Sukta 53
Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution for this verse not securely fixed across indices)
Devata: Prāṇa and Apāna (vital breaths)
Chandas: Anuṣṭubh (approx.)
Ten uzdrawiający hymn stabilizuje życiową ekonomię pacjenta poprzez przywołanie i ponowne umieszczenie Prāṇy (oddechu wdechowego) oraz Apāny (oddechu wydechowego), aby nie odeszły w obliczu śmierci. Odwraca roszczenie Jamy/Mṛtyu, przyzywa boskich lekarzy (Aśvinów, Agni Bhiṣaj) i umieszcza cierpiącego pod opiekuńczym przewozem Saptarṣich w kierunku bezpiecznej starości. Jego moc jest przedstawiona jako "skarb przeciwko wyniszczeniu" (jarimán), przywracając nienaruszoną witalność i ciągłość życia.
Mantras
Mantra 1
दीर्घायुः। अ॒मु॒त्र॒भूया॒दधि॒ यद् य॒मस्य॒ बृह॑स्पतेर॒भिश॑स्तेर॑मुञ्चः । प्रत्यौ॑हताम॒श्विना॑ मृ॒त्युम॒स्मद् दे॒वाना॑मग्ने भि॒षजा॒ शची॑भिः
Długie życie! Niech nie będzie własnością tamtego, choćby Jama go pochwycił: od klątwy Bṛhaspatiego, od złorzeczenia uwolniłeś go. Niech Aśvinowie odepchną Śmierć od nas wstecz; o Agni, lekarzu Bogów, swymi potężnymi sztukami.
Mantra 2
सं क्रा॑मतं॒ मा ज॑हीतं॒ शरी॑रं प्राणापा॒नौ ते॑ स॒युजा॑वि॒ह स्ता॑म्। श॒तं जी॑व श॒रदो॒ वर्ध॑मानो॒ऽग्निष्टे॑ गो॒पा अ॑धि॒पा वसि॑ष्ठः
Kroczcie razem; nie opuszczajcie ciała: niech twój wdech i wydech, złączone w jedno, tu pozostaną. Żyj sto jesieni, wciąż wzrastając; Agni będzie twoim stróżem i panem, najznakomitszy Vasiṣṭha.
Mantra 3
आयु॒र्यत् ते॒ अति॑हितं परा॒चैर॑पा॒नः प्रा॒णः पुन॒रा तावि॑ताम्। अ॒ग्निष्टदाहा॒र्निरृ॑तेरु॒पस्था॒त् तदा॒त्मनि॒ पुन॒रा वे॑शयामि ते
Jakiekolwiek życie twoje jest oddalone i przykryte daleko, niech wydech i wdech przyniosą je z powrotem tutaj. Agni wydobył je z łona Nirṛti; to samo ponownie umieszczam w twoim ja i sprawiam, by w ciebie weszło.
Mantra 4
मेमं प्रा॒णो हा॑सी॒न्मो अ॑पा॒नोऽव॒हाय॒ परा॑ गात्। स॒प्त॒र्षिभ्य॑ एनं॒ परि॑ ददामि॒ त ए॑नं स्व॒स्ति ज॒रसे॑ वहन्तु
Niech wdech nie opuszcza tego człowieka; niech wydech, unosząc go, nie oddala się precz. Siedmiu Mędrcom powierzam go dokoła: niechż go bezpiecznie przeprowadzą aż do starości.
Mantra 5
प्र वि॑शतं प्राणापानावन॒ड्वाहा॑विव व्र॒जम्। अ॒यं ज॑रि॒म्णः शे॑व॒धिररि॑ष्ट इ॒ह व॑र्धताम्
Wkraczajcie naprzód, o Oddech Wdechu i Oddech Wydechu, jak dwa woły pociągowe wchodzą do stajni. Tu niech ten skarb przeciwko wyniszczeniu, nienaruszony, wzrasta i kwitnie.
Mantra 6
आ ते॑ प्रा॒णं सु॑वामसि॒ परा॒ यक्ष्मं॑ सुवामि ते । आयु॑र्नो वि॒श्वतो॑ दधद॒यम॒ग्निर्वरे॑ण्यः
Tu kierujemy twój oddech; oddalam twą wyniszczającą chorobę. Ustanawiając życie dla nas z każdej strony jest ten Agni, najbardziej godny wyboru.
Mantra 7
उद् व॒यं तम॑स॒स्परि॒ रोह॑न्तो॒ नाक॑मुत्त॒मम्। दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम्
W górę wspięliśmy się, poza ciemność, aż do najwyższego nieba. Ku Bogom dotarliśmy do boga, Słońca, najwyższego Światła.
Frequently Asked Questions
It is a healing and longevity hymn used when someone is weak, wasting, or feared to be near death—meant to restore breath (prāṇa/apāna) and push Death’s influence away.
In Atharvavedic healing, the vital breaths are treated as living powers that can be summoned, stabilized, and commanded not to depart, because their steadiness is identified with life itself.
No specific substance is required by the hymn’s wording. The primary ‘medicine’ is mantra-recitation and protective intent, though some traditions may add water-sprinkling or a small lamp/fire as supportive ritual context.
Ask anything about Sukta 53 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.