जीवन्तीम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: जीवन्त् (प्रातिपदिक; √जीव्)

• ओषधीम्: herb, medicinal plant
• ओषधीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्रायमाणाम्: protecting, saving
• त्रायमाणाम्: Karma
• Type: Adjective (participle)
• Root: त्रायमाण (कृदन्त-प्रातिपदिक; √त्रा ‘to protect’)

• सहमानाम्: withstanding, overcoming
• सहमानाम्: Karma
• Type: Adjective (participle)
• Root: सहमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सह् ‘to endure/overcome’)

• सहस्वतीम्: mighty, powerful
• सहस्वतीम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सहस्वती (प्रातिपदिक; सहस् + वत्/वती)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• हुवे: I invoke, I call
• हुवे: —
• Type: Verb
• Root: √हू (जुहोत्यादि)

• अस्मै: for this (person), to him
• अस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अयम्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अरिष्टतातये: for uninjuredness, for freedom from harm
• अरिष्टतातये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अरिष्टताति (प्रातिपदिक; अरिष्ट + ताति)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (often attributed generically to Atharvan/Angiras for āyuṣya hymns; specific r̥ṣi assignment depends on Anukramaṇī).

Devata: Oṣadhi (healing herb) as protective power; implicitly opposed to Mṛtyu and Kravyād.

Chandas: Anuṣṭubh (predominant in AV healing/apotropaic verses; confirm per pada count in critical edition).

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta