Sukta 73
Rishi: Rigvedic provenance (Indra-stuti); in AV 20 the r̥ṣi attribution follows RV tradition for the borrowed hymn (consult AV 20 anukramaṇī for exact name).
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (RV-style stotra meter; AV 20 largely preserves RV meters)
AV 20.73 ఋగ్వేదం నుండి గ్రహించబడిన త్రిష్టుభ్ ఛందస్సులోని ఇంద్రస్తుతి. ఇది ఇంద్రుని సాటిలేని మహిమ, శౌర్యం, దానశీలతలను విస్తరించి, సోమపాన నిష్పీడనాలన్నిటికీ మరియు బలపరిచే ప్రార్థనలన్నిటికీ విశ్వవ్యాప్త గ్రాహకుడిగా ఆయనను ప్రతిపాదిస్తుంది. అప్రతిహత శక్తిగలవాడిగా, శుభనివాసానికి శీఘ్రంగా చేరువయ్యేవాడిగా ఇంద్రుని స్తుతించడం ద్వారా, ఈ సూక్తం యజమానునికి రక్షాత్మక బలపాటుగా, ఐశ్వర్యావాహనంగా పనిచేస్తుంది—అరణ్యంలో గాలి అడ్డంకులను చెదరగొట్టినట్లు విఘ్నాలను చెదరగొట్టి, సమృద్ధిని ఆకర్షిస్తుంది.
Kind of charm
Mantras
Mantra 1
तुभ्येदि॒मा सव॑ना शूर॒ विश्वा॒ तुभ्यं॒ ब्रह्मा॑णि॒ वर्ध॑ना कृणोमि । त्वं नृभि॒र्हव्यो॑ वि॒श्वधा॑सि
ఓ శూరా (వీరా)! ఈ సమస్త సవనాలు (సోమ పీడనలు) నిజంగా నీకే. నీకోసమే బలవర్ధకమైన బ్రహ్మ (స్తుతి/మంత్రాలు) నేను నిర్మిస్తాను. మనుష్యుల మధ్య నీవే సర్వవిధాలా హవ్యుడు—ఆహ్వానించవలసినవాడు.
Mantra 2
नू चि॒न्नु ते॒ मन्य॑मानस्य द॒स्मोद॑श्नुवन्ति महि॒मान॑मुग्र । न वीर्यऽमिन्द्र ते॒ न राधः॑
ఇప్పటికీ, తనను తాను మహానుగా భావించే, ఆశ్చర్యకరుడూ ఉగ్రుడూ అయిన (ఇంద్రా), నీ మహిమను ఎవ్వరూ అందుకోలేరు. ఓ ఇంద్రా, నీ వీర్య-పరాక్రమం తగ్గదు; నీ రాధస్ (దాన-సంపద) విఫలమవదు.
Mantra 3
प्र वो॑ म॒हे म॑हि॒वृधे॑ भरध्वं॒ प्रचे॑तसे॒ प्र सु॑म॒तिं कृ॑णुध्वम्। विशः॑ पू॒र्वीः प्र च॑रा चर्षणि॒प्राः
ఆ మహానికోసం—మహత్వాన్ని పెంపొందించేవానికోసం—మీరు (స్తుతి/అర్పణ) ముందుకు తెచ్చండి; ప్రచేతస్ (ప్రజ్ఞావంతుడు) అయిన అతనికోసం సుమతి (శుభ అనుగ్రహం) కలిగించండి. మానవజాతిని ధారించే, ప్రాచీన అనేక విశః (జనసమూహాలు/కులాలు)—ముందుకు సాగండి, సంచరించండి.
Mantra 4
य॒दा वज्रं॒ हिर॑ण्य॒मिदथा॒ रथं॒ हरी॒ यम॑स्य॒ वह॑तो॒ वि सू॒रिभिः॑ । आ ति॑ष्ठति म॒घवा॒ सन॑श्रुत॒ इन्द्रो॒ वाज॑स्य दी॒र्घश्र॑वस॒स्पतिः॑
అతడు స్వర్ణమయ వజ్రాన్ని ధరించి, ఆపై ఆ రథాన్ని—దానిని అతని రెండు హరి (అశ్వాలు) దాతలు/సూరులు మధ్య మోసుకుంటూ పోతే—అప్పుడు మఘవా (దానవీరుడు) తన స్థానాన్ని అధిష్ఠిస్తాడు. ఇంద్రుడు—ప్రాచీన ఖ్యాతిగలవాడు, వాజ (విజయ-బహుమతి) యొక్క స్వామి, దీర్ఘశ్రవస్ (దీర్ఘ కీర్తి) యొక్క అధిపతి.
Mantra 5
सो चि॒न्नु वृ॒ष्टिर्यू॒थ्या॒३ स्वा सचां॒ इन्द्रः॒ श्मश्रू॑णि॒ हरि॑ता॒भि प्रु॑ष्णुते । अव॑ वेति सु॒क्षयं॑ सु॒ते मधूदिद् धू॑णोति॒ वातो॒ यथा॒ वन॑म्
అతడే (ఇంద్రుడు)—గుంపులుగా కురిసే వర్షంలా, తన స్వగణంతో కలిసి—హరిత (పసుపు-పచ్చ) అశ్వాలచే తన గడ్డాన్ని తడిపి చల్లుతాడు. అతడు క్రిందికి దిగి శుభ్రమైన నివాసానికి వేగంగా చేరుతాడు; సుత (పిండిన) సోమంలో అతడు మధురరసాన్ని ఝలిపించి వెలికి తీయుతాడు, గాలి అడవిని కుదిపినట్లుగా.
Mantra 6
यो वा॒चा विवा॑चो मृ॒ध्रवा॑चः पु॒रू स॒हस्राशि॑वा ज॒घान॑ । तत्त॒दिद॑स्य॒ पौंस्यं॑ गृणीमसि पि॒तेव॒ यस्तवि॑षीं वावृ॒धे शवः॑
వాక్కుతో వాదప్రియులను, శత్రుత్వభాష కలవారిని—అనేకులను, సహస్రాయుధులనైనా—అణచి సంహరించినవాడు; అతని ఆ పౌరుషాన్నే మేము స్తుతిస్తాము. అతడు తండ్రివలె—తన ఉగ్రశక్తి (తవిషీ) మరియు బలం (శవస్) పెంచుకున్నవాడు.
Inside Sukta 73
How it unfolds
- How it opens
The hymn opens by dedicating all pressings to Indra and declaring the making of strengthening brahman-formulas for him (tubhyed imā savanā… brahmāṇi vardhanā).
- What it asks
May Indra be the ever-invoked helper among men, come swiftly to the good dwelling, and release abundance/sweetness for the patron.
- Where its power lies
No one attains Indra’s majesty; neither his heroic power nor his bounty fails—his arrival and giving are portrayed as inevitable and forceful.
- How it closes
The praise culminates in imagery of Indra’s vigorous motion and outpouring—shaking forth sweetness and scattering resistance like wind shaking a forest—serving as the hymn’s implicit sealing assurance.
Famous verses
tubhyed imā savanā… brahmāṇi vardhanā
na vīryam indra te na rādhaḥ
dhūṇoti vāto yathā vanam
Kind of hymn
Paustika (Prosperity) / Raksha (Protective praise)
What it is for
Increase of prosperity and security by invoking Indra’s undefeatable power and his generosity; apotropaic reinforcement that drives away impediments and stabilizes the patron’s well-being.
Who it is for
Householder-sacrificers and patrons (yajamāna), and AV ritualists employing RV-derived stutis for protection and increase.
Also used as
- Raksha
- Stotra (RV-style praise within AV 20)
The deity
Indra is the paradigmatic Vedic hero—lord of strength, victory, and generous distribution—approached through soma-powered praise that ‘increases’ him and makes his aid present among men.
Powers of the deity
- Invincible heroic might (vīrya) and supremacy (mahimā)
- Bestowal of wealth, cattle, and prospering bounty (rādhas)
- Protection of patrons; dispersal of foes and obstacles
- Swift approach to the sacrificer’s ‘good dwelling’ (su-kṣaya)
- Soma-energized exhilaration that releases sweetness/abundance (madhu)
Why the deity is called
To dedicate the pressings and strengthening prayers to Indra so he arrives, protects the patron, and pours out prosperity—while no rival can reach or diminish his majesty.
The seer
- Rigvedic provenance (consult AV 20 anukramaṇī for exact r̥ṣi name)Angiras. Stotra-based protection and prosperity charms (paustika/rakṣā) through Indra-praise; strengthening (vardhana) formulas allied to soma-rite efficacy.
Other hymns of this seer
- AV 20 (RV-borrowed Indra-stutis; exact cross-refs depend on the AV 20 anukramaṇī mapping to the RV original)
Preparing for the rite
- Establish a clean recitation space; seat the reciter facing east or toward the ritual fire if present.
- If integrated into a soma context, prepare/acknowledge the savana (pressing) and mentally ‘assign’ the offering to Indra.
- Compose intention: protection (rakṣā) and increase (puṣṭi/rādhas) for the patron and household.
The rite
- Recite the six Triṣṭubh verses as an Indra-stuti, with emphasis on ‘vardhana’ (strengthening) and Indra’s unmatched mahimā.
- Optionally synchronize recitation with offering gestures (āhuti/mental offering) at key praise-lines about soma/sweetness (sute, madhu).
- Conclude with a short silent resolve (saṅkalpa) for obstacles to be shaken off ‘like wind a forest’ (vātó yathā vanam).
What it needs
- None required for standalone AV use
- Optional (contextual): soma/pressed offering (savana, sute) or a symbolic substitute in later practice
When
Preferably during a prosperity rite, before undertaking travel/contest, or at a soma-pressing time (savana) when available.
The main substance
Soma-pressing (savana) / pressed soma (sute) (contextual, implied)
How it is prepared
No material preparation is required in a standalone recitation; when embedded in a soma framework, the hymn accompanies or mentally aligns with the pressing/offering to Indra.
Frequently Asked Questions
It is used as an Indra-praise hymn to secure protection and increase—invoking Indra’s unbeatable strength and his unfailing generosity for the patron’s welfare.
No. It works as a stuti (praise) by recitation alone; soma is referenced by context (pressings/pressed offering) but is not mandatory for standalone Atharvavedic use.
In Vedic idiom, soma exhilarates Indra and ‘releases’ abundance; the hymn uses this imagery to express prosperity flowing out while obstacles are shaken away like a forest in wind.
Ask anything about Sukta 73 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
