Mantra 43

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

इमं क्रव्यादा विवेशायं क्रव्यादमन्वगात्। व्याग्रौ कृत्वा नानानं तं हरामि शिवापरम्

IAST Transliteration

imáṃ kravyā́dā viveśā́yaṃ kravyā́dam ánv agāt | vyāgráu kṛtvā́ nānānám táṃ harāmi śivāparám ||

English Translation (Griffith/Whitney)

This flesh-devourer hath entered in; this flesh-devourer have I followed. Assuming tiger-fury, I bear away that manifold one, unto the auspicious farther side.

Translation

ఈ క్రవ్యాదుడు (మాంస-భక్షకుడు) లోపలికి ప్రవేశించాడు; ఈ క్రవ్యాదుని నేను అనుసరించాను. వ్యాఘ్ర-క్రోధాన్ని ధరించి, ఆ నానారూపుడిని నేను ఎత్తుకొని తీసుకెళ్తాను—శివమైన, అవతలి శుభతీరానికి.

Word by Word

• इमम्: this (one/this person)
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्रव्यादः: the flesh-eater (ghoul/demon)
• क्रव्यादः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: क्रव्याद (प्रातिपदिक; क्रवि + आद ‘eater’)

• विवेश: entered
• विवेश: —
• Type: Verb
• Root: √विश् (प्रवेशने)

• अयम्: this (one)
• अयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्रव्यादम्: the flesh-eater
• क्रव्यादम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्रव्याद (प्रातिपदिक)

• अन्वगात्: followed (went after)
• अन्वगात्: —
• Type: Verb
• Root: अनु-√गम् (गत्यर्थे)

• व्याघ्रौ: two tigers
• व्याघ्रौ: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्याघ्र (प्रातिपदिक)

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: —
• Type: Verbal indeclinable (absolutive)
• Root: √कृ (करणे)

• नानानम्: many-formed/various
• नानानम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: नानान (प्रातिपदिक; ‘variegated/many-formed’)

• तम्: him/that one
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हरामि: I carry off / remove
• हरामि: —
• Type: Verb
• Root: √हृ (हरणे)

• शिवापरम्: to an auspicious end / as auspiciously turned
• शिवापरम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: शिवापर (प्रातिपदिक; ‘having a benign further end/turned to auspiciousness’)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (funerary corpus; specific ṛṣi attribution varies in ancillary lists)

Devata: Apotropaic force against Kravyād (often mediated through Agni/funerary fire in the surrounding context)

Chandas: Anuṣṭubh (predominant in this section)

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: vira