Atharva Veda 3.10.2: Kanda 3, Anuvaka 1, Sukta 10, Mantra 2

Sukta 10

Sanskrit (Devanagari)

यां दे॒वाः प्र॑ति॒नन्द॑न्ति॒ रात्रिं॑ धे॒नुमु॑पाय॒तीम्। सं॒व॒त्स॒रस्य॒ या पत्नी॒ सा नो॑ अस्तु सुमङ्ग॒ली

Recitation with translationAtharva Veda 3.10.2

IAST Transliteration

yā́m devā́ḥ pratínandanti rā́triṁ dhénum upāyátīm | saṁvatsarásya yā́ patnī́ sā́ no astu sumaṅgalī́ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

That Night whom Gods with glad acclaim acknowledge, approaching like a milch-cow rich in yielding,—she who is consort of the circling Year,—let her for us be wholly auspicious.

Translation

దేవులు ఆనందంతో స్వీకరించే ఆ రాత్రి, పాలు ఇచ్చే ధేనువలె ఫలసమృద్ధితో దగ్గరకు వచ్చే ఆమె,—సంవత్సర (వర్షచక్ర) యొక్క పత్ని,—ఆమె మా కొరకు సర్వతోముఖంగా సుమంగళమయిగా ఉండుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• याम्: whom/which (night)
• याम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards; in return; in response
• प्रति: —
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: प्रति

• नन्दन्ति: rejoice (at), delight
• नन्दन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नन्द् (धातु)

• रात्रिम्: night
• रात्रिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)

• धेनुम्: a milch-cow
• धेनुम्: कर्म (उपमा/रूपक-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• उपायतीम्: approaching; coming near
• उपायतीम्: विशेषण (रात्रिम्/धेनुम् प्रति)
• Type: Participle
• Root: उप-आ-या (धातु) → आयत्/यात् (गमन)

• संवत्सरस्य: of the year
• संवत्सरस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: संवत्सर (प्रातिपदिक)

• या: who/which
• या: कर्तृ (अस्तु इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-

• पत्नी: wife; consort
• पत्नी: समानााधिकरण (या इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: पत्नी (प्रातिपदिक)

• सा: she; that (same one)
• सा: कर्तृ (अस्तु इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → सा-

• नः: for us; our
• नः: सम्प्रदान/हित (अर्थे: ‘for us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्तु: may (she) be
• अस्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• सुमङ्गली: auspicious; bringing good fortune
• सुमङ्गली: प्रेडिकेट-विशेषण (सा … अस्तु)
• Type: Adjective
• Root: सु- + मङ्गली (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Aṅgiras/Atharvan line; hymn ascribed in later indices to Atharvanic seers)

Devata: Rātri (Night) in relation to Saṁvatsara (Year/Kāla)

Chandas: Anuṣṭubh (predominant)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: shringara