Atharva Veda 4.2.4: Kanda 4, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 4

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

यस्य॒ द्यौरु॒र्वी पृ॑थि॒वी च॑ म॒ही यस्या॒द उ॒र्व॑१न्तरि॑क्षम्। यस्या॒सौ सूरो॒ वित॑तो महि॒त्वा कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम

Recitation with translationAtharva Veda 4.2.4

IAST Transliteration

yásya dyáur urvī́ pṛthivī́ ca mahī́ yásyā́d urú antárikṣam | yásyā́sau sū́ro vitáto mahitvā́ kásmai devā́ya havíṣā vidhema ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Whose are the Sky, and Earth the broad, the great; from whom the wide Mid-air (is set); whose yonder Sun is spread abroad by majesty—to what God shall we pay worship with oblation?

Translation

ఎవరివి ద్యౌః (ఆకాశము) మరియు విశాలమైన, మహత్తరమైన పృథివీ; ఎవరివలన ఈ విస్తారమైన అంతరిక్షము స్థాపితమైంది; ఎవరి మహిమచేత ఆ దూర సూర్యుడు విస్తరించి ప్రకాశిస్తున్నాడు—ఏ దేవునికి హవిషాతో యజనం చేయుదుము?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्य: of whom/whose
• यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य

• द्यौः: the heaven/sky
• द्यौः: कर्तृ (वाक्ये विषयः)
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• उर्वी: broad, wide
• उर्वी: विशेषणम् (द्यौः)
• Type: Adjective
• Root: उर्वी (प्रातिपदिक)

• पृथिवी: the earth
• पृथिवी: कर्तृ (वाक्ये विषयः)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• मही: great, vast
• मही: विशेषणम् (पृथिवी)
• Type: Adjective
• Root: मही (प्रातिपदिक)

• यस्य: of whom/whose
• यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य

• इदम्: this
• इदम्: कर्तृ (वाक्ये विषयः)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उर्वम्: broad, wide
• उर्वम्: विशेषणम् (अन्तरिक्षम्)
• Type: Adjective
• Root: उर्व (प्रातिपदिक)

• अन्तरिक्षम्: the midspace/atmosphere
• अन्तरिक्षम्: कर्तृ (वाक्ये विषयः)
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)

• यस्य: of whom/whose
• यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य

• असौ: that (yonder)
• असौ: कर्तृ (वाक्ये विषयः)
• Type: Pronoun
• Root: असौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूर्यः: the sun
• सूर्यः: कर्तृ (वाक्ये विषयः)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• विततः: spread out, extended
• विततः: विशेषणम् (सूर्यः)
• Type: Adjective
• Root: वि-√तन् (धातु) → वितत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• महित्वा: by (his) greatness/majesty
• महित्वा: करण/हेतु (येन—‘by/through greatness’)
• Type: Noun
• Root: महित्व (प्रातिपदिक; ‘महन्’ से भाव)

• कस्मै: to which (god)?
• कस्मै: सम्प्रदान (to whom)
• Type: Pronoun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवाय: to the god
• देवाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• हविषा: with an oblation
• हविषा: करण (with oblation)
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• विधेम: may we offer/perform (worship)
• विधेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वि-√धा (धातु)

Attribution

Rishi: As in the ‘Ka’ hymn complex (variable attribution)

Devata: Ka = Prajāpati/Brahman; cosmic triad and sun as manifestations

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by metrical count)

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta