Sarga 1

Verse 1

तपस्स्वाध्यायनिरतं तपस्वी वाग्विदां वरम् ।नारदं परिपप्रच्छ वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवम् ॥१॥

Walmiki, najwybitniejszy pośród mędrców, zapytał Naradę - ascetę zawsze oddanego ascezie i studiowaniu Wed, najlepszego wśród elokwentnych i uczonych.

Verse 2

कोन्वस्मिन्साम्प्रतं लोके गुणवान्कश्च वीर्यवान् ।धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च सत्यवाक्यो दृढव्रतः ॥२॥

Któż w tym świecie dzisiaj jest obdarzony doskonałością i męstwem, kto zna dharmę, jest wdzięczny, mówi prawdę i jest niezłomny w ślubowaniach?

Verse 3

चारित्रेण च को युक्तस्सर्वभूतेषु को हितः ।विद्वान्कः कस्समर्थश्च कश्चैकप्रियदर्शनः ॥३॥

Kto jest tą osobą obdarzoną szlachetnym postępowaniem, kto szczy dobra wszystkich istot, kto jest prawdziwie uczony i zdolny, i czyja sama obecność jest miła dla wszystkich?

Verse 4

आत्मवान्को जितक्रोधो द्युतिमान्कोऽनसूयकः ।कस्य बिभ्यति देवाश्च जातरोषस्य संयुगे ॥४॥

Kto jest panem samego siebie? Kto zwyciężył gniew? Kto jest promienny i wolny od zawiści? A czyj gniew, raz obudzony w walce, sprawia, że nawet bogowie się lękają?

Verse 5

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ।महर्षे त्वं समर्थोऽसि ज्ञातुमेवंविधं नरम् ॥५॥

Tego pragnę usłyszeć; moja ciekawość jest wielka. O wielki mędrcze, jesteś zdolny poznać człowieka obdarzonego takimi cechami.

Verse 6

श्रुत्वा चैतत्ित्रलोकज्ञो वाल्मीकेर्नारदो वचः ।श्रूयतामिति चामन्त्त्र्य प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥६॥

Usłyszawszy słowa Walmikiego, Narada, znawca trzech światów, zaprosił go, mówiąc: "Niech będzie usłyszane", i z radością zaczął mówić.

Verse 7

बहवो दुर्लभाश्चैव ये त्वया कीर्तिता गुणाः ।मुने वक्ष्याम्यहं बुद्ध्वा तैर्युक्तश्श्रूयतान्नरः ॥७॥

O mędrcze, wiele cnót, o których wspomniałeś, jest rzadkich wśród ludzi. Poznawszy kogoś, kto jest nimi obdarzony, opowiem ci o tym człowieku - słuchaj.

Verse 8

इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रामो नाम जनैश्श्रुतः ।नियतात्मा महावीर्यो द्युतिमान्धृतिमान् वशी ॥८॥

Rama, zrodzony w rodzie Ikszwaku, jest sławny pośród ludzi, panujący nad sobą, o wielkiej męstwa, promienny, niezłomny i władca swych zmysłów.

Verse 9

बुद्धिमान्नीतिमान्वाग्मी श्रीमान् शत्रुनिबर्हणः ।विपुलांसो महाबाहुः कम्बुग्रीवो महाहनुः ॥९॥

On (Rāma) jest głęboko mądry i ugruntowany w prawych rządach; wymowny i promienny pomyślnym szczęściem; niszczyciel wrogów. Szeroki w ramionach i potężny w ramionach, ma szyję jak muszla i silną, wydatną szczękę.

Verse 10

महोरस्को महेष्वासो गूढजत्रुररिन्दमः ।आजानुबाहुस्सुशिरास्सुललाटस्सुविक्रमः ॥१०॥

Szeroki w piersiach, dzierżyciel wielkiego łuku, o dobrze ułożonych obojczykach, pogromca wrogów; jego ramiona sięgały kolan, głowa była szlachetna, czoło pełne wdzięku, a męstwo wybitne.

Verse 11

समस्समविभक्ताङ्गस्स्निग्धवर्णः प्रतापवान् ।पीनवक्षा विशालाक्षो लक्ष्मीवान् शुभलक्षणः ॥११॥

Ani zbyt wysoki, ani zbyt niski, o proporcjonalnych członkach i promiennym wyglądzie, był potężny; szeroki w piersiach, o wielkich oczach, obdarzony blaskiem i naznaczony pomyślnymi znakami.

Verse 12

धर्मज्ञस्सत्यसन्धश्च प्रजानां च हिते रतः ।यशस्वी ज्ञानसम्पन्नश्शुचिर्वश्यस्समाधिमान् ॥१२॥

Znał dharmę, był niezłomny w prawdzie i oddany dobru swego ludu; sławny, mądry, czysty, otwarty na słuszną radę i zawsze wewnętrznie skupiony na celu.

Verse 13

प्रजापतिसमश्श्रीमान् धाता रिपुनिषूदनः ।रक्षिता जीवलोकस्य धर्मस्य परिरक्षिता ॥१३॥

Wspaniały jak Prajapati, podtrzymujący i niszczycielski wobec wrogich sił, był opiekunem istot żywych i niezachwianym obrońcą samej dharmy.

Verse 14

रक्षिता स्वस्य धर्मस्य स्वजनस्य च रक्षिता ।वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो धनुर्वेदे च निष्ठितः ॥१४॥

Strzegł własnej królewskiej dharmy i chronił swych ludzi; znał prawdziwy sens Wed i ich Wedang, i był doskonały w Dhanurwedzie, nauce łucznictwa i wojny.

Verse 15

सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञस्स्मृतिमान्प्रतिभानवान् ।सर्वलोकप्रियस्साधुरदीनात्मा विचक्षणः ॥१५॥

Znał prawdziwy sens wszystkich sastr, posiadał niezawodną pamięć i bystry wzrok; umiłowany przez wszystkich, cnotliwy i uprzejmy, niezachwiany duchem i roztropny w działaniu.

Verse 16

सर्वदाभिगतस्सद्भिस्समुद्र इव सिन्धुभिः ।आर्यस्सर्वसमश्चैव सदैकप्रियदर्शनः ॥१६॥

Jak ocean jest nieustannie osiągany przez rzeki, tak on jest zawsze dostępny dla ludzi cnotliwych. Jest szlachetny, traktuje wszystkich równo i zawsze ma ujmujący wygląd.

Verse 17

स च सर्वगुणोपेतः कौसल्यानन्दवर्धनः ।समुद्र इव गाम्भीर्ये धैर्येण हिमवानिव ॥१७॥

On zaś, obdarzony wszelkimi cnotami, powiększający radość Kauśalyi, był jak ocean w głębi, a w niezłomnej odwadze jak Himavān.

Verse 18

विष्णुना सदृशो वीर्ये सोमवत्प्रियदर्शनः ।कालाग्निसदृशः क्रोधे क्षमया पृथिवीसमः ॥१८॥धनदेन समस्त्यागे सत्ये धर्म इवापरः ।

W męstwie był podobny do Wisznu, w urodzie przyjemnej jak księżyc. W gniewie jak ogień zagłady, w cierpliwości równy ziemi. W szczodrości jak Dhanada, a w prawdzie jak sam Dharma objawiony.

Verses 19-20

तमेवं गुणसम्पन्नं रामं सत्यपराक्रमम् ॥१९॥ज्येष्ठं श्रेष्ठगुणैर्युक्तं प्रियं दशरथस्सुतम् ।प्रकृतीनां हितैर्युक्तं प्रकृतिप्रियकाम्यया ॥२०॥यौवराज्येन संयोक्तुमैच्छत्प्रीत्या महीपतिः ।

Widząc Rāmę tak obdarowanego cnotami, którego męstwo oparte jest na prawdzie, najstarszego, wyposażonego w najpiękniejsze zalety, drogiego jako syn Daśarathy, oddanego dobru ludu i pragnącego tego, co ludziom miłe, władca ziemi z miłości pragnął ustanowić go następcą tronu.

Verses 21-22

तस्याभिषेकसम्भारान्दृष्ट्वा भार्याऽथ कैकयी ॥२१॥पूर्वं दत्तवरा देवी वरमेनमयाचत ।विवासनं च रामस्य भरतस्याभिषेचनम् ॥२२॥

Ujrzawszy przygotowania do jego namaszczenia, królowa Kaikeji, której wcześniej udzielono łask, zażądała od niego wtedy łaski: wygnanie Ramy i namaszczenie Bharaty.

Verse 23

स सत्यवचनाद्राजा धर्मपाशेन संयतः ।विवासयामास सुतं रामं दशरथः प्रियम् ॥२३॥

Król Dasaratha, związany prawdą swego słowa i powstrzymywany więzem dharmy, wygnał swego ukochanego syna Ramę na wygnanie.

Verse 24

स जगाम वनं वीरः प्रतिज्ञामनुपालयन् ।पितुर्वचननिर्देशात्कैकेय्याः प्रियकारणात् ॥२४॥

Ten bohaterski Rama udał się do lasu, dochowując danego słowa, działając na rozkaz swego ojca i aby zadowolić Kaikeji.

Verse 25

तं व्रजन्तं प्रियो भ्राता लक्ष्मणोऽनुजगाम ह ।स्नेहाद्विनयसम्पन्नस्सुमित्रानन्दवर्धनः ॥२५॥भ्रातरं दयितो भ्रातुस्सौभ्रात्रमनुदर्शयन् ।

Gdy Rama wyruszał, jego drogi brat Laksmana podążył za nim, z miłości, obdarzony pokorą, radując Sumitrę, okazując głęboką miłość braterską wobec swego ukochanego brata.

Verses 26-27

रामस्य दयिता भार्या नित्यं प्राणसमा हिता ॥२६॥जनकस्य कुले जाता देवमायेव निर्मिता ।सर्वलक्षणसम्पन्ना नारीणामुत्तमा वधूः ॥२७॥सीताप्यनुगता रामं शशिनं रोहिणी यथा ।

Sītā, umiłowana żona Rāmy, zawsze droga jak jego własny oddech i zawsze oddana jego dobru, urodziła się w rodzie króla Janaki, jakby stworzona przez boską sztukę. Obdarzona wszelkimi pomyślnymi cechami, najprzedniejsza wśród kobiet i synowa domu Daśarathy, podążała za Rāmą jak Rohiṇī podąża za Księżycem.

Verses 28-29

पौरैरनुगतो दूरं पित्रा दशरथेन च ॥२८॥शृङ्गिबेरपुरे सूतं गङ्गाकूले व्यसर्जयत् ।गुहमासाद्य धर्मात्मा निषादाधिपतिं प्रियम् ॥२९॥गुहेन सहितो रामो लक्ष्मणेन च सीतया ।

Towarzyszony przez mieszkańców przez daleką drogę i przez swego ojca Dasarathę, Rama o sprawiedliwej duszy dotarł do Srngaberapury nad brzegiem Gangi i odesłał woźnicę. Udał się do Guhy, ukochanego króla Niszadów, i Rama, w towarzystwie Guhy, Laksmany i Sity, ruszył dalej.

Verses 30-31

ते वनेन वनं गत्वा नदीस्तीर्त्वा बहूदकाः ॥३०॥चित्रकूटमनुप्राप्य भरद्वाजस्य शासनात् ।रम्यमावसथं कृत्वा रममाणा वने त्रयः ॥३१॥देवगन्धर्वसङ्काशास्तत्र ते न्यवसन् सुखम् ।

Wędrując z jednego lasu do drugiego i przekraczając rzeki pełne obfitych wód, dotarli na rozkaz mędrca Bharadwadży do Czitrakuty. Wznosząc piękne mieszkanie, troje z nich, podobni do bogów i Gandharwów, żyło tam szczęśliwie w lesie.

Verse 32

चित्रकूटं गते रामे पुत्रशोकातुरस्तथा ॥३२॥राजा दशरथस्स्वर्गं जगाम विलपन्सुतम् ।

Gdy Rāma udał się do Citrakūṭy, król Daśaratha, skruszony żalem z powodu syna, opłakując go, odszedł do nieba.

Verse 33

मृते तु तस्मिन्भरतो वसिष्ठप्रमुखैर्द्विजैः ॥३३॥नियुज्यमानो राज्याय नैच्छद्राज्यं महाबलः ।

Gdy on (Daśaratha) umarł, potężny Bharata, choć namawiany przez Vasiṣṭhę i innych braminów do objęcia królestwa, nie pragnął tronu.

Verse 34

स जगाम वनं वीरो रामपादप्रसादकः ॥३४॥

Ten bohaterski Bharata udał się do lasu, z zamiarem zdobycia łaski stóp Rāmy.

Verse 35

गत्वा तु सुमहात्मानं रामं सत्यपराक्रमम् ।अयाचद्भ्रातरं राममार्यभावपुरस्कृतः ॥३५॥त्वमेव राजा धर्मज्ञ इति रामं वचोऽब्रवीत् ।

Udawszy się do Rāmy, o wielkiej duszy, którego męstwo opierało się na prawdzie, Bharata, stawiając cześć na pierwszym miejscu, błagał swego brata. Zwracając się do Rāmy, rzekł: „Ty jedynie, znawco dharmy, powinieneś być królem.”

Verse 36

रामोऽपि परमोदारस्सुमुखस्सुमहायशाः ।न चैच्छत्पितुरादेशाद्राज्यं रामो महाबलः ॥३६॥

Jednak Rāma, najszlachetniejszy, łaskawy obliczem i wielkiej sławy, nie pragnął królestwa, gdyż był związany rozkazem swego ojca.

Verse 37

पादुके चास्य राज्याय न्यासं दत्वा पुनःपुनः ।निवर्तयामास ततो भरतं भरताग्रजः ॥३७॥

Wtedy Rama, starszy brat Bharaty, dał mu swoje sandały jako święty depozyt i znak królewskiej władzy do sprawowania rządów, i wielokrotnie nakłaniał Bharatę, by powrócił do stolicy.

Verse 38

स काममनवाप्यैव रामपादावुपस्पृशन् ॥३८॥नन्दिग्रामेऽकरोद्राज्यं रामागमनकाङ्क्षया ।

Tak więc, nie spełniwszy swego pragnienia sprowadzenia Ramy z powrotem, Bharata z czcią dotknął sandałów Ramy i zarządzał królestwem z Nandigramy, tęskniąc za powrotem Ramy.

Verses 39-40

गते तु भरते श्रीमान् सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥३९॥रामस्तु पुनरालक्ष्य नागरस्य जनस्य च ।तत्रागमनमेकाग्रो दण्डकान्प्रविवेश ह ॥४०॥

Gdy Bharata odszedł, Rama, promienny, niezłomny w prawdzie i pan swych zmysłów, ponownie spostrzegł, że mieszkańcy miasta i inni przybędą tam; o jednym celu w zachowaniu przysięgi, wszedł do lasu Dandaka.

Verse 41

प्रविश्य तु महारण्यं रामो राजीवलोचनः ।विराधं राक्षसं हत्वा शरभङ्गं ददर्श ह ॥४१॥सुतीक्ष्णं चाप्यगस्त्यं च अगस्त्यभ्रातरं तथा ।

Wkraczając do wielkiej pustyni, Rama o lotosowych oczach zabił rakszasę Wiradhę, a następnie ujrzał mędrca Śarabhangę, a także Sutiksznę, Agastję i brata Agastji.

Verse 42

अगस्त्यवचनाच्चैव जग्राहैन्द्रं शरासनम् ॥४२॥खड्गं च परमप्रीतस्तूणी चाक्षयसायकौ ।

I na polecenie Agastji, Rama, wielce uradowany, przyjął łuk darowany przez Indrę, wraz z mieczem i kołczanami wypełnionymi niewyczerpanymi strzałami.

Verse 43

वसतस्तस्य रामस्य वने वनचरैस्सह ।ऋषयोऽभ्यागमन्सर्वे वधायासुररक्षसाम् ॥४३॥

Gdy Rama przebywał w lesie wraz z mieszkańcami lasu, wszyscy riszi zbliżyli się do niego, szukając zniszczenia asurów i rakszasów.

Verses 44-45

स तेषां प्रतिशुश्राव राक्षसानां तथा वने ॥४४॥प्रतिज्ञातश्च रामेण वधस्संयति रक्षसाम् ।ऋषीणामग्निकल्पानां दण्डकारण्यवासिनाम् ॥४५॥

On, Rama, wysłuchał słów tych mędrców mieszkających w lesie Dandaka, którzy blaskiem swym przypominali ogień, i przyrzekł zabić rakszasów, którzy ich dręczyli.

Verse 46

तेन तत्रैव वसता जनस्थाननिवासिनी ।विरूपिता शूर्पणखा राक्षसी कामरूपिणी ॥४६॥

Gdy przebywał tam, Śurpanakha, rakszasi o zdolności zmieniania postaci, która mieszkała w Dżana-sthanie, została okaleczona w konsekwencji swojej agresji.

Verse 47

ततश्शूर्पणखावाक्यादुद्युक्तान्सर्वराक्षसान् ।खरं त्रिशिरसं चैव दूषणं चैव राक्षसम् ॥४७॥निजघान वने रामस्तेषां चैव पदानुगान् ।

Następnie, sprowokowany słowami Śūrpaṇakhā, rākṣasowie powstali do walki; w owym lesie Rāma powalił Kharę, Triśirasa, Dūṣaṇę oraz ich naśladowców.

Verse 48

वने तस्मिन्निवसता जनस्थाननिवासिनाम् ॥४८॥रक्षसां निहतान्यासन्सहस्राणि चतुर्दश ।

Gdy przebywał w owym lesie, czternaście tysięcy rākṣasów, mieszkańców Jana-sthāny, zostało zabitych.

Verse 49

ततो ज्ञातिवधं श्रुत्वा रावणः क्रोधमूर्छितः ॥४९॥सहायं वरयामास मारीचं नाम राक्षसम् ।

Wtedy, usłyszawszy o rzezi swych krewnych, Rāvaṇa, przepełniony gniewem, szukał pomocy u rākṣasy o imieniu Mārīca.

Verse 50

वार्यमाणस्सुबहुशो मारीचेन स रावणः ॥५०॥न विरोधो बलवता क्षमो रावण तेन ते ।

Choć Marica wielokrotnie go ostrzegał, mówiąc: O Rawano, wrogość z tym potężnym nie przystoi tobie, Rawana nie dał się powstrzymać.

Verse 51

अनादृत्य तु तद्वाक्यं रावणः कालचोदितः ॥५१॥जगाम सह मारीचस्तस्याश्रमपदं तदा ।

Lecz nie bacząc na te słowa, Rawana, popychany przez los, wyruszył wtedy z Maricą ku pustelni Ramy.

Verse 52

तेन मायाविना दूरमपवाह्य नृपात्मजौ ॥५२॥जहार भार्यां रामस्य गृध्रं हत्वा जटायुषम् ।

Swoim podstępem zwabił dwoje książąt daleko, następnie porwał żonę Ramy, a po zabiciu sępa Dżataju uciekł z nią.

Verse 53

गृध्रं च निहतं दृष्ट्वा हृतां श्रुत्वा च मैथिलीम् ॥५३॥राघवश्शोकसन्तप्तो विललापाकुलेन्द्रियः ।

Widząc sępa powalonego i słysząc, że Majthili została porwana, Raghowa, płonący z żalu, opłakiwał ją, a jego zmysły pogrążyły się w zamęcie.

Verses 54-55

ततस्तेनैव शोकेन गृध्रं दग्ध्वा जटायुषम् ॥५४॥मार्गमाणो वने सीतां राक्षसं सन्ददर्श ह ।कबन्धन्नाम रूपेण विकृतं घोरदर्शनम् ॥५५॥

Wtedy, wciąż przepełniony tym samym żalem, po spaleniu sępa Dżataju, Rama szukając w lesie Sity, ujrzał rakszasę o imieniu Kabandha, który był straszliwy w wyglądzie i zniekształcony.

Verse 56

तं निहत्य महाबाहुर्ददाह स्वर्गतश्च सः ।स चास्य कथयामास शबरीं धर्मचारिणीम् ॥५६॥श्रमणीं धर्मनिपुणामभिगच्छेति राघव ।

Rama o potężnych ramionach zabił go i wydał płomieniom, a gdy Kabandha odszedł do nieba, rzekł do Ramy: O Raghowo, udaj się do Śabari, ascetki oddanej dharmie i biegłej w jej praktyce.

Verse 57

सोऽभ्यगच्छन्महातेजाश्शबरीं शत्रुसूदनः ॥५७॥शबर्या पूजितस्सम्यग्रामो दशरथात्मजः ।

Wtedy promienny pogromca wrogów, Rama, syn Daśarathy, przybliżył się do Śabarī, a ona oddała mu należną cześć z pełnym uwielbieniem.

Verse 58

पम्पातीरे हनुमता सङ्गतो वानरेण ह ॥५८॥हनुमद्वचनाच्चैव सुग्रीवेण समागतः ।

Na brzegu Pampy spotkał małpę Hanumana, a za radą Hanumana spotkał również Sugrīvę.

Verse 59

सुग्रीवाय च तत्सर्वं शंसद्रामो महाबलः ॥५९॥आदितस्तद्यथावृत्तं सीतायाश्च विशेषतः ।

Potężny Rama opowiedział Sugrīvie wszystko od samego początku, a w szczególności wszystko, co wydarzyło się w sprawie Sīty.

Verse 60

सुग्रीवश्चापि तत्सर्वं श्रुत्वा रामस्य वानरः ॥६०॥चकार सख्यं रामेण प्रीतश्चैवाग्निसाक्षिकम् ।

Sugriwa, małpa, wysłuchawszy wszystkiego, co Rama opowiedział, ucieszył się i zawarł przyjaźń z Ramą, pieczętując pakt z Agnim jako świadkiem.

Verse 61

ततो वानरराजेन वैरानुकथनं प्रति ॥६१॥रामायावेदितं सर्वं प्रणयाद्दुःखितेन च ।

Następnie król wanarów, smutny lecz związany uczuciem, opowiedział Ramie całą historię swojej wrogości z Walim.

Verse 62

प्रतिज्ञातं च रामेण तदा वालिवधं प्रति ॥६२॥वालिनश्च बलं तत्र कथयामास वानरः ।

Wtedy Rama złożył przysięgę, że zabije Waliego; i wtedy Sugriwa opisał siłę i męstwo Waliego.

Verses 63-64

सुग्रीवश्शङ्कितश्चासीन्नित्यं वीर्येण राघवे ॥६३॥राघवप्रत्ययार्थं तु दुन्दुभेः कायमुत्तमम् ।दर्शयामास सुग्रीवो महापर्वतसन्निभम् ॥६४॥

Sugriwa, wciąż niepewny potęgi Ramy, pokazał mu potężne ciało Dundubhiego, ogromne jak góra, aby Rama mógł być w pełni przekonany i przygotowany.

Verse 65

उत्स्मयित्वा महाबाहुः प्रेक्ष्य चास्थि महाबलः ।पादाङ्गुष्ठेन चिक्षेप सम्पूर्णं दशयोजनम् ॥६५॥

Uśmiechając się, potężny Rāma o silnych ramionach spojrzał na kości i wielkim palcem stopy odrzucił je na pełne dziesięć jojan.

Verse 66

बिभेद च पुनस्सालान्सप्तैकेन महेषुणा ।गिरिं रसातलं चैव जनयन्प्रत्ययं तथा ॥६६॥

I ponownie, aby zainspirować pełne zaufanie, jedną potężną strzałą przebił siedem drzew śāla, wraz z górą, aż do samej Rasātali.

Verse 67

ततः प्रीतमनास्तेन विश्वस्तस्स महाकपिः ।किष्किन्धां रामसहितो जगाम च गुहां तदा ॥६७॥

Następnie, zachwycony tym czynem i w pełni przekonany, wielki małpa udał się wraz z Rāmą do Kiṣkindhy, twierdzy przypominającej jaskinię.

Verse 68

ततोऽगर्जद्धरिवरः सुग्रीवो हेमपिङ्गलः ।तेन नादेन महता निर्जगाम हरीश्वरः ॥६८॥

Wtedy Sugrīva, najlepszy wśród małp o złocisto-rudym kolorze, ryknął doniośle, a na ten potężny dźwięk wyszedł władca małp, Vāli.

Verse 69

अनुमान्य तदा तारां सुग्रीवेण समागतः ।निजघान च तत्रैनं शरेणैकेन राघवः ॥६९॥

Wtedy, po uspokojeniu Tāry, Vāli starł się z Sugrīvą, i tam Rāghava powalił go jedną strzałą.

Verse 70

ततस्सुग्रीववचनाद्धत्वा वालिनमाहवे ।सुग्रीवमेव तद्राज्ये राघवः प्रत्यपादयत् ॥७०॥

Następnie, na prośbę Sugrīvy, Rāghava zabił Vālego w walce i ustanowił Sugrīvę królem tego królestwa.

Verse 71

स च सर्वान्समानीय वानरान्वानरर्षभः ।दिशः प्रस्थापयामास दिदृक्षुर्जनकात्मजाम् ॥७१॥

A Sugrīva, najwybitniejszy wśród przywódców Vānarów, zgromadził wszystkie zastępy Vānarów i wysłał je w każdą stronę, pragnąc odnaleźć Sītę, córkę Janaki.

Verse 72

ततो गृध्रस्य वचनात्सम्पातेर्हनुमान्बली ।शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे लवणार्णवम् ॥७२॥

Wtedy, słuchając rady sępa Sampātiego, potężny Hanumān przeskoczył słony ocean, rozległy na sto jojan.

Verse 73

तत्र लङ्कां समासाद्य पुरीं रावणपालिताम् ।ददर्श सीतां ध्यायन्तीमशोकवनिकां गताम् ॥७३॥

Tam, dotarłszy do Laṅkā, miasta rządzonego przez Rāvaṇę, ujrzał Sītę, która udała się do gaju Aśoki, pogrążoną w kontemplacji Rāmy.

Verse 74

निवेदयित्वाऽऽभिज्ञानं प्रवृत्तिं च निवेद्य च ।समाश्वास्य च वैदेहीं मर्दयामास तोरणम् ॥७४॥

Po przekazaniu znaku rozpoznania i w pełni sprawiwszy z relację, oraz po pocieszeniu Vaidehī, skruszył on toraṇę, łuk bramy owego gaju.

Verse 75

पञ्च सेनाग्रगान्हत्वा सप्तमन्त्रिसुतानपि ।शूरमक्षं च निष्पिष्य ग्रहणं समुपागमत् ॥७५॥

Po zabiciu pięciu dowódców pierwszej linii oraz siedmiu synów ministrów, i zmiażdżeniu dzielnego Akṣy, poddał się on uwięzieniu.

Verses 76-77

अस्त्रेणोन्मुक्तमात्मानं ज्ञात्वा पैतामहाद्वरात् ।मर्षयन्राक्षसान्वीरो यन्त्रिणस्तान्यदृच्छया ॥७६॥ततो दग्ध्वा पुरीं लङ्कामृते सीतां च मैथिलीम् ।रामाय प्रियमाख्यातुं पुनरायान्महाकपिः ॥७७॥

Wiedząc, że został uwolniony z więzów broni dzięki najwyższemu błogosławieństwu Brahmy, bohaterski znosił związanych powrozami Rākṣasów, jak mu to pasowało. Następnie, spaliwszy miasto Laṅkā, oszczędziwszy Sītę, Maithilī, wielka małpa powróciła, by oznajmić radosną wieść Rāmie.

Verse 78

सोऽधिगम्य महात्मानं कृत्वा रामं प्रदक्षिणम् ।न्यवेदयदमेयात्मा दृष्टा सीतेति तत्त्वतः ॥७८॥

Dotarłszy do wielkiego duszą Ramy i okrążając go z czcią, ten o niezmierzonych zdolnościach zameldował prawdziwie: 'Sīta została zauważona'.

Verse 79

ततस्सुग्रीवसहितो गत्वा तीरं महोदधेः ।समुद्रं क्षोभयामास शरैरादित्यसन्निभैः ॥७९॥

Wtedy Rama wraz z Sugrīvą dotarł do brzegu wielkiego oceanu i poruszył boga Morza strzałami lśniącymi jak słońce.

Verse 80

दर्शयामास चात्मानं समुद्रस्सरितां पतिः ।समुद्रवचनाच्चैव नलं सेतुमकारयत् ॥८०॥

Samudra, pan rzek, ukazał się w swojej własnej postaci; i za radą Samudry, Rāma kazał Nali zbudować most.

Verse 81

तेन गत्वा पुरीं लङ्कां हत्वा रावणमाहवे ।रामः सीतामनुप्राप्य परां व्रीडामुपागमत् ॥८१॥

Przebywszy ten most i docierając do miasta Laṅkī, Rāma zabił Rāvaṇę w walce; odzyskawszy Sītę, ogarnęło go głębokie wstyd.

Verse 82

तामुवाच ततो रामः परुषं जनसंसदि ।अमृष्यमाणा सा सीता विवेश ज्वलनं सती ॥८२॥

Wtedy, na zgromadzeniu ludzi, Rāma przemówił surowo o niej; nie mogąc znieść tych słów, Sīta, niezłomna w czystości, wstąpiła w płonący ogień.

Verse 83

ततोऽग्निवचनात्सीतां ज्ञात्वा विगतकल्मषाम् ।बभौ रामस्सम्प्रहृष्टः पूजितस्सर्वदैवतैः ॥८३॥

Następnie, dzięki świadectwu Agniego, poznawszy że Sīta jest wolna od wszelkiej skazy, Rāma lśnił radością; i został uczczony przez wszystkich bogów.

Verse 84

कर्मणा तेन महता त्रैलोक्यं सचराचरम् ।सदेवर्षिगणं तुष्टं राघवस्य महात्मनः ॥८४॥

Tym wielkim czynem szlachetnego Rāghavy, trzy światy, ze wszystkimi istotami ruchomymi i nieruchomymi, wraz z zastępami dewów i mędrców, zostały w pełni zadowolone.

Verse 85

अभिषिच्य च लङ्कायां राक्षसेन्द्रं विभीषणम् ।कृतकृत्यस्तदा रामो विज्वरः प्रमुमोद ह ॥८५॥

A po konsekracji Vibhīṣany w Laṅce na króla rākṣasów, Rāma, swój cel spełniwszy i wolny od udręki, ogromnie się radował.

Verse 86

देवताभ्यो वरं प्राप्य समुत्थाप्य च वानरान् ।अयोध्यां प्रस्थितो रामः पुष्पकेण सुहृद्वृतः ॥८६॥

Otrzymawszy błogosławieństwo od dewów i wskrzesiwszy wānarów, Rāma wyruszył do Ayodhyi, w towarzystwie przyjaciół, na rydwanie Puṣpaka.

Verse 87

भरद्वाजाश्रमं गत्वा रामस्सत्यपराक्रमः ।भरतस्यान्तिकं रामो हनूमन्तं व्यसर्जयत् ॥८७॥

Udawszy się do pustelni Bharadvādży, Rāma, którego męstwo trwa niezachwianie w prawdzie, wysłał Hanumāna do obecności Bharaty jako swego posłańca.

Verse 88

पुनराख्यायिकां जल्पन्सुग्रीवसहितश्च सः ।पुष्पकं तत्समारुह्य नन्दिग्रामं ययौ तदा ॥८८॥

Wtedy, w towarzystwie Sugrīvy i rozmawiając, gdy wspominają wydarzenia ponownie, wsiadł na ten Puṣpakę i udał się do Nandigrāmy.

Verse 89

नन्दिग्रामे जटां हित्वा भ्रातृभिस्सहितोऽनघः ।रामस्सीतामनुप्राप्य राज्यं पुनरवाप्तवान् ॥८९॥

W Nandigrāmie, bezgrzeszny Rāma, wraz ze swymi braćmi, odrzucił swoje splecione włosy; i odzyskawszy Sītę, odzyskał swoje królestwo raz jeszcze.

Verse 90

प्रहृष्टमुदितो लोकस्तुष्टः पुष्टस्सुधार्मिकः ।निरामयो ह्यरोगश्च दुर्भिक्षभयवर्जितः ॥९०॥

W królestwie Rāmy ludzie byli radośni i podniosły na duchu, zadowoleni i wzmocnieni, mocno ugruntowani w prawości; wolni od cierpienia i choroby, i nietknięci lękiem przed głodem.

Verse 91

न पुत्रमरणं किञ्चिद्द्रक्ष्यन्ति पुरुषाः क्वचित् ।नार्यश्चाविधवा नित्यं भविष्यन्ति पतिव्रताः ॥९१॥

Nigdzie mężczyźni nie byliby świadkami nawet śmierci swoich synów; a kobiety nie stawałyby się wdowami, zawsze niezachwiane w wierności małżeńskiej.

Verse 92

न चाग्निजं भयं किञ्चिन्नाप्सु मज्जन्ति जन्तवः ।न वातजं भयं किञ्चिन्नापि ज्वरकृतं तथा ॥९२॥न चापि क्षुद्भयं तत्र न तस्करभयं तथा ।

W tym królestwie nie było lęku pochodzącego od ognia; istoty nie tonęły w wodach. Nie było lęku od gwałtownych wiatrów, ani od gorączki; podobnie nie było lęku przed głodem i nie było lęku przed złodziejami.

Verse 93

नगराणि च राष्ट्राणि धनधान्ययुतानि च ॥९३॥नित्यं प्रमुदितास्सर्वे यथा कृतयुगे तथा ।

Miasta i wsie były pełne bogactwa i zboża; wszyscy ludzie byli zawsze radośni, jakby nastała Krita Juga, Złoty Wiek.

Verses 94-95

अश्वमेधशतैरिष्ट्वा तथा बहुसुवर्णकैः ॥९४॥गवां कोट्ययुतं दत्वा ब्रह्मलोकं प्रयास्यति ।असंख्येयं धनं दत्वा ब्राह्मणेभ्यो महायशाः ॥९५॥

Wielce słynny Rama, po odprawieniu setek rytuałów Aśwamedha i wielu ofiar obdarowujących złotem, oraz po rozdaniu braminom ogromnych stad krów i niezmierzonego bogactwa, odejdzie do Brahmaloki.

Verse 96

राजवंशान्शतगुणान्स्थापयिष्यति राघवः ।चातुर्वर्ण्यं च लोकेऽस्मिन् स्वे स्वे धर्मे नियोक्ष्यति ॥९६॥

Raghawa ustanowi królewskie linie stokrotnie, i na tym świecie sprawi, by cztery warny trzymały się swoich odpowiednich obowiązków.

Verse 97

दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।रामो राज्यमुपासित्वा ब्रह्मलोकं प्रयास्यति ॥९७॥

Rama, panując nad królestwem przez dziesięć tysięcy lat i dalsze tysiąc lat, odejdzie do Brahmaloki.

Verse 98

इदं पवित्रं पापघ्नं पुण्यं वेदैश्च सम्मितम् ।यः पठेद्रामचरितं सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥९८॥

Ten opis Ramy jest święty i oczyszczający, niszczycielem grzechów i dawcą zasługi, godny by stać obok Wed. Ktokolwiek recytuje czyny Ramy, zostaje uwolniony od wszystkich grzechów.

Verse 99

एतदाख्यानमायुष्यं पठन्रामायणं नरः ।सपुत्रपौत्रस्सगणः प्रेत्य स्वर्गे महीयते ॥९९॥

Ta święta opowieść, Ramajana, obdarza długim życie tego, kto ją czyta. Po śmierci jest on czczony w niebie wraz z synami, wnukami i całym domem oraz towarzyszami.

Verse 100

पठन्द्विजो वागृषभत्वमीयात्स्यात्क्षत्रियो भूमिपतित्वमीयात् ।वणिग्जनः पण्यफलत्वमीयात्जनश्च शूद्रोऽपि महत्वमीयात् ॥

Czytając to, bramin osiąga doskonałość w nauce i mowie; kszatrija osiąga panowanie nad ziemią; waisja zyskuje owoce handlu, a nawet śudra osiąga wielkość.