Atharva Veda 20.126.4: Kanda 20, Anuvaka 13, Sukta 126, Mantra 4

Sukta 126

Sanskrit (Devanagari)

यमि॒मं त्वं वृ॒षाक॑पिं प्रि॒यमि॑न्द्राभि॒रक्ष॑सि । श्वा न्व॑स्य जम्भिष॒दपि॒ कर्णे॑ वराह॒युर्विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः

Recitation with translationAtharva Veda 20.126.4

IAST Transliteration

yám imáṁ tváṁ vṛṣā́kapiṁ priyám índrābhí rákṣasi | śvā́ nv asyá jambhiṣád ápi kárṇe varāhayúr víśvasmād índra úttaraḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Whom—this dear Vṛṣākapi—thou, O Indra, dost guard on every side: now hath the dog seized him with the jaws, even at the ear; boar-impelled—yet Indra is superior unto all.

Translation

ఈ ప్రియ వృషాకపిని—ఓ ఇంద్రా—నీవు అన్ని వైపులా రక్షిస్తున్నావు. ఇప్పుడు కుక్క అతన్ని దవడలతో పట్టుకుంది; చెవివద్దనే. వరాహప్రేరిత (దాడి) అయినా—అయినా సమస్తములో ఇంద్రుడే ఉత్తముడు; ఇంద్రుడే ఉన్నతుడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इमम्: this
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृषाकपिम्: Vṛṣākapi (a name/epithet)
• वृषाकपिम्: कर्म
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: वृषाकपि (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य उपाधि/नाम)

• प्रियम्: dear, beloved
• प्रियम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अभिरक्षसि: you protect
• अभिरक्षसि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अभि-रक्ष् (धातु: रक्षँ पालने)

• श्वा: a dog
• श्वा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: श्वन् (प्रातिपदिक)

• नु: now/indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• अस्य: of him/its
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जम्भिषत्: bit / snapped (with the jaws)
• जम्भिषत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जम्भ् (धातु: जम्भँ दन्तघाते/चर्वणे)

• अपि: also; even; onto
• अपि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (निपात/उपसर्गार्थ)

• कर्णे: in/on the ear
• कर्णे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक)

• वराहयुः: Varāhayu (boar-associated epithet)
• वराहयुः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: वराहयु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः: ‘वराह-यु’ = वराहवत्/वराहं याचमानः/वराह-सम्बद्धः; इन्द्रस्य विशेषणम्)

• विश्वस्मात्: from everyone/everything
• विश्वस्मात्: अपादान
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• उत्तरः: higher; superior; protecting/prevailing
• उत्तरः: कर्तृ/विशेषण (वराहयुः/इन्द्रः)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Traditionally linked to Indraic/Ṛgvedic material in AV Book 20 (borrowed strata); specific r̥ṣi for 20.126.4 requires the AV 20 anukramaṇī.

Devata: Indra (with Vṛṣākapi as associated figure)

Chandas: Predominantly Triṣṭubh/Jagatī-like cadence typical of AV 20 borrowings; exact meter for this verse requires pada-count verification.

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: vira