Sukta 44
Rishi: Atharvanic tradition (healing hymn; specific ṛṣi attribution not fixed here)
Devata: Añjana (personified remedy); Āpaḥ as auxiliary deities
Chandas: Anuṣṭubh (approx.)
Ten uzdrawiający hymn poświęca Añjanę (lecznicze collyrium/maści) jako środek podtrzymujący życie, który przynosi dobrobyt, pokój i nieustraszoność, wspierany przez oczyszczające i ochronne Wody. Chwali ten środek jako niezrównany wśród ziół, zdolny do stworzenia wszechstronnej ochrony przed chorobą, wrogimi wpływami i nieszczęściem. Sukta kończy się, umieszczając lekarstwo pod opieką Mitry i Varuṇy, co sugeruje przywrócenie z daleka: zdrowia, jasności (zwłaszcza wzroku) i dobrostanu.
Mantras
Mantra 1
भैषज्यम्। आयु॑षोऽसि प्र॒तर॑णं॒ विप्रं॑ भेष॒जमु॑च्यसे । तदा॑ञ्जन॒ त्वं शं॑ताते॒ शमापो॒ अभ॑यं कृतम्
Uzdrowienie. Życia jesteś brodem pomnażającym; potężnym, natchnionym lekarstwem jesteś zwany. Przeto, o Añjano, dla dobrostanu i pokoju, z Wodami, uczynij, by nieustraszność została osiągnięta.
Mantra 2
यो ह॑रि॒मा जा॒यान्यो॑ऽङ्गभे॒दो वि॒सल्प॑कः । सर्वं॑ ते॒ यक्ष्म॒मङ्गे॑भ्यो ब॒हिर्नि॑र्ह॒न्त्वाञ्ज॑नम्
Jakaż żółć, jaki jāyānya, jaki ból rozrywający członki, jaki visalpaka, całą twoją chorobę wyniszczającą z twoich członków, na zewnątrz i precz, niechaj Añjana usunie.
Mantra 3
आञ्ज॑नं पृथि॒व्यां जा॒तं भ॒द्रं पु॑रुष॒जीव॑नम्। कृ॒णोत्वप्र॑मायुकं॒ रथ॑जूति॒मना॑गसम्
Añjana, zrodzony na Ziemi, pomyślny, życie człowieka, niech uczyni go nie przeznaczonym na przedwczesną śmierć, o szybkości rydwanu i bez winy.
Mantra 4
प्राण॑ प्रा॒णं त्रा॑य॒स्वासो॒ अस॑वे मृड । निरृ॑ते॒ निरृ॑त्या नः॒ पाशे॑भ्यो मुञ्च
O Prāṇo, zachowaj tchnienie; bądź łaskawy dla Asu, dla naszego życia. Od Nirṛti, z pęt Nirṛti, uwolnij nas.
Mantra 5
सिन्धो॒र्गर्भो॑ऽसि वि॒द्युतां॒ पुष्प॑म्। वातः॑ प्रा॒णः सूर्य॒श्चक्षु॑र्दि॒वस्पयः॑
Jesteś zarodkiem Sindhu, kwiatem błyskawic: Wiatr jest tchnieniem, Słońce okiem, mleko nieba pożywieniem.
Mantra 6
देवा॑ञ्जन॒ त्रैक॑कुदं॒ परि॑ मा पाहि वि॒श्वतः॑ । न त्वा॑ तर॒न्त्योष॑धयो॒ बाह्याः॑ पर्व॒तीया॑ उ॒त
O boska maści, o Traikakuda, chroń mnie dokoła z każdej strony. Żadne inne zioła cię nie przewyższają, ani zewnętrzne, ani górskie leki.
Mantra 7
वी॒३दं मध्य॒मवा॑सृपद् रक्षो॒हामी॑व॒चात॑नः । अमी॑वाः॒ सर्वा॑श्चा॒तय॑न् ना॒शय॑दभि॒भा इ॒तः
Ta Vīda wślizgnęła się w środek, jako zabójca Rakṣasów, jako rozpraszacz choroby: przepędzając wszystkie dolegliwości, zniszczyła napastliwe moce stąd.
Mantra 8
ब॒ह्वि॒३दं रा॑जन् वरु॒णानृ॑तमाह॒ पूरु॑षः । तस्मा॑त् सहस्रवीर्य मु॒ञ्च नः॒ पर्यंह॑सः
Wiele nieprawdy, o królu Varuṇo, wyrzekł człowiek. Dlatego, o tysiącmocny, uwolnij nas od ogarniającej winy i ucisku.
Mantra 9
यदापो॑ अ॒घ्न्या इति॒ वरु॒णेति॒ यदू॑चि॒म। तस्मा॑त् सहस्रवीर्य मु॒ञ्च नः॒ पर्यंह॑सः
To, co wypowiedzieliśmy: "Wody są nienaruszalne" i "O Waruno" - na mocy tego, o Ty o tysiąckrotnej mocy, uwolnij nas od ogarniającego ucisku.
Mantra 10
मि॒त्रश्च॑ त्वा॒ वरु॑णश्चानु॒प्रेय॑तुराञ्जन । तौ त्वा॑नु॒गत्य॑ दू॒रं भो॒गाय॒ पुन॒रोह॑तुः
Mitra i Waruna towarzyszyli ci, o Andżano; a owa dwójka, idąc za tobą, sprowadziła z daleka dla naszej przyjemności.
Frequently Asked Questions
Añjana is a medicinal unguent/collyrium (often used for the eyes) that the hymn personifies and praises as a divine remedy capable of healing and protecting the patient.
The Waters represent purification and soothing power; in this hymn they help make the remedy bring śam (peace/welfare) and abhayam (fearlessness), as if sealing the medicine’s safety and efficacy.
Traditionally it functions as a consecration charm: the practitioner recites the verses over añjana (often mixed with clean water) and then applies it as a therapeutic/protective unguent, repeating as needed for recovery and safeguarding.
Ask anything about Sukta 44 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
