
Rishi: Ṛgvedic provenance (Indra-stotra tradition); in AV 20, hymns are largely adopted from the Ṛgveda (exact r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī).
Devata: Indra (Soma-invited lord of wealth and victory)
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-type cadence (as in many RV Indra stanzas; AV 20 follows RV meters)
AV 20.94 ఋగ్వేద శైలిలోని ఇంద్ర-స్తోత్రం. సోమపాన సమయానికి ఇంద్రుని ఆహ్వానించి, యజ్ఞవేదికపై పరచిన బర్హిస్పై యాజకుల మధ్య ఆయన సన్నిధిని స్థిరపరచడం దీని ఉద్దేశ్యం. సోమప్రియుడైన విజయాధిపతిని పిలిచి, పశుసంపద, ధాన్యసంపద, మిత్రబలం, విజయం వంటి సమృద్ధిని కోరుతుంది; అలాగే యాగక్రియ స్వయంగా విఫలమవకుండా, శత్రుత్వం మరియు క్షుధ వంటి విఘ్నాల నుండి, పాత్రలు/కలశాలు మరియు క్రమబద్ధ నిర్వహణను రక్షించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
आ या॒त्विन्द्रः॒ स्वप॑ति॒र्मदा॑य॒ यो धर्म॑णा तूतुजा॒नस्तुवि॑ष्मान्। प्र॒त्व॒क्षा॒णो अति॒ विश्वा॒ सहां॑स्यपा॒रेण॑ मह॒ता वृष्ण्ये॑न
స్వాధిపతియైన ఇంద్రుడు ఇక్కడికి ఉల్లాసం-ఉత్సాహం (మద) కొరకు రాగాక—అతడు తువిష్మాన్ (ప్రచండుడు), ధర్మం (ఋత/నియమం) ప్రకారం తనను తానే ప్రేరేపించుకొనేవాడు. బలంగా పెరిగి, అపారమైన, మహత్తరమైన, పురుషోచిత వృష్ణ్య (వీర్యం)తో, సమస్త ప్రతిఘటనలను అతడు అధిగమిస్తాడు.
Mantra 2
सु॒ष्ठामा॒ रथः॑ सु॒यमा॒ हरी॑ ते मि॒म्यक्ष॒ वज्रो॑ नृप॑ते॒ गभ॑स्तौ । शीभं॑ राजन् सु॒पथा या॑ह्य॒र्वाङ् वर्धा॑म ते प॒पुषो॒ वृष्ण्या॑नि
నీ రథం సుస్థిరంగా నిలిచింది; నీ హరి (అశ్వాలు) సుయోజితంగా ఉన్నాయి; హే నృపతే, వజ్రం నీ గభస్తౌ—నీ చేతి పట్టు—లోనే ఉంది. హే రాజన్, సుపథాల ద్వారా శీఘ్రంగా మా వైపు రా; (సోమం) త్రాగిన తరువాత నీ వృష్ణ్య—పురుషబలాలను—మేము నీకోసం వృద్ధి చేస్తాము.
Mantra 3
एन्द्र॒वाहो॑ नृ॒पतिं॒ वज्र॑बाहुमु॒ग्रमु॒ग्रास॑स्तवि॒षास॑ एनम्। प्रत्व॑क्षसं वृष॒भं स॒त्यशु॑ष्म॒मेम॑स्म॒त्रा स॑ध॒मादो॑ वहन्तु
హే ఇంద్రవాహకులారా (మరుత్గణమా), ఉగ్రులు, బలవంతులు—వజ్రబాహువైన, నృపతుల అధిపతియైన ఈ ఉగ్ర ఇంద్రుణ్ని మా వైపుకు మోసుకొనిరండి. వృద్ధి చెందుతూ బలవంతుడైన, సత్యశుష్మం—సత్య పరాక్రమం—గల వృషభుణ్ని, ఇక్కడ మా సధమాద (సహానంద) స్థలానికి సహ-ఆనందితులు తీసుకురావాలి.
Mantra 4
ए॒वा पतिं॑ द्रोण॒साचं॒ सचे॑तसमू॒र्ज स्क॒म्भं ध॒रुण॒ आ वृ॑षायसे । ओजः॑ कृष्व॒ सं गृ॑भाय॒ त्वे अप्यसो॒ यथा॑ केनि॒पाना॑मि॒नो वृ॒धे
ఇలానే ఈ పతి, ద్రోణ (హోమపాత్ర/తొట్టి) వద్ద ఆసీనుడై, ఏకచిత్తుడై, ఊర్జకు స్కంభం (ఆధారం) మరియు ధారుణ (ధారకుడు)గా ఇక్కడ వృద్ధి చెందుతున్నాడు. హే రససమృద్ధా, ఓజస్సును సృష్టించు; దానిని నీలో సంపూర్ణంగా గ్రహించు, తద్వారా కేనిపాన (పానము త్రాగువారు) వృద్ధికి బలమైన ప్రేరకుడిగా ఉండగలడు.
Mantra 5
गम॑न्न॒स्मे वसू॒न्या हि शंसि॑षं स्वा॒शिषं॒ भर॒मा या॑हि सो॒मिनः॑ । त्वमी॑शिषे॒ सास्मिन्ना स॑त्सि ब॒र्हिष्य॑नाधृ॒ष्या तव॒ पात्रा॑णि॒ धर्म॑णा
సంపదలతో మా వద్దకు రా; ఎందుకంటే నేను నిన్ను స్తుతిస్తాను. నీ స్వంత ఆశీర్వాదాన్ని (స్వాశిష్) తీసుకొని రా; సోమం పిండేవారివద్దకు రా. నీవే అధిపతి; ఇక్కడ నీవు బర్హిష్ (పవిత్ర కుశాసనం) మీద కూర్చుంటావు. ధర్మం, విధి ప్రకారం నీ పాత్రలు అజేయాలు, అప్రధృష్యాలు.
Mantra 6
पृथ॒क् प्राय॑न् प्रथ॒मा दे॒वहू॑त॒योऽकृ॑ण्वत श्रव॒स्याऽनि दु॒ष्टरा॑ । न ये शे॒कुर्य॒ज्ञियां॒ नाव॑मा॒रुह॑मी॒र्मैव ते न्य॑विशन्त॒ केप॑यः
వేరువేరుగా మొదటి దేవ-ఆహ్వానాలు ముందుకు సాగాయి; అవి కీర్తిని కలిగించే కార్యాలను చేశాయి, ఎదుర్కొనలేనంత దృఢమైనవి. కానీ యజ్ఞీయ నావను ఎక్కే శక్తి లేనివారు—ఆ తడబడేవారు (కేపయః), వారూ లోపలే మునిగిపోయారు.
Mantra 7
ए॒वैवापा॒गप॑रे सन्तु दू॒ढ्योऽश्वा॒ येषां॑ दु॒र्युज॑ आयुयु॒ज्रे। इ॒त्था ये प्रागुप॑रे॒ सन्ति॑ दा॒वने॑ पु॒रूणि॒ यत्र॑ व॒युना॑नि॒ भोज॑ना
ఇతరులు వెనుకకు నెట్టబడి ఉండనివ్వండి; దుర్యుజ్ (అశుభ/వక్ర రీతిలో) జూకించే వారి అశ్వాలు మొండివి. కానీ దానార్థం ముందూ, ఉన్నతస్థానంలో నిలిచినవారు—అక్కడ అనేక ‘వయున’ (జ్ఞానోపాయాలు) మరియు భోగాల పంపిణీలు ఉన్న చోట—వారు అట్లానే (శ్రేష్ఠులుగా) ఉంటారు.
Mantra 8
गि॒रींरज्रा॒न् रेज॑मानां अधारय॒द् द्यौः क्र॑न्दद॒न्तरि॑क्षाणि कोपयत्। स॒मी॒ची॒ने धि॒षणे॒ वि ष्क॑भायति॒ वृष्णः॑ पी॒त्वा मद॑ उ॒क्थानि॑ शंसति
అతడు కంపించే పర్వతాలనూ వాటి శిఖర-రేఖలనూ ఎత్తుగా నిలిపాడు; ద్యౌ (ఆకాశం) గర్జించింది; అతడు అంతరిక్ష ప్రాంతాలను కలవరపెట్టాడు. సమీచీనంగా అమర్చిన ధిషణా (పాత్రం/బుద్ధి-ఆధారం)లలో అతడు అన్నిటిని విడివిడిగా దృఢపరుస్తాడు; వృషభుడు (బలవంతుడు) త్రాగి, మదంలో, ఉక్థ (స్తుతి-గీత)ాలను శంసిస్తాడు.
Mantra 9
इ॒मं बि॑भर्मि॒ सुकृ॑तं ते अङ्कु॒शं येना॑रु॒जासि॑ मघवं छफा॒रुजः॑ । अ॒स्मिन्त्सु ते॒ सव॑ने अस्त्वो॒क्त्यं सु॒त इ॒ष्टौ म॑घवन् बो॒ध्याभ॑गः
ఈ సుకృతమైన అంకుశాన్ని నేను నీకోసం ధరించాను; దానితో, ఓ మఘవన్, నీవు ‘ఛఫా-రుజ’ (ఖురం విరిచేవారు)లను విరిచివేస్తావు. ఈ నీ సవన (సోమ-ప్రెస్)లో యథోచిత స్తుతి ఉండుగాక; ఇష్టి (యజ్ఞ-ఆహుతి) కోసం సోమం సుతం చేయబడింది—లేచిరా, ఓ మఘవన్; ఇక్కడికి రా, దానమూ సౌభాగ్యమూ అయి.
Mantra 10
गोभि॑ष्टरे॒माम॑तिं दु॒रेवां॒ यवे॑न॒ क्षुधं॑ पुरुहूत॒ विश्वा॑म्। व॒यं राज॑भिः प्रथ॒मा धना॑न्य॒स्माके॑न वृ॒जने॑ना जयेम
గోవుల సహాయంతో మేము దురాశయ (దుర్వృత్తి) యొక్క కపట యోచన, దుష్పథాన్ని దాటిపోవుదుము; యవం (బార్లీ)తో, ఓ పురుహూత (బహు-ఆహూత), సమస్త క్షుధను తొలగించుదుము. రాజులతో కలిసి మేము ధనంలో ప్రథములమగుదుము; మా స్వంత వ్రజన (దళం/సేన)తో మేము విజయాన్ని పొందుదుము.
Mantra 11
बृह॒स्पति॑र्नः॒ परि॑ पातु प॒श्चादु॒तोत्त॑रस्मा॒दध॑रादघा॒योः । इन्द्रः॑ पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो नः॒ सखा॒ सखि॑भ्यो॒ वरि॑वः कृणोतु
బృహస్పతి మమ్మల్ని చుట్టూరా కాపాడుగాక—వెనుక నుండి, ఉత్తర దిక్కు నుండి, అలాగే క్రింద నుండి—దుష్కర్తకు వ్యతిరేకంగా. ఇంద్రుడు ముందునుండి మరియు మధ్యనుండి, మా స్నేహితుడై, మా స్నేహితులకు నిర్బాధ మార్గమును మరియు అనుగ్రహమును కలుగజేయుగాక.
To invite Indra to the Soma offering so that prosperity (wealth, cattle, food) and victory come to the sacrificer, while the ritual itself remains protected and effective.
They are concrete signs of prosperity: cows stand for movable wealth and strength, and barley stands for food security; together they express crossing beyond harmful plots and driving away hunger.
Yes. Alongside requests for wealth and victory, it asks that Indra’s ordinance make the Soma vessels and offering ‘unassailable,’ and it explicitly seeks the removal of hunger and ill intent.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.