Sarga 42

Verse 1

कालधर्मं गते राम सगरे प्रकृतीजनाः ।राजानं रोचयामासुरंशुमन्तं सुधार्मिकम् ॥१॥

O Rama, gdy Sagara spotkał prawo czasu, śmierć, ministrowie i ludzie zaaprobowali i intronizowali wysoko prawego Anuśumana jako króla.

Verse 2

स राजा सुमहानासीदंशुमान् रघुनन्दन ।तस्य पुत्रो महानासीद्दिलीप इति विश्रुतः ॥२॥

O Rama, radości rodu Raghu, Ańśuman stał się bardzo wielkim królem; a jemu urodził się słynny i szlachetny syn o imieniu Dilipa.

Verse 3

तस्मिन् राज्यं समावेश्य दिलीपे रघुनन्दन ।हिमवच्छिखरे पुण्ये तपस्तेपे सुदारुणम् ॥३॥

Tak więc, o radości Raghuów, powierzając królestwo Dilipie, Ańśuman spełniał nadzwyczaj surowe pokuty na świętym szczycie Himawat.

Verse 4

द्वात्रिंशच्च सहस्राणि वर्षाणि सुमहायशाः ।तपोवनं गतो राम स्वर्गं लेभे तपोधनः ॥४॥

O Rama, przez trzydzieści dwa tysiące lat wielce słynny Anshuman przebywał w lesie ascezy; bogaty jedynie w tapas, osiągnął niebiosa, lecz bez wypełnienia swego celu.

Verse 5

दिलीपस्तु महातेजाश्श्रुत्वा पैतामहं वधम् ।दुःखोपहतया बुद्ध्या निश्चयं नाध्यगच्छत ॥५॥

Lecz potężny, promienny Dilipa, usłyszawszy o śmierci swoich przodków, został dotknięty żalem; jego umysł przytłoczony smutkiem nie mógł dojść do stanowczej decyzji.

Verse 6

कथं गङ्गावतरणं कथं तेषां जलक्रिया ।तारयेयं कथं चैतानिति चिन्तापरोऽभवत् ॥६॥

Jak Ganga ma zostać sprowadzona? Jak mają zostać wykonane dla nich obrzędy wodne? I jak mam ich wyzwolić? Tak pogrążył się całkowicie w pełnej trwogi refleksji.

Verse 7

तस्य चिन्तयतो नित्यं धर्मेण विदितात्मनः ।पुत्रो भगीरथो नाम जज्ञे परमधार्मिकः ॥७॥

Gdy on nieustannie rozmyślał w prawości, on, którego wewnętrzne ja było poznane przez dharmę, narodził mu się najcnotliwszy syn o imieniu Bhagiratha.

Verse 8

दिलीपस्तु महातेजा यज्ञैर्बहुभिरिष्टवान् ।त्रिंशद्वर्षसहस्राणि राजा राज्यमकारयत् ॥८॥

Promienny król Dilipa odbył liczne ofiary i rządził swoim królestwem przez trzydzieści tysięcy lat.

Verse 9

अगत्वा निश्चयं राजा तेषामुद्धरणं प्रति ।व्याधिना नरशार्दूल कालधर्ममुपेयिवान् ॥९॥

O tygrysie wśród ludzi, król, nie osiągnąwszy stanowczej decyzji co do ich wybawienia, zachorował i spotkał prawo czasu, to jest śmierć.

Verse 10

इन्द्रलोकं गतो राजा स्वार्जितेनैव कर्मणा ।राज्ये भगीरथं पुत्रमभिषिच्य नरर्षभः ॥१०॥

Najlepszy z ludzi, król, po koronowaniu swojego syna Bhagirathy na królestwo, udał się do światy Indry, zdobytej własnymi zasłużonymi czynami.

Verse 11

भगीरथस्तु राजर्षिर्धार्मिको रघुनन्दन ।अनपत्यो महातेजाः प्रजाकामस्स चाप्रजः ॥११॥

O radości Raghu, Bhagiratha, prawy królewski mędrzec, promienny wielkim blaskiem, nie miał syna; choć pragnął potomstwa, pozostawał bezdzietny.

Verse 12

मन्त्रिष्वाधाय तद्राज्यं गङ्गावतरणे रतः ।स तपो दीर्घमातिष्ठद्गोकर्णे रघुनन्दन ॥१२॥ऊर्ध्वबाहुः पञ्चतपा मासाहारो जितेन्द्रियः ।

O Raghunandano, zamyślony nad sprowadzeniem Gangesu na ziemię, powierzył królestwo swoim ministrom i przez długie lata praktykował ascezę w Gokarnie, z ramionami wzniesionymi, znosząc pięć ognisk, jedząc raz w miesiącu i opanowując zmysły.

Verses 13-14

तस्य वर्षसहस्राणि घोरे तपसि तिष्ठतः ॥१३॥अतीतानि महाबाहो तस्य राज्ञो महात्मनः ।सुप्रीतो भगवान् ब्रह्मा प्रजानां पतिरीश्वरः ॥१४॥

O potężnoręki, gdy ten wielkoduszny król trwał niezłomnie w surowej ascezie, minęły tysiące lat; wtedy Błogosławiony Brahmā, Pan i opiekun wszystkich istot, został nader zadowolony z niego.

Verse 15

ततस्सुरगणैस्सार्धमुपागम्य पितामहः ।भगीरथं महात्मानं तप्यमानमथाब्रवीत् ॥१५॥

Wtedy Praojciec (Brahma), przybywając wraz z zastępami bogów, przemówił do wielkiego duchem Bhagirathy, gdy ten trwał w swoich pokutach.

Verse 16

भगीरथ महाभाग प्रीतस्तेऽहं जनेश्वर ।तपसा च सुतप्तेन वरं वरय सुव्रत ॥१६॥

O Bhagiratho, niezmiernie szczęśliwy, o władco wśród ludzi! Jestem zadowolony z twoich dobrze spełnionych pokut; o ty o doskonałych ślubach, wybierz sobie błogosławieństwo.

Verse 17

तमुवाच महातेजाः सर्वलोकपितामहम् ।भगीरथो महाभागः कृताञ्जलिरुपस्थितः ॥१७॥

Wtedy chwalebny, wielce błogosławiony Bhagiratha, stojąc ze złożonymi dłońmi, zwrócił się do Praojca wszystkich światów, Brahmy.

Verse 18

यदि मे भगवन् प्रीतो यद्यस्ति तपसः फलम् ।सगरस्यात्मजास्सर्वे मत्तस्सलिलमाप्नुयुः ॥१८॥

O Bhagawanie, jeśli jesteś zadowolony ze mnie i jeśli moja pokuta przynosi owoc, niech wszyscy synowie Sagary otrzymają ode mnie ofiarę z wody, która dopełni ich obrzędów pogrzebowych.

Verse 19

गङ्गायास्सलिलक्लिन्ने भस्मन्येषां महात्मनाम् ।स्वर्गं गच्छेयुरत्यन्तं सर्वे मे प्रपितामहाः ॥१९॥

Niech popiół tych wielkich duchem, zwilżony wodami Gangi, doprowadzi wszystkich moich przodków wreszcie do nieba.

Verse 20

देया च सन्ततिर्देव नावसीदेत्कुलं च नः ।इक्ष्वाकूणां कुले देव एष मेऽस्तु वरःपरः ॥२०॥

I, o Panie, spraw, by zostało darowane potomstwo, i niech nasz ród nie dojdzie do końca. W dynastii Ikszwaków, o Panie, niech to będzie moje dalsze błogosławieństwo.

Verse 21

उक्तवाक्यं तु राजानं सर्वलोकपितामहः ।प्रत्युवाच शुभां वाणीं मधुरां मधुराक्षराम् ॥२१॥

Wtedy Praojciec wszystkich światów, zwracając się do króla, który tak przemówił, odpowiedział pomyślnymi słowami, słodkimi w brzmieniu i łagodnymi w zgłoskach.

Verse 22

मनोरथो महानेष भगीरथ महारथ ।एवं भवतु भद्रं ते इक्ष्वाकुकुलवर्धन ॥२२॥

O Bhagiratho, wielki wojowniku, zaprawdę wielkie jest twoje pragnienie. Niech tak się stanie; błogosławieństwo na tobie, pomnażaczu rodu Ikszwaku.

Verse 23

इयं हैमवती गङ्गा ज्येष्ठा हिमवतस्सुता ।तां वै धारयितुं शक्तो हरस्तत्र नियुज्यताम् ॥२३॥

Ta Ganga jest Haimawati, najstarszą córką Himawatu; tylko Hara, Śiwa, jest zdolny ją unieść, dlatego niech on zostanie wyznaczony do tego zadania.

Verse 24

गङ्गायाः पतनं राजन् पृथिवी न सहिष्यति ।तां वै धारयितुं वीर नान्यं पश्यामि शूलिनः ॥२४॥

O Królu, ziemia nie zdoła znieść zejścia Gangi. O bohaterze, nie widzę nikogo innego niż dzierżący trójząb, Śiwa, kto mógłby ją utrzymać.

Verse 25

तमेवमुक्त्वा राजानं गङ्गां चाभाष्य लोककृत् ।जगाम त्रिदिवं देवस्सहदेवैर्मरुद्गणैः ॥२५॥

Po przemówieniu tak do króla i zwróceniu się także do Gangi, Stwórca światów udał się do nieba, w towarzystwie bóstw i zastępów Marutów.