Atharva Veda 6.84.4: Kanda 6, Anuvaka 9, Sukta 84, Mantra 4

Sukta 84

Sanskrit (Devanagari)

अ॒य॒स्मये॑ द्रुप॒दे बे॑धिष इ॒हाभिहि॑तो मृ॒त्युभि॒र्ये स॒हस्र॑म्। य॒मेन॒ त्वं पि॒तृभिः॑ संविदा॒न उ॑त्त॒मं नाक॒मधि॑ रोहये॒मम्

Sanskrit recitationAtharva Veda 6.84.4

IAST Transliteration

ayasmáye drupadé bédhiṣe ihā́bhi-hitó mṛtyúbhir yé sahásram | yaména tváṃ pitṛ́bhiḥ saṃ-vidāná uttamáṃ nā́kam ádhi rohaye mám

English Translation (Griffith/Whitney)

In iron, in the wooden stock, thou liest pierced; here pressed down by deaths a thousand-fold. With Yama, in accord with the Fathers, lead thou this man upward to the highest heaven.

Translation

ఇనుములో, చెక్క ద్రుపదంలో నీవు బేధింపబడి పడి ఉన్నావు; ఇక్కడ సహస్రగుణ మరణబలాలచే నొక్కబడినవాడవు. యమునితో, పితృగణాలతో సంవిదానమై, ఈ మనిషిని పైకి—ఉత్తమమైన నాకం (స్వర్గం) వైపు ఎక్కించు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयस्मये: to/for the iron-made (object)
• अयस्मये: सम्प्रदान
• Type: Noun/Adjective
• Root: अयस्म (प्रातिपदिक) < अयस् + मयट्

• द्रुपदे: O Drupada (name)
• द्रुपदे: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: द्रुपद (प्रातिपदिक)

• बेधिषे: you have pierced/struck
• बेधिषे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √बिध् (भिदिर्/बिध्) ‘to pierce, strike’

• इह: here
• इह: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: इह

• अभिहितः: appointed/assigned; named
• अभिहितः: कर्ता (विशेषणरूपेण)
• Type: Participle
• Root: अभि-√धा (धा/धि) ‘to place, appoint; to name’

• मृत्युभिः: by/with deaths (death-powers)
• मृत्युभिः: करण
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)

• ये: who (those who)
• ये: कर्ता
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• यमेन: with Yama
• यमेन: करण
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पितृभिः: with the Fathers/ancestors
• पितृभिः: करण
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• संविदानः: being in accord/meeting together
• संविदानः: कर्ता (विशेषणरूपेण)
• Type: Participle
• Root: सम्-√विद् ‘to meet, agree, be in accord’

• उत्तमम्: highest
• उत्तमम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)

• नाकम्: heaven, celestial world
• नाकम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: नाक (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, up to
• अधि: अधिकारण
• Type: Indeclinable (preverb) / postposition
• Root: अधि

• रोहयेमम्: may we cause (him) to ascend / let us raise
• रोहयेमम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रुह् ‘to ascend’ (causative: रोहय-)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in the provided excerpt)

Devata: Yama; Pitṛs; Mṛtyu (as adversarial plurality)

Chandas: Triṣṭubh-like (expanded operative diction)

Mantra Rasa

Primary: karuna

Secondary: shanta