Atharva Veda 8.2.5: Kanda 8, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 5

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

अ॒यं जी॑वतु॒ मा मृ॑ते॒मं समी॑रयामसि । कृ॒णोम्य॑स्मै भेष॒जं मृत्यो॒ मा पुरु॑षं वधीः

Recitation with translationAtharva Veda 8.2.5

IAST Transliteration

ayáṃ jī́vatu mā́ mṛtémám sam īrayāmasi | kṛṇómy asmai bheṣajáṃ mṛ́tyo mā́ púruṣaṃ vadhīḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Let this man live; let him not die: this one we raise up wholly. For him I fashion a remedy. O Death, do not smite the person down.

Translation

ఇవడు జీవించుగాక; మరణించకూడదు—ఇవణ్ని మేము సంపూర్ణంగా లేపి స్థిరపరుస్తాము. ఇతనికోసం నేను భేషజం (ఔషధం) సిద్ధం చేస్తున్నాను. హే మృత్యూ, ఈ పురుషుణ్ని కొట్టవద్దు; కూలదోసవద్దు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this (man)
• अयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जीवतु: let (him) live
• जीवतु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जीव् (जीवँ प्राणधारणे)

• मा: do not
• मा: (निषेधक)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• मृतैः: by/with the dead (ones)
• मृतैः: Karaṇa
• Type: Noun/Adjective
• Root: मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मृ ‘to die’ से)

• इमम्: this (man)
• इमम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सम्: together, fully
• सम्: (उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• ईरयामसि: we rouse/raise
• ईरयामसि: Kartā (वयं) / क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ईर्/√ईरय् (ईरयति ‘to set in motion, raise, rouse’)

• कृणोमि: I make/prepare
• कृणोमि: Kartā
• Type: Verb
• Root: √कृ (डुकृञ् करणे)

• अस्मै: for him
• अस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भेषजम्: medicine, remedy
• भेषजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भेषज (प्रातिपदिक)

• मृत्यो: O Death
• मृत्यो: (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: (निषेधक)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• पुरुषम्: the man, person
• पुरुषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)

• वधीः: kill (him)
• वधीः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वध् (वधँ हिंसायाम्)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent)

Devata: Bheṣaja/Prāṇa implicitly; explicit antagonist: Mṛtyu

Chandas: Anuṣṭubh-like

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta