Atharva Veda 4.8.7: Kanda 4, Anuvaka 1, Sukta 8, Mantra 7

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

ए॒ना व्या॒घ्रं प॑रिषस्वजा॒नाः सिं॒हं हि॑न्वन्ति मह॒ते सौभ॑गाय । स॒मु॒द्रं न सु॒भुव॑स्तस्थि॒वांसं॑ मर्मृ॒ज्यन्ते॑ द्वी॒पिन॑म॒प्स्व॑१न्तः

Recitation with translationAtharva Veda 4.8.7

IAST Transliteration

enā́ vyā́ghraṃ pariṣasvajānā́ḥ síṃhaṃ hinvanti mahaté sáubhagāya | samudráṃ ná subhúvaḥ tasthivā́ṃsaṃ marmṛ́jyante dvīpínam apsv àntáḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

By this, embracing the Tiger round about, they urge on the Lion for mighty good fortune; as (men) within the waters polish the Leopard, firmly set like an ocean, (so is his splendour brought forth).

Translation

Przez to, obejmując Tygrysa dokoła, popędzają Lwa dla potężnego szczęścia; jak w wodach polerują Lamparta, mocno stojącego jak ocean, (tak jego splendor jest wydobywany).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एना: with this (by this means)
• एना: करण
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक ‘एना’ = ‘एनेन/एतया’ इत्यर्थे) सर्वनाम-प्रयोगः

• व्यात्घ्रम्: the tiger
• व्यात्घ्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्यात्घ्र (प्रातिपदिक)

• परि: around, all around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• स्वजानाः: (his) own kin / those born of him
• स्वजानाः: कर्तृ
• Type: Adjective (participial) / Noun
• Root: स्वजन् (धातु √जन् ‘to be born’ + उपसर्ग स्व-; कृत्: शानच्/आनच् → ‘स्वजान’ = ‘one’s own-born/kin’)

• सिंहम्: the lion
• सिंहम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सिंह (प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• हिन्वन्ति: they impel / drive on
• हिन्वन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हिन्/√हिन्व् (हिनोति/हिन्वति ‘to impel, set in motion, drive on’)

• महते: for the great (one) / for great
• महते: सम्प्रदान
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• सौभागाय: for good fortune
• सौभागाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सौभाग्य (प्रातिपदिक; सौ- + भाग्य)

• समुद्रम्: the ocean (as a comparison)
• समुद्रम्: कर्म (उपमान-रूपे) / उपमेय-संबन्धः
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• सुभुवः: the prosperous (ones)
• सुभुवः: कर्तृ
• Type: Adjective / Noun
• Root: सुभुव् (सु- + भू ‘to be’; प्रातिपदिक/विशेषण ‘well-being, prosperous’)

• तस्थिवांसम्: standing, having stood
• तस्थिवांसम्: कर्म (विशेष्य) / अधिकरण-सम्बद्धः
• Type: Participle
• Root: √स्था (परस्मैपद; कृत्: वसु/वांस् → ‘तस्थिवांस्’ ‘having stood’)

• मर्मृज्यन्ते: they wipe/cleanse/polish
• मर्मृज्यन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मृज् (मृजति ‘to wipe, cleanse, polish’; वैदिके पुनरुक्त-धातुरूप ‘मर्मृज्’)

• द्वीपिनम्: the leopard/panther
• द्वीपिनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्वीपिन् (प्रातिपदिक; ‘leopard/panther’)

• अप्सु: in the waters
• अप्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक; ‘water’)

• अन्तः: within, inside
• अन्तः: अधिकरण (अप्सु इत्यस्य विशेषणम्) / देश
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तः

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (uncertain)

Devata: Tejas/Vārchas conceptualized through animal emblems; waters as medium

Chandas: Triṣṭubh-like (irregular)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta