
அகஸ்தியர் ஸ்கந்தனை வினவுகிறார்—ஹரிகேசன் யார், அவன் குலம், தவம் என்ன, மேலும் இறைவனுக்கு அருமையானவனாகி தண்டநாயக/தண்டபாணி போன்ற நகராட்சிச் சின்னங்களோடு எவ்வாறு தொடர்புபடுகிறான் என்று. ஸ்கந்தன் கந்தமாதனத்தில் வாழும் யக்ஷ வம்சத்தைச் சொல்கிறான்—ரத்னபத்ரன், அவன் மகன் பூர்ணபத்ரன். பூர்ணபத்ரன் செல்வச் செழிப்பில் இருந்தும் சந்தானமின்மையால் துயருறுகிறான்; ‘கர்ப்பரூப’ வாரிசு இல்லாமல் செல்வமும் அரண்மனைப் பெருமையும் வெறுமை எனப் புலம்புகிறான். அப்போது மனைவி கனககுண்டலா தர்மமான ஆலோசனை கூறுகிறாள்—மனித முயற்சியும் முன்கர்மமும் சேர்ந்து பலன் தரும்; ஆனால் தீர்மானமான மருந்து சங்கரனின் சரணம்; சிவபக்தியால் உலகியலான பயன்களும் உயர்ந்த நிலையும் கிடைக்கும். மிருத்யுஞ்ஜயன், ஸ்வேதகேது, உபமன்யு போன்ற எடுத்துக்காட்டுகள் மூலம் சிவசேவையின் வல்லமை நிறுவப்படுகிறது. பூர்ணபத்ரன் நாதேஸ்வர/மகாதேவனை வழிபட்டு ஹரிகேசன் என்ற மகனைப் பெறுகிறான். குழந்தை முழுமையான சிவநிஷ்டை உடையவன்—தூளிலிங்கம் செய்து, சிவநாமம் ஜபித்து, மும்முகன் அல்லாது வேறு யதார்த்தம் இல்லை என உணர்கிறான். தந்தை இல்லறப் பயிற்சி, செல்வ நிர்வாகம் கற்பிக்க முயல, மனம் நொந்த ஹரிகேசன் இல்லத்தை விட்டு வெளியேறுகிறான். ‘ஆதரவில்லோர்க்கு காசியே ஆதரம்’ என்ற சொல்லை நினைத்து வாராணசியை நோக்கிச் செல்கிறான். காசி ஆனந்தவனம்/ஆனந்தகானனம் என வர்ணிக்கப்படுகிறது; அங்கே உயிர் நீங்கினால் முக்தி என்ற கோட்பாடும் கூறப்படுகிறது. பார்வதியிடம் சிவன் காசியின் தாரக மகிமை—ஒரே பிறவியில் விடுதலை, க்ஷேத்ரத் துறவிகளுக்கு தடைகள் நீங்கக் காப்பு—என உரைக்கிறார். இவ்வாறு இந்த அத்தியாயம் பக்திச் சரிதம், நெறி, காசியின் மோட்சப் புவியியலை இணைத்து, ஹரிகேசனின் பிந்தைய உயர்வு (தண்டபாணி/தண்டநாயக தொடர்பு) பற்றிய முன்னுரையை அமைக்கிறது.
Verse 1
अगस्त्य उवाच । बर्हियान समाचक्ष्व हरिकेशसमुद्भवम् । कोसौ कस्य सुतः श्रीमान्कीदृगस्य तपो महत्
அகஸ்தியர் கூறினார்—ஓ பர்ஹியானா! ஹரிகேசனிடமிருந்து பிறந்த அவனை விளக்கமாகச் சொல். அந்தப் பெருமான் யார், யாருடைய மகன், அவனுடைய மகத்தான தவம் எத்தகையது?
Verse 2
कथं च देवदेवस्य प्रियत्वं समुपेयिवान् । काशीवासिजनीनोभूत्कथं वा दंडनायकः
அவன் தேவர்களின் தேவனின் அருள்பிரியத்தை எவ்வாறு அடைந்தான்? மேலும் காசிவாசிகளிடையே பிறந்து, தண்டநாயகன்—அதிகாரமும் தண்டமும் ஏந்துபவன்—எவ்வாறு ஆனான்?
Verse 3
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं प्रसादं कुरु मे विभो । अन्नदत्वं च संप्राप्तः कथमेष महामतिः
நான் இதைக் கேட்க விரும்புகிறேன்; ஆண்டவனே, என்மேல் அருள் புரிவாயாக. இந்த மகாமதி அன்னத—அன்னதாதா—நிலையை எவ்வாறு அடைந்தான்?
Verse 4
संभ्रमो विभ्रमश्चोभौ कथं तदनुगामिनौ । विभ्रांतिकारिणौ क्षेत्रवैरिणां सर्वदा नृणाम्
‘சம்ப்ரம’ மற்றும் ‘விப்ரம’—இவ்விருவரும் அவனுடைய துணைவர்களாக எவ்வாறு உள்ளனர்? மேலும் க்ஷேத்திரம் (காசி) மீது பகை கொண்ட மனிதர்களை அவர்கள் எப்போதும் மயக்கி குழப்புவோர் ஆக எவ்வாறு இருக்கின்றனர்?
Verse 5
स्कंद उवाच । सम्यगापृच्छि भवता काशीवासिसमाहितम् । कुंभसंभव विप्रर्षे दंडपाणि कथानकम्
ஸ்கந்தன் கூறினான்—கும்பசம்பவனே, பிராமணசிரேஷ்டனே! காசியில் வாழ்ந்து காசியின் புனிதத்தில் லயித்த தண்டபாணியின் வரலாற்றை நீ சரியாகவே கேட்டாய்.
Verse 6
यदाकर्ण्य नरः प्राज्ञ काशीवासस्य यत्फलम् । निष्प्रत्यूहं तदाप्नोति विश्वभर्त्तुरनुग्रहात्
அறிவாளனே! காசியில் வாசிப்பதன் பலனை கேட்டவுடன், உலகத்தைத் தாங்கும் இறைவனின் அருளால் எந்தத் தடையும் இன்றி அந்தப் புண்ணியத்தை மனிதன் அடைகிறான்.
Verse 7
रत्नभद्र इति ख्यातः पर्वते गंधमादने । यक्षः सुकृतलक्षश्रीः पुरा परम धार्मिकः
முன்னொரு காலத்தில் கந்தமாதன மலைமேல் ‘ரத்னபத்ரன்’ எனப் புகழ்பெற்ற ஒரு யக்ஷன் இருந்தான். பல நற்கருமங்களால் வந்த செல்வச் சிறப்புடன், மிகுந்த தர்மநெறியாளனாக இருந்தான்.
Verse 8
पूर्णभद्रं सुतं प्राप्य सोऽभूत्पूर्णमनोरथः । वयश्चरममासाद्य भुक्त्वा भोगाननेकशः
‘பூர்ணபத்ரன்’ என்னும் மகனைப் பெற்றதும் அவன் மனோரதங்கள் நிறைவேறின. வாழ்நாளின் இறுதிக் கட்டத்தை அடைந்தபோது பலவகை இன்பங்களைப் பலமுறை நிறைவாக அனுபவித்தான்.
Verse 9
शांभवेनाथ योगेन देहमुत्सृज्य पार्थिवम् । आससादाशवं शांतं शांतसर्वेंद्रियार्थकः
அப்போது சாம்பவ யோகத்தினால் மண்ணுலக உடலைத் துறந்து, அவன் அமைதியான நிலையை அடைந்தான்; அவனுடைய புலன்களும் அவற்றின் பொருள்களும் முற்றிலும் அடங்கின.
Verse 10
पितर्युपरतेसोऽथ पूर्णभद्रो महायशाः । सुकृतोपात्तविभव भवसंभोगभुक्तिभाक्
தந்தை மறைந்தபின், பெரும் புகழுடைய பூர்ணபத்ரன்—புண்ணியத்தால் பெற்ற செல்வவளத்துடன்—உலகிய உறவுகளும் இன்பங்களும் அனுபவிப்பவனானான்.
Verse 11
सर्वान्मनोरथांल्लेभे विना स्वर्गैकसाधनम् । गार्हस्थ्याश्रम नेपथ्यं पथ्यं पैतामहं महत्
சுவர்க்கத்திற்கான ஒரே சாதனத்தைத் தவிர, அவன் விரும்பிய அனைத்தையும் பெற்றான். முன்னோர்கள் வழங்கிய மகத்தான, நலமளிக்கும் கிருஹஸ்தாஶ்ரமத்தின் ஒழுக்கநெறியும் வாழ்வுமுறையும் அவன் ஏற்றுக்கொண்டான்.
Verse 12
संसारतापसंतप्तावयवामृतसीकरम् । अपत्यं पततां पोतं बहुक्लेशमहार्णवे
உலகவாழ்வின் வெப்பத்தால் சுட்ட உறுப்புகளின் மீது அமுதத் துளிகள் தெளிவதுபோல் பிள்ளை; பல துன்பங்களின் பேர்கடலில் மூழ்குவோர்க்கு அது படகாகும்।
Verse 13
पूर्णभद्रोऽथ संवीक्ष्य मंदिरं सर्वसुंदरम् । तद्बालकोमलालाप विकलं त्यक्तमंगलम्
அப்போது பூர்ணபத்ரன் எல்லாவிதத்திலும் அழகிய அந்த மாளிகையை நோக்கி மனம் கலங்கினான்; குழந்தையின் மென்மையான இனிய மழலை ஒலி இல்லாததால், மங்கலம் விலகியதுபோல் தோன்றியது।
Verse 14
शून्यं दरिद्रहृदिव जीर्णारण्यमिवाथवा । पांथवत्प्रांतरमिव खिन्नोऽतीवानपत्यवान्
பிள்ளையில்லாத அவன் மிகுந்த துயருற்றான்; அவனுக்கு எல்லாம் வெறுமையாகத் தோன்றியது—ஏழையின் இதயம்போல், சிதைந்த காடுபோல், பயணிக்கான தனிமையான பாழ்நிலம்போல்।
Verse 15
आहूय गृहिणी सोऽथ यक्षः कनककुंडलाम् । उवाच यक्षिणीं श्रेष्ठां पूर्णभद्रो घटोद्भव
அப்போது குடத்திலிருந்து பிறந்த யக்ஷன் பூர்ணபத்ரன், பொற்குண்டலங்கள் அணிந்த தன் இல்லத்தரசியான அந்தச் சிறந்த யக்ஷிணியை அழைத்து அவளிடம் கூறினான்।
Verse 16
न हर्म्यं सुखदं कांते दर्पणोदरसुंदरम् । मुक्ता गवाक्षसुभगं चंद्रकांतशिलाजिरम्
அன்பே! கண்ணாடிபோல் ஒளிரும் உள்மண்டபங்களால் அழகுற்றதும், முத்துபோன்ற ஜன்னல்களால் மிளிர்வதும், சந்திரகாந்தக் கற்களால் பதிக்கப்பட்டதுமான இந்த மாளிகையும் உண்மையில் இன்பம் தருவதல்ல।
Verse 17
पद्मरागेंद्रनीलार्चिरर्चिताट्टालकं क्वणत् । विद्रुमस्तंभशोभाढ्यं स्फुरत्स्फटिककुड्यवत्
அதன் உயர்ந்த மாடங்கள் பத்மராகம், இந்திரநீலம் ஆகியவற்றின் ஒளியால் மின்னி ஒலிக்கின்றன; பவளத் தூண்களின் அழகால் செழித்து, அதன் சுவர்கள் மின்னும் ஸ்படிகம்போல் பிரகாசிக்கின்றன।
Verse 18
प्रेंखत्पताकानिकरं मणिमाणिक्यमालितम् । कृष्णागुरुमहाधूप बहुलामोदमोदितम्
அங்கே அசையும் கொடிகளின் கூட்டம் அழகு செய்கிறது; மணி–மாணிக்க மாலைகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளது; கருங்கருங்குரு (அகில்) மகாதூபத்தின் மிகுந்த மணத்தால் அது மகிழ்ந்து களிக்கிறது।
Verse 19
अनर्घ्यासनसंयुक्तं चारुपर्यंकभूषितम् । रम्यार्गलकपाटाढ्यं दुकूलच्छन्नमंडपम्
அது அருமையான ஆசனங்களால் நிரம்பி, அழகிய படுக்கைகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளது; இனிய தாழ்ப்பாள்களுடன் கூடிய கதவுகள் நிறைந்தது; அதன் மண்டபங்கள் நுண்மையான துகூலத் துணியால் மூடப்பட்டுள்ளன।
Verse 20
सुरम्यरतिशालाढ्यं वाजिराजिविराजितम् । दासदासीशताकीर्णं किंकिणीनादनादितम्
அது மிக இனிய இன்பமண்டபங்களால் நிறைந்தது; குதிரைகளின் வரிசைகளால் ஒளிர்கிறது; நூற்றுக்கணக்கான ஆண்-பெண் பணியாளர்களால் நிரம்பி, கிங்கிணி மணிகளின் ஒலியால் முழங்குகிறது।
Verse 21
नूपुरारावसोत्कंठ केकिकेकारवाकुलम् । कूजत्पारावत कुलं गुरुसारीकथावरम्
அது சலங்கை ஒலிக்காக ஏங்குவது போல் உள்ளது; மயில்களின் கேகாரவத்தால் நிறைந்துள்ளது; அங்கே கூவும் புறாக்களின் கூட்டங்கள், மேலும் மைனா பறவைகளின் கனமான இனிய உரையொலி ஒலிக்கிறது।
Verse 22
खेलन्मरालयुगलं जीवं जीवककांतिमत् । माल्याहूत द्विरेफाणां मंजुगुंजारवावृतम्
அங்கே அன்னப் பறவைகளின் ஜோடிகள் விளையாடின; ஜீவகம்போல் ஒளிவீசும் ஜீவப் பறவைகளும் அழகு செய்தன. மாலைகளால் ஈர்க்கப்பட்ட வண்டுகளின் இனிய முரசொலி போன்ற குஞ்சரவு எங்கும் நிறைந்தது.
Verse 23
कर्पूरैण मदामोद सोदरानिलवीजितम् । क्रीडामर्कटदंष्ट्राग्री कृतमाणिक्यदाडिमम्
கற்பூரமும் இனிய மதமய மணமும் கலந்த மென்மையான தென்றல் அங்கெல்லாம் வீசியது. மேலும் மாதுளை கனிகள், விளையாடும் குரங்குகளின் கூர்மையான பற்களால் மாணிக்கம்போல் செதுக்கியதுபோல் தோன்றின.
Verse 24
दाडिमीबीजसंभ्रांतशुकतुंडात्तमौक्तिकम् । धनधान्यसमृद्धं च पद्मालयमिवापरम्
மாதுளை விதைகளுக்காக அலைந்த கிளிகளின் அலகுகளிலிருந்து முத்துகள் எடுத்ததுபோல் தோன்றியது. மேலும் அந்த இடம் செல்வமும் தானியமும் நிறைந்து, இன்னொரு பத்மாலயம்—லக்ஷ்மியின் வாசஸ்தலம் போல விளங்கியது.
Verse 25
कमलामोदगर्भं च गर्भरूपं विना प्रिये । गर्भरूपमुखं प्रेक्ष्ये कथं कनककुडले
அன்பே! தாமரை மணம் நிறைந்த ‘கர்ப்பரூப’ முகத்தை நான் காண்கிறேன்; ஆனால் அந்தக் குழந்தை-ரூபமே இல்லை. ஓ கனககுண்டலே! அந்தக் குழந்தை ரூபத்தை நான் எவ்வாறு தரிசிப்பேன்?
Verse 26
यद्युपायोऽस्ति तद्ब्रूहि धिगपुत्रस्य जीवितम् । सर्वशून्यमिवाभाति गृहमेतदनंगजम्
ஏதேனும் வழி இருந்தால் சொல்லுங்கள். மகன் இல்லாத வாழ்வு நிந்தைக்குரியது! குழந்தையற்ற இந்த வீடு எனக்கு முற்றிலும் வெறுமையாகத் தோன்றுகிறது.
Verse 27
पुण्यवानितरो वापि मम क्षेत्रस्य सेवया । मुक्तो भवति देवेशि नात्र कार्या विचारणा
தேவேஸ்வரி! புண்ணியவானோ அல்லது மற்றவரோ, எனது புனிதத் தலத்திற்குச் செய்யும் சேவையினால் முக்தி அடைகிறார்கள்; இதில் சந்தேகம் கொள்ளத் தேவையில்லை.
Verse 28
प्रलपंतमिव प्रोच्चैः प्रियं कनककुंडला । बभाषेंऽतर्विनिःश्वस्य यक्षिणी सा पतिव्रता
உரக்கப் புலம்பிக் கொண்டிருந்த தன் அன்புக் கணவனிடம், பதிவிரதையான அந்த யக்ஷிணி கனககுண்டலா பெருமூச்சு விட்டுப் பேசினாள்.
Verse 29
कनककुंडलोवाच । किमर्थं खिद्यसे कांत ज्ञानवानसि यद्भवान् । अत्रोपायोऽस्त्यपत्याप्त्यै विस्रब्धमवधारय
கனககுண்டலா கூறினாள்: 'அன்பே! நீங்கள் ஞானியாயிற்றே, எதற்காக வருந்துகிறீர்கள்? இங்கே குழந்தைப்பேறு அடைவதற்கு ஒரு வழி இருக்கிறது, நம்பிக்கையுடன் கேளுங்கள்.
Verse 30
किमुद्यमवतां पुंसां दुर्लभं हि चराचरे । ईश्वरार्पितबुद्धीनां स्फुंरंत्यग्रे मनोरथाः
இந்த உலகத்தில் முயற்சி உடையவர்களுக்கு எதுதான் அரிது? இறைவனிடம் மனதை அர்ப்பணித்தவர்களுக்கு, அவர்களின் விருப்பங்கள் அவர்கள் கண்முன்னே நிறைவேறுகின்றன.
Verse 31
दैवं हेतुं वदंत्येवं भृशं कापुरुषाः पते । स्वयं पुराकृतं कर्म दैवं तच्च न हीतरत्
நாதனே! கோழைகளே 'விதிதான் காரணம்' என்று மீண்டும் மீண்டும் கூறுகிறார்கள். நாம் முன்பு செய்த கர்மவினையே விதியாகும், அதைத் தவிர வேறு எதுவும் இல்லை.
Verse 32
ततः पौरुषमालंब्य तत्कर्म परिशांतये । ईश्वरं शरणं यायात्सर्वकारणकारणम्
ஆகையால் தன் புருஷார்த்தத்தை ஆதாரமாகக் கொண்டு, அந்தக் கர்மபலத்தின் அமைதிக்காக, எல்லாக் காரணங்களுக்கும் காரணமான பரமேஸ்வரனைச் சரணடைய வேண்டும்.
Verse 33
अपत्यं द्रविणं दारा हारा हर्म्य हया गजाः । सुखानि स्वर्गमोक्षौ च न दूरे शिवभक्तितः
மக்கள், செல்வம், மனைவி, மாலைகள்-ஆபரணங்கள், மாளிகைகள், குதிரைகள், யானைகள்—இன்பங்கள்; மேலும் ஸ்வர்க்கமும் மோக்ஷமும் கூட—சிவபக்தியால் தூரமல்ல.
Verse 34
विधातुः शांभवीं भक्तिं प्रिय सर्वे मनोरथाः । सिद्धयोष्टौ गृहद्वारं सेवंते नात्र संशयः
அன்பே, சாம்புவின் பக்தியைச் சார்ந்தால் விதாதா (பிரம்மா)விற்கும் எல்லா மனோரதங்களும் நிறைவேறும்; அஷ்டசித்திகளே வீட்டுத் திண்ணையில் காத்திருப்பர்—இதில் ஐயமில்லை.
Verse 35
नारायणोपि भगवानंतरात्मा जगत्पतिः । चराचराणामविता जातः श्रीकंठसेवया
அந்தராத்மா, ஜகத்பதி, சராசரங்களின் காவலன் ஆகிய பகவான் நாராயணனும் ஸ்ரீகண்டன் (சிவன்) சேவையாலேயே உயர்ந்த நிலையைக் பெற்றான்.
Verse 36
ब्रह्मणः सृष्टिकर्त्तृत्वं दत्तं तेनैव शंभुना । इंद्रादयो लोकपाला जाता शंभोरनुग्रहात्
பிரம்மாவுக்கு படைப்பாளித் தன்மையை அந்தச் சாம்புவே அளித்தான்; இந்திரன் முதலிய லோகபாலர்கள் சாம்புவின் அருளாலே தோன்றினர்.
Verse 37
मृत्युंजयं सुतं लेभे शिलादोप्यनपत्यवान् । श्वेतकेतुरपि प्राप जीवितं कालपाशतः
மகப்பேறு இல்லாத சிலாதனும் மிருத்யுஞ்ஜயன் எனும் புதல்வனைப் பெற்றான்; ச்வேதகேதுவும் காலப் பாசத்திலிருந்து விடுபட்டு மீண்டும் உயிர் பெற்றான்.
Verse 38
क्षीरार्णवाधिपतितामुपमन्युरवाप्तवान् । अंधकोप्यभवद्भृंगी गाणपत्यपदोर्जितः
உபமன்யு பாற்கடலின் அதிபதித்துவத்தை அடைந்தான்; அந்தகனும் ப்ருங்கியாகி சிவகணங்களில் கணபதிப் பதவியெனும் உயர்ந்த நிலையைப் பெற்றான்.
Verse 39
जिगाय शार्ङ्गिणं संख्ये दधीचिः शंभुसेवया । प्राजापत्यपदं प्राप दक्षः संशील्य शंकरम्
சம்புவின் சேவையால் ததீசி போரில் சார்ங்கிணன் (விஷ்ணு) ஐ வென்றான்; தக்ஷன் சங்கரனை பக்தியுடன் போற்றி பிரஜாபதி பதவியை அடைந்தான்.
Verse 40
मनोरथपथातीतं यच्च वाचामगोचरम् । गोचरो गोचरीकुर्यात्तत्पदं क्षणतो मृडः
ஆசைப் பாதைகளைத் தாண்டி, சொற்கள் எட்டாத அந்த நிலையை கருணைமிகு ம்ருடன் ஒரு கணத்தில் நேரடியாக அணுகத்தக்கதாக்குகிறான்.
Verse 41
अनाराध्य महेशानं सर्वदं सर्वदेहिनाम् । कोपि क्वापि किमप्यत्र न लभेतेति निश्चितम्
அனைத்து உடலுடையோருக்கும் அனைத்தையும் அருளும் மகேசானை வழிபடாமல், இவ்வுலகில் யாரும் எங்கும் எதையும் பெறமாட்டார்—இது உறுதி.
Verse 42
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शंकरं शरणं व्रज । यदिच्छसि प्रियं पुत्रं प्रियसर्वजनीनकम्
ஆகையால் முழு முயற்சியுடன் சங்கரனைச் சரணடை. எல்லாருக்கும் பிரியமான ஒரு பிரிய புதல்வனை விரும்பினால், அவரையே அடைக்கலமாகக் கொள்.
Verse 43
इति श्रुत्वा वचः पत्न्याः पूर्णभद्रः स यक्षराट् । आराध्य श्रीमहादेवं गीतज्ञो गीतविद्यया
மனைவியின் சொற்களை கேட்ட யக்ஷராஜன் பூர்ணபத்ரன், ஸ்தோத்திரவித்யையில் தேர்ந்தவனாய், ஸ்ரீமகாதேவனை ஆராதித்தான்.
Verse 44
दिनैः कतिपयैरेव परिपूर्णमनोरथः । पुत्रकाममवापोच्चैस्तस्यां पत्न्यां दृढव्रतः
சில நாட்களிலேயே அவனுடைய மனோரதம் நிறைவேறியது. உறுதியான விரதத்துடன், அந்த மனைவியினால் புதல்வரப் பேற்றை அடைந்தான்.
Verse 45
नादेश्वरं समभ्यर्च्य कैः कैर्नापि स्वचिंतितम् । तस्मात्काश्यां प्रयत्नेन सेव्यो नादेश्वरो नृभिः
நாதேஸ்வரனை முறையாக வழிபடாமல் யாருடைய தனிப்பட்ட விருப்பமும் நிறைவேறாது. ஆகையால் காசியில் மனிதர்கள் முயற்சியுடன் நாதேஸ்வரனைச் சேவித்து வழிபட வேண்டும்.
Verse 46
अंतर्वत्न्यथ कालने तत्पत्नी सुषुवे सुतम् । तस्य नाम पिता चक्रे हरिकेश इति द्विज
காலம் வந்தபோது கர்ப்பமுற்ற அவன் மனைவி ஒரு மகனைப் பெற்றாள். அப்போது தந்தை அவனுக்கு ‘ஹரிகேச’ என்று பெயரிட்டான், ஓ த்விஜனே.
Verse 47
प्रीतिदायं ददौ चाथ भूरिपुत्राननेक्षणात् । पूर्णभद्रस्तथागस्त्य हृष्टा कनककुंडला
அப்போது தன் பல புதல்வர்களின் முகத்தைப் பார்த்த மகிழ்ச்சியால் பூர்ணபத்ரன் மகிழ்வளிக்கும் தானங்களை அளித்தான்; அகஸ்த்யரே, கனககுண்டலாவும் களித்தாள்।
Verse 48
बालोऽपि पूर्णचंद्राभ वदनो मदनोपमः । वृद्धिं प्रतिक्षणं प्राप शुक्लपक्ष इवोडुराट्
குழந்தையாயினும் அவன் முகம் பூர்ணசந்திரனைப் போல ஒளிர்ந்தது; மன்மதனைப் போல அழகானவன். ஒவ்வொரு கணமும் வளர்ந்தான்—சுக்லபட்சத்தில் சந்திரன் பெருகுவது போல।
Verse 49
यदाष्टवर्षदेशीयो हरिकेशोऽभवच्छिशुः । नित्यं तदाप्रभृत्येवं शिवमेकममन्यत
ஹரிகேசன் சிறுவன் சுமார் எட்டு வயதானபோது, அந்நாளிலிருந்து எப்போதும் சிவனையே ஒரே சரணமும் பரம உண்மையும் எனக் கருதினான்।
Verse 50
पांसुक्रीडनसक्तोपि कुर्याल्लिंगं रजोमयम् । शाद्वलैः कोमलतृणैः पूजयेच्च स कौतुकम्
மணலில் விளையாடிக்கொண்டிருந்தாலும், தூசியால் லிங்கம் செய்து, மென்மையான பசும்புல்லால் அதை மகிழ்ச்சியுடன் வழிபட்டான்।
Verse 51
आकारयति मित्राणि शिवनाम्नाऽखिलानि सः । चंद्रशेखरभूतेश मृत्युंजय मृडेश्वरः
அவன் நண்பர்களையும் சிவனுடைய நாமங்களாலேயே அழைத்தான்—‘சந்திரசேகர’, ‘பூதேச’, ‘மிருத்யுஞ்ஜய’, ‘மிருடேஸ்வர’ முதலியன।
Verse 52
धूर्जटे खंडपरशो मृडानीश त्रिलोचन । भर्गशंभोपशुपते पिनाकिन्नुग्रशंकर
ஓ தூర్జடா, ஓ கண்டபரசு தாங்கியவனே, ஓ ம்ருடானீஸா, ஓ திரிநேத்ரனே! ஓ பர்கா, ஓ சம்புவே, ஓ பசுபதியே, ஓ பினாகதாரியே—ஓ உக்ரமும் மங்களமும் ஆன சங்கரா!
Verse 53
त्वमंत्यभूषां कुरु काशिवासिनां गले सुनीलां भुजगेंद्र कंकणाम् । भालेसु नेत्रां करिकृत्तिवाससं वामेक्षणालक्षित वामभागाम्
காசிவாசிகளுக்குப் பரமமான இறுதி அலங்காரமாக நீர் விளங்குவீராக—உமது கண்டம் ஆழ்ந்த நீலம்; உமது புயங்களில் புஜங்கராஜன் கங்கணம்; உமது நெற்றியில் நேத்திரம்; நீர் யானைத்தோல் ஆடை அணிந்தவர்; மேலும் உமது இடப்பக்கம் தேவியின் இடநோக்கால் குறியிடப்பட்டது.
Verse 54
अजिनांबरदिग्वासः स्वर्धुनी क्लिन्नमौलिज । विरूपाक्षाहिनेपथ्य गृणन्नामावलीमिमाम्
அஜின ஆடை அணிந்து, திசைகளையே ஆடையாகக் கொண்டவர்; விண்ணருவி நீரால் நனைந்த சடாமுடியுடையவர்; விரூபாக்ஷன், பாம்புகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டவர்—இவ்வாறு இந்த நாமாவளியை ஜபிக்க வேண்டும்.
Verse 55
सवयस्कानिति मुहुः समाह्वयति लालयन् । शब्दग्रहौ न गृह्णीतस्तस्यान्याख्यां हरादृते
அன்புடன் கொஞ்சிக் கொண்டு அவன் மீண்டும் மீண்டும் அழைக்கிறான்—“என் வயதொத்த தோழர்களே!” ஆனால் அவனுடைய இரண்டு ‘சொல்-பிடிப்பவர்கள்’ (காதுகள்) ‘ஹர’ என்பதைத்தவிர வேறு பெயரை அவனுக்காக ஏற்கவே மாட்டார்கள்.
Verse 56
पद्भ्यां न पद्यते चान्यदृते भूतेश्वराजिरात् । द्रष्टुं रूपांतरं तस्य वीक्षणेन विचक्षणे
அவன் தன் கால்களால் வேறு எங்கும் செல்லான்—பூதேஸ்வரனின் முற்றம் தவிர; மேலும் அவனுடைய விவேகமான பார்வை வேறு எந்த வடிவத்தையும் காணத் தாங்காது.
Verse 57
रसयेत्तस्य रसना हरनामाक्षरामृतम् । शिवांघ्रिकमलामोदाद्घ्राणं नैव जिघृक्षति
அவனுடைய நாவு ஹரநாமத்தின் எழுத்தமுதத்தைச் சுவைக்கிறது; சிவனின் திருவடித் தாமரையின் மணத்தில் மயங்கிய அவன் மூக்கு இனி வேறு மணத்தை நாடாது।
Verse 58
करौ तत्कौतुककरौ मनो मनति नापरम् । शिवसात्कृत्यपेयानि पीयते तेन सद्धिया
அவனுடைய கைகள் அந்தச் சேவையிலேயே மகிழ்கின்றன; மனம் வேறொன்றையும் நினையாது. தெளிந்த அறிவுடன் சிவனுக்கு முதலில் அர்ப்பணித்து பிரசாதமானதையே அவன் பருகுகிறான்।
Verse 59
भक्ष्यते सर्वभक्ष्याणि त्र्यक्षप्रत्यक्षगान्यपि । सर्वावस्थासु सर्वत्र न स पश्येच्छिवं विना
அவன் எல்லாவகை உணவுகளையும்—மூன்றுகண் ஆண்டவன் முன்னிலையில் கிடைத்தவற்றையும் கூட—உண்ணலாம்; ஆனாலும் எல்லா நிலையிலும் எங்கும் சிவனைத் தவிர வேறொன்றையும் காணான்।
Verse 60
गच्छन्गायन्स्वपंस्तिष्ठञ्च्छयानोऽदन्पिबन्नपि । परितस्त्र्यक्षमैक्षिष्ट नान्यं भावं चिकेति सः
நடக்கையில், பாடுகையில், உறங்கையில், நிற்கையில், படுக்கையில், உண்ணுகையில், பருகுகையில் கூட—எங்கும் சுற்றிலும் மூன்றுகண் இறைவனையே காண்கிறான்; வேறு உண்மையை அவன் ஏற்கான்।
Verse 61
क्षणदासु प्रसुप्तोपि क्व यासीति वदन्मुहुः । क्षणं त्र्यक्ष प्रतीक्षस्व बुध्यतीति स बालकः
இரவிலே உறங்கினாலும் அவன் மீண்டும் மீண்டும் சொல்கிறான்—“எங்கே செல்கிறாய்? ஓ த்ர்யக்ஷா, ஒரு கணம் காத்திரு!”—அவ்வாறு அந்தக் குழந்தை விழிப்பதும் சிவனிலேயே விழிப்பதாகும்।
Verse 62
स्पष्टां चेष्टां विलोक्येति हरिकेशस्य तत्पिता । अशिक्षयत्सुतं सोऽथ गृहकर्मरतो भव
மகன் ஹரிகேசனின் வெளிப்பட்ட நடத்தை கண்ட தந்தை அவனை அறிவுறுத்தினார்— “இல்லறக் கடமைகளில் ஈடுபட்டு இரு.”
Verse 63
एते तुरंगमा वत्स तवैतेऽश्वकिशो रकाः । चित्राणीमानि वासांसि सुदुकूलान्यमूनि च
“குழந்தையே, இவை உன் குதிரைகள்— அழகிய இளம்பருவக் குதிரைகள்; இவை பலவண்ண ஆடைகள், மேலும் இவை சிறந்த பட்டு துணிகளும்.”
Verse 64
रत्नान्याकरशुद्धानि नानाजातीन्यनेकशः । कुप्यं बहुविधं चैतद्गोधनानि महांति च
“இவை சுரங்கங்களில் இருந்து சுத்திகரிக்கப்பட்ட பலவகை ரத்தினங்கள் பெருமளவு; மேலும் பலவித மதிப்புமிக்க பொருட்களும், பெரிய மாடுகளின் செல்வமும் உள்ளது.”
Verse 65
अमत्राणि महार्हाणि रौप्य कांस्यमयानि च । पणनीयानि वस्तूनि नानादेशोद्भवान्यपि
“இங்கே வெள்ளி, வெண்கலம் ஆகியவற்றால் செய்யப்பட்ட மிக மதிப்புமிக்க பாத்திரங்களும் உள்ளன; பல தேசங்களில் இருந்து வந்த வாணிபப் பொருட்களும் உள்ளன.”
Verse 66
चामराणि विचित्राणि गंधद्रव्याण्यनेकशः । एतान्यन्यानि बहुशस्त्वनेके धान्यराशयः
“அலங்காரமான சாமரங்கள் உள்ளன, பலவகை நறுமணப் பொருட்கள் உள்ளன; மேலும் பல பொருட்களும்— தானியக் குவியல்களும் பெருமளவு உள்ளன.”
Verse 67
एतत्त्वदीयं सकलंवस्तुजातं समंततः । अर्थोपार्जनविद्याश्च सर्वाः शिक्षस्व पुत्रक
இந்த முழு பொருட்கூட்டமும் எல்லாவிதத்திலும் உன்னதே. மகனே, தர்மப்படி செல்வம் ஈட்ட உதவும் எல்லா கல்விகளையும் கலைகளையும் கற்றுக்கொள்.
Verse 68
चेष्टास्त्यज दरिद्राणां धूलिधूसरिणाममूः । अभ्यस्यविद्याः सकला भोगान्निर्विश्य चोत्तमान्
தூசியால் மாசுபட்ட ஏழைகளின் இழிந்த நடத்தைங்களை விட்டு விடு. எல்லா கல்விகளையும் பயின்று, பின்னர் உயர்ந்த இன்பங்களை அனுபவி.
Verse 69
तां दशां चरमां प्राप्य भक्तियोगं ततश्चर । असकृच्छिक्षितः पित्रेत्यवमन्य गुरोर्गिरम्
இறுதி நிலையைக் அடைந்த பின் பக்தியோகத்தைப் பயிலு. ஆனால் அவன் தந்தை மீண்டும் மீண்டும் அறிவுறுத்தினாலும், குருவின் சொல்லை அவமதித்தான்.
Verse 70
रुष्टदृष्टिं च जनकं कदाचिदवलोक्य सः । निर्जगाम गृहाद्भीतो हरिकेश उदारधीः
ஒரு வேளை தந்தையின் கோபக் கண்களைப் பார்த்து, உயர்ந்த மனமுடைய ஹரிகேசன் அஞ்சித் தன் வீட்டை விட்டு வெளியே சென்றான்.
Verse 71
ततश्चिंतामवापोच्चैर्दिग्भ्रांतिमपि चाप्तवान् । अहो बालिशबुद्धित्वात्कुतस्त्यक्तं गृहं मया
அப்போது அவன் பெரும் கவலையில் ஆழ்ந்து திசைதெரியாமல் ஆனான். ‘அய்யோ! குழந்தைத்தனமான மூடத்தால் நான் ஏன் வீட்டை விட்டேன்?’
Verse 72
क्व यामि क्व स्थिते शंभो मम श्रेयो भविष्यति । पित्रा निर्वासितश्चाहं न च वेद्म्यथ किंचन
நான் எங்கே போவேன், எங்கே தங்குவேன், ஓ ஷம்போ? என் நன்மை எவ்வாறு உண்டாகும்? தந்தை என்னை வெளியேற்றினார்; இனி என்ன செய்வது எனக்கு ஒன்றும் தெரியாது।
Verse 73
इति श्रुतं मया पूर्वं पितुरुत्संगवर्तिना । गदतस्तातपुरतः कस्यचिद्वचनं स्फुटम्
முன்பு, தந்தையின் மடியில் அமர்ந்திருந்தபோது, தந்தையின் முன்னிலையில் யாரோ கூறிய இந்த வார்த்தைகளை நான் தெளிவாகக் கேட்டேன்।
Verse 74
मात्रा पित्रा परित्यक्ता ये त्यक्ता निजबंधुभिः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः
தாய் தந்தையால் கைவிடப்பட்டோர், தம் உறவினரால் தள்ளப்பட்டோர், எங்கும் அடைக்கலம் இல்லாதோர்—அவர்களுக்கு வாராணசியே சரணம்.
Verse 75
जरया परिभूता ये ये व्याधिविकलीकृताः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः
முதுமையால் நொந்தோர், நோயால் பலவீனமடைந்து தளர்ந்தோர், எங்கும் அடைக்கலம் இல்லாதோர்—அவர்களுக்கு வாராணசியே சரணம்.
Verse 76
पदे पदे समाक्रांता ये विपद्भिरहर्निशम् । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषांवाराणसी गतिः
பகலும் இரவும் ஒவ்வொரு அடியிலும் பேரிடர்களால் தாக்கப்படுவோர், எங்கும் அடைக்கலம் இல்லாதோர்—அவர்களுக்கு வாராணசியே சரணம்.
Verse 77
पापराशिभिराक्रांता ये दारिद्र्य पराजिताः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः
பாவக் குவியலால் ஆட்கொள்ளப்பட்டவரும், வறுமையால் தோற்கடிக்கப்பட்டவரும், எங்கும் அடைக்கலம் இல்லாதவரும்—அவர்களுக்கு வாராணசியே பரம கதி.
Verse 78
संसार भयभीताय ये ये बद्धाः कर्मबंधनैः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः
சம்சாரப் பயத்தால் அஞ்சுபவரும், கர்மப் பந்தங்களால் கட்டப்பட்டவரும், எங்கும் கதி இல்லாதவரும்—அவர்களுக்கு வாராணசியே பரம கதி.
Verse 79
श्रुतिस्मृतिविहीना ये शौचाचारविवर्जिताः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः
ஸ்ருதி-ஸ்மிருதி வழிகாட்டுதல் இல்லாதவரும், தூய்மை நல்வழக்கம் இன்றியவரும், எங்கும் கதி இல்லாதவரும்—அவர்களுக்கு வாராணசியே பரம கதி.
Verse 80
ये च योगपरिभ्रष्टास्तपो दान विवर्जिताः । येषां क्वापि गतिर्नास्ति तेषां वाराणसी गतिः
யோகத்திலிருந்து வழுவியவரும், தவமும் தானமும் இன்றியவரும், எங்கும் கதி இல்லாதவரும்—அவர்களுக்கு வாராணசியே பரம கதி.
Verse 81
मध्ये बंधुजने येषामपमानं पदे पदे । तेषामानंददं चैकं शंभोरानंदकाननम्
தம் உறவினரிடையே கூட அடியடியாக அவமதிப்பு பெறுவோர்க்கு—ஆனந்தம் அளிப்பது ஒன்றே: சம்புவின் ஆனந்தகானனம் (காசி).
Verse 82
आनंदकानने येषां रुचिर्वै वसतां सताम् । विश्वेशानुगृहीतानां तेषामानंदजोदयः
ஆனந்தகானனத்தில் வாசிப்பதில் உண்மையான விருப்பம் கொண்ட சத்புருஷர்களுக்கும், விஸ்வேஸ்வரரின் அருளைப் பெற்றவர்களுக்கும், உள்ளத்தில் ஆன்மிக ஆனந்தத்தின் உதயம் நாள்தோறும் பெருகி எழுகிறது।
Verse 83
भर्ज्यते कर्मबीजानि यत्र विश्वेशवह्निना । अतो महाश्मशानं तदगतीनां परा गतिः
எங்கு விஸ்வேஸ்வரரின் அக்னியால் கர்மத்தின் விதைகள் வறுத்து அழிகின்றனவோ, அதனால் அந்த இடம் ‘மஹாஶ்மஶானம்’ எனப்படுகிறது—ஆதரவற்றோர்க்கு பரம கதியாகும்.
Verse 84
हरिकेशो विचार्येति यातो वाराणसीं पुरीम् । यत्राविमुक्ते जंतूनां त्यजतां पार्थिवीं तनुम्
இவ்வாறு சிந்தித்த ஹரிகேசன் வாராணசி—அவிமுக்த—நகரத்திற்குச் சென்றான்; அங்கு உயிர்கள் பௌதிக உடலைத் துறக்கும் போது, அந்தக் க்ஷேத்திரத்தின் முக்தியளிக்கும் நியதி நிலைபெறுகிறது।
Verse 85
पुनर्नो तनुसंबंधस्तनुद्वेषिप्रसादतः । आनंदवनमासाद्य स तपः शरणं गतः
‘உடலை வெறுப்பவன்’ எனும் சிவனின் அருளால் எனக்கு மீண்டும் உடல்-பந்தம் ஏற்படாதாக. ஆனந்தவனத்தை அடைந்து, அவன் தவத்தையே தன் சரணமாகக் கொண்டான்।
Verse 86
अथ कालांतरे शंभुः प्रविश्यानंदकानमम् । पार्वत्यै दर्शयामास निजमाक्रीडकाननम्
பின்னர் சில காலத்திற்குப் பின், சம்பு அந்தப் பேரானந்தமயமான ஆனந்தகானனத்தில் நுழைந்து, பார்வதிக்கு தமது சொந்தக் க்ரீடாவனம்—தெய்வீக விளையாட்டு-வனம்—காட்டினார்।
Verse 87
अमंदामोदमंदारं कोविदारपरिष्कृतम् । चारुचंपकचूताढ्यं प्रोत्फुल्लनवमल्लिकम्
அவ்விடம் இடையறாத மணம் பரப்பும் மந்தார மரங்களால் நிரம்பி, கோவிதார மலர்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, அழகிய சம்பகமும் மாமரங்களும் செழித்து, புதிதாய் மலர்ந்த மல்லிகை (மல்லி) மலர்களால் ஒளிர்ந்தது।
Verse 88
विकसन्मालतीजालं करवीरविराजितम् । प्रस्फुटत्केतकिवनं प्रोद्यत्कुरबकोर्जितम्
அங்கே மலர்ந்த மாலதி கொடிகளின் வலைப்பின்னல் பரவி, கரவீர மலர்களால் அது மிளிர்ந்தது; கேதகி தோப்புகள் வெடித்துப் பூத்தன, மேலும் முழுமையாக மலர்ந்த குரபக மலர்கள் அவ்விடத்தை உயிர்ப்பித்தன।
Verse 89
जृंभद्विचकिलामोदं लसत्कंकेलिपल्लवम् । नवमल्लीपरिमलाकृष्टषट्पदनादितम्
அது மலரத் தொடங்கிய அசோக (விசகிலா) மலரின் மணத்தால் நறுமணமாய், புதிய கங்கேலி தளிர்களால் அழகுற்று, புதிதாய் மலர்ந்த மல்லிகை மணத்தால் ஈர்க்கப்பட்ட தேனீக்களின் ஓசையால் முழங்கியது।
Verse 90
पुष्प्यपुन्नागनिकरं बकुलामोदमोदितम् । मेदस्विपाटलामोद सदामोदित दिङ्मुखम्
அது மலர்ந்த புன்னாகக் கொத்துகளால் செழித்து, பகுல மலரின் மணத்தால் மகிழ்ந்து; பாடலா மலர்களின் கனமான நறுமணத்தால் திசைகளும் என்றும் ஆனந்தித்ததுபோல் தோன்றின.
Verse 91
बहुशोलंबिरोलंब मालामालितभूतलम् । चलच्चंदनशाखाग्र रममाणपि काकुलम्
பல ஊசலாடும் தொங்கும் மாலைக் கொத்துகளால் அதன் தரை முழுதும் மூடப்பட்டிருந்தது; சந்தனக் கிளைகளின் நுனிகள் அசைந்தாட, அவ்விடம் மகிழ்ந்து விளையாடுவது போலச் சுறுசுறுப்பான கலகலப்புடன் உயிர்த்திருந்தது।
Verse 92
गुरुणाऽगुरुणामत्त भद्रजातिविहंगमम् । नागकेसरशाखास्थ शालभंजि विनोदितम्
குரு அந்த இனிய தோட்டத்தை காட்டினார்; அங்கே மெல்லிய நறுமணத்தில் மயங்கிய மங்களப் பறவைகள் விளையாடின; நாககேசர மரக் கிளையில் நின்ற சாலபஞ்சிகை இளம்பெண் தன் லீலையால் காட்சியை மயக்கினாள்।
Verse 93
मेरुतुंग नमेरुस्थच्छायाक्रीडितकिंनरम् । किंनरीमिथुनोद्गीतं गानवच्छुककिंशुकम्
அங்கே மேருவைப் போன்ற உயர்ந்த சிகரங்களின் குளிர்ந்த நிழலில் கின்னரர்கள் விளையாடினர்; கின்னரீ ஜோடிகளின் இனிய பாடலுக்கு ஒத்திசையாக கிம்ஷுக/அசோக மரங்களும் பாடுகின்றன போலத் தோன்றின।
Verse 94
कदंबानां कदंबेषु गुंजद्रोलंबयुग्मकम् । जितसौवर्णवर्णोच्च कर्णिकारविराजितम्
கதம்ப மரங்களுக்கிடையில் மும்முரமாக ஒலிக்கும் தேனீ ஜோடிகள் கொத்துகளாய் தொங்கின; கர்ணிகார மலர்களின் ஒளிரும் பொன்னிறம் பொன்னையும் மிஞ்சி தோட்டத்தைப் பிரகாசப்படுத்தியது।
Verse 95
शालतालतमालाली हिंताली लकुचावृतम् । लसत्सप्तच्छदामोदं खर्जूरीराजिराजितम् । नारिकेल तरुच्छन्न नारंगीरागरंजितम्
அந்த தோட்டம் சால, தால, தமால, ஹிம்தால, லகுச மரங்களால் சூழப்பட்டது; மலர்ந்த சப்தச்சதத்தின் மணத்தால் நறுமணமுற்றது; பேரீச்சை மர வரிசைகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டது; தென்னை மர நிழலால் மூடப்பட்டு, ஆரஞ்சுத் தோப்பின் செம்மை ஒளியால் மேலும் அழகுபெற்றது।
Verse 96
फलिजंबीरनिकरं मधूकमधुपाकुलम् । शाल्मली शीतलच्छायं पिचुमंद महावनम्
அவர் அந்தப் பெருங்காட்டைக் காட்டினார்; அது கனிகளால் நிறைந்த ஜம்பீர மரங்களால் அடர்த்தியாகவும், மதூக மலர்களின் தேனில் ஈர்க்கப்பட்ட தேனீகளால் நிரம்பியதாகவும், சால்மலி மரங்களின் குளிர்ந்த நிழலால் இனிமையானதாகவும், பிச்சுமந்த மரக்கூட்டங்களால் விரிந்ததாகவும் இருந்தது।
Verse 97
मधुरामोद दमनच्छन्नं मरुबनोदितम् । लवलीलोललीलाभृन्मंदमारुतलोलितम्
அது தமனச் செடிகளால் மூடப்பட்டு இனிய மணத்தால் நிறைந்திருந்தது. பாலைவனத் தோட்டம் உயிர்பெற்றதுபோல் செழித்தது; லவலீ கொடிகள் மெல்லிய தென்றலால் ஆடி விளையாடின.
Verse 98
भिल्ली हल्लीसकप्रीति झिल्लीरावविराविणम् । क्वचित्सरः परिसरक्रीडत्क्रोडकदंबकम्
அது பில்லீ, ஹல்லீஸக கொடிகளுக்கு இன்பமளித்து, கிரிக்கெட்டுகளின் சிலம்பலால் முழங்கியது. சில இடங்களில் ஏரிகள்; அவற்றைச் சுற்றி கடம்பக் குழுக்களிடையே காட்டுப்பன்றிக் கூட்டங்கள் விளையாடின.
Verse 99
मरालीगलनालीस्थ बिसासक्तसितच्छदम् । विशोककोकमिथुनक्रीडाक्रेंकारसुंदरम्
அங்கே அன்னங்களருகே தாமரைத் தண்டுகளில் வெண்மைப் பறவைகள் பிசு (தாமரை நார்) மீது பற்றிக் கொண்டிருந்தன. துயரமற்ற கோகப் பறவைகளின் ஜோடிகள் விளையாடி இனிய குரலால் ஏரியை அழகுபடுத்தின.
Verse 100
बकशावकसंचारं लक्ष्मणासक्त सारसम् । मत्तबर्हिणसंघुष्टं कपिंजलकुलाकुलम्
அது கொக்கு குஞ்சுகளின் நடமாட்டத்தால் உயிர்ப்புடன் இருந்தது; துணையின்மேல் பாசமுள்ள சாரசப் பறவைகளால் நிறைந்தது; மதமுற்ற மயில்களின் ஆரவாரத்தால் முழங்கியது; கபிஞ்சலப் பறவைக் கூட்டங்களால் நிரம்பியது.
Verse 110
चंद्रकांतशिलासुप्तकृष्णैणहरितोडुपम् । तरुप्रकीर्णकुसुम जितस्वर्लोकतारकम् । दर्शयन्नित्थमाक्रीडं देव्यै देवोविशद्वनम्
சந்திரகாந்தக் கற்கள்மேல் கருமான் உறங்குவது போல, பசுமை கலந்த நட்சத்திர ஒளியாய் அது மிளிர்ந்தது. மரங்கள் எங்கும் மலர்களைச் சிதறவிட்டு, விண்ணுலகத் தாரைகளையும் மிஞ்சும் ஒளியுடன் இருந்தன. இவ்வாறு தேவர் தேவியிடம் அந்தத் தெளிந்த, புனித வனக் களியாட்டத் தோட்டத்தை காட்டினார்.
Verse 120
ब्रह्मज्ञानं न विंदंति योगैरेकेन जन्मना । जन्मनैकेन मुच्यंते काश्यामंतकृतो जनाः
ஒரே பிறவியில் யோக சாதனைகளாலும் பிரம்மஞானம் கிடைப்பதில்லை; ஆனால் காசியில் இறுதி அடைவோர் அந்தப் பிறவியிலேயே முக்தி பெறுவர்।
Verse 130
विधाय क्षेत्रसंन्यासं ये वसंतीह मानवाः । जीवन्मुक्तास्तु ते देवि तेषां विघ्नं हराम्यहम्
தேவி, இந்தத் தலத்தை முன்னிட்டு துறவறம் ஏற்று இங்கே வாழ்வோர் ஜீவன்முக்தர் ஆவர்; அவர்களின் தடைகளை நான் தானே அகற்றுவேன்।
Verse 140
सत्वावलंबितप्राणमायुःशेषेणरक्षितम् । निःश्वासोच्छासपवनवृत्तिसूचितजीवितम्
உள்ளார்ந்த ஸத்துவத்தைத் தாங்கிய பிராணனால் உயிர்வாழ்வு மீதமுள்ள ஆயுளளவால் மட்டுமே காக்கப்படுகிறது; அதன் நிலை மூச்சுவிடல்-மூச்செடுதல் எனும் காற்றின் இயக்கத்தால் மட்டும் அறியப்படுகிறது।
Verse 150
श्रुत्वोदितां तस्य महेश्वरो गिरं मृद्वीकया साम्यमुपेयुषीं मृदु । भक्तस्य धीरस्य महातपोनिधे ददौ वराणां निकर तदा मुदा
திராட்சை போன்ற இனிமையும் மென்மையும் கொண்ட அவன் சொற்களை கேட்ட மகேஸ்வரன் மகிழ்ந்து, உறுதியான பக்தனும் பெருந்தபத்தின் பொக்கிஷமுமான அவனுக்கு வரங்களின் பெருந்தொகையை அளித்தான்।
Verse 160
मद्भक्तियुक्तोपि विना त्वदीयां भक्तिं न काशी वसतिं लभेत । गणेषु देवेषु हि मानवेषु तदग्रमान्यो भव दंडपाणे
என் பக்தியுடன் இருந்தாலும், உன் பக்தி இன்றிக் காசி வாசம் கிடையாது. ஆகவே, தண்டபாணியே, என் கணங்களில், தேவர்களில், மனிதர்களிலும் நீ முன்னணியிலும் மிக மதிக்கப்படுபவனாக இரு।
Verse 170
धन्यो यक्षः पूर्णभद्रो धन्या कांचनकुंडला । ययोर्जठरपीठेभूर्दंडपाणे महामते
பாக்கியவான் யக்ஷன் பூர்ணபத்ரன்; பாக்கியவள் காஞ்சனகுண்டலா. ஓ மஹாமதி தண்டபாணி! அவர்களின் வயிற்றுத் தளத்தின் மீது பூமியே நிலைத்திருக்கிறது.
Verse 217
धिगेतत्सौधसौंदर्यं धिगेतद्धनसंचयम् । विनापत्यं प्रियतमे जीवितं च धिगावयोः
இந்த மாளிகைச் சௌந்தரியத்திற்கும் திக; இந்த செல்வச் சேர்க்கைக்கும் திக. ஓ பிரியமே! பிள்ளையில்லாமல்—எங்கள் உயிர்வாழ்விற்கும் திக.