Adhyaya 194: The Return of Naciketas from Yama’s Abode: Inquiry into Death, Karma, and Dharmic Release

Verse 1

अथ नचिकेतसो आगमनवर्णनम् ॥ वैशम्पायन उवाच ॥ गतश्च परमं स्थानं यत्र राजा दुरासदः ॥ अर्चितस्तु यथान्यायं दृष्ट्वैव तु विसर्जितः

Teraz opis przybycia Naciketasa. Vaiśampāyana rzekł: Udał się do najwyższego miejsca, gdzie przebywa potężny Król (Yama); został uczczony zgodnie ze zwyczajem, a samym tylko spojrzeniem został następnie odesłany.

Verse 2

ततो हृष्टमना राजन्पुत्रं दृष्ट्वा तपोनिधिः ॥ परिष्वज्य च बाहुभ्यां मूर्द्धन्याघ्राय यत्नतः

Wtedy, o królu, skarbnica ascezy, radego serca na widok syna, uścisnął go ramionami i z troską pocałował na czubku głowy.

Verse 3

दिवं च पृथिवीं चैव नादयामास हृष्टवत् ॥ स संहृष्टमनाः प्रीतस्तानुवाच तपोधनान्

Z radością sprawił, że rozbrzmiały niebiosa i ziemia; wtedy, zachwycony i uszczęśliwiony, zwrócił się do tych tapodhanów, ascet bogatych w ascezę.

Verse 4

पश्यन्तु मम पुत्रस्य प्रभावं दिव्यतेजसः ॥ यमस्य भवनं गत्वा पुनः शीघ्रमिहागतः

Niech ujrzą potęgę mego syna, promiennego boskim blaskiem: udał się do siedziby Jamy i szybko powrócił tu ponownie.

Verse 5

पितृस्नेहानुभावेन गुरुशुश्रूषयापि च ॥ दैवेन हेतुनाचायं जीवन्दृष्टो मया सुतः

Dzięki mocy synowskiej miłości, a także przez służbę nauczycielom oraz z boskiej przyczyny, ten syn został przeze mnie ujrzany żywy.

Verse 6

लोके मत्सदृशो नास्ति पुमान्भाग्यसमन्वितः ॥ एष मृत्युमुखं गत्वा मम पुत्र इहागतः

Na świecie nie ma człowieka tak szczęśliwego jak ja: mój syn, który udał się do samych ust Śmierci, przybył tutaj.

Verse 7

कच्चित्त्वं न हतो वत्स नैव बद्धो यमालये ॥ कच्चित्ते स शिवः पन्था गच्छतस्तव पुत्रक

Czyżbyś nie został skrzywdzony, drogie dziecko, ani związany w siedzibie Jamy? Czyżby, synku, twoją drogą była pomyślna ścieżka Śiwy, gdy tam wędrowałeś?

Verse 8

कच्चित्ते व्याधयो घोरा नान्वगच्छन्यमालये ॥ किमपूर्वं त्वया दृष्टं कच्चित्तुष्टो महातपाः

Czyżby straszliwe choroby nie ścigały cię w siedzibie Jamy? Co niezwykłego ujrzałeś? Czyżby wielki asceta był zadowolony?

Verse 9

कच्चिद्राजा त्वया दृष्टः प्रेतानामधिपो बली ॥ परुषेण न कच्चित्त्वां यमः पश्यति चक्षुषा

Czyżbyś ujrzał króla, Jamę, potężnego władcę zmarłych? Czyżby nie spojrzał na ciebie surowym wzrokiem?

Verse 10

कच्चिद्दौवारिकास्तत्र न रौद्रास्त्वां यमालये ॥ कच्चिद्राज्ञा विसृष्टं तु न बाधन्तेतरे जनाः

Czyżby strażnicy bramy w siedzibie Jamy nie byli dla ciebie groźni? A gdy zostałeś uwolniony na rozkaz króla, czyżby inne istoty nie sprawiały ci trudności?

Verse 11

कच्चित्पन्थास्त्वया लब्धो निर्गमो वा यमालये ॥ अयं मम सुतः प्राप्तः प्रसन्ना मम देवताः

Czyżbyś znalazł drogę, wyjście z siedziby Jamy? Ten mój syn powrócił; bóstwa opiekuńcze są mi przychylne.

Verse 12

ऋषयश्च महाभागा द्विजाश्च सुमहाव्रताः ॥ यन्मे वत्स पुनः प्राप्तो यमलोकाद्दुरासदात् ॥

Błogosławieni mędrcy i dwurodzeni, obdarzeni wielkimi ślubami, pomyśleli: "Moje dziecko powróciło do mnie ponownie z krainy Jamy, trudnej do osiągnięcia."

Verse 13

एवमाभाषमाणं तु श्रुत्वा सर्वे वनौकसः ॥ त्यक्त्वा व्रतानि सर्वाणि नियमांश्च तथैव च ॥

Słysząc go mówiącego w ten sposób, wszyscy mieszkańcy lasu odłożyli na czas wszystkie swoje śluby i podobnie swoje praktyki ascetyczne.

Verse 14

जपन्तश्चैव जाप्यानि पूजयन्तश्च देवताः ॥ ऊर्ध्वबाहवः केचित्तिष्ठन्तोऽन्ये सुदारुणम् ॥

Niektórzy recytowali mantry, które należy recytować, a inni czcili bóstwa; niektórzy stali z uniesionymi ramionami, podczas gdy inni utrzymywali surowe postawy.

Verse 15

एकपादेन तिष्ठन्तः पश्यन्तोऽन्ये दिवाकरम् ॥ एवमेव परित्यज्य नियमान्पूर्वसञ्चितान् ॥

Niektórzy stali na jednej nodze; inni wpatrywali się w słońce. Tak więc, porzucając swoje wcześniej zgromadzone praktyki ascetyczne

Verse 16

वैश्वानरा महाभागास्तपसा संशितव्रताः ॥ आगतास्त्वरितं द्रष्टुं नाचिकेतं सुतं तदा ॥

Ci szlachetni asceci, których śluby zostały wyostrzone przez ascezę, przybyli szybko w tym czasie, aby ujrzeć Nāchiketę, syna.

Verse 17

दिग्वाससश्च ऋषयो दन्तोलूखलिनस्तथा ॥ अश्मकूटाश्च मौनाश्च शीर्णपर्णाम्बुभोजनाः ॥

Mędrcy odziani w przestrzeń, oraz ci, którzy używali zębów jako moździerza, a także ci, którzy ucierali kamieniami; ci zachowujący milczenie; i ci, którzy żywili się uschniętymi liśćmi i wodą

Verse 18

धूमदाश्च तथा चान्ये तप्यमानाश्च पावके ॥ परिवर्य तथा दृष्ट्वा तस्य पुत्रं तपोनिधिम् ॥

I inni, jedzący dym, i inni, którzy praktykowali ascezę w ogniu; zgromadziwszy się wokół, ujrzeli jego syna, skarbnicę mocy ascetycznej.

Verse 19

तं नाचिकेतसं दृष्ट्वा यमलोकादिहागतम् ॥ भीतास्तत्र स्थिताः हृष्टाः केचित्कौतूहलान्विताः ॥

Widząc Nāchiketę, który przybył tutaj z krainy Jamy, niektórzy stali tam pełni strachu; inni byli zachwyceni; a niektórzy byli przepełnieni ciekawością.

Verse 20

केचिद्विमनसश्चैव केचित्संशयवादिनः ॥ तमूचुः सहिताः सर्वे ऋषिपुत्रं तपोधनम् ॥

Niektórzy byli przygnębieni, a niektórzy mówili z wątpliwością; wtedy wszyscy razem zwrócili się do niego, syna mędrca, bogatego w ascezę.

Verse 21

ऋषय ऊचुः ॥ भो भो सत्यव्रताचार गुरुशुश्रूषणे रत ॥ नाचिकेतः सुत प्राज्ञ स्वधर्मपरिपालक ॥

Mędrcy rzekli: "O! O ty, którego postępowanie opiera się na prawdziwych ślubach, oddany służbie nauczycielowi, O Nāchiketo, mądry synu, strażniku własnej dharmy, "

Verse 22

ब्रूहि सत्यं त्वया दृष्टं श्रुतं च सविशेषकम् ॥ ऋषीणां श्रोतुकामानां पितुश्चैव विशेषतः ॥

Wypowiedz prawdę, to co ujrzałeś i to co usłyszałeś, wraz ze wszystkimi szczegółami, szczególnie dla mędrców pragnących słuchać, a nade wszystko dla ojca.

Verse 23

अपि गुह्यं च वक्तव्यं पृष्टे सति विशेषतः ॥ सर्वस्यापि भयं तीव्रं यद्द्वारा प्रतिदृश्यते ॥

Nawet to, co ukryte, powinno być wypowiedziane, zwłaszcza gdy zostanie o to zapytane; albowiem poprzez tę naukę ujawnia się intensywny lęk postrzegany przez wszystkich.

Verse 24

मृतं नैव परं तात दृश्यते कालमायया ॥ स्वकर्म भुज्यते तात प्रयत्नेन च मानवैः ॥

Nie dostrzega się prawdziwie tego, co leży poza śmiercią, drogi, z powodu iluzji stworzonej przez Czas. Lecz istoty ludzkie doświadczają owoców własnej karmy poprzez wysiłek i warunki, które same wprawiły w ruch.

Verse 25

इह चैव कृतं यत्तु तत्परत्रोपभुज्यते ॥ करोति यदि तत्कर्म शुभं वा यदि वा अशुभम् ॥

Cokolwiek zostaje tu uczynione, tam jest doświadczane. Jeśli ktoś wykonuje działanie, czy to pomyślne, czy niepomyślne, jego skutek jest odpowiednio przeżywany.

Verse 26

तथात्र दृश्यते काले कालस्यैव तु मायया ॥ म्रियते च यथा जन्तुर्यथा गर्भे च तिष्ठति ॥

Tak jawi się to tutaj, w czasie, poprzez własną iluzję Czasu: jak istota umiera i jak przebywa w łonie matki podczas ciąży.

Verse 27

तस्य पारं न गच्छन्ति बहवः पारचिन्तकाः ॥ तत्र स्थिते जगत्सर्वं लोभमोहतमोवृतम् ॥

Wielu, którzy rozważają drugi brzeg, nie dociera do jego kresy. Gdy ten stan trwa, cały świat pozostaje okryty chciwością, ułudą i ciemnością.

Verse 28

धर्मराजस्य किं रूपं कालो वा कीदृशो मुने ॥ किंरूपा व्याधयश्चैव विपाको वापि कीदृशः ॥

Jaka jest postać Dharmaradży, a jaki jest Czas, o mędrcze? Jaka jest natura chorób, a jaki jest charakter karmicznego dojrzewania?

Verse 29

किं च कुर्वन्प्रमुच्येत किं वा कर्म समाचरेत् ॥ आस्पदं सर्वलोकस्य तत्कर्म दुरतिक्रमम् ॥

Czyniąc co staje się wyzwolony, lub jakiego działania powinien dokonywać? To działanie jest fundamentem wszystkich światów i niełatwo je przekroczyć.

Verse 30

क्रोधबन्धनजं क्लेशं कर्षणं छेदनं तथा ॥ येन गच्छन्ति विप्रेन्द्र लोके कर्मविदो जनाः ॥

Cierpienie zrodzone z okowów gniewu, ciągnące i tnące, przez które, o najlepszy z braminów, ci którzy znają karmę podążają swoją drogą w tamtym świecie.

Verse 31

जितात्मानः कथं यान्ति कथं गच्छति पापकृत् ॥ यथाश्रुतं यथादृष्टं यथा चैवावधारितम् ॥

Jak odchodzą ci, którzy opanowali siebie, a jak podąża sprawca zła? Wyjaśnij to tak, jak zostało usłyszane, jak zostało ujrzane i jak zostało stwierdzone.

Verse 32

वैशम्पायन उवाच॥ ऋषिभिस्त्वेवमुक्तस्तु नाचिकेतो महामनाः ॥ यदुवाच महाराज शृणु तज्जनमेजय

Vaiśampāyana rzekł: Tak zwrócony przez ryszich, wielkoduszny Nāciketa przemówił. O królu, posłuchaj, Janamejaya, tego co powiedział.

Verse 33

प्रणयात्सौहृदात्स्नेहादस्माभिरभिपृच्छितम् ॥ वद सर्वं महाभाग याथातथ्येन विस्तरम्

Z miłości, przyjaźni i serdecznej życzliwości zapytaliśmy cię. O szczęśliwy, powiedz wszystko szczegółowo, zgodnie z prawdą taką, jaka jest.

Verse 34

कच्चिन्न तुष्टो भगवान्स्त्वां दृष्ट्वा स्वयमागतम् ॥ कच्चिच्छीघ्रं विसृष्टोऽसि धर्मराजेन पुत्रक

Czy Błogosławiony Pan był zadowolony, ujrzawszy cię, skoro przybyłeś z własnej woli? I czy, drogie dziecko, zostałeś szybko odesłany przez Dharmarāję?

Verse 35

उपविष्टास्तथा चान्ये स्थिताश्चान्ये सुयन्त्रिताः ॥ ते सर्वे तं तु पृच्छन्ति ऋषयो वेदपारगाः

Jedni zasiedli, a inni stali, dobrze skupieni i powściągliwi. Wszyscy ci ryszowie, mistrzowie Wed, pytali go.

Verse 36

चिन्तयेत न चिन्ताऽत्र मृगयन्ति च यद्धितम् ॥ करोति चित्रगुप्तः किं किं च जल्पत्यसौ पुनः

Niech się nie martwi tutaj; szukają tego, co korzystne. Co czyni Citragupta i co mówi on znowu i znowu?