Sukta 23
Rishi: Anukramaṇī attribution uncertain for this enumerative segment (often treated as liturgical formulae rather than seer-specific); consult Śaunaka Anukramaṇī for 19.23.
Devata: Ṛc (the verse) as a personified liturgical power; indirectly Agni as carrier via svāhā.
Chandas: Not a metrical verse; a yajus-like formula (prose/short liturgical utterance).
AVŚ 19.23 ప్రధానంగా ‘స్వాహా’ సూత్రాలుగా సాగిన ఒక గణనాత్మక క్రమం. ఇది నిర్దిష్ట ఋక్/ఛందస్సు-ఏకకాలకు (ఉదా., నాలుగు పాదాల, ఎనిమిది పాదాల సమూహాలు) అర్పణలను ‘సూచిక’లా నమోదు చేసి, ఏదైనా మిస్సవకుండా లేదా తప్పు చోటుకు వెళ్లకుండా చేసే యజ్ఞ-లెక్కల నిర్వహణగా పనిచేస్తుంది. ఈ సూక్తంలోని శక్తి—ఋక్‌ను స్వీకరించదగిన వ్యక్తీకృత శక్తిగా భావించడంలో ఉంది: సరిగా పేరుపెట్టిన పద్య-సమూహాలే యథావిధి గ్రాహకులు అవుతారు; ‘స్వాహా’ ద్వారా సూచితమైన అగ్ని ఆ హవిస్సును మోసుకెళ్తాడు. చివరికి (19.23.30) బ్రహ్మన్‌కు మించినది ఏదీ లేదని ప్రకటించే బలమైన ధార్మిక ముద్రతో ఇది ముగిసి, పవిత్రాధిపత్యంలో స్థాపించి కర్మను స్థిరపరుస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
आ॒थ॒र्व॒णानां चतुरृ॒चेभ्यः॒ स्वाहा॑
అథర్వణిక నాలుగు-ఋచలతో కూడిన సూక్త-సమూహాలకు స్వాహా.
Mantra 2
प॒ञ्च॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
ఐదు-ఋచలతో కూడిన సూక్త-సమూహాలకు స్వాహా.
Mantra 3
ष॒ळृ॒चेभ्यः॒ स्वाहा॑
ఆరు-ఋచలతో కూడిన సూక్త-సమూహాలకు స్వాహా.
Mantra 4
स॒प्त॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
ఏడు ఋచులతో కూడిన (సప్తర్చ) స్తోత్రసమూహాలకు స్వాహా.
Mantra 5
अ॒ष्ट॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
అష్టర్చ (ఎనిమిది ఋచులు గల స్తోత్ర-సమూహం)కు—స్వాహా.
Mantra 6
न॒व॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
నవర్చ (తొమ్మిది ఋచులు గల స్తోత్ర-సమూహం)కు—స్వాహా.
Mantra 7
द॒श॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
దశర్చ (పది ఋచులు గల స్తోత్ర-సమూహం)కు—స్వాహా.
Mantra 8
ए॒का॒द॒श॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
పదకొండు ఋక్‌మంత్రాల సమూహానికి (ఏకాదశర్చ) — స్వాహా!
Mantra 9
द्वा॒द॒श॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
పన్నెండు ఋక్‌మంత్రాల సమూహానికి (ద్వాదశర్చ) — స్వాహా!
Mantra 10
त्र॒यो॒द॒श॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
పదమూడు ఋక్ (ऋచ్) మంత్రాలకై ఆహుతి—స్వాహా।
Mantra 11
च॒तु॒र्द॒श॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
పద్నాలుగు ఋక్ (ऋచ్) మంత్రాలకై ఆహుతి—స్వాహా।
Mantra 12
प॒ञ्च॒द॒श॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
పదిహేను ఋక్ (ऋచ్) మంత్రాలకై ఆహుతి—స్వాహా।
Mantra 13
षो॒ड॒श॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
పదహారు ఋక్ (ఋచ) మంత్రాలకు ఆహుతి—స్వాహా.
Mantra 14
स॒प्त॒द॒श॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
పదిహేడు ఋక్ (ఋచ) మంత్రాలకు ఆహుతి—స్వాహా.
Mantra 15
अ॒ष्टा॒द॒श॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
పద్దెనిమిది ఋక్-మంత్రాలకై ఆహుతి—స్వాహా.
Mantra 16
ए॒को॒न॒विं॒श॒तिः स्वाहा॑
పందొమ్మిదికి ఆహుతి—స్వాహా.
Mantra 17
विं॒श॒तिः स्वाहा॑
ఇరవైకి (వింశతి)—స్వాహా.
Mantra 18
म॒ह॒त्का॒ण्डाय॒ स्वाहा॑
మహత్-కాండానికి—స్వాహా.
Mantra 19
तृ॒चेभ्यः॒ स्वाहा॑
తృచులకు—స్వాహా.
Mantra 20
ए॒क॒र्चेभ्यः॒ स्वाहा॑
ఏక-ఋచ్ (ఏకర్చ) వారికి—స్వాహా.
Mantra 21
क्षु॒द्रेभ्यः॒ स्वाहा॑
క్షుద్రులకు (లఘు/అల్పులకు)—స్వాహా.
Mantra 22
ए॒का॒नृ॒चेभ्यः॒ स्वाहा॑
ఏకానృచ్‌లకు స్వాహా।
Mantra 23
रो॒हि॒तेभ्यः॒ स्वाहा॑
రోహితులకు స్వాహా।
Mantra 24
सू॒र्याभ्यां॒ स्वाहा॑
ఇద్దరు సూర్యులకు స్వాహా।
Mantra 25
व्रा॒त्याभ्यां॒ स्वाहा॑
ఇద్దరు వ్రాత్యులకు స్వాహా.
Mantra 26
प्रा॒जा॒प॒त्याभ्यां॒ स्वाहा॑
ఇద్దరు ప్రాజాపత్యులకు స్వాహా.
Mantra 27
वि॒षा॒स॒ह्यै स्वाहा॑
విషాన్ని జయించే శక్తికి స్వాహా.
Mantra 28
म॒ङ्ग॒लि॒केभ्यः॒ स्वाहा॑
మంగళకర దేవతలకు స్వాహా.
Mantra 29
ब्र॒ह्मणे॒ स्वाहा॑
బ్రహ్మన్ (పవిత్ర శక్తి)కు స్వాహా.
Mantra 30
ब्रह्म॑ज्येष्ठा॒ संभृ॑ता वी॒र्याऽणि॒ ब्रह्माग्रे॒ ज्येष्ठं॒ दिव॒मा त॑तान । भू॒तानां॑ ब्र॒ह्मा प्र॑थ॒मोत जज्ञे॒ तेना॑र्हति॒ ब्रह्म॑णा॒ स्पर्धि॑तुं॒ कः
బ్రహ్మనే జ్యేష్ఠుడు; సమస్త వీర్యాలు (శక్తులు) సమాహృతమై ఉన్నాయి. ఆదిలో జ్యేష్ఠుడైన బ్రహ్మనే దివ్యాన్ని (ఆకాశాన్ని) విస్తరించాడు. భూతాల (సమస్త సత్త్వాల) మధ్య బ్రహ్మా మొదట జన్మించాడు; ఆ బ్రహ్మంతో—బ్రహ్మబలంతో—పోటీపడటానికి అర్హుడు ఎవడు?
Frequently Asked Questions
It functions as ritual indexing: each named verse-set is treated as a specific recipient, so the offering is correctly allocated and no portion is lost through miscount or omission.
The immediate recipient is the Ṛc/verse-set as a personified liturgical power; svāhā implies Agni as the carrier who conveys the oblation to that designated recipient.
The closing mantra acts as a seal: it grounds the rite in the unsurpassable primacy of Brahman/Brahmā, protecting the ritual’s authority and efficacy against rival claims or instability.
Ask anything about Sukta 23 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
