Atharva Veda 13.3.3: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 3

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

यो मा॒रय॑ति प्रा॒णय॑ति॒ यस्मा॑त् प्रा॒णन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्

Sanskrit recitationAtharva Veda 13.3.3

IAST Transliteration

yó mā́rayati prāṇáyati yásmāt prā́ṇanti bhúvanāni víśvā tásya devásya | krúddhasyáitád ā́go yá eváṃ vidvā́ṃsaṃ brāhmaṇáṃ jinā́ti | úd vepaya rohita prá kṣiṇīhi brahmajyásya práti muñca pā́śān

English Translation (Griffith/Whitney)

He who slays and he who makes to live, from whom all worlds draw breath—of that god, when angered, this is the offence: he who, knowing thus, wrongs a learned Brahmin. Up, make him tremble, O Rohita; waste him away: against the brahma-injurer loose forth the nooses.

Translation

Aquele que mata e aquele que faz viver, de quem todos os mundos tomam o alento — desse deus, quando irado, esta é a falta: quem, sabendo assim, ofende um brâmane sábio. Ergue-te, faze-o tremer, ó Rohita; definha-o: contra o violador do brâmane solta os laços.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मारयति: kills, causes to die
• मारयति: Karma
• Type: Verb
• Root: मृ (धातु) → मारय (णिच्)

• प्राणयति: gives life/breath, enlivens
• प्राणयति: Karma
• Type: Verb
• Root: अन्/प्राण् (धातु) → प्राणय (णिच्)

• यस्मात्: from whom
• यस्मात्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्राणन्ति: breathe, live
• प्राणन्ति: Kartā
• Type: Verb
• Root: अन् (धातु) / प्र-अन्

• भुवनानि: worlds, beings/realms
• भुवनानि: Kartā
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)

• विश्वा: all
• विश्वा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवस्य: of the god
• देवस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• क्रुद्धस्य: of the angered
• क्रुद्धस्य: Sambandha
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)

• एतत्: this
• एतत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आगः: sin, offense
• आगः: Karma
• Type: Noun
• Root: आगस् (प्रातिपदिक)

• यः: who (whoever)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एवम्: thus, in this way
• एवम्: Adverbial
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)

• विद्वांसम्: a knowing one, learned man
• विद्वांसम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: विद् (धातु) → विद्वांस् (कृदन्त-प्रातिपदिक, शतृ/वसुँ)

• ब्राह्मणम्: a Brahmin
• ब्राह्मणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)

• जिनाति: overpowers, harms, defeats
• जिनाति: Karma
• Type: Verb
• Root: जि (धातु) / जि- (to conquer/overpower)

• उत्: up, forth
• उत्: Adverbial
• Type: Indeclinable
• Root: उत् (उपसर्ग/अव्यय)

• वेपय: make (him) tremble
• वेपय: Karma
• Type: Verb
• Root: विप्/वेप् (धातु) → वेपय (णिच्)

• रोहित: O Rohita
• रोहित: Sambodhana
• Type: Noun (Vocative)
• Root: रोहित (प्रातिपदिक; देवता/अश्व/सूर्य-रूप)

• प्र: forth, forward
• प्र: Adverbial
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• क्षिणीहि: destroy, waste away
• क्षिणीहि: Karma
• Type: Verb
• Root: क्षि (धातु) (to destroy/waste away)

• ब्रह्मज्यस्य: of the brahma-slayer (Brahmin-hurter)
• ब्रह्मज्यस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मज्य (प्रातिपदिक; ‘slayer/violator of brahman/Brahmin’)

• प्रति: back, against, in return
• प्रति: Adverbial
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय/उपसर्ग)

• मुञ्च: release, let loose
• मुञ्च: Karma
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)

• पाशान्: nooses, bonds
• पाशान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाश (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angiras-type (anukramaṇī-dependent)

Devata: Rohita; prāṇa-sovereign creator (Prajāpati/Āditya-like)

Chandas: Mixed; refrain-driven (edition-dependent)

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: bhayankara