Rig Veda 1.73.5: Mandala 1, Sukta 73, Mantra 5

Sukta 1.73

Rishi: Gopavana Ātreya (traditional attribution for RV 1.73)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas)

Samhita Patha (Devanagari)

वि पृक्षो अग्ने मघवानो अश्युर्वि सूरयो ददतो विश्वमायुः । सनेम वाजं समिथेष्वर्यो भागं देवेषु श्रवसे दधानाः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.73.5

Transliteration

ví pṛ́kṣo agne maghávāno aśyur ví sūrayo dádataḥ víśvam ā́yuḥ | sanéma vā́jaṃ samithéṣv aryó bhā́gaṃ devéṣu śrávase dádhānāḥ ||

Translation

Ó Agni, que avancem os generosos e os buscadores; que os videntes luminosos ampliem o dar por todo o curso da vida. Que vençamos nas lutas o Vāja, a plenitude da força; que o nobre anseio sustente sua parte entre os deuses, firmando a fama.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि: apart, forth (intensifier)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग) अव्यय

• पृक्षः: the mingling/combining one (epithet of Agni)
• पृक्षः: Kartā (वाक्ये विशेष्य/विषयः) / संबोधनार्थे अग्ने इत्यनेन सह
• Type: Noun/Adjective
• Root: पृक्ष (प्रातिपदिक; ‘मिश्रक/संयोगी’, अग्निविशेषण) अथवा पृक्ष्- (नाम)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• मघवानः: the bountiful ones, generous patrons
• मघवानः: Kartā (ददतः) / सहकर्ता
• Type: Noun/Adjective
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक)

• अश्युः: swift, eager
• अश्युः: Kartā-विशेषण (पृक्षः/अग्निः) अथवा वाक्यविशेषण
• Type: Adjective
• Root: अश्यु (प्रातिपदिक; ‘शीघ्र/उत्सुक/प्रेरित’)

• वि: apart, widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग) अव्यय

• सूरयः: patrons, chiefs, benefactors
• सूरयः: Kartā (ददतः) / सहकर्ता
• Type: Noun
• Root: सूरि (प्रातिपदिक)

• ददतः: they give
• ददतः: क्रिया (कर्तृ-क्रिया) ; कर्म अपेक्षित
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)

• विश्वम्: all, everything
• विश्वम्: Karma (ददतः) / ‘सर्वम्’
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• आयुः: life, lifetime
• आयुः: Karma (ददतः) / फल-निर्देश
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• सनेम: may we win/obtain
• सनेम: क्रिया (इच्छा/प्रार्थना)
• Type: Verb
• Root: सन्/सन् (धातु ‘प्राप्/लभ्’)

• वाजम्: prize, strength, booty
• वाजम्: Karma (सनेम)
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• समिथेषु: in the contests, in the battles
• समिथेषु: Adhikaraṇa (स्थान/प्रसङ्गः)
• Type: Noun
• Root: समिथि (प्रातिपदिक)

• अर्यः: the Arya/host, the noble (patron)
• अर्यः: Kartā (अन्तर्निहितः ‘अर्यः’ = आर्यः/स्वामी/मित्रः) अथवा विशेषण (अग्ने) — वैदिके सम्भाव्य
• Type: Noun/Adjective
• Root: अर्य (प्रातिपदिक)

• भागम्: a share, portion
• भागम्: Karma (दधानाः) / धारणीय-वस्तु
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: Adhikaraṇa (मध्ये/संबन्धे)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• श्रवसे: for fame, for renown
• श्रवसे: Sampradāna (उद्देश्य/हित)
• Type: Noun
• Root: श्रवस् (प्रातिपदिक)

• दधानाः: bearing, bestowing, placing
• दधानाः: Kartā (सनेम इत्यस्य ‘वयं’/सूरयः) विशेषण; क्रियासहभाव
• Type: Participle
• Root: धा (धातु) → दधत् (वर्तमान कृदन्त) / दधान (आत्मनेपद-प्रत्यय)