Prakarana 6

Verse 102 (चौपाई)

अस बिचारि उर छाड़हु कोहू। सोक कलंक कोठि जनि होहू।। भरतहि अवसि देहु जुबराजू। कानन काह राम कर काजू।। नाहिन रामु राज के भूखे। धरम धुरीन बिषय रस रूखे।। गुर गृह बसहुँ रामु तजि गेहू। नृप सन अस बरु दूसर लेहू।। जौं नहिं लगिहहु कहें हमारे। नहिं लागिहि कछु हाथ तुम्हारे।। जौं परिहास कीन्हि कछु होई। तौ कहि प्रगट जनावहु सोई।। राम सरिस सुत कानन जोगू। काह कहिहि सुनि तुम्ह कहुँ लोगू।। उठहु बेगि सोइ करहु उपाई। जेहि बिधि सोकु कलंकु नसाई।।

இவ்வாறு சிந்தித்து, உங்கள் இதயத்திலிருந்து கோபத்தை விடுங்கள்; துக்கமும் அவப்பெயரும் நிறைந்த கிடங்காக ஆகாதீர்கள். நீங்கள் நிச்சயமாக பரதரை இளவரசராக்க வேண்டும்; ராமரை வனத்திற்கு அனுப்ப என்ன தேவை இருக்கிறது? ராமருக்கு அரசாட்சியின் மீது பசி இல்லை; அவர் நீதியின் தூணாகவே உள்ளார், உலகியல் இன்பங்களில் விருப்பம் இல்லை. ராமர் தன் குருவின் இல்லத்தில் வாழ்ந்தார், தன் இல்லத்தை விட்டு வெளியேறினார்; மன்னரிடமிருந்து இந்த மற்றொரு வரத்தை ஏற்றுக் கொள்ளுங்கள். நீங்கள் எங்கள் வார்த்தைகளைக் கேட்கவில்லையென்றால், உங்கள் கைகளில் எதுவும் இருக்காது. நீங்கள் விளையாட்டாகப் பேசினீர்கள் என்றால், அதை அனைவர் முன்னிலையிலும் தெரிவியுங்கள். ராமரைப் போன்ற மகனை வனத்திற்கு அனுப்பினீர்கள் என்று மக்கள் கேட்டால் என்ன சொல்வார்கள்? விரைவாக எழுந்து, இந்தத் துக்கமும் அவப்பெயரும் அழிக்கப்படும் வழியைச் செய்யுங்கள்.

Verse 103 (छंद)

जेहि भाँति सोकु कलंकु जाइ उपाय करि कुल पालही। हठि फेरु रामहि जात बन जनि बात दूसरि चालही।। जिमि भानु बिनु दिनु प्रान बिनु तनु चंद बिनु जिमि जामिनी। तिमि अवध तुलसीदास प्रभु बिनु समुझि धौं जियँ भामिनी।।

எந்த வகையில் துக்கமும் அவப்பெயரும் நீங்குமோ அந்த வழியைக் கையாண்டு குலத்தின் மரியாதையைக் காப்பாற்றுங்கள்; வேறு எந்த வழியையும் பின்பற்றாதீர்கள். வனத்திற்குச் சென்ற ராமரை உங்கள் உறுதியால் திரும்ப அழைத்து வாருங்கள்; வேறு வழியை அணுகாதீர்கள். சூரியனின்றி பகல் போலவும், உயிரின்றி உடல் போலவும், சந்திரனின்றி இரவு போலவும், அதுபோல இறைவனின்றி அயோத்தி என துளசிதாசரே, என் இதயத்தில் நான் அறிவேன், அழகியவளே.

Verse 104 (दोहा/सोरठा)

सखिन्ह सिखावनु दीन्ह सुनत मधुर परिनाम हित। तेइँ कछु कान न कीन्ह कुटिल प्रबोधी कूबरी।।50।।

அவள் தன் தோழிகளுக்கு அறிவுரை வழங்கினாள், அதைக் கேட்டு அதன் பயன் இனிமையானதும் நல்லதுமாக இருந்தது; ஆனால் அந்த வஞ்சகமான கூனிக்குருவி மனைவி அதில் எதையும் செவி சாய்க்கவில்லை.

Verse 105 (चौपाई)

उतरु न देइ दुसह रिस रूखी। मृगिन्ह चितव जनु बाघिनि भूखी।। ब्याधि असाधि जानि तिन्ह त्यागी। चलीं कहत मतिमंद अभागी।। राजु करत यह दैअँ बिगोई। कीन्हेसि अस जस करइ न कोई।। एहि बिधि बिलपहिं पुर नर नारीं। देहिं कुचालिहि कोटिक गारीं।। जरहिं बिषम जर लेहिं उसासा। कवनि राम बिनु जीवन आसा।। बिपुल बियोग प्रजा अकुलानी। जनु जलचर गन सूखत पानी।। अति बिषाद बस लोग लोगाई। गए मातु पहिं रामु गोसाई।। मुख प्रसन्न चित चौगुन चाऊ। मिटा सोचु जनि राखै राऊ।।

அவள் எந்த பதிலும் கொடுக்கவில்லை; அவளது பொறுக்க முடியாத கோபம் கடுமையாக இருந்தது. பசியுடன் இருக்கும் புலி மான்களைப் பார்ப்பது போல அவள் அவர்களைப் பார்த்தாள். அவளது நோய் குணமாக்க முடியாதது என்று அறிந்து அவர்கள் அவளைக் கைவிட்டனர். அவள் மூடளும் வறுமைப்பட்டவளும் என்று கூறிக்கொண்டே சென்றாள். இந்த தீய விதியால் அவள் அரசைச் சீர்குலைத்துவிட்டாள். வேறு யாரும் செய்யாததை அவள் செய்துவிட்டாள். இவ்வாறு நகரத்தின் ஆண்களும் பெண்களும் வருந்தினர்; அந்த தீய பெண்ணுக்கு எதிராக மில்லியன் சாபங்களை உச்சரித்தனர். அவர்கள் கொடிய நெருப்பில் எரிந்து பெருமூச்சு விட்டனர். ராமரின்றி வாழ்வில் என்ன நம்பிக்கை இருந்தது? மக்கள் பெரும் பிரிவினால் வேதனையுற்றனர், நீர் இல்லாமல் நீர்வாழ் உயிரினங்கள் வறண்டு போவது போல. நகர மக்கள் பெரும் துயரத்தால் ஆட்கொள்ளப்பட்டனர். இறைவனான ராமர் தன் தாயாரிடம் சென்றார். அவரது முகம் மகிழ்ச்சியுடன் இருந்தது, ஆனால் அவரது இதயம் நான்கு மடங்கு அதிக ஆவலுடன் இருந்தது. தன் தாயார் தன்னைத் தடுத்து விடக்கூடாது என்று அவர் எல்லா கவலைகளையும் ஒதுக்கினார்.

Verse 106 (दोहा/सोरठा)

नव गयंदु रघुबीर मनु राजु अलान समान। छूट जानि बन गवनु सुनि उर अनंदु अधिकान।।51।।

ரகு குலத்தின் இறைவனின் மனம் புதிய அரசனைப் போல இருந்தது; அவரது மகிழ்ச்சி விடுதலை பெற்ற கைதியின் மகிழ்ச்சி போல இருந்தது. வனத்திற்குச் செல்வது உறுதி என்று அறிந்து, அதைக் கேட்டு அவரது இதயம் மிகுந்த மகிழ்ச்சியால் நிரம்பியது.

Verse 107 (चौपाई)

रघुकुलतिलक जोरि दोउ हाथा। मुदित मातु पद नायउ माथा।। दीन्हि असीस लाइ उर लीन्हे। भूषन बसन निछावरि कीन्हे।। बार बार मुख चुंबति माता। नयन नेह जलु पुलकित गाता।। गोद राखि पुनि हृदयँ लगाए। स्त्रवत प्रेनरस पयद सुहाए।। प्रेमु प्रमोदु न कछु कहि जाई। रंक धनद पदबी जनु पाई।। सादर सुंदर बदनु निहारी। बोली मधुर बचन महतारी।। कहहु तात जननी बलिहारी। कबहिं लगन मुद मंगलकारी।। सुकृत सील सुख सीवँ सुहाई। जनम लाभ कइ अवधि अघाई।।

ரகு குலத்தின் அணிகலன் தன் இரு கைகளையும் கூப்பி மகிழ்ச்சியுடன் தன் தாயாரின் பாதங்களில் தலை வணங்கினார். அவள் அவரை இதயத்தோடு அணைத்து ஆசீர்வாதம் வழங்கினாள்; ஆபரணங்களும் ஆடைகளும் மிகுதியாக வழங்கினாள். மீண்டும் மீண்டும் அவரது தாயார் அவரது முகத்தை முத்தமிட்டாள்; அவளது கண்கள் அன்பின் கண்ணீரால் நிரம்பி, அவளது உடல் பரவசமடைந்தது. அவள் அவரை மடியில் வைத்து இதயத்தோடு அணைத்தாள்; அன்பின் அமிர்தம் அழகிய ஓடைகளாக வழிந்தது. அந்த அன்பும் மகிழ்ச்சியும் சொல்லி முடிக்க முடியாதது; ஒரு ஏழை செல்வக் கடவுளின் அந்தஸ்தைப் பெற்றது போல இருந்தது. அவரது அழகிய முகத்தை அன்புடன் பார்த்து, அவரது தாயார் இனிமையான வார்த்தைகளைப் பேசினாள். "என் மகனே, சொல்லுங்கள்" என்றாள், "நான் உங்களுக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்டவள். மகிழ்ச்சியும் மங்களமும் தரும் சுப நேரம் எப்போது? உங்கள் நற்குணம், உங்கள் பண்பு, உங்கள் மகிழ்ச்சி மற்றும் உங்கள் அழகு ஆகியவற்றால், நீங்கள் பிறப்பின் உயர்ந்த பயனை அடைந்துள்ளீர்கள்."

Verse 108 (दोहा/सोरठा)

जेहि चाहत नर नारि सब अति आरत एहि भाँति। जिमि चातक चातकि तृषित बृष्टि सरद रितु स्वाति।।52।।

அவரை ஏங்கி நாடிய அனைத்து ஆண்களும் பெண்களும் இவ்வாறு மிகவும் வேதனையுற்றனர், சாதகப் பறவையும் அதன் துணையும் இலையுதிர்காலத்தில் சுவாதி நட்சத்திரத்தின் மழையைத் தாகத்துடன் எதிர்நோக்குவது போல.

Verse 109 (चौपाई)

तात जाउँ बलि बेगि नहाहू। जो मन भाव मधुर कछु खाहू।। पितु समीप तब जाएहु भैआ। भइ बड़ि बार जाइ बलि मैआ।। मातु बचन सुनि अति अनुकूला। जनु सनेह सुरतरु के फूला।। सुख मकरंद भरे श्रियमूला। निरखि राम मनु भवरुँ न भूला।। धरम धुरीन धरम गति जानी। कहेउ मातु सन अति मृदु बानी।। पिताँ दीन्ह मोहि कानन राजू। जहँ सब भाँति मोर बड़ काजू।। आयसु देहि मुदित मन माता। जेहिं मुद मंगल कानन जाता।। जनि सनेह बस डरपसि भोरें। आनँदु अंब अनुग्रह तोरें।।

"என் மகனே, நான் சென்று விரைவாகக் குளித்து, என் இதயத்திற்கு இனிமையான ஏதாவது உணவு உண்பேன். பிறகு உன் தந்தையிடம் செல், என் குழந்தை. நேரமாகிவிட்டது; செல், என் மகனே." தன் தாயாரின் வார்த்தைகளைக் கேட்டு அவர் மிகவும் மகிழ்ந்தார், அன்பின் மரத்தின் பூ மலர்ந்தது போல. மகிழ்ச்சியின் தேனால் நிரம்பி, அழகின் வேராக, ராமரைப் பார்த்து, அவரது இதயத்தின் வண்டு குழம்பவில்லை. நீதியின் ஆதாரம் நீதியின் இலக்கு என்று அறிந்து, அவர் தன் தாயாரிடம் மிகவும் மென்மையான வார்த்தைகளில் பேசினார். "என் தந்தை எனக்கு வனத்தின் அரசைத் தந்துள்ளார், அங்கே என் எல்லா பெரிய பணிகளும் என்னை எதிர்நோக்கி நிற்கின்றன. என் தாயே, மகிழ்ச்சியுள்ள இதயத்துடன் எனக்கு உன் கட்டளையைத் தாருங்கள், நான் மகிழ்ச்சியுடனும் மங்களத்துடனும் வனத்திற்குச் செல்லவேண்டும். அன்பினால் பயப்படாதே, என் தாயே; உன் அருளே என் மகிழ்ச்சி."

Verse 110 (दोहा/सोरठा)

बरष चारिदस बिपिन बसि करि पितु बचन प्रमान। आइ पाय पुनि देखिहउँ मनु जनि करसि मलान।।53।।

பதினான்கு ஆண்டுகள் வனத்தில் வாழ்ந்து, என் தந்தையின் வார்த்தையை என் அதிகாரமாகக் கொண்டு, நான் திரும்பி அவரது பாதங்களை மீண்டும் தொடுவேன்; உன் இதயத்தை வாடவிடாதே.

Verse 111 (चौपाई)

बचन बिनीत मधुर रघुबर के। सर सम लगे मातु उर करके।। सहमि सूखि सुनि सीतलि बानी। जिमि जवास परें पावस पानी।। कहि न जाइ कछु हृदय बिषादू। मनहुँ मृगी सुनि केहरि नादू।। नयन सजल तन थर थर काँपी। माजहि खाइ मीन जनु मापी।। धरि धीरजु सुत बदनु निहारी। गदगद बचन कहति महतारी।। तात पितहि तुम्ह प्रानपिआरे। देखि मुदित नित चरित तुम्हारे।। राजु देन कहुँ सुभ दिन साधा। कहेउ जान बन केहिं अपराधा।। तात सुनावहु मोहि निदानू। को दिनकर कुल भयउ कृसानू।।

ரகுவின் இறைவனின் பணிவான இனிமையான வார்த்தைகள் அவரது தாயாரின் இதயத்தை அம்புகளைப் போலத் தாக்கின. அந்த குளிர்ச்சியான வார்த்தைகளைக் கேட்டு அவள் வாடினாள், மழை வறண்ட நிலத்தில் பெய்வது போல. அவளது இதயத்தின் துயரத்தைச் சொல்ல முடியாது; மான் சிங்கத்தின் கர்ஜனத்தைக் கேட்பது போல இருந்தது. அவளது கண்கள் ஈரமாக இருந்தன, அவளது உடல் வன்மையாக நடுங்கியது; அவள் தண்ணீருக்கு வெளியே இருக்கும் மீன் போல மூச்சு விட்டாள். தன்னைத் தேற்றிக்கொண்டு, தன் மகனின் முகத்தைப் பார்த்தாள்; ராணி உணர்ச்சிகரமான குரலில் பேசினாள். "என் குழந்தை, நீ எனக்கு உயிரை விட மேலானவன்; உன் நடத்தைகளைப் பார்த்து நான் எப்போதும் மகிழ்ந்திருக்கிறேன். அரசர் சுப நாளில் உனக்கு சிம்மாசனத்தைத் தருவதாகக் கூறினார்; வனத்தில் ஏதோ குற்றம் செய்யப்பட்டது என்று அறிந்தே அவர் பேசினார். என் குழந்தை, எனக்கு உண்மையைச் சொல்: சூரிய குலத்திற்கு யார் ஒரு பேரிடராக மாறியுள்ளார்?"

Verse 112 (दोहा/सोरठा)

निरखि राम रुख सचिवसुत कारनु कहेउ बुझाइ। सुनि प्रसंगु रहि मूक जिमि दसा बरनि नहिं जाइ।।54।।

ராமரின் முகத்தைப் பார்த்து, அமைச்சரின் மகன் காரணத்தை விளக்கினான்; விஷயத்தைக் கேட்டு அவள் மௌனமாக இருந்தாள், அவளது நிலையை விவரிக்க முடியவில்லை.

Verse 113 (चौपाई)

राखि न सकइ न कहि सक जाहू। दुहूँ भाँति उर दारुन दाहू।। लिखत सुधाकर गा लिखि राहू। बिधि गति बाम सदा सब काहू।। धरम सनेह उभयँ मति घेरी। भइ गति साँप छुछुंदरि केरी।। राखउँ सुतहि करउँ अनुरोधू। धरमु जाइ अरु बंधु बिरोधू।। कहउँ जान बन तौ बड़ि हानी। संकट सोच बिबस भइ रानी।। बहुरि समुझि तिय धरमु सयानी। रामु भरतु दोउ सुत सम जानी।। सरल सुभाउ राम महतारी। बोली बचन धीर धरि भारी।। तात जाउँ बलि कीन्हेहु नीका। पितु आयसु सब धरमक टीका।।

அவளால் தன்னை அடக்கவோ பேசவோ முடியவில்லை; இருவகையிலும் அவள் இதயத்தில் கொடிய நெருப்பு எரிந்தது. சந்திரன் எழுதப்பட்டு பின் ராகு எழுதப்பட்டது போல; விதியின் வழிகள் எப்போதும் அனைவருக்கும் மாறானவை. தர்மமும் அன்பும் இரண்டும் அவள் மனதை முற்றுகையிட்டன; அவள் நிலை பாம்பும் எலியும் போன்றதாயிற்று. நான் என் மகனைத் தடுத்தால், வேண்டுதல் செய்ய வேண்டும்; தர்மம் இழக்கப்படும், என் சகோதரருடன் மோதல் ஏற்படும். நான் பேசினால், அவன் காட்டிற்குச் செல்ல வேண்டும் என்று அறிந்து, அது பெரும் இழப்பாகும்; இவ்வாறு ராணி துன்பமும் கவலையும் கொண்டு ஆட்கொள்ளப்பட்டாள். மீண்டும் அவள் சிந்தித்தாள், தர்மத்தில் ஞானமுள்ள பெண்மணி, இராமனும் பரதனும் சமமான மகன்கள் என்று அறிந்தாள். இராமனின் தாயார், எளிய குணம் கொண்டவர், பெரும் உறுதியுடன் வார்த்தைகளைப் பேசினார். 'என் குழந்தை, நான் உன்னுடன் வருவேன்; அது நல்லது. என் தந்தையின் கட்டளை தர்மத்தின் அணிகலன்.'

Verse 114 (दोहा/सोरठा)

राजु देन कहि दीन्ह बनु मोहि न सो दुख लेसु। तुम्ह बिनु भरतहि भूपतिहि प्रजहि प्रचंड कलेसु।।55।।

அவர் இராச்சியத்தைத் தருவதாகக் கூறி எனக்குக் காட்டைக் கொடுத்தார்; நான் அதை மனதில் கொள்ள மாட்டேன். ஆனால் உன்னை இன்றி, மன்னருக்கும் பரதனுக்கும் பிரஜைகளுக்கும் கொடிய துன்பம் ஏற்படும்.

Verse 115 (चौपाई)

जौं केवल पितु आयसु ताता। तौ जनि जाहु जानि बड़ि माता।। जौं पितु मातु कहेउ बन जाना। तौं कानन सत अवध समाना।। पितु बनदेव मातु बनदेवी। खग मृग चरन सरोरुह सेवी।। अंतहुँ उचित नृपहि बनबासू। बय बिलोकि हियँ होइ हराँसू।। बड़भागी बनु अवध अभागी। जो रघुबंसतिलक तुम्ह त्यागी।। जौं सुत कहौ संग मोहि लेहू। तुम्हरे हृदयँ होइ संदेहू।। पूत परम प्रिय तुम्ह सबही के। प्रान प्रान के जीवन जी के।। ते तुम्ह कहहु मातु बन जाऊँ। मैं सुनि बचन बैठि पछिताऊँ।।

அது என் தந்தையின் கட்டளை மட்டுமேயானால், அன்புத் தாயே, அப்போது நீர் அவரை விடப் பெரியவர் என்று அறிந்து கொள்ளுங்கள்; வராதீர்கள். என் தந்தையும் தாயும் இருவரும் 'காட்டிற்குச் செல்' என்று கூறினால், எனக்கு நூறு காடுகளும் அயோத்திக்கு சமம். என் தந்தை காட்டின் கடவுள், என் தாய் காட்டின் தேவி; பறவைகளும் மான்களும் என் தோழர்கள், தாமரைகள் என் பணியாளர்கள். இறுதியில், காட்டு வாசம் ஒரு மன்னருக்கு உகந்தது; இதைக் கண்டு என் இதயத்தில் வருத்தம் இல்லை. அந்தக் காடு அதிர்ஷ்டசாலி, அயோத்தி அதிர்ஷ்டமின்மையுடையது, ஏனெனில் நீங்கள் ரகு குலத்தின் அணிகலனைக் கைவிடுகிறீர்கள். நீங்கள் 'மகனே, என்னை உன்னுடன் அழைத்துச் செல்' என்று கூறினால், உங்கள் இதயத்தில் ஐயம் எழும். நீங்கள் அனைவரின் அன்பு மகன்; வாழ்பவர்களின் உயிர், ஒவ்வொரு உயிரின் ஆன்மா நீங்கள். ஆகையால், தாயே, நான் காட்டிற்குச் செல்ல வேண்டும் என்று என்னிடம் கூறுங்கள்; அந்த வார்த்தைகளைக் கேட்டு நான் அமர்ந்து வருந்துவேன்.

Verse 116 (दोहा/सोरठा)

यह बिचारि नहिं करउँ हठ झूठ सनेहु बढ़ाइ। मानि मातु कर नात बलि सुरति बिसरि जनि जाइ।।56।।

இவ்வாறு சிந்தித்து, நான் ஒருபோதும் பிடிவாதமாகவோ பொய்யாகவோ நடந்து கொள்ள மாட்டேன், என் அன்பையும் அதிகரிக்க மாட்டேன்; என் தாயின் வார்த்தையை ஏற்று, அவளுக்கு வணக்கம் செலுத்துகிறேன், அந்த நினைவை நான் ஒருபோதும் மறக்க வேண்டாம்.

Verse 117 (चौपाई)

देव पितर सब तुन्हहि गोसाई। राखहुँ पलक नयन की नाई।। अवधि अंबु प्रिय परिजन मीना। तुम्ह करुनाकर धरम धुरीना।। अस बिचारि सोइ करहु उपाई। सबहि जिअत जेहिं भेंटेहु आई।। जाहु सुखेन बनहि बलि जाऊँ। करि अनाथ जन परिजन गाऊँ।। सब कर आजु सुकृत फल बीता। भयउ कराल कालु बिपरीता।। बहुबिधि बिलपि चरन लपटानी। परम अभागिनि आपुहि जानी।। दारुन दुसह दाहु उर ब्यापा। बरनि न जाहिं बिलाप कलापा।। राम उठाइ मातु उर लाई। कहि मृदु बचन बहुरि समुझाई।।

தேவர்களும் முன்னோர்களும் அனைவரும் உன்னைத் தங்கள் தலைவராகப் பார்க்கிறார்கள்; கண்ணிமை கண்ணைக் காப்பது போல என்னைக் காப்பாற்று. மீன்களுக்கு நீர் பிரியமானது, மான்களுக்கு உறவினர்கள் பிரியமானவர்கள்; நீ இரக்கமுள்ளவர், நீதியின் தூண். இவ்வாறு சிந்தித்து, என் உறவினர்கள் அனைவரும் உயிருடன் இருக்கும்போதே நான் உன்னைச் சந்திக்கும் வழியைச் செய். நான் மகிழ்ச்சியுடன் காட்டிற்குச் செல்கிறேன், அங்கே நான் காட்டை என் உறவினராக்கி, என் குடும்பத்தைப் பின்னால் விடுகிறேன். இன்று என் அனைத்து முன்னைய நற்செயல்களின் பயனும் முடிந்தது; கொடியதும் பகைமையானதுமான விதி எனக்கு நேர்ந்தது. பலவாறாக அழுது, அவள் அவன் பாதங்களைப் பற்றிக் கொண்டாள், தன்னை மிகவும் அதிர்ஷ்டமின்மையுள்ளவள் என்று அறிந்து கொண்டாள். ஒரு கொடியதும் பொறுக்க முடியாத எரிச்சல் அவள் இதயத்தை நிரப்பியது; அவள் கதறல்களை விவரிக்க முடியாது. இராமன் தன் தாயைத் தூக்கி இதயத்தோடு அணைத்துக் கொண்டான்; மென்மையான வார்த்தைகளைப் பேசி, மீண்டும் அவளுக்கு விளக்கினான்.

Verse 118 (दोहा/सोरठा)

समाचार तेहि समय सुनि सीय उठी अकुलाइ। जाइ सासु पद कमल जुग बंदि बैठि सिरु नाइ।।57।।

அந்த நேரத்தில் செய்தியைக் கேட்டு, சீதை கலக்கத்துடன் எழுந்தாள்; அவள் சென்று தன் மாமியாரின் தாமரை பாதங்களில் கைகளைக் கூப்பி வணங்கி, தலை குனிந்து அமர்ந்தாள்.

Verse 119 (चौपाई)

दीन्हि असीस सासु मृदु बानी। अति सुकुमारि देखि अकुलानी।। बैठि नमितमुख सोचति सीता। रूप रासि पति प्रेम पुनीता।। चलन चहत बन जीवननाथू। केहि सुकृती सन होइहि साथू।। की तनु प्रान कि केवल प्राना। बिधि करतबु कछु जाइ न जाना।। चारु चरन नख लेखति धरनी। नूपुर मुखर मधुर कबि बरनी।। मनहुँ प्रेम बस बिनती करहीं। हमहि सीय पद जनि परिहरहीं।। मंजु बिलोचन मोचति बारी। बोली देखि राम महतारी।। तात सुनहु सिय अति सुकुमारी। सासु ससुर परिजनहि पिआरी।।

அவள் மாமியார் மென்மையான வார்த்தைகளில் ஆசிகளை வழங்கினார், மிகவும் மென்மையான பெண் அவ்வளவு கலக்கத்தில் இருப்பதைக் கண்டார். சீதை தலை குனிந்து அமர்ந்து, சிந்தனையில் மூழ்கினாள்; அவள் அழகின் வடிவம், கணவன் மீதான அன்பால் தூய்மையானவள். அவள் உயிரின் தலைவன் காட்டிற்குச் செல்ல விரும்புகிறான்; எந்த நற்குணத்தால் நான் அவனுடைய துணைவியாக இருப்பேன்? அது என் உடலா, உயிரா, அல்லது வெறும் உயிரா? விதி என்ன செய்ய உள்ளது என்று எனக்குத் தெரியாது. அவள் நான்கு பாதங்கள் பூமியில் வசனங்களை எழுதுவது போல் தோன்றுகிறது; அவள் காலணிகள் இனிமையாக ஒலிக்கின்றன, கவிஞர்கள் அவள் அழகை விவரிக்கிறார்கள். அன்பின் சக்தியின் கீழ் இருப்பது போல, அவை மன்றாடுகின்றன: 'சீதை, எங்களைப் புறக்கணிக்காதீர்கள், உங்களை வேண்டுகிறோம்.' அவள் அழகிய கண்கள் கண்ணீர் சிந்துகின்றன; இதைக் கண்டு, இராமனின் தாய் பேசினார். 'தந்தையே, கேளுங்கள்: சீதை மிகவும் மென்மையானவள்; அவள் தன் மாமியார், மாமனார் மற்றும் அனைத்து உறவினர்களுக்கும் பிரியமானவள்.'

Verse 120 (दोहा/सोरठा)

पिता जनक भूपाल मनि ससुर भानुकुल भानु। पति रबिकुल कैरव बिपिन बिधु गुन रूप निधानु।।58।।

என் தந்தை மன்னன் ஜனகர், மன்னர்களில் ஒரு மணி; என் மாமனார் சூரிய குலத்தின் சூரியன். என் கணவன் சூரிய குலத்தின் சந்திரன், தாமரைகளின் காடு; அவன் நற்குணத்தின் மற்றும் அழகின் பொக்கிஷம்.

Verse 121 (चौपाई)

मैं पुनि पुत्रबधू प्रिय पाई। रूप रासि गुन सील सुहाई।। नयन पुतरि करि प्रीति बढ़ाई। राखेउँ प्रान जानिकिहिं लाई।। कलपबेलि जिमि बहुबिधि लाली। सींचि सनेह सलिल प्रतिपाली।। फूलत फलत भयउ बिधि बामा। जानि न जाइ काह परिनामा।। पलँग पीठ तजि गोद हिंड़ोरा। सियँ न दीन्ह पगु अवनि कठोरा।। जिअनमूरि जिमि जोगवत रहऊँ। दीप बाति नहिं टारन कहऊँ।। सोइ सिय चलन चहति बन साथा। आयसु काह होइ रघुनाथा। चंद किरन रस रसिक चकोरी। रबि रुख नयन सकइ किमि जोरी।।

பின்னர் நான், அவரது மகனின் மணைவியாக, அவரிடம் அனுக்கிரகம் பெற்றேன்; நான் அழகு, நற்குணம் மற்றும் நல்ல குணத்துடன் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தேன். அவர் என்னைத் தன் சொந்த மகளாகக் கருதி, என்னிடம் அன்பை அதிகரித்தார்; அவரே என் அனைத்து என்று அறிந்து, நான் அவருக்கு என் உயிரையே கொடுத்தேன். ஒரு தோட்டக்காரர் இளம் கொடியைப் பலவாறாகப் பராமரித்து, அன்பின் நீரால் ஊற்றுவது போல, அவர் என்னை வளர்த்தார். அவரது கவனிப்பினால் நான் மலர்ந்து கனியைத் தந்தேன், விளைவு என்னவாகும் என்று யாருக்கும் தெரியாது. படுக்கை மற்றும் இருக்கையை விட்டு, அவர் தன் மடியை எனக்குத் தொட்டிலாக்கினார்; சீதைக்கு அவர் ஒருபோதும் கடுமையான வார்த்தை கூறியதில்லை. நான் ஒரு விரதத்தின் கீழ் வாழ்ந்தேன், என் உயிரே அவருடன் பிணைக்கப்பட்டது போல; ஒரு விளக்கின் திரியைக்கூட நான் திருப்பி அனுப்பியிருக்க மாட்டேன். அதே சீதை இப்போது அவருடன் காட்டிற்குச் செல்ல விரும்புகிறாள்; ரகுநாதன் என்ன கட்டளையிடுவார்? சந்திரனின் கிரணங்களில் மகிழும் சகோரி பறவையின் கண்கள், சூரியனின் பார்வையை எவ்வாறு பொறுக்கும்?

Verse 122 (दोहा/सोरठा)

करि केहरि निसिचर चरहिं दुष्ट जंतु बन भूरि। बिष बाटिकाँ कि सोह सुत सुभग सजीवनि मूरि।।59।।

யானைகள், சிங்கங்கள் மற்றும் அரக்கர்கள் காட்டில் சுற்றித் திரிகின்றனர், தீய உயிரினங்கள் அங்கே அதிக எண்ணிக்கையில் உள்ளன; ஒரு அழகிய மகள், தன் பெற்றோரின் உயிராக இருப்பவள், விஷத்தின் தோட்டத்தில் நன்றாக இருக்க முடியுமா?