Ramayana Bala Kanda Sarga 34
Bala KandaSarga 3423 Verses

Sarga 34

कुशिकवंश-प्रसङ्गः / Genealogy of the Kuśika Line and the Kausikī River

बालकाण्ड

Sarga 34 kończy opowieść Viśvāmitry o rodowodzie i świętej geografii dla Rāmy. Rozpoczyna się od dynastycznej sukcesji po królu Kuśanābha: po rytuale putreṣṭi (obrzędzie proszenia o syna) oraz po ślubie i odejściu Brahmadatty, rodzi się Gādhi. Viśvāmitra nazywa Gādhiego swoim ojcem i wyjaśnia swoje przydomek „Kauśika” jako wywodzący się z rodu Kuśa. Następnie opowiada uświęconą historię swojej starszej siostry Satyavatī, żony Ṛcīki: podążając za mężem do nieba, objawia się ponownie jako wielka rzeka Kausikī, płynąca z Himavat dla dobra świata. Sarga przechodzi w nokturn, nieruchome drzewa, odpoczywające zwierzęta, gwiaździste niebo i wschodzący księżyc, podczas gdy nocne istoty (yakṣy, rākṣasy i mięsożercy) wędrują. Viśvāmitra kończy swoje wystąpienie; mędrcy go wychwalają, a Rāma i Lakṣmaṇa udają się na spoczynek, przerywając narrację po ustaleniu rodowodu, miejsca i moralnego pochodzenia.

Recitation with translationValmiki Ramayana 1.34

Shlokas

Verse 1

कृतोद्वाहे गते तस्मिन् ब्रह्मदत्ते च राघव ।अपुत्रः पुत्रलाभाय पौत्रीमिष्टिमकल्पयत् ॥१॥

O Raghavo, gdy małżeństwo Brahmadatty zostało dopełnione i on odszedł, król, będąc bez syna, urządził ofiarę Putreshti, aby otrzymać syna.

Verse 2

इष्ट्यां तु वर्तमानायां कुशनाभं महीपतिम् ।उवाच परमोदारः कुशो ब्रह्मसुतस्तदा ॥२॥

Wtedy, gdy obrządek ofiarny był w toku, Kuśa, niezwykle hojny syn Brahmy, zwrócił się do króla Kuśanābhy.

Verse 3

पुत्रस्ते सदृशः पुत्र भविष्यति सुधार्मिकः ।गाधिं प्राप्स्यसि तेन त्वं कीर्तिं लोके च शाश्वतीम् ॥३॥

Urodzi ci się syn podobny do ciebie charakterem, głęboko prawy i ugruntowany w dharmie. Będzie nosił imię Gādhi, a przez niego zyskasz trwałą sławę na świecie.

Verse 4

एवमुक्त्वा कुशो राम कुशनाभं महीपतिम् ।जगामाकाशमाविश्य ब्रह्मलोकं सनातनाम् ॥४॥

Powiedziawszy tak królowi Kuśanābhie, o Rāma, Kuśa wstąpił w przestworza nieba i udał się do wiecznego Brahmaloki, świata Brahmy.

Verse 5

कस्य चित्त्वथ कालस्य कुशनाभस्य धीमतः ।जज्ञे परमधर्मिष्ठो गाधिरित्येव नामतः ॥५॥

Po pewnym czasie mądrym królowi Kuśanābhie urodził się syn najwyższej prawości, znany pod imieniem Gādhi.

Verse 6

स पिता मम काकुत्स्थ गाधिः परमधार्मिकः ।कुशवंशप्रसूतोऽस्मि कौशिको रघुनन्दन ॥६॥

Ten najprawościwszy Gādhi, o potomku Kakutsthy, jest moim ojcem. Zrodzony w rodzie Kūśy, o radości Raghuów, jestem znany jako Kauśika.

Verse 7

पूर्वजा भगिनी चापि मम राघव सुव्रता ।नाम्ना सत्यवती नाम ऋचीके प्रतिपादिता ॥७॥

Miałem również starszą siostrę, o Rāghavie, niezłomną w szlachetnych ślubach; nosiła imię Satyavatī i została wydana za mąż za Ṛcīkę.

Verse 8

सशरीरा गता स्वर्गं भर्तारमनुवर्तिनी ।कौशिकी परमोदारा प्रवृत्ता च महानदी ॥८॥

Podążając za swym mężem, wstąpiła do nieba w swoim własnym ciele; a potem, jako wielka rzeka Kauśikī, najhojniejsza w swym dobrodziejstwie, zaczęła płynąć.

Verse 9

दिव्या पुण्योदका रम्या हिमवन्तमुपाश्रिता ।लोकस्य हितकामार्थं प्रवृत्ता भगिनी मम ॥९॥

Moja siostra, boska, urocza i pełna świętych wód, znalazła schronienie u Himavāna; i dla dobra oraz szczęścia świata wyruszyła, płynąc naprzód.

Verse 10

ततोऽहं हिमवत्पार्श्वे वसामि निरतस्सुखम् ।भगिन्यां स्नेहसंयुक्तः कौशिक्यां रघुनन्दन ॥१०॥

Od tego czasu, o radości Raghu, mieszkam szczęśliwie na zboczach Himawatu, związany miłością dla mojej siostry Kausiki.

Verse 11

सा तु सत्यवती पुण्या सत्ये धर्मे प्रतिष्ठिता ।पतिव्रता महाभागा कौशिकी सरितां वरा ॥११॥

Satyavatī była święta, mocno ugruntowana w prawdzie i dharmie. Wierna swemu mężowi i wielce błogosławiona, stała się Kauśikī, najprzedniejszą wśród rzek.

Verse 12

अहं हि नियमाद्राम हित्वा तां समुपागतः ।सिद्धाश्रममनुप्राप्य सिद्धोऽस्मि तव तेजसा ॥१२॥

Rāma, dla zachowania mojej świętej praktyki opuściłem ją i przybyłem tutaj. Doszedłszy do Siddhāśramy, wypełniłem swój cel dzięki twojej chwale i męstwu.

Verse 13

एषा राम ममोत्पत्तिस्स्वस्य वंशस्य कीर्तिता ।देशस्य च महाबाहो यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥१३॥

Rāma, o silnoręki: ponieważ mnie o to pytałeś, opowiedziałem o moim pochodzeniu, historii mojego rodu, a także o dziejach tej krainy.

Verse 14

गतोऽर्धरात्रः काकुत्स्थ कथाः कथयतो मम ।निद्रामभ्येहि भद्रं ते मा भूद्विघ्नोऽध्वनीह नः ॥१४॥

Kākutstho, minęło północ, gdy opowiadałem te historie. Teraz odpocznij; błogosławieństwa niech cię strzegą. Niech żadna przeszkoda nie spotka nas na drodze stąd.

Verse 15

निष्पन्दास्तरवस्सर्वे निलीनमृगपक्षिणः ।नैशेन तमसा व्याप्ता दिशश्च रघुनन्दन ॥१५॥

Raghunandano, wszystkie drzewa stały nieruchomo; zwierzęta i ptaki schowały się na spoczynek, a każdy kierunek był przeniknięty ciemnością nocy.

Verse 16

शनैर्वियुज्यते सन्ध्या नभो नेत्रैरिवावृतम् ।नक्षत्रतारागहनं ज्योतिर्भिरिव भासते ॥१६॥

Zmierzch powoli ustępował; niebo, jakby pokryte oczami, lśniło gęsto od gwiazdozbiorów i gwiazd, jak szerokie pole świateł.

Verse 17

उत्तिष्ठति च शीतांशुश्शशी लोकतमोनुदः ।ह्लादयन् प्राणिनां लोके मनांसि प्रभया विभो ॥१७॥

Wtedy wzeszł księżyc, chłodnoramienny i rozpraszający światową ciemność; o potężny, swym blaskiem radował serca istot żywych.

Verse 18

नैशानि सर्वभूतानि प्रचरन्ति ततस्ततः ।यक्षराक्षससङ्घाश्च रौद्राश्च पिशिताशनाः ॥१८॥

Wtedy istoty nocne zaczęły wędrować tu i tam: hordy jakszów i rakszasów, straszliwe i groźne, w tym pożeracze ciał.

Verse 19

एवमुक्त्वा महातेजा विरराम महामुनिः ।साधु साध्विति तं सर्वे ऋषयो ह्यभ्यपूजयन् ॥१९॥

Tak przemówiwszy, wielki mędrzec o potężnym blasku zapadł w milczenie. Wszyscy riszowie uczcili go, mówiąc: 'Dobrze powiedziane, dobrze powiedziane.'

Verse 20

कुशिकानामयं वंशो महान् धर्मपरस्सदा ।ब्रह्मोपमा महात्मानः कुशवंश्या नरोत्तमाः ॥२०॥

To jest ród Kuszików: prawdziwie wielki, zawsze oddany dharmie: wielkoduszni mężowie z linii Kuszy, najwybitniejsi wśród ludzi, godni porównania z Brahmą.

Verse 21

विशेषेण भवानेव विश्वामित्रो महायशाः ।कौशिकी सरितां श्रेष्ठा कुलोद्योतकरी तव ॥२१॥

A przede wszystkim ty sam, sławny Wiswamitra: twoja Kausziki jest najwspanialsza wśród rzek, lśniąca jak ozdoba, która przynosi chwałę twojemu rodowi.

Verse 22

इति तैर्मुनिशार्दूलैः प्रशस्तः कुशिकात्मजः ।निद्रामुपागमच्छ्रीमान् अस्तंगत इवांशुमान् ॥२२॥

Tak wychwalany przez tych tygrysich mędrców, sławny syn Kuszików położył się do snu: jak promieniste słońce, gdy już zaszło.

Verse 23

रामोऽपि सहसौमित्रिः किञ्चिदागतविस्मयः ।प्रशस्य मुनिशार्दूलं निद्रां समुपसेवते ॥२३॥

Rama również, wraz z Saumitrim, przepełniony pewnym podziwem, wychwalił tego tygrysiego mędrca i wtedy oddał się snowi.

Inside Sarga 34

Voices in this sarga

  • Viśvāmitra (Kauśika)
  • Rāma

Frequently Asked Questions

The sarga centers on dharmic action through sanctioned means: Kuśanābha’s performance of putreṣṭi to secure legitimate succession, and Satyavatī’s pativratā commitment—following her husband—culminating in her sacral transformation into the Kausikī, linking personal virtue to public welfare.

Moral authority is shown as traceable: lineage (वंश), vow (व्रत), and disciplined observance (नियम) generate credibility for speech and action. The text frames geography itself as ethical memory—rivers and āśramas become living archives of virtue and sacrifice.

Key landmarks include Himavat as the river-source and sacred boundary, Siddhāśrama as the ascetic site of observance, and the Kausikī river as a sanctified cultural marker; the nocturnal cosmography (stars, moonlight) functions as an atmospheric “map layer” indicating time, travel, and liminal danger.

Ask anything about Sarga 34 of the Valmiki Ramayana

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play